T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/523 Esas
KARAR NO :2025/168
DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:08/08/2023
KARAR TARİHİ:03/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; Davalı Zurich Sigorta tarafından ZMM ve İMM poliçeleri ile sigortalanan ... plakalı aracın 03/03/2023 tarihinde ... istikametinden ... istikametine doğru sol şeritte seyir halinde iken km 6+500 (... Kavşağı )'na geldiği esnada müvekkiline ait ve sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araca çarpmak suretiyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin alacağının tahsili amacıyla kusurlu ... plakalı aracın ZMM sigortacısı aleyhine hasar bedelinin tahsili adına Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin 2023.E... sayılı dosyası ile başvuru yapıldığını ancak ancak başvuru tarihi itibariyle müvekkiline ait araçta meydana gelen hasar bedelinin ZMMS poliçe limitlerinden daha fazla olması nedeniyle bakiye miktar olan 161.103,07-TL'nin tahsili adına davalıya 31/03/2023 tarihinde yazılı dilekçe ile başvuru yapıldığını, davalının olumlu yanıt vermemesi üzerine .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibin tüm ferilerine itiraz ederek takibi durdurduğunu, davalı araç sürücüsünün dava konusu kazada tek ve %100 asli kusurlu olduğunu, bu hususun "Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı" ile de tevsik olduğunu iddia ederek; fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davalarının kabulünü, itirazın iptali ile takibin devamını, davalının takip tutarının % 20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmilini talep ve dava etmiştir.
Davalı Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 2023.E... numaralı dosyanın derdest olması nedeniyle derdestlik itirazlarının bulunduğunu, davacının öncelikle öncelikle ZMMS teminatı kapsamında yer alan tüm zarar karşılandıktan sonra İMMS teminatına başvuru yapması gerektiğini, İMM teminatının ancak trafik limitinin aşılması durumunda devreye girdiğini, bu nedenle müvekkilin temerrüde düştüğünden ve sorumluluğun başladığından bahsedilemeyeceğini, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesinde 14.04.2016 tarihinde yapılan değişiklikle ZMMS/İMMS kapsamında zarar gören dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvurması gerektiğini, sigorta şirketine yazılı başvuru şartı usulüne uygun olarak eksiksiz evrakla yerine getirilmediğini, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, diğer yandan davaya konu kazanın kurgulandığını ve davacının kazanın meydana geliş şekline ilişkin beyanı ile araçta meydana gelen hasarın uyumsuz olduğunu, bu nedenle ve müvekkili tarafından yapılan araştırma neticesinde kazanın "... Kazası" olarak nitelendirilen kaza şekline uygun olması nedeniyle davacının hasar talebinin reddedildiğini, davacının sunduğu ekspertiz raporunda araçta 277.556,66-TL hasar meydana geldiğinin tespit edildiğini, söz konusu rapora itiraz ettiklerini, son olarak davacının dosyaya bir fatura sunmadığını iddia ederek; davaya konu tüm taleplerin reddini, davanın reddini, aynı uyuşmazlığa ilişkin derdest başvuru bulunduğundan davanın usulden reddini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
.... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 157.556,66-TL asıl alacak ve 3.546,41-TL ekpertiz ücreti ve 2.764,07-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 163.867,14-TL borcun ödenmesi amacıyla 16/05/2023 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 01/06/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 02/06/2023 havale tarihinde icra takibine itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, davanın İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
Sigorta Uzmanı Bilirkişinin 13/01/2025 Tarihli Raporunda Özetle; "Davalı sigortanın, 03.03.2023 tarihinde meydana gelen kazada, sigorta konusunu oluşturan ... plaka sayılı Kamyonetin kaza tarihindeki sürücüsünün kusuru ile orantılı olarak, düzenlemiş olduğu trafik poliçesi itibari ile maddi zararlarda araç başı azami 120.000,00-TL ve kaza başına 240.000,00-TL’ye kadar ve aşan talepler için ise yine aynı araç için düzenlemiş olduğu İMM ek teminatlı Kasko Poliçesi açısından ise maddi bedeni ayrımı yapılmaksızın 300.000,00-TL’ye kadar hasar tazminatı ödeme sorumluluğu bulunduğu, kasko poliçesinde İMM ek teminatı açısından herhangi bir muafiyet bulunmadığı, davalı Sigortacının düzenlemiş olduğu Trafik Poliçesinin teminatının ödenen tazminatlar ile tükenmiş olduğu, dava dosyasına ekli SBM kayıtlarından ... plaka sayılı araç için 03.03.2023 tarihinde yürürlükte olan Kasko Poliçesi bulunmadığı, en son üretilen poliçenin 28.04.2022 tarihinde satış nedeni ile iptal edildiği, meydana gelen kazada davacı tarafın işleticisi olduğu ... plaka sayılı araç ile davadışı ... plaka sayılı aracın davadışı işleticisi açısından Garame hesabı yapılmış olup, davacının davalı sigortacı tarafından önceden ödenen 19.774,67-TL tazminat tutarının tenzili ile 141.068,21-TL tazminat borcu bulunduğu," görüş ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLER:
-.... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra dosyası
-Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 2023.E... sayılı dosyası
-Davacı tarafından sunulan; 03.03.2023 tarihli kaza tespit tutanağı, ... plakalı araca ait kaza sonrasında çekilen fotoğraflar, davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığına dair alındı yapılmış başvuru belgesi, 20.03.2023 tarihli ekspertiz raporu,
-Davalı tarafından sunulan; 18/11/2022-18/11/2023 tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi
, ... poliçe numaralı ... Filo Plus Genişletilmiş Kasko Poliçesi
, bilirkişi raporu,
-Bilirkişi raporu
-Tarafların beyan ve dilekçeleri
-Arabuluculuk son tutanağı
-Tüm dosya kapsamı
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, İMMS kapsamında bakiye zarar için başlatılan takipte itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalının sigorta şirketi olarak İMMS sorumluluğu bulunduğu aracın kusuru ile neden olduğu kazada davacı aracının hasarlanması nedeni ZMMS limitini aşan bir zararın bulunup bulunmadığı, miktarı ve başlatılan takipte itirazın iptali hususlarında toplanmaktadır.
Davalı ... plakalı aracın hem ZMM hem de İMM sigortacısıdır. 03/03/203 tarihinde bu aracın karıştığı trafik kazasında davacı aracı ile dava dışı ... plakalı araç zarar görmüştür. Üç taraflı bu kaza kapsamında zarar görenlerin ZMMS sıfatıyla davalı aleyhine açtıkları tahkim dosyaları bulunmaktadır. Bu dosyalar kapsamında yargılamalar yapılmış, ... Bölge Trafik Denetleme Amirliğinin tanzim ettiği kaza tespit tutanağı da gözetilerek davalı sigortalı aracının meydana gelen kazada tam ve asli kusurlu görülmüştür. Ortada kesinleşen tahkim yargılaması bulunup tüm taraflar bu dosyalarda temsil edilmiş olduğundan kazanın kurgu olduğuna, tarafların kusurluluğuna veya zararın boyutuna dair iddiaların kesin hüküm ve kesin delil etkisi nedeniyle dinlenmesine gerek görülmemiş, bu yönden garame hesabı dışında bir rapor alınmamıştır.
Davacı tarafından açılan tahkim dosyasında araç hasarı 277.556,66 TL olarak tespit edilmiş ve kaza başına bulunan 240.000,00 TL'lik limitten 120.000,00 TL'si davacıya ödenmiş; bakiye 120.000,00 TL'si ise dava dışı ... plakalı üçüncü araç için 100.000,00 TL'si hasar bedeli, 20.000,00 TL'si değer kaybı olarak ödenmiştir. ZMMS kapsamında poliçe limiti bu suretle tükenmiştir. Davalının aynı zamanda dosyamız kapsamındaki İMMS sıfatıyla sorumluluğunun bulunduğu, bu poliçe limitinin 300.000,00 TL olduğu, kazaya karışan ve zarar gören iki araçta meydana gelen değer kayıpları ile hasarların bu miktarla da karşılanamayacağı, garame hesabı yapılması gerektiği anlaşılmıştır. Davacı başlattığı ilamsız takipte bakiye hasara dayalı zararını (277.556,66 TL -120.000,00 TL) 157.556,66 TL olarak belirlemiş ve ferisi olarak işlemiş faiz ve ekspertiz ücreti talep etmiştir. Dava dışı üçüncü araç için tahkimde 45.000,00 TL olarak belirlenen değer kaybından bakiye 25.000,00 TL; hasar bedelinden ise bakiye (toplamda 228.431,15 TL olarak belirlenen miktar-ödenen 100.000,00 TL) 128.431,15 TL kalmıştır. Davacının değer kaybına dair başvurusu için 19.775,00 TL (tespit edilen 19.774,67 TL) İMM kapsamında ödenmiştir. Bu kapsamda davacının tespit edilen bakiye hasar bedeli (157.556,66 TL) ve bakiye değer kaybı (19.774,67 TL), dava dışı üçüncü aracın bakiye hasar bedeli (128.431,15 TL) ve bakiye değer kaybı (25.000,00 TL) olmak üzere davalının sorumlu olduğu toplam miktar 330.762,48 TL'dir. Bilirkişi raporunda 330.772,48 TL tespit edilmesi maddi hataya dayalı olup davacının bakiye hasar bedelinin 10,00 TL fazla olacak şekilde (157.566,66 TL) hesaplanmasından kaynaklanmaktadır. Davalının rapora itirazı bulunmadığından ve toplam miktarı kendisi de aynı şekilde bildirdiğinden tespit edilen bu miktar aynen dikkate alınmıştır. Bu miktarın 300.000,00 TL'lik poliçe limitini karşılamadığı açık olduğundan her iki zarar görenin talep edebileceği miktarlara göre garame hesabı yapılması gerekmiş ve rapordaki 141.068,21 TL'lik bakiye zarar hükme esas alınmıştır.
Her ne kadar dava dışı zarar gören üçüncü aracın Ankara ATM dosyası derdest ise de talep ettiği bakiye bedellerin tarafları aynı olan tahkim dosyası ile tespit edildiği, kesin hüküm ve kesin delil etkisi bulunduğu, bu aşamadan sonra alınan raporlarda miktarlar değişse dahi bu sonucun ortadan kaldırılmaması gerektiği anlaşılmakla dosyanın bekletici mesele yapılmasına gerek görülmemiştir.
İhtiyari mali mesuliyet sigortası açısından, ihtiyari mali sorumluluk sigortasına uygulanacak hükümleri düzenleyen 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 100. maddesinde aynı Kanun'un 98 ve 99. maddelerine atıf yapılmamış olması ve genel şartlarda da bu hükümlere paralel bir düzenleme bulunmaması nedeniyle bu tür sigortada tazminat alacağının muacceliyeti genel hükümlere göre saptanmalıdır. Sigortacının sigorta bedelini ödeme borcuna ilişkin TTK'nın 1427/2. maddesi hükmü uyarınca, sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446. maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. Can sigortaları için bu süre onbeş gündür. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez. Davadan önce ihbar bulunmadığı takdirde davalı sigortanın dava tarihinde temerrüde düştüğünün kabulü gerekir (Bu hususta bknz. Yargıtay (kapatılan) 17.HD 2019/1089 E.-2020/4351 K)
Somut olaydaki işlemiş faiz talebi bakımından davacının davalıya 31/03/2023 başvuru yaptığı ve ilamsız takibi de bundan 45 gün sonrasındaki 16/05/2023 takip tarihinde başlattığı, dolayısıyla takip tarihinden önce temerrüdün doğmadığı, işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı anlaşılmakla bu yönden itirazın iptali talebi reddedilmiştir.
Takibe konu edilen ekspertiz ücreti talebinin TTK 1426 kapsamında davalıdan tahsil edilebileceği, talep edilen ücretin 2023 yılı asgari ücret tarifesi ve 277.556,66 TL'lik hasar miktarı ile uyumlu ve yeter derecede olduğu anlaşılmakla bu yöndeki itirazın iptaline karar verilmiştir.
Davanın sadece işlemiş faiz yönünden esastan reddedildiği, vekalet ücreti açısından fazlaya dair talebin salt poliçe limitinin aşılması ve garame hesabı nedeni ile reddine karar verildiğinden bu kısım açısından davalı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığı (İstanbul 9. HD, 11/02/2021tarih, 2019/317E., 2021/222K), nitekim bu yönden davacının sorumluluğu bulunmadığı anlaşılmakla davalı lehine sadece reddedilen işlemiş faiz miktarı kadar vekalet ücreti takdir edilmiş, dava değeri (163.867,14 TL), kabul edilen miktar (144.614,62 TL), reddedilen miktara (2.764,07 TL) göre yargılama gideri belirlenmiş, davanın kabul-red oranı 2.764,07*100/163.867,14 üzerinden %98,3132 kabul oranı olarak belirlenmiştir.
İcra İnkar Tazminatı yönünden; dava konusu alacağın önceden belirlenebilirlik, bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşıdığı, davacının zarar miktarı, davalı sigortalısının kusuru, üçüncü kişinin gördüğü zarar miktarının hasar ve tahkim dosyaları ile belirli olduğu, dosyamızdan yapılan tek garame hesabını da davalının yapabileceği, zira tüm hasar verilerinin kendi elinde bulunduğu, bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, davacının icra inkar tazminatı kabulü ile, hükmedilen alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasına davalı borçlu tarafından yöneltilen itirazın iptaline, takibin 141.068,21-TL asıl alacak, 3.546,41-TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 144.614,62-TL üzerinden takipten itibaren yasal faiz işletilmek suretiyle devamına, fazlaya ilişkin asıl alacak ve işlemiş faiz talebinin Reddine,
2-Alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olduğundan %20 oranında icra inkar tazminatı 28.922,92-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Karar tarihi itibari ile alınması gereken 9.878,62-TL harçtan, peşin alınan 2.798,45-TL harç mahsup edilerek kalan 7.080,17-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan 2.798,45-TL peşin harç ve 269,85-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 3.068.30-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000,00-TL (kabul-ret miktarı nazara alınarak) vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 2.764,07-TL (ret miktarı nazara alınarak) vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, fazlaya dair talebin salt poliçe limitinin aşılması ve garame hesabı nedeniyle reddine karar verildiğinden bu kısım açısından davalı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-Davacı tarafından yapılan tebligat, bilirkişi ücreti, müzekkere gideri olmak üzere toplam 5.614,50-TL yargılama giderinin, davanın %98,3132 kabul oranı nazara alınarak, 5.519,79-TL'sinin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine; arda kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri 3.120,00-TL'nin (kabul-ret miktarı nazara alınarak) 3.067,37-TL'sinin davalıdan; bakiye 52,63 TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı.03/03/2025
Katip ... Hakim ...
e-imza e-imza