T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/168 Esas
KARAR NO :2026/466
DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/03/2024
KARAR TARİHİ : 20/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; davacı şirket ... bölge satış müdürü ... tarafından satışı yapılan ürünler karşılığında keşidecisi ... olan, ... ... A.Ş. ... Şubesi ... seri no'lu 100.000,00 TL tutarlı, keşide yeri ... olan, 30.09.2023 tarihinde keşide edilen çek şirket merkezine gönderilmek üzere bölge satış müdürü tarafından 21.07.2023 tarihinde ... Kargo ... Şubesine teslim edildiğini, kargo firmasına teslim edilen çek davacı şirket merkezine ulaşmamış ve 3. Şahıs/şahıslara teslim edildiğini, daha sonrasında bu durumun ... Kargo ... şubesi müdürü ... tarafından tespit edilmesi üzerine, şube müdürü tarafından kargo çalışanı...'ya kargoların akıbeti sorulmuş, davacıya teslim edilmesi gereken kargoların başka kimselere teslim edildiği bilgisi verildiğini, ... Kargo ... şubesi Müdürü ...'nin yanlış teslim edilen kargoların geri alınmasını...'dan istediğinde, ... tarafından kargolar teslim alınarak ... Kargo şubesine getirilmiş, daha sonrasında şube müdürü ... ve ... Kargo Çalışanı ... tarafından davacı şirkete getirilen 3 adet kargo poşeti ... gözetiminde açıldığını, açılan kargoların içlerindeki zarfların boş olduğu, kargo poşetlerinin ve zarfların açılıp kapatıldığı ve sonradan yapıştırıldığı tespit edilerek tutanak altına alındığını, aynı kargoda şirket merkezine ulaşmayan ... ... şubesine ait Site meyve ve sebze Tic. Tur. İnş. İth. İhr. Ltd. Şti.'ye ait 30.08.2023 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli ve yine ... .../... şubesine ait 08.10.2023 keşide tarihli... imzalı 100.000,00 TL bedelli iki adet çekin arkalarına davacı şirketin sahte olarak kaşe ve imzalarının atılarak ... A.Ş. Firmasından tahsil edilmeye çalışıldığı iş bu faktoring firması İstihbarat ve tahsis yetkilisi ... tarafından ...@... mail adresinden 26.07.2023 tarihinde davacıya bildirildiğini, bunun üzerine davacı şirket çeklerin çalındığı ve kötüniyetli bir takım kişilerin eline geçtiğini anlamış olup bunun üzerine ivedilikle .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası ile çek zayi sebebiyle çeklerin iptali için 27.07.2023 tarihinde dava açılmış, ilgili bankalara çek ödeme yasakları 28.07.2023 tarihinde tebliğ edildiğini, yine 28.07.2023 tarihinde Finansal Kurumlar Birliği'nin ...@....org.tr adresine çeklerin kaybolduğu ve bu doğrultuda ödeme yasağı bulunduğu, üyelerinin bu konuda bilgilendirmesi hususunda mail gönderildiğini, yine çalınan çeklere ilişkin savcılığa şikayet dilekçesi sunulduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığı 2023/... Soruşturma Numaralı dosyası ile soruşturma aşaması devam ettiğini, davaya konu çekte ciranta olarak gözüken ... ... ... İnşaat Ve Metal San. Tic. Ltd. Şti. ve ... ... Şirketi yönünden de ticaret sicil kayıtları incelendiğinde görüleceği üzere iş bu şirketlerinde paravan şirketlerden ibaret olduğu görüleceğini, davacının yine kargoda kaybolan keşidecisi ... olan ... .../İST. Şubesi ... seri no'lu 31.08.2023 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli çeki de iş bu şirketlere sahte olarak cirolanmış olup, son ciranta olarak davalı ... A.Ş. tarafından teslim alındığını, çek keşide tarihinde bankaya ibraz edilmiş, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... E. sayılı dosyası ile ödeme yasağı bulunması sebebiyle ödenmediğini, iş bu çek yönünden de çek istirdadı davası açılmış olup, .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası ile yargılama devam ettiğini, davaya konu çeki elinde bulunduran şirketin haklı hamil olmaması ve çekin davacıya ulaşmadan kaybolması sebebiyle çekin davacıya iadesini, davalının .... İcra Müdürlüğü 2023/... Esas sayılı dosyasından davaya konu çek bedelini tahsil ettiği dikkate alınacak ise çek bedelinin istirdatına karar verilmesini talep zorunluluğu hasıl olduğunu, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; Keşidecisi ...’ya ait ... şubesi ... iban nolu ... seri nolu ... 30.09.2023 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli çekin haklı hamilinin müvekkil olduğunun tespiti ile iş bu çekin davacıya teslimini, davaya konu çekin davacıya tesliminin mümkün olmaması halinde, çekin haklı hamilinin davacı olduğunun tespitini, çek bedelinin ve çekin keşide tarihi olan 30.09.2023 tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı davaya cevap vermeyerek HMK 128 uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır.
SMMM bilirkişisinin 15/05/2025 tarihli raporunda özetle; Dosyadaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi, nihayetinde tarafıma verilen görev ile sınırlı olmak üzere, yukarıda anlatılan görüş ve gerekçelerle, nihai takdir ve değerlendirme yüce mahkemeye ait olmak üzere;
Davacının ... Bölge Satış Müdürü ... tarafından satışı yapılan ürünler karşılığında, keşidecisi ... olan ve 30.09.2023 tarihinde keşide edilen 100.000,00 TL tutarındaki çekin, 21.07.2023 tarihinde ... Kargo ... Şubesi aracılığıyla şirket merkezine gönderilmek üzere teslim edilmiş olduğu, ancak bu çekin şirkete ulaşmamış, üçüncü şahıslara teslim edilmiş olduğunun anlaşıldığı, durumun ... Kargo ... Şubesi Müdürü ... tarafından tespit edildiği ve bunun zerinden çalışan...'dan bilgi alındığı, ...’nın, kargoların yanlış kişilere teslim edildiğini belirttiği, sonrasında, ...’nın geri getirdiği kargo poşetlerinin, Müdür ... ve çalışan ... gözetiminde açıldığı, iç zarfların boş olduğu, açılıp tekrar kapatıldığı ve yapıştırıldığı tespit edilerek tutanak altına alındığı, Davaya konu çekin, ... - ... tarafından ciro edildikten sonra, davacı şirketin sahte kaşe ve imzası kullanılarak ... İnşaat Ltd. Şti. ve ... İnşaat Ltd. Şti.'ye ciro edilmiş olduğu, Davacı şirketin, çeklerinin çalındığını ve kötü niyetli kişilerin eline geçtiğini fark ederek, ivedilikle .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyasında 27.07.2023 tarihinde zayi nedeniyle iptal davası açmış olduğu, Çeklere ilişkin ödeme yasaklarının 28.07.2023 tarihinde ilgili bankalara tebliğ edildiği, aynı gün Finansal Kurumlar Birliği’ne de bilgi e-postası gönderildiği, ayrıca çalıntı çeklerle ilgili olarak ... Cumhuriyet Başsavcılığı’na şikayette bulunulduğu ve 2023/... Soruşturma Numaralı dosya üzerinden soruşturma sürecinin devam ettiği, Mahkemece yapılan araştırma sonucunda, çekin ... A.Ş. tarafından ....
İcra Müdürlüğü 2023/... Esas sayılı dosyasına konu edildiği ve bu şirketin elinde bulunduğunun tespit edildiği, bu tespit üzerine davacıya istirdat davası açılan işbu dava dosyası için Sayın Mahkemenin verdiği yetki ve görev kapsamında, Davacı şirketin talebi üzerine Davacı şirket merkezinde Davacının ticari defter ve belgeleri üzerinde yapmış olduğum incelemeye göre;
Davacı ... TİC. PAZ. VE DAN. LTD. ŞTİ.’nin yasal ticari defterleri usul yönünden incelenmiş olup ibraz edilen 2023 yılına ilişkin ticari defterlerin HMK m.222/1-4 ve 6102 sayılı TTK’nın 64.
maddesinin üçüncü fıkra hükümlerine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapılmış olduğu, defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, defterlerin usulüne göre tutulmuş olduğu, Davacının defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede 01.01.2023-31.12.2023 tarihleri arasındaki yevmiye kayıtlarına ve belgelerine baktığımızda; davacı ... TİC. PAZ. VE DAN.
LTD. ŞTİ.’nin Dava konusu Keşidecisi ...’ya ait ... şubesi ... iban nolu ... seri nolu ... 30.09.2023 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli çekin, devam eden bir ticari ilişkisi bulunan müşterişi ...’dan 29.07.2023 tarihinde cari hesaba mahsuben alınmış olduğu, kargoda kayıp olduğu tespit edildiği ve fiziki olarak şirketin merkezine gelmediği iddia edilen işbu çeki, Davacının ticari defter kayıtlarına ...’nın cari hesabına 20.10.2023 tarihinde kaydetmiş olduğu, kaydi olarak hesaplarda yer alan işbu çekinciro edilerek başka bir cari hesaba ödeme çıkışının yapılmadığı, 2023 yılı sonu envanter kayıtlarında yer aldığı tespit edilmiştir.
Davacının ticari defter kayıtlarında dava konusu çekte davacıdan sonra ciranta olarak gözüken ... İNŞAAT LTD. ŞTİ. ile ticari ilişkisi bulunduğunu gösterir kayıt ya da herhangi bir cari hesap tespit edilememiştir.
Adli Belge İnceleme Uzmanı bilirkişinin 03/07/2025 tarihli raporunda özetle; İnceleme konusunu oluşturan; ... ... ... ... Şubesine ait, ... Çek Seri Numaralı, 30.09.2023 Keşide Tarihli, Keşide Yeri: ... Keşidecisi: ...
olan ve ... emrine düzenlenmiş 100.000 TL (Yüzbin Türk Lirası) bedelli çek aslı arka yüzde yer alan 2. Cirantacı imzası ile;
Davacı Şirket Yetkilileri; ...’e ait medarı tatbik örnek imzaların göstermiş oldukları, işleklik dereceleri, alışkanlıkları, tersim, istif, meyil, seyir, sürat, istikamet ve tazyik gibi grafolojik ve grafometrik özellikleri bakımından dosyada mevcut mukayese belgelerine kıyasen farklı yapı ve görünümde imzalar olduğu, Bir başka ifade ile 30.09.2023 Keşide Tarihli ve 100.000 TL (Yüzbin Türk Lirası)
bedelli çek aslı arka yüzde yer alan 2. Cirantacı imzasının davacı şirket yetkilileri tarafından atılmadığı/ imzalanmadığı, sonucuna varıldığı bildirilmiştir.
SMM bilirkişisinin 09/03/2026 tarihli raporunda özetle; Davacı tarafından incelemeye ibraz edilen 2023 yıllarına ait yasal defterlere ilişkin tasdikle ilgili yükümlülüklerin yasal süresinde yerine getirildiği ve kendi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu, Davalı ve dava dışı cirantaların arasındaki ticari ilişki durumları hakkında Bilirkişi Raporuna konu tespit ve değerlendirmelerin dosyada mevcut bilgi, belge ve vergi daireleri tarafından gönderilen Ba-Bs bildirimleri üzerinden yapıldığını, Dava konusu çekin dava dışı ... tarafından dava dışı ... adına keşide edilen ... seri nolu ... 30.09.2023 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli çekin olduğu, Dava konusu çekin ciro silsilesinin ve ticari ilişki durumlarının detayları inceleme ve tespitlerinin raporun 3.3 bölümünde yapıldığı, yapılan tespitlerin özetinin aşağıdaki gibi olduğu;
Dava konusu çekin, dava dışı ... – ... firmasından davacı ... Ltd. Şti.’ne ciro edildiği, davacı tarafından kargo ile gönderildiği sırada çekin çalındığının bildirildiği, (Tarafların arasında Ticari İlişki Olduğu)
Dava konusu çekin arka yüzü incelendiğinde; davacı ... Ticaret Pazarlama ve Danışmanlık Ltd. Şti.’nden sonra çekin dava dışı ... İnşaat Metal Orman Ürünleri Petrol Ürünleri Taşımacılık Ltd. Şti.’ne ciro edildiğinin görüldüğü, davacı taraf söz konusu ciroda yer alan imzanın şirket yetkilileri tarafından atılmadığını beyan ettiğini, dosyada yer alan imza inceleme bilirkişi raporunda da çek üzerindeki imzanın davacı şirket yetkililerinin el ürünü olmadığı tespit edildiği, (Tarafların arasında Ticari İlişki Olmadığı)
Dava konusu çekin ... ...
Tic. Ltd. Şti. tarafından dava dışı ... ... ... İnşaat ve Metal Sanayi Tic. Ltd. Şti.’ne ciro edildiği görülmüştür. (Tarafların arasında Ticari İlişki Olmadığı)
Dava konusu çekin ... ... ... İnşaat ve Metal Sanayi Tic. Ltd.
Şti. tarafından dava dışı ... Temizlik Otomotiv Gıda İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti.’ne ciro edildiği görülmüştür. (Tarafların arasında Ticari İlişki Olduğu)
Dava konusu çekin son olarak ... Temizlik Otomotiv Gıda İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından davalı ... A.Ş.’ye 31.07.2023 tarihinde temlik edildiği Dava konusu çekin davacıdan sonra başlayan ciro silsilesinin büyük bölümünde taraflar arasında ticari ilişkiyi destekleyen kayıt veya belge bulunmadığı, davacı şirket adına atıldığı görülen ciro imzasının şirket yetkililerine ait olmadığının bilirkişi raporu ile tespit edildiği, çekin davacı şirketten sonraki cirantaların arasındaki işlemlerin ve faturaların gerçek olduğu hususunun ispata muhtaç olduğu, 30.09.2023 Keşide Tarihli ve 100.000 TL (Yüzbin Türk Lirası) bedelli çek aslı arka yüzde yer alan 2. Cirantacı davacı ... Ltd. Şti imzasının davacı şirket yetkilileri tarafından atılmadığı/ imzalanmadığı, hususunun Adli Belge İnceleme Uzmanı Bilirkişi ... tarafından 03.07.2025 tarihli Bilirkişi Raporu ile tespit edildiği, Davalı ... A.Ş. ile dava dışı ... Temizlik Otomotiv Gıda İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti. arasında gerçekleştirilen faktöring işlemine yönelik 6361 sayılı Kanunun 9/2 ve Yönetmeliğin 5/1.maddesi uyarınca Son ciranta olan dava dışı ... Temizlik Otomotiv Gıda İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti.’nin mali gücü, ticari itibarinin ve geçmişe yönelik ticari ilişkilerinin incelenmediği ve kontrol edilmediği, Davalı ...
A.Ş. tarafından çekin keşidecisine başvurarak borcun teyit edilmediği, dava konusu çekin davalı faktoring şirketi tarafından devralındığı tarihte çek hakkında mahkeme tarafından verilmiş ve bankalara tebliğ edilmiş bir ödeme yasağı kararının bulunduğu bu bağlamda anılan yasa ve yönetmelik hükümleri uyarınca faktöring şirketinin üzerine düşen özen yükümlülüğünü yerine getirmediği, bildirilmiştir.
DELİLLER:
-Bilirkişi raporları
-Tarafların beyan ve dilekçeleri
-Tüm dosya kapsamı
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; davacının meşru hamili olduğunu ileri sürdüğü çekin rızası dışında elinden çıkması sonrasında sahte ciro işlemleri ile üçüncü kişilere devredildiği iddiasına dayalı çekin istirdadı istemine ilişkindir.
Uyuşmazlığın davacı şirketin yetkili hamil olduğunu iddia ettiği muhattap bankanın ... ... şubesi olduğu keşide yerinin ..., keşide tarihinin 30/09/2023 keşidecisinin ..., lehtarının ... olan 100.000,00-TL bedelli ... seri numaralı çekin davacı yetkili hamilin elinde kaybolup kaybolmadığı söz konusu çeke istinaden .... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyasından başlatılan takipte borçlu olarak gösterilen davacı ile kendisinden sonraki cirantalar arasında ticari ilişkinin bulunup bulunmadığı davalı factoring şirketinin factoring kanunun kendisinde yüklediği özeni gösterip göstermediği, söz konusu çekten kaynaklı olarak davacı tarafın icra dosyasına veya çeke istinaden davalı factoring şirketine ödeme yapıp yapmadığı ödeme yapmış ise istirdat koşullarının oluşup oluşmadığı yine dava konusu çek nedeniyle davacının kendisinden sonraki cirantalara borcunun bulunup bulunmadığı ve son ciranta olan ve çeke bankaya ibraz eden factoring şirketine borcunun bulunup bulunmadığının ile çek aslının davacı asilin istirdat edip edemeyeceğine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun kıymetli evraka ilişkin hükümleri uyarınca bir çeki elinde bulunduran kişi şeklen hak sahibi görünse dahi, çekin gerçek hak sahibinin iradesi dışında elinden çıkmış olması halinde gerçek hak sahibi, çeki elinde bulunduran kişiye karşı istirdat talebinde bulunabilir. Bu tür davalarda mahkemece öncelikle davacının çek üzerindeki hak sahipliği, çekin davacının zilyetliğinden hangi şekilde çıktığı, sonraki ciro silsilesinin geçerliliği ve çeki elinde bulunduran kişinin iyi niyetli hamil sıfatına sahip olup olmadığı hususlarının değerlendirilmesi gerekir.
Dosya kapsamındaki delillerden, dava konusu ... Şubesi’ne ait ... seri numaralı, 30.09.2023 keşide tarihli ve 100.000,00 TL bedelli çekin keşideci ... tarafından ... adına düzenlendiği, ... tarafından da davacı ... Ltd. Şti.’ne ciro edildiği anlaşılmıştır.
Davacı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemede, ... ile davacı arasında gerçek ve süreklilik arz eden ticari ilişkinin bulunduğu, dava konusu çekin söz konusu ticari ilişki kapsamında davacı tarafından teslim alındığı, çek bedelinin muhasebe kayıtlarına işlendiği, çekin davacı tarafından herhangi bir üçüncü kişiye ödeme aracı olarak kullanılmadığı, herhangi bir cari hesaba çıkış kaydının bulunmadığı ve çekin yıl sonu envanter kayıtlarında davacı aktifinde yer almaya devam ettiği tespit edilmiştir. SMM bilirkişisi tarafından yapılan incelemede davacının ticari defterlerinin HMK’nın 222. maddesi ve TTK’nın 64. maddesi hükümlerine uygun şekilde tutulduğu, usulüne uygun açılış ve kapanış tasdiklerini içerdiği ve lehine delil niteliği taşıdığı belirlenmiştir. Mahkememizce de söz konusu bilirkişi tespitleri dosya kapsamındaki diğer delillerle uyumlu bulunmuştur. Öte yandan dava konusu çekin davacı şirkete ulaştırılmak üzere kargo şirketine teslim edildiği, ancak davacı şirkete teslim edilmediği, kargo görevlilerince yapılan inceleme neticesinde kargoların yetkisiz kişilere teslim edildiğinin tespit edildiği, daha sonra geri getirilen kargo poşetlerinin açılmış ve yeniden yapıştırılmış olduğunun tutanak altına alındığı, çeklerin kayıp olduğunun anlaşılması üzerine davacı tarafından gecikmeksizin çek iptali davası açıldığı, ilgili bankalara ödeme yasağı kararlarının tebliğ ettirildiği, Finansal Kurumlar Birliği nezdinde gerekli bildirimlerin yapıldığı ve Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğu dosya kapsamındaki belgelerle sabittir. Bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde dava konusu çekin davacının rızası dışında elinden çıktığı ve zilyetliğinin iradesi dışında sona erdiği sabittir.
Dosyada mevcut 03.07.2025 tarihli Adli Belge İnceleme Uzmanı bilirkişi raporunda, çekin arka yüzünde davacı şirket adına atıldığı görülen ciro imzasının davacı şirket yetkililerine ait olmadığı bilimsel yöntemlerle tespit edilmiştir. Raporda imzanın davacı şirket yetkililerinin el ürünü olmadığı açık ve kesin biçimde ortaya konulmuş olup, söz konusu rapora karşı teknik nitelikte ve hüküm kurmaya elverişli bir itiraz da ileri sürülmemiştir. Bu nedenle rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır. Bu durumda davacı şirketten sonra başlayan ciro zincirinin ilk halkasını oluşturan ciro işleminin sahte olduğu sabittir. Öğreti ve yerleşik yargısal uygulamalarda kabul edildiği üzere sahte ciro, hak devri sonucunu doğurmaz. Zira hiç kimse sahip olmadığı bir hakkı başkasına devredemez. Davacı adına oluşturulan sahte ciro ile çek üzerinde hukuken geçerli bir hak devri meydana gelmediğinden, bu sahte ciroya dayanan sonraki ciroların da gerçek hak sahipliği bakımından davacıya karşı ileri sürülmesi mümkün değildir.
Dosya kapsamındaki ikinci bilirkişi raporunda da davacıdan sonra görülen ... İnşaat Ltd. Şti., ... İnşaat Ltd. Şti., ... ... Ltd. Şti. ve ... Ltd. Şti. arasındaki devirlere ilişkin ticari ilişkinin varlığını ortaya koyan yeterli kayıt ve belgelerin bulunmadığı, bu işlemlerin gerçek ticari ilişkiye dayanıp dayanmadığının ispat edilemediği tespit edilmiştir. Davacı ile ... İnşaat Ltd. Şti. arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığı da ayrıca belirlenmiştir. Bu tespitler de sahte ciro sonrasında oluşturulan ciro silsilesinin güvenilirliğini ortadan kaldırmaktadır.
Davalı ... A.Ş.’nin çeki ... Ltd. Şti.’nden faktoring işlemi kapsamında devraldığı anlaşılmaktadır. Ancak davalı şirket, faktoring faaliyetinde bulunan profesyonel bir finans kuruluşu olup basiretli tacir sıfatıyla hareket etmek ve mevzuatın öngördüğü özen yükümlülüğünü yerine getirmek zorundadır. 6361 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümleri uyarınca müşteri hakkında istihbarat yapılması, işlem konusu alacağın gerçekliğinin araştırılması, işlemin ekonomik ve ticari dayanağının incelenmesi gerekmektedir.
Dosyada mevcut bilirkişi raporunda davalı faktoring şirketinin çeki devralırken devreden şirketin mali gücü, ticari itibarı ve işlem geçmişine ilişkin yeterli araştırma yapmadığı, çek keşidecisi ile irtibata geçerek borcun doğruluğunu teyit etmediği ve işlem sırasında gerekli özeni göstermediği belirlenmiştir. Ayrıca çekin davalı tarafından devralındığı süreçte çek hakkında açılmış dava ve ödeme yasağı süreçlerinin mevcut olduğu da dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
Türk Ticaret Kanunu’nun 792. maddesi uyarınca çeki iktisap eden kişinin korunabilmesi için iyiniyetli olması ve çeki iktisap ederken ağır kusurlu davranmamış bulunması gerekir. Somut olayda davacı adına atılan cironun sahte olduğu, sonraki ciro zincirinin ticari dayanaklarının ispatlanamadığı ve davalı faktoring şirketinin profesyonel faaliyet alanı gereği göstermesi gereken özeni göstermediği birlikte değerlendirildiğinde davalının iyiniyetli ve korunmaya değer hamil olarak kabul edilmesi mümkün görülmemiştir.
HMK’nın 190. maddesi uyarınca ispat yükü altında bulunan davacı, çekin kendisine ait olduğunu, çeki meşru şekilde iktisap ettiğini ve çekin iradesi dışında elinden çıktığını ticari defterleri, kargo kayıtları, soruşturma evrakları, ödeme yasağı kararları ve bilirkişi raporları ile ispat etmiş bulunmaktadır. Buna karşılık davalı taraf, çek üzerinde davacının hakkını bertaraf edecek nitelikte üstün bir hakka sahip olduğunu ve çeki iyiniyetli şekilde iktisap ettiğini ortaya koyabilecek yeterli delil sunamamıştır.
Tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporları, ticari kayıtlar ve toplanan diğer deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu çekin davacıya ait olduğu, davacının çekin gerçek hak sahibi bulunduğu, çekin davacının iradesi dışında elinden çıktığı, davacı adına atılan cironun sahte olduğu, davalı şirketin iyiniyetli hamil sıfatından yararlanamayacağı ve çek üzerinde davacıya üstün bir hakka sahip bulunduğunu ispat edemediği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Bu nedenle davanın kabulü ile ... Şubesi’ne ait ... seri numaralı, 30.09.2023 keşide tarihli ve 100.000,00 TL bedelli çekin davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;
Davanın Kabulü ile;
1-... ..., ... şubesi, ... seri nolu, 30.09.2023 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli, Keşidecisi ... olan çekin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine, 2-Alınması gereken 6.831,00-TL harcın, peşin alınan 1.707,75-TL harçtan mahsubu ile bakiye 5.123,25-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvurma harcın ve 1.707,75-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 24.806,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine, Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 20/05/2026 Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır
Full & Egal Universal Law Academy