T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/742 Esas
KARAR NO :2025/134
DAVA:Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:13/11/2023
KARAR TARİHİ:24/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkili ile davalı arasında 24.03.2014 tarihli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ve 24.03.2014 tarihli Bayilik Protokolü akdedildiğini, sözleşme sonucunda davalının müvekkilinin 24.03.2019 tarihine kadar bayisi olduğunu, taraflar arasındaki bayilik ilişkisi devam ederken Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Denetim Dairesi Başkanlığı'nın ...-... E. ... sayı, 10.01.2017 tarihli ve "Savunma-İhbar" konulu yazının tebliğ alındığını ve müvekkili hakkında 04.01.2017 tarih ve 18 sayılı soruşturma raporunun tanzim edildiğinin bildirildiği, savunmalarının ibrazına rağmen Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Denetim Dairesi Başkanlığı'nın ...-... E. ... sayı, 09.05.2017 tarih ve "İdari Para Cezası" konulu yazısını ile müvekkil şirket hakkında 1.052.823,00-TL idari para cezası uygulanmasına karar verildiği, müvekkilinin cezayı taksitler halinde ödemek zorunda kaldığını, bu miktarın davalıdan tahsil edilerek müvekkiline iadesinin gerektiğini, davalının yükümlülüğünü ihlal nedeniyle müvekkilinin uğradığı zararın 972.717,00-TL olduğunu, bayilik ilişkisi süresince müvekkilinin tespit edilen aykırılıkların ivedilikle gidererek yükümlülüklerin gereği kuruma gerekli bildirimlerin yapıldığını iddia ederek; idari para cezasının karşılığı olarak şimdilik 20.000-TL'lik kısmının davalıdan tahsilinei, tüm alacak kalemlerine dava tarihinden itibaren taraflar arasındaki sözleşme şartları uyarınca hesap edilen avans faizine 20 puan eklenmek sureti ile tespit edilecek faiz oranında faiz işletilmesini, talepleri kabul edilmez ise dava tarihinden geçerli olmak üzere avans faizi oranında faiz işletilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapıldığı, davalının davaya cevap vermeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 128. maddesi uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayıldığı anlaşıldı.
Bilirkişi heyetinin 16/09/2024 havale tarihli raporunda özetle; "Davalı şirketin davacı ile arasında düzenlenen bayi sözleşmesinin 29-c ve 30. Maddesinde ise; bayi, faaliyetlerini usul ve yasaya uygun şekilde yürütmeyi taahhüt etmiş, 44 - d maddesinde ise; bayinin sözleşme hükümlerine aykırı davranışları neticesinde doğacak zararları tazmin etmesi gerektiği düzenlenmiştir. EPDK tarafından davacı adına kesilen 1.052.823-TL idari para cezasının davalı trafindan 972.717,00-TL olarak davacıya ödemesi gerektiği." görüş ve kanaatine varılmıştır.
Davacı Vekilinin 22/11/2024 Havale Tarihli Islah Dilekçesinde Özetle; Dava dilekçesinde harca esas değeri 20.000,00-TL olarak belirlediklerini, bilrkişi raporu doğrultusunda harca esas değeri 952.717,00-TL artırarak 972.717,00-TL'ye ıslah ettiklerini davalının yasal mevzuata aykırı eylemleri nedeniyle müvekkilinin ödemek zorunda kaldığı 972.717,00-TL'ye; dava tarihinden itibaren taraflar arasındaki sözleşme şartları uyarınca hesap edilen avans faizine 20 puan eklenmek sureti ile tespit edilecek faiz oranında faiz işletilmesini, bu talepleri kabul edilmez ise dava tarihinden geçerli olmak üzere avans faizi oranında faiz işletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
-.... İdare Mahkemesi'nin; ... ve ... Sayılı dosyalarının UYAP kayıtları
-Davacı tarafından sunulan; Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi, Bayilik Protokolü, EPDK Başkanlığı'nın ...-... E. ... sayı, 10/01/2017 tarihli ve 18 sayılı soruşturma raporu yazısı
-Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'ndan gelen müzekkere cevabı
-Bilirkişi raporu
-Tarafların beyan ve dilekçeleri
-Arabuluculuk son tutanağı
-Tüm dosya kapsamı
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, davacı eylem ve işlemlerinden dolayı ödenen idari para cezasının rucüen tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasında 24/03/2014 tarihli akaryakıt bayilik sözleşmesi bulunmaktadır. Bu ticari ilişki devam ederken EPDK tarafından davacı aleyhine 26/04/2017 tarih ve 7050-40 sayılı, 1.052.823,00 TL tutarlı idari para cezası kesilmiştir. Davacı şirketin bayisi olan davalı ...Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi'ne ait akaryakıt istasyonunda 14.10.2015 tarihinde yapılan denetimde; otomasyon sisteminin sağlıklı ve düzenli çalışmadığının tespit edildiğinden bahisle 15.12.2016 tarih ve 6774-9 sayılı Kurul Kararı ile 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesi, Petrol Piyasasında Yapılacak Denetimler ile Ön Araştırma ve Soruşturmalarada Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 19. maddesi hükümleri uyarınca doğrudan soruşturma açılmasına karar verilmiş, yapılan soruşturma sonrasında düzenlenen 04.01.2017 tarih ve 18 sayılı soruşturma raporunda, yapılan tespitin 5015 sayılı Kanunun 7. maddesinin altıncı fıkrası ile 1240 sayılı Kurul Kararı'nın 4 ve 5. maddelerine aykırılık teşkil ettiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun 26.04.2017 tarih ve 7050-40 sayılı kararıyla 972.717,00-TL idari para cezası uygulanmıştır.
Davacı, dava konusu idari para cezası hakkında .... İdari Mahkemesinde iptal davası açmış ancak Mahkemece "Olayda, istasyonda bulunan 1 nolu yer altı tankından yapılan satışların otomasyon sisteminde görünmemesine rağmen satışa devam edildiğinin dava dosyasında yer alan işyeri sahibinin de imzasının olduğu mevcut tutanak ve soruşturma raporuyla sabit olduğu, dolayısıyla davacı şirketin bayisine ait akaryakıt istasyonunda kurulu otomasyon sisteminin sağlıklı ve düzenli çalışmadığı anlaşıldığından, 5015 sayılı Petrol Piyasa Kanunu'nun 7. maddesine, 1240 sayılı Kurul Kararının 4. maddesi ile 5. maddesine aykırı davranılması nedeniyle davacı şirkete 5015 sayılı Petrol Piyasa Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir." gerekçesiyle idari işlem yerinde görülmekle davanın reddine karar verilmiş ve Bölge Adliye Mahkemesinden de aynı yönde benimsenen karar nihai olarak Danıştay 13. Dairesi tarafından verilen 17/03/2022 tarih ve E:2019/757, K:2022/1058 sayılı karar üzerine 17/03/2022 tarihinde kesinleşmiştir. Görüldüğü gibi dava konusu 972.717,00 TL'lik idari para cezasının temel sebebi sebebi davalı tesisinde yapılan denetim sonucundan kaynaklanmaktadır.
Taraflar arasındaki bayilik protokolünün 5.1. maddesi, "...istasyonun bizzat bayi tarafından ve bayi nam ve hesabına işletilmesi sebebiyle doğacak her türlü vergi, resim, harçlar ve benzeri gibi her türlü mali mükellefiyetler bayiye aittir" şeklindedir.
Taraflar arasındaki sözleşmenin istasyonun işletilmesi ve denetimi ile ilgili hak ve yükümlülükler başlıklı 30. maddesi; "BAYİ, istasyonun işletilmesi ve bayilik faaliyetleri sırasında Petrol Piyasası faaliyetleri kapsamında mevcut ve ileride çıkabilecek tüm mevzuata uygun davranacağını, tüm masrafları kendisine ait olmak üzere BAYİ'lik faaliyetleri ile ilgili depolama ve ürünlerin satışıyla ilgili resmi mercilerden alınması gerekli tüm izin, ruhsat ve lisansları bizzat alacağını, ancak bu prosedürlerin tamamladıktan sonra BAYİ' lik faaliyetlerine başlayacağını ve bu sürecinde ...” in kendisine tanıdığı süre içinde tamamlanacağını beyan, kabul ve taahhüt eder. İstasyonun işletilmesi ile ilgili olarak ortaya çıkabilecek tüm hukuki, cezai ve mali mükellefiyetler BAYİ” ye aittir. BAYİ, istasyonun işletilmesi esnasında ayrıca İş Hukuku Mevzuatı, Sosyal Sigortalar Mevzuatı ve TC Mevzuatı hükümlerinin ortaya koyduğu tüm yükümlülüklerini bizzat yerine getirmekle mükelleftir." şeklindedir.
Bayilik sözleşmesi ve protokolde, davalı, bayi sözleşmenin 29-c ve 30. maddelerinde faaliyetini usul ve yasaya uygun şekilde yürütmeyi taahhüt etmiş, 44-d maddesi kapsamında ise bayinin sözleşme hükümlerine aykırı davranışları neticesinde doğacak zararları tazmin edeceği düzenlenmiştir.
Dava konusu idari para cezasının ortaya çıkması ve davacı tarafça ödenmesine sebebiyet veren davalı olup kendi istasyonunu düzenleyici kurum standartlarına uygun tutmamıştır. Taraflar arasındaki sözleşme maddelerine göre bu tür cezaların sorumluluğu davalı üzerindedir. Sözleşmesel yükümlülük davalıda olduğuna göre davacı tarafından ödenen bedelin davalıdan tahsil edilmesi gerekmektedir. Bu gerekçelerle davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacı tarafından somut ve sözleşmesel bir temerrüt faiz oranı ön inceleme duruşmasında verilen süreye rağmen bildirilmemiştir. Kısmi dava ile ileri sürülen talep de gözetilerek hükmedilen alacağa dava ve ıslah tarihinden itibaren avans faizi işletilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;
1-Davanın Kabulü ile 972.717,00-TL'nin 20.000,00-TL'sine dava tarihinden, bakiyesine ıslah tarihi olan 22.11/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 66.446,30-TL harçtan; 341,55-TL peşin harç ve 16.271,03-TL ıslah harcı toplamı olan 16.612,58-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 49.833,72-TL harç bedelinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan; 269,85-TL başvurma harcı, 341,55-TL peşin harç ve 16.271,03-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 16.882,43-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan toplam müzekkere, tebligat, bilirkişi ücreti toplamı 12.737,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 148.180,38-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri 3.120,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.24/02/2025
Katip ... Hakim ...
e-imza e-imza