T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/635 Esas
KARAR NO:2025/469
DAVA:Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ:02/10/2023
KARAR TARİHİ:17/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; “Müvekkil İdare ile davalı işyerleri arasında KİK kapsamında yapılan sözleşmeler kapsamında hizmet alımı yapıldığını, dava dışı işçi ... ...'ın davalı işyerlerinde hizmet akdine tabi olarak çalıştırıldığını, dava dışı işçinin açmış olduğu dava neticesinde 16.04.2021 tarihinde ödenen 71.648,92 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalılardan tahsilini” talep etmiştir.
Tasfiye Halinde ... Güv. Sis. vekili cevap dilekçesinde; “Davacı taleplerine il olarak zamanaşımı def'inde bulunduklarını, dava dışı işçinin müvekkil işyerindeki hizmet süresinin kıdem tazminatına hak kazanamayacak kadar olduğunu, asıl işverenin davacı İdare olduğunu, tüm alacaklardan davacı İdare sorumluluğunda olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere sorumluluğun dava dışı işçinin çalıştırıldığı süre ile eşit oranda olduğunu, haksız davanın reddedilmesi gerektiğini” belirtmiştir.
Davalı ... Eğitim. .. ve Davalı ... .. vekili cevap dilekçesinde; “Dava dışı işçinin asıl işveren konumundaki davalı İdare işçisi olduğunu, sorumluluğun davacı İdarede olduğunu, dava dışı işçinin müvekkil işyerlerindeki çalışma süresinin | yılın altında olduğunu, haksız davanın reddedilmesi gerektiğini” belirtmiştir.
Bilirkişinin düzenlediği 01.08/2024 tarihli 5 sayfadan ibaret raporunda özetle; Davacı Kurum tarafından dava dışı işçiler sebebiyle yapılan ödemelerin alt işverenlerden sözleşme hükümleri çerçevesinde tahsili talebine ilişkin olarak; Davadışı işçinin davacı İdarede çalıştığı döneme denk gelen sorumluluk tutarının 23.552,20 TL olduğu, - Dava dışı işçinin alt işverenlerde çalıştığı döneme denk gelen sürelerden dolayı alt işveren sorumluluklarının aşağıdaki gibi olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bilirkişinin düzenlediği 30/10/2024 tarihli 6 sayfadan ibaret raporunda özetle; davacı kurum tarafından dava dışı işçiler sebebiyle yapılan ödemelerin alt işverenlerden sözleşme hükümleri çerçevesinde tahsili talebine ilişkin olarak; Dava dışı işçinin davacı İdarede çalıştığı döneme denk gelen sorumluluk tutarının 23.552,20 TL olduğu, Dava dışı işçinin alt işverenlerde çalıştığı döneme denk gelen sürelerden dolayı alt işveren sorumluluklarının aşağıdaki gibi olduğu,
Sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Dava, Dava, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri gereğince, dava dışı işçilere ödenen işçilik alacaklarının, davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 23.12.2021 tarih 2021/1394 E., 2021/2540 K.)
Yargıtay kararıyla istikrar kazanan uygulama ve taraflar arasındaki muhtelif sayıdaki sözleşme ve eki niteliğinde olmasına atıf yaptığı şartnameler uyarınca her alt işverenin çalıştırdığı işçinin kendi çalıştırdığı dönem itibariyle işçilik haklarından kaynaklı hakların ödenmesinin tamamından sorumlu olduğu belirlenmiştir. Dava konusu uyuşmazlık kapsamında dava dışı ... ... isimli işçinin işçilik alacaklarının dava tarafından banka havalesi ile ödendiği anlaşılmıştır. İşçilerin iş yeri devri niteliğindeki geçişleri ve devam eden hizmet akitleri kapsamında her bir davalının, yukarıda esasları verildiği şekilde her bir tazminat kaleminin niteliği de gözetilerek kendi dönemindeki çalıştırma süresi ile sınırlı veya orantılı olacak şekilde sorumlulukları hesap edilmiştir. Alınan 30/10/2024 tarihli raporda kıdem tazminatının çalışma süresi ile orantılandığı görülmekle denetime elverişli rapor hükme esas alınmıştır. Ödenen bedelin tümü davalıların sorumluluklarına göre paylaştırılacak şekilde davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, davalılar ... Eğitim Org. Yay. Prj. Dan. ve İnş.Tic. Ltd. Şirketi İLE ... Org. İnş. Temz. ve Sosyal Hizm. San. ve Tic, Ltd. Şirketi'nin sorumlu oldukları dönem tespit edilmediğinden anılan davalılar yönünden davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile;
3.783,24 TL’nin davalı tasfiye halinde ... Güvenlik Sist. Tem. Kurye Dağ, Taş. İnş. San. ve Ltd. Şirketinden,
10.745,01 TL’nin ... Temizlik İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şirketinden,
5.178,69 TL’nin ... Sosyal Hizmetler Ltd. Şirketinden,
alınarak ödeme tarihi olan 16/04/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-... Eğitim Org. Yay. Prj. Dan. ve İnş.Tic. Ltd. Şirketi ile ... Org. İnş. Temz. ve Sosyal Hizm. San. ve Tic, Ltd. Şirketi aleyhine açılan davanın reddine,
3-Karar tarihi itibari ile alınması gereken 733,99-TL harcın, peşin alınan 1.223,59-TL peşin harçtan mahsup edilerek artan 489,60-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iade edilmesine,
4-Davacı tarafça yatırılan 1.223,59-TL peşin harç ve 269,85-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 1.493,44-TL harçtan, davacıya geri verilmesine karar verilen 489,60-TL harcın düşümü ile kalan 1.003,84 TL harcın davalılar Tasfiye Halinde ... şirketi, ... şirketi ve ... Sosyal şirketinden müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 10.745,01-TL (kabul miktarı nazara alınarak) vekalet ücretinin davalılar Tasfiye Halinde ... şirketi, ... şirketi ve ... Sosyal şirketinden tahsili ile (davalı ... Sosyal şirketi yönünden 5.178,69-TL ve davalı Tasfiye Halinde ... şirketi yönünden 3.783,24-TL ile sınırlı olmak kaydı ile) davacıya verilmesine,
6-Davalılar Tasfiye Halinde ... şirketi ile ... şirketi kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000,00-TL (red miktarı nazara alınarak) vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılar Tasfiye Halinde ... şirketi ile ... şirketine (davalı Tasfiye Halinde ... şirketi yönünden 3.783,24-TL ile sınırlı olmak kaydı ile) verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.640,50-TL yargılama giderinin kabul ve red durumuna göre takdiren oranlayarak 995,86-TL'lik kısmının davalılar Tasfiye Halinde ... şirketi, ... şirketi ve ... Sosyal şirketinden tahsiliyle (davalı ... Sosyal şirketi yönünden 479,97-TL ve davalı Tasfiye Halinde ... şirketi yönünden 350,63-TL ile sınırlı olmak kaydı ile) davacıya verilmesine; arda kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.360,00-TL'nin kabul-red oranına göre 503,89-TL'nin davalılar Tasfiye Halinde ... şirketi, ... şirketi ve ... Sosyal şirketinden müşterek ve müteselsilen, (davalı ... Sosyal şirketi yönünden 242,86-TL ve davalı Tasfiye Halinde ... şirketi yönünden 177,42-TL ile sınırlı olmak kaydı ile) 2.856,11-TL'nin ise davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
Dair, kabul edilen parasal miktar itibariyle kesin, reddedilen miktar yönünden gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır