T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/522 Esas
KARAR NO: 2024/223
DAVALI: HASIMSIZ
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali)
DAVA TARİHİ: 08/08/2023
KARAR TARİHİ: 15/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; keşidecisi ... ... olan ... ... Şubesi'nin ... hesap nolu; 30.09.2004 basım tarihli, ... Çek No’lu 30.09.2008 keşide tarihli ve 5.000-TL bedelli çekin kaybolduğunu, öncelikle çekin ödenmesini önlemek için ödeme yasağı konulması ile çekin zayii nedeniyle iptalini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, çek iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce Ticaret Sicil Gazetesine ilan müzekkeresinin yazıldığı, teminatın Mahkememiz veznesine depo edildiği, çeke ilişkin bankaya yazılan müzekkereye cevap verildiği görülmüştür.
6102 sayılı Yasanın 757 ve devam maddeleri gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
6102 sayılı Yasanın 818/1-s maddesi uyarınca poliçeye ilişkin, iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çekler hakkında da uygulanır.
Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Kaldı ki, dava sırasında yapılan ilanlar neticesinde ve hak sahiplerinin daha sonradan ortaya çıkması halinde hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali de talep edilebilecektir. Davacı, iptalini talep ettiği senedin keşidecisinin kim olduğunu, çek bilgilerini mahkemeye bildirmiş olup, davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerini uygulanmaz hale getirecektir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 14/05/2018 tarih ve 2016/11761 Esas 2018/ 3544 Karar sayılı emsal Kararı)
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, Çekişmesiz yargıya tabi talebin zayii nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olduğu, dava şartlarının tam olduğu, ilanların yapılmasına rağmen ibraz bulunmadığı, yasal sürelerin dolduğu, HMK 320 maddesi uyarınca basit yargılama usulünde "Mahkeme, mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir." hükmünden dolayı usul ekonomisi de gözetilerek tayin edilen duruşma günü beklenmeden dosya üzerinden karar verilebileceği anlaşılmakla, davacı dava dilekçesi ekine, çekin zayi olduğuna dair Mahkememizce kanaat oluşturacak belgeleri eklemiş, aynı suretle kaybedilip elde edilen çek hakkında da samimi bilgi vermiş, mahkememizce ilgili bankaya yazılan müzekkereye cevap verilmiş, çekin ibraz edilmediği bildirilmiş, verilen süre içerisinde çek Mahkememize sunulmamış ve ibraz edilmemiş olduğundan talebin kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın Kabulü ile; keşidecisi ... ... olan ... ... Şubesi'nin ... hesap nolu; 30.09.2004 basım tarihli, ... Çek No’lu 30.09.2008 keşide tarihli ve 5.000-TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptaline;
2-Alınması gereken 427,60-TL maktu harçtan 269,85-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 157,75-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/04/2024
Katip ... Hakim ...
e-imza e-imza