T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/91 Esas
KARAR NO: 2024/326
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/02/2023
KARAR TARİHİ: 13/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdindeki ... numaralı Banka Konut Poliçesi ile ... ...'e ait konut sigortalandığını, 20.12.2020 tarihinde çamaşır makinesi prizinden yangın çıktığını, erken fark edilmesi sonucu sigortalının kendi imkanlarıyla yangın söndürüldüğünü, ancak parkeler, çamaşır makinesi, dolaplar, duvarlar ve mikrodalganın zarar görmesi üzerine müvekkili şirkete ihbarda bulunulduğunu, ekpertiz raporunda sigortalı konut mutfakta bulunan ... çamaşır makinesini elektrik aksamının ark yapması sonucu buradan çıkan kıvılcımların ... çamaşır makinesine sirayetiyle yangının başladığının belirtildiği, raporda bina/yangın hasarı kalemleri toplam 2.320,00TL ve eşya yangın hasarı kalemleri ise toplam 3.200,84TL detaylıca sayıldığı, yangın sigorta teminatı; yangın, yıldırım, infilak veya yangın ve infilak sonucu duman, buhar ve hararetin sigortalı mallarda doğrudan neden olacağı maddi zararları içerdiğini, sigortalının zararı teminat kapsamında olduğundan müvekkil şirketçe sigortalı ... ...'e toplam 5.520,84-TL tazminat ödemesi yapıldığı, müvekkili şirketin %100 kusurlu olan ... üretici firması olan ... A.Ş'ye rücu hakkının doğması üzerine .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esaslı dosyası ile davalıya karşı ilamsız icra takibi başlatıldığını, icra takibine borçlunun borca itirazda bulunması üzerine icra takibi durdurulduğunu, tüm bu sebeplerle davamızın kabulü ile borçlunun .... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı dosyasındaki haksız itirazının iptalini, davalı hakkında, likit bir borç bulunduğundan %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; dava görev bakımından hatalı mercide ikame edilmiş olup, görev yönünden huzurdaki davaya itiraz ettiklerini, davacı yan herhangi bir mahkemeden tespit talebinde bulunmayarak, yangın alanını temizlediği ürünü attığını, tüm delillerin ortadan kalktıktan sonra dava açmak, harekete geçmek son derece kötü niyetli bir davranış olduğunu, tüm deliller ortadan kalktığı için davacı, sigortalı beyanlarına göre hazırlanan eksper raporuna ve itfaiye erinin hazırladığı tutanağa itibar edeceklerini umduğunu, uzmanlık konusu gereği yangının nereden çıktığı veya başladığını tespit etmek ile yangının nedenini tam olarak tespit etmenin aynı şeyler olmadığını, tüm bu açıklanan nedenlerle öncelikle usul itirazlarının kabulü ile mahkeme'nin görevsizliğine, davacı yanın haksız ve mesnetsiz davasının reddini, davacı yan aleyhine %20'den asağı olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama ve vekâlet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce icra takip dosyasının, poliçe ve hasar dosyasının celp edilerek dosya kapsamına alınmıştır.
İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının ... İcra Dairesinin 2021/... Esas sayılı takip dosyasında 5.520,84-TL asıl alacak, 306,29-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 5.827,13-TL takip yapıldığı, ödeme emrinin 20/09/2021 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
Sigorta uzmanı ve Yangın uzmanı bilirkişilerin 22/08/2023 tarihli raporunda özetle; Bina/yangın hasarı kalemleri toplam 2.320,00 TL ve eşya yangın hasarı kalemleri ise toplam 3.200,84TL olmak üzere sigortalı ... ...'e toplam 5.520,84TL tazminat ödemesi yapılmış olduğu, Sigorta Poliçesinin hazine onaylı Yangın Sigortası Genel şartlarına göre düzenlendiği, ek teminat (yangın, su hasarları, sorumluluk vb. riskler) ile güçlendirildiği, hasarın teminat kapsamında yangın hasarı olarak adlandırılacak türden hasar olduğu ve Sigortalı Kıymetlerde zarara yol açtığı, Yangın sigorta teminatı; yangın, yıldırım, infilak veya yangın ve infilak sonucu duman, buhar ve hararetin sigortalı mallarda doğrudan neden olacağı maddi zararları içerdiği, Davacı Sigortacının, teminat kapsamında bir hasar ile ilgili tazminatı poliçe genel ve özel şartlarına bağlı olarak ödemiş olduğu hasar tutarı kadar Sigortalısının haklarına halef olduğu ve en fazla bu tutarca, hasarın oluşmasında sorumluluğu/kusuru bulunanlara rücu talebinde bulunabileceği, Dosya münderecatında bulunan belgeler ve resimlerden, yangının çamaşır makinesi odaklı kaynaklandığını düşünüyoruz. Ancak kesin kanaat belirtmemiz için dava konusu çamaşır makinesi ile ilgili; fatura, garanti belgesi, yetkili servis ilk kurulum belgesi, yetkili servis bakım onarım belgeleri, temin edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Sigorta uzmanı ve Yangın uzmanı bilirkişilerin 11/02/2024 tarihli ek raporunda özetle; Sigorta Bilirkişisi Açısından; Kök raporda belirtilen tespit ve görüşlerin yerinde olduğu bu bağlamda kusur durumuna ilişkin yeterli bilgi ve bulgunun sağlanmasını takiben kusur tespit edilmesi durumunda; Davacı Sigortacının, teminat kapsamında bir hasar ile ilgili tazminatı poliçe genel ve özel şartlarına bağlı olarak ödemiş olduğu hasar tutarı kadar Sigortalısının haklarına halef olduğu, ve en fazla bu tutarca, hasarın oluşmasında sorumluluğu/kusuru bulunanlara rücu talebinde bulunabileceği, Yangın Bilirkişisi Açısından; Yangın olayının meydana gelmesinde kasıt, sabotaj olmadığı anlaşılmaktadır. Diğer taraftan elde edilen bulgulardan elektriksel teknik arıza sonucu 600-800 “C aralığında kablo izolelerinin erimesi ve meydana gelen alevlerin çevresinde yanıcı malzemelere sirayetiyle yangının başladığı düşünülmektedir, ancak dosyada kök raporda birtakım evrak ve belgeler istenmiş fakat işbu belgeler dosyanın içeriğine girmemiştir. Bu bağlamda yangının elektrik tesisatından mı yoksa mutfak içerisinde bulunan elektrik elektronik cihazlardan mı kaynaklandığı yönünde yeterli bilgi bulgu ve verinin bulunmadığı eksper raporuyla birtakım verilerin ve fotoğrafların sunulduğu ancak bununda yeterli olmadığı anlaşılmıştır. Kök raporda belirtilen tespit ve görüşlerin yerinde olduğu bu bağlamda kusur durumuna ilişkin yeterli derecede bilgi ve bulgunun bulunmaması münasebetiyle kusur durumuna yönelik bir değerlendirmenin yapılması mümkün olmayacağı görülmektedir. Meydana gelen olayda zamanında yapılan periyodik bakım ve kontrolün yangını engelleyeceği mekanik bakımların teknik önlem ve alınması gerekli tedbirler bakımından elzem olduğu, Elektrik tesisatına bağlı muhtemel elektrik/elektronik cihazların yangın çıkışlarında oluşabilecek teknik arızalar arasında deneyim ve teknik olarak ihtimal kapsamında değerlendirildiği, İnceleme konusu somut olayda meydana gelen hususlar ayrıntılı olarak değerlendirilmiş ve kanaat olarak göz önüne alınarak raporda belirtilmiştir. Bu kapsamda bunun yorum ve takdiri Sayın Mahkemeye ait olacağı sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, davacının TTK 1472. maddesi kapsamında halefi olduğu dava dışı sigortalı dairesindeki eşyaların çıkan yangın sonucu zarar görmesinin sebebinin davalıdan satın alınan makine olup olmadığı, bu kapsamda makinenin yangına sebep verip vermediği, makinanın elektrik aksamında ark yapıp yapmadığı, yangının çıkış noktası ve sebebi, makinenin davalının üretiminde olan bir makine olup olmadığı, hasar nedeniyle uğranılan zarara ilişkin ödemenin davalıdan rücuen tahsiline ilişkin başlatılan takipte itirazın iptali istemine ilişkindir.
TTK'nın “Halefiyet” başlığı altındaki 1472. maddesinde “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.” hükmüne yer verilmiştir.
TTK'nın 1472. maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır. Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücûen ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'î haleftir. Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanunî halefi olacağı, ilke olarak 31.03.1954 gün ve 1953/18 E., 1954/11 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtilmiştir. 17.01.1972 tarih ve 1970/2 E., 1972/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücû davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise o hakka sahip olacağı vurgulanmış; velhasıl sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği; sigortacının, sigorta ettirenin bütün def’ilerini üçüncü şahsa karşı ileri sürebileceği ve Türk Borçlar Kanununun 49 ve devamı maddelerine de dayanabileceği; tabiatıyla sigorta ettirenin olayda dava hakkı yoksa, sigortacıya da bu yönde bir hakkın intikal etmeyeceği açıklanmıştır.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, 20/12/2020 günü saat 19.30 sularında, ... mah. ... cad. ... Apt. No ... /KÜTAHYA adresindeki konut mutfağında bulunan ... Makinesi'nden kaynaklandığı iddia edilen yangın olayının meydana geldiği, Mahkememizce deliller toplandıktan sonra dosyanın sigorta uzmanı ve yangın bilirkişilere tevdi edildiği, aldırılan kök ve ek raporları ile, yangın olayının meydana gelmesinde kasıt, sabotaj bulunmadığı, yangının elektriksel teknik arıza sonucu meydana geldiğinin düşünüldüğü, elektrik tesisatına bağlı muhtemel elektrik/elektronik cihazların yangın çıkışlarında oluşabilecek teknik arızalar arasında deneyim ve teknik olarak ihtimal kapsamında değerlendirildiğinin tespit edildiği, yangının çıkış sebebinin doğrudan davalı makinesi olduğuna dair bir tespite yer verilmediği, bilirkişi kök ve ek raporlarının denetime ve hüküm vermeye elverişli olduğu, dolayısıyla davacının sigortalısına ödediği zarar bedeline yönelik eylemin davalının kusurlu eyleminden sadır olduğunun, aralarında illiyet bağı bulunduğunun davacı yanca ispat olunamadığı, davacının iddiasını ispatlayamadığı kanaatiyle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın Reddine,
2-Davalının, yasal şartları oluşmayan tazminat talebinin reddine,
3-Alınması gereken 427,60-TL maktu harçtan 179,90-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 247,70-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 5.827,13-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
6-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri 1.560,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
Dair, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı.13/05/2024
Katip ... Hakim ...
e-imza e-imza