T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/132 Esas
KARAR NO :2025/136
DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:21/02/2024
KARAR TARİHİ:24/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkili ile davalı arasında 27.01.2022 tarihli ... Akaryakıt Satış Sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin elektronik ödeme kartı ile yemek yeme ve akaryakıt alma olanağı sağladığını, işbu davanın konusunu oluşturan alacağın belirtilen sözleşmelerden doğan alacaklara ilişkin kesilen faturalardan kaynaklandığını, davalının müvekkilinin tüm sözlü ve yazılı uyarılarına rağmen borcunu ödenmemesi üzerine alacağın tahsili için .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını ancak davalının borca itiraz ederek takibi durdurduğunu iddia ederek; davalının haksız itirazının iptali ile takibin 16.407,71-TL asıl alacak ve ferileri üzerinden devamına, davalının %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapıldığı ancak davaya cevap vermediği, davalının davaya cevap vermeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 128. maddesi uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayıldığı anlaşıldı.
.... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 16.407,71-TL asıl alacak ve 840,99-TL vade farkı olmak üzere toplam 17.248,70-TL borcun ödenmesi amacıyla 19/09/2023 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 02/10/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 03/10/2023 havale tarihinde icra takibine itiraz ettiği ve takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın İcra İflas Kanunu'nun (İİK) 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşıldı.
Mali Müşavir Bilirkişinin 18/10/2024 Tarihli Raporunda Özetle; "Davacı tarafça incelemeye ibraz edilen 2023 yılı yasal defterlerinin tasdikle ilgili
yükümlülüklerinin yasal sürelerinde yerine getirildiği,
davalı tarafça yasal defter ve dayanak belgeler incelemeye ibraz edilmediğinden dava konusu olaylar yönünden davalı tarafa ait yasal defterler üzerinde inceleme yapılamadığı, davalı şirketin ticari defterlerinde ve belgelerinde borcun dayandığı faturaların
kayıtlı olduğu, davacı tarafından davalı firmaya e- fatura gönderildiği, davalı tarafından iş bu
faturaların tebliğinden sonraki yasal süre olan 8 gün içerisinde ve sonrasında da
faturaya itiraz edildiğine veya faturnaın iade edildiğinine dair dosyada mevcut
bir bilgi ve belge bulunmadığı, dava konusu faturanın ve muhteviyatı
hizmetlerin davalıya teslim edildiğinin kabul edilmesi gerektiği, davacı firmanın ticari defterlerinde davacının davalıdan 16.407,71-TL alacaklı
göründüğü, davacı firmanın davalıdan talep edebileceği faiz tutarının 840,99-TL olduğu, davacı tarafın davalıdan 16.407,71-TL asıl, 840,99-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 17.248,70-TL alacaklı olduğu" görüş ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLER:
-....İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası
-Davacı tarafından sunulan; ... Akaryakıt Satış Sözleşmesi ve genel hükümler, cari hesap ekstresi
-Davacıya ait ticari defter ve kayıtlar
-Bilirkişi raporu
-Tarafların beyan ve dilekçeleri
-Arabuluculuk son tutanağı
-Tüm dosya kapsamı
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, kartlı ödeme sistemine dair hizmet sözleşmesi kapsamında tahsil edilen akaryakıt bedelleri için başlatılan takipte sadece asıl alacak için itirazın iptali istemine ilişkindir.
Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre fatura emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır (229. md.). Fatura malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami "yedi gün" içinde düzenlenir. Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır (231/5. Md.). 6102 sayılı TTK'da da fatura konusunda hükümler vardır. Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir.” (6102 Sayılı TTK 21/1) Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (6102 Sayılı TTK 21/2).
Faturanın onu teslim alan kişiyi borç altına sokabilmesi için taraflar arasında borç doğurucu bir ilişkinin varlığı ve faturanın da bu ilişki nedeniyle düzenlenmiş olması gerekir. Borç münasebeti olmaksızın düzenlenen ve muhatap tarafından her nasılsa teslim alınan faturaya sekiz günde itiraz edilmemiş olması onu borç altına sokmaz. Ancak TTK 21/2 maddesi uyarınca, faturalara 8 gün içerisinde itiraz edilmediği takdirde faturadaki gösterilen bu bedeli kabul edilmiş sayılır.
Faturanın tebliği şekle bağlı değildir, yazılı veya sözlü herhangi bir şekilde yapılabilir. Muhatap hazır ise kendisine elden verilmesi, değil ise herhangi bir şekilde gönderilmesi mümkündür. Ancak, uyuşmazlık halinde ispat kolaylığı açısından, fatura tebliğinin noter aracılığıyla ya da imza karşılığı elden tebliğ yolu ile ya da telgraf, teleks yolu ile veya PTT aracılığıyla ya da faks çekilmesi yahut güvenli elektronik imza ile elektronik posta gönderilmesi şeklinde yapılması uygundur.
Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği,bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir.
Faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklıdır. 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir ise de akdî ilişkinin yazılı delillerle ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kayıt edilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili TTK'nın 222. maddeye bakmak gerekir. Bu nedenle ticari defterlere kaydedilmiş fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar. Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir.
Faturalarda belirtilen mal veya hizmetin davalı alıcıya teslim edildiği iddiasını davacı ispatla yükümlüdür. Fatura içeriğindeki mal veya hizmetin davalıya teslimi dayanak belgelerle kanıtlanmadığı sürece ticari defterler tek başına malın teslim edildiğini ispata yeterli değildir.
Taraflar arasındaki sözleşmeye göre davacı, davalının akaryakıt alımına dair kartlı bir elektronik ödeme hizmeti sunmaktadır. Davalı akaryakıt aldıkça davacıya ödeme yapacaktır. Davacı da bu kapsamda e-faturaları düzenlemiş ve sistemden davalıya iletilmiştir. Faturalar sistem üzerinden herhangi bir itiraz veya iade görmemiştir. Bilirkişi raporu tanzim edilmesi amacıyla ticari defterlerin sunulması için taraflara süre verilmiş ancak davalı taraf yapılan HMK 222/3 ihtarın usulünce tebliğine rağmen defterlerini mazeretsiz olarak Mahkememize ve bilirkişi incelemesine sunmamıştır. Dolayısıyla davalı yan ticari defterlerini ibrazdan kaçınarak davacı iddiasının kendi defterlerindeki karşılığının görülmesine ve incelenmesine olanak sağlamamıştır. Bu durumda şartlarına uygun tutulan davacı defterlerinin hükme esas alınabileceği, faturaların itiraza uğramadığı, taraflar arasında sözleşme bulunduğu, faturaların da sözleşmeye uygun tanzim edildiği, bu yönde tespitler içeren bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu gözetilerek davanın kabulüne ve asıl alacağa yapılan haksız itirazın iptaline karar vermek gerekmiştir.
İcra İnkar Tazminatı yönünden; dava konusu alacağın önceden belirlenebilirlik, bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşıdığı, bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, davacının icra inkar tazminatı kabulü ile, alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;
1-Davanın Kabulü ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasına davalı borçlu tarafından yöneltilen itirazın kısmen iptaline, takibin 16.407,71-TL asıl alacak üzerinden takip talebindeki diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına,
2-Alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olduğundan %20 oranında icra inkar tazminatı 3.281,54-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine
3-Alınması gereken 1.120,81-TL harçtan, peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiyekalan 693,21-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvurma harcı ve 427,60-TL peşin harç olmak üzere toplam 855,20-TL harç bedelinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti toplam 3.162,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 16.407,71-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri 3.120,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
Dair, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/02/2025
Katip ... Hakim ...
e-imza e-imza