T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/180 Esas
KARAR NO :2025/238
DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:11/03/2024
KARAR TARİHİ:19/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/
İDDİA:
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 17.10.2022 tarihinde dört farklı sözleşme yapıldığını, ... Online Rezervasyon Sistemleri Kullanım Sözleşmesi, ... Hotel ... Programı Sözleşmesi, Websitesi ... Çalışması Hizmet Sözleşmesi ve ... ... Yönetimi Sözleşmesi. Bu sözleşmeler gereği davacı şirketin, davalı şirkete ait ... Hotel için gerekli kurulumları yaptığını ve çevrimiçi otel rezervasyon sistemi, otel kanal yönetimi, ... çalışmaları gibi hizmetleri sunduğunu, Sözleşmelere göre davalı otelin, çevrimiçi rezervasyon sistemine erişim sağlayarak rezervasyonlarını takip edebileceğini, davacı şirketin sunduğu hizmetlerle davalı otelin dünya çapında seyahat acenteleri ve dağıtım kanallarından rezervasyon alması sağlandığını, ancak davalı şirketin sağlanan hizmetlere rağmen ödemeleri yapmadığını, davalı şirket ile yapılan görüşmelerin sonuçsuz kaldığını, bu sebeple davacı şirketin 11.09.2023 tarihinde ihtarname göndererek sözleşmeleri haklı nedenle feshettiğini ve ödenmesi gereken bedelleri talep ettiğini, davalı şirketin ihtarnamede belirtilen talepleri reddettiğini ve ödeme yapmadığını, bu sebeple davacı şirketin, .... İcra Müdürlüğü'ne başvurduğunu ve icra takibi başlatıldığını, ancak davalı şirketin icra takibine haksız bir şekilde itirazda bulunduğunu, davalı şirket yetkilisi ...'nin, davacı şirketin ticari itibarını zedeleyecek şekilde, sosyal medya izerinden gerçeğe aykırı yorumlarda bulunduğunu, bu sebeple müvekkillerinin İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayette bulunduğunu, Savcılık, tüzel kişiliğe karşı hakaret suçunun işlenemeyeceği gerekçesiyle soruşturma başlatılmadığını, ancak davalı şirketin sözleşmelere aykırı hareketi ve ticari itibar zedelenmesi nedeniyle davacı şirketin sözleşmeleri haklı olarak feshettiğini, bilirkişi incelemesiyle davacı şirketin sözleşmelere uygun hizmet sunduğunu, faturaların düzenlendiğini ve davalı şirketin ödeme yapmadığını ortaya koyduğunu, davalı şirketin kısmi ödeme yaptığını, ancak faturaya itirazda bulunmadığını, davacı şirketin davalıya ait ... hotele verdiği hizmetin karşılığı olarak 3.030,00 Euro alacağı bulunduğunu, Taraflar arasındaki ... Online Rezervasyon Sistemleri Kullanım Sözleşmesi'nin 2/e maddesine göre, hizmet bedellerinin her ayın sonunda faturalandırılacağı ve davalı şirketin faturayı takip eden ayın 7. günü ödeme yapmakla yükümlü olduğunu, faturaların ödenmemesi halinde, davalı şirket temerrüde düşerek gecikme faizi uygulandığını, ayrıca, sözleşmenin 10. Ve 18. maddelerine göre, davalı şirketin sözleşmeyi feshetmesi durumunda, senelik 3.000 Euro cezai şart bedeli ödemesi gerektiğinin belirlendiğini, üç yıl süresince uygulanacak cezai şart bedeli toplamda 9.000 Euro olduğunu, davalı şirketin, sözleşme hükümlerine aykırı davrandığını, ödemelerini yapmadığını ve itirazlarda bulunduğunu, bu durumun, davacı şirketin sözleşme hükümleri doğrultusunda zarara uğramasına yol açtığını, Davalı şirketin itirazına ilişkin olarak, taraflar arasında yapılan sözleşmelerde yetki İstanbul İcra Daireleri ve Mahkemeleri olarak belirlendiğini, ve tarafların tacir olmaları nedeniyle bu sözleşme geçerli olduğunu, bu nedenle davalı şirketin yetki itirazı geçerli olmadığını, taraflar arasında zorunlu arabuluculuk süreci yapılmış, ancak anlaşmazlık çözüme kavuşamadığını, davalı şirketin sözleşme gereğince ödemesi gereken alacakları ve cezai şart bedellerini tahsil edilmesini ve ayrıca icra inkar tazminatının hükmedilmesini...” talep etmişlerdir.
SAVUNMA:
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı davaya cevap vermeyerek HMK 128 uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır.
DELİLLER
1-Bilirkişi Raporu.
Bilirkişiler tarafından düzenlenen 03/01/2025 tarihli raporda özetle; bilgisayar Mühendisi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde: avaya konu sözleşme kapsamında davacı tarafça ... ... sisteminde davalı otele ait tanımlamaların yapıldığı, Davalı Otel'in faaliyete geçmemiş olmasından dolayı rezervasyon kaydı olmadığı, ... ... sistemine erişim için bilgi paylaşımı olup olmadığının tespit edilemediği, sistem giriş LOG kaydı sunulmadığı, Davacının ... çalışmalarının yapıldığı hususunda e-posta göndermiş olduğu ancak bilirkişi raporu hazırlandığı süreçte davalı tarafa ait internet sitesi aktif olmadığı için yapılan ... çalışmalarının canlı olarak incelenemediği, davacının davalı otel için hazırladığı ifade edilen internet sitesi www.tatavlahotels.com adresinin pasif durumda olması ve alan adının boşta olmasının tespiti ile aktif internet sitesi olmadığının görüldüğü, internet sitesi ile ilgili yapılan çalışmaların da site mevcut olmadığı için canlı olarak incelenemediği,
Mali Yönden Yapılan İnceleme ve Değerlendirmeler Neticesinde: Davacının 2022 ve 2023 yıllarına ait ticari defterlerinin e-defter olduğu, beratlarının uygun ve suresinde tasdik ettirildiği, e-defter uygulamasında yalnız envanter defterinin noter tasdikine tabi olduğu için, bu bapta HMK. 222 md. ve 6102 sayılı TTK 64/3 md. gereğince ve mevcut haliyle davacının 2022 ve 2023 yıllarına ait ticari defterlerinin suresinde tasdik ettirildiği ve usulüne uygun olduğu, Davacı Şirketin, davalı ile olan TL cari münasebetini 120.01.1751 nolu alıcılar alt hesap kodunda takip ettiği, davacının incelenen kendi ticari defterlerinde takip tarihi 22.09.2023 itibariyle davalı yandan 3.030 Euro Alacaklı olduğu,
Sözleşme Hukuku Yönünden Yapılan İnceleme ve Değerlendirmeler Neticesinde; Teknik inceleme sonucuna dayalı olarak; davacının sözleşme kapsamında hizmet vermek için gerekli çalışmalara başladığı anlaşılmakla bu çalışmaların sözleşmeye, işin fen ve tekniğine uygun biçimde nihayete erdirildiğinin tespit edilemediği, Heyetimizdeki sayın mali bilirkişi tarafından yapılan incelemelerde davacının ticari defter ve kayıtlarında davacının 3.030-Euro alacağı bulunduğunun doğrulandığı, ancak davalı tarafça dosyaya bir cevap veya delil sunulmadığı, ödemelerin yapıldığı banka gibi kanalların kayıtları dosyaya girmediğinden davalı tarafından ödemelerin eksiksiz yapılıp yapılmadığının sağlıklı biçimde tespit edilemediği, bu kapsamda tarafların edimlerini tam ve karşılıklı olarak ifa edip etmediklerine ilişkin olarak takdirin mahkemeye ait olduğu, Sayın mahkeme, davacının edimlerini gereği gibi ifa ettiği buna mukabil sözleşme bedelinin tam olarak kendisine ödenmediğine kanaat getirirse, davacının sözleşmenin 2(1) ve 7'nci maddesinin son cümlesinden kaynaklı olarak sözleşmeyi haklı sebeple sona erdirdiğinin kabul edilebileceği, Davalının davacı aleyhine ... Maps ve LinkedIn üzerinde yazdığı itibar zedeleyici yorumların borçlar hukuku kapsamında haklı sebep teşkil ettiğinden söz edilebilmesi için bu yorumların sözleşme devam ederken yapılmış olması gerekeceği, ancak dosyaya sunulan ekran görüntülerinde yorumlara ilişkin bir tarih bulunmadığından ne zaman yapıldıklarının tespit edilemediği, yine dava dilekçesinin 3 no.lu ekinde ihtarnameye yer verildiği belirtilmişse de tarafımıza verilen fiziki dosya içinde böyle bir fesih ihtarı görülemediğinden davacının fesih gerekçelerini açıkça davalıya bildirip bildirmediği, bu gerekçeler arasında davalının güven sarsıcı davranışlarından söz edilip edilmediğinin tespit edilemediği, Henüz taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi devam ederken, davalı tarafından online olarak herkesin erişimine açık bir platformda davacının ticari itibarını zedeleyici ifadeler yazılmış olmasının güven ilişkisini zedelediği/ortadan kaldırdığı değerlendirmesi yapılabileceği, ancak haklı sebebe ilişkin yukarıda sayılan tüm sebeplerin bir arada değerlendirilmesinin sayın mahkemenin takdirinde olduğu, Dava konusu hizmet sözleşmelerinin 32 sayılı Karar ile kabul edilen yabancı para ile sözleşme yasağı kapsamında kaldığı, ancak bu sözleşme türü için bazı istisnalar sayıldığı, Sayın Mahkeme, yurt içinde ve yurt dışında yapılacak konaklama ve rezervasyon satışından davacıya komisyon payı ödenmesinin döviz kazandırıcı faaliyet olduğuna kanat getirirse, dava konusu sözleşmelerin istisna kapsamında olduğu ve cezai şart hükmünün geçerli olacağı; aksi halde cezai şart hükmünün yasak kapsamında kalacağı sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememize açılan iş bu dava İcra ve İflas Kanununun 67. maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.
Uyuşmazlık; taraflar arasında akdedilen online rezervasyon sistemleri kullanım sözleşmesi uyarınca davacı yazılım şirketinin söz konusu yazılımları davalı tarafın kullanımına sunup sunmadığı, davalı tarafın davacının programlarından kullanarak hizmeti alıp almadığı davalı tarafın üzerine düşen ödeme edimini yerine getirip getirmediği ve sözlemeye aykırı davranıp davranmadığı sözleşmeye aykırı davranmış ise söz konusu davranışların davacı tarafa haklı fesih yetkisi verip vermediği davalı tarafın karşı tarafla olan sözleşmesini haklı nedenlerle feshedip etmediği ve bu nedenlerle sözleşmede belirlenen cezai şart hükümleri doğrultusunda cezai şart talep edip edemeyeceği ile davacının kullanım süresinden kaynaklı olarak sunmuş olduğu hizmete ilişkin fatura alacağının bulunup bulunmadığı noktalarında toplandığı görülmüştür.
Tarafların bildirdiği ve davada ileri sürülen vakaların ispatı için delil olarak gösterilen, taraflar arasındaki rezervasyon sistemleri kullanım sözleşmesinin, yazılım kullanım sözleşmesinin, davacının davalı tarafa düzenlendiği faturaların, taraflar arasındaki e-posta yazışmalarının, davalı şirket yetkilisinin davacı şirket aleyhine ... adlı sosyal medya platformu üzerinden yaptığı paylaşımlara ilişkin çıktıların dosyaya sunulduğu icra dosyasının celp edildiği görüldü
Taraflar arasında akdedilen online rezervasyon sistemleri kullanım sözleşmesi uyarınca davacı yazılım şirketinin söz konusu yazılımları sözleşmeye fen ve tekniğe uygun olarak davalı tarafın kullanımına sunup sunmadığı, davalı tarafın davacının programlarından yararlanıp yararlanmadığı bunun karşılığında üzerine düşen ödeme edimini yerine getirip getirmediği ve sözlemeye aykırı davranıp davranmadığı sözleşmeye aykırı davranmış ise söz konusu davranışların davacı tarafa haklı fesih yetkisi verip vermediği davalı tarafın karşı tarafla olan sözleşmesini haklı nedenlerle feshedip etmediği ve Türk parasını koruma yasası kapsamında yabancı para ile borçlanmaya ilişkin genelge de dikkate alınarak bu nedenlerle sözleşmede belirlenen cezai şart hükümleri doğrultusunda cezai şart talep edip edemeyeceği ile davacının kullanım süresinden kaynaklı olarak sunmuş olduğu hizmete ilişkin fatura alacağının bulunup bulunmadığının tespiti için SMMM, sözleşme hukuku ve bilişim uzmanı bilirkişisinden oluşan heyetten alının raporun denetime el verişli ve hüküm kurmaya yeterli olduğu görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı ve yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda somut olay incelendiğinde; dava ve cevap dilekçeleri ile dosyaya sunulan sözleşme, faturalar ve taraflar arasındaki e-posta yazışmalarından taraflar arasında otel rezervasyonuna ilişkin yazılım sözleşmesi kurulduğu uyuşmazlık dışıdır. Uyuşmazlığın esassına davacı yazılım şirketinin edemini yerine getirip getirmediği, sözleşmenin geçerlilik koşulu taşıyıp taşımadığı noktasındadır. Taraflar arasındaki sözleşmenin her iki tarafa borç yükleyen sözleşme olup sözleşme ile davacının üstlenmiş olduğu edimlerin davalıya otel rezervasyon yazılımının yüklenilmesi ve sisteminin çalışır vaziyette davalıya teslim edilmesine kapsamaktadır. Kendi üzerine düşen edimini yerine getirdiğine ilişkin ispat yükü davacı taraftadır. Mahkemece alınan bilirkişi raporundaki teknik bilirkişinin tespitlere göre davacının sözleşeme ile üstlendiği edimlerini yerine getirilip
getirilmediğini incelenmiş ve davacı tarafça ... ... sisteminde davalı otele ait
tanımlamaların yapıldığı ediminin davalı Otel’in faaliyete geçmemiş olmasından dolayı rezervasyon
kaydının olmadığı bunlarla birlikte, ... ... sistemine erişim için bilgi
paylaşımı olup olmadığının tespit edilemedi, sistem giriş LOG kaydı sunulmadığı, davacının ... çalışmalarının yapıldığı hususunda e-posta göndermiş olduğunu ancak bilirkişi
raporu hazırlandığı süreçte davalı tarafa ait internet sitesi aktif olmadığı için yapılan ...
çalışmalarının canlı olarak incelenemediği davacının davalı otel için hazırladığı ifade edilen
internet sitesi www.tatavlahotels.com adresinin pasif durumda olması ve alan adının boşta
olmasının tespiti ile aktif internet sitesi olmadığının görüldüğü, internet sitesi ile ilgili yapılan
çalışmaların da site mevcut olmadığı için canlı olarak incelenemediği bu
durumda, davacının sözleşme kapsamında hizmet vermek için gerekli çalışmalara
başladığı anlaşılmakla bu çalışmaların sözleşmeye, işin fen ve tekniğine uygun biçimde
nihayete erdirildiği tespit edilemediği anlaşılmaktadır. Davacı taraf bilirkişi incelemesi dışında dosyaya başkaca bir delilde sunmamıştır.
Taraflar arasındaki sözleşeme hükümleri incelenerek tarafların iradesi yorumlandığında, davalının internet üzerinden otel rezervasyonu yapımına ilişkin internet sitesi için anlaştığı ancak , her bir sözleşmedeki davacı edimlerinin bir bütünün parçası olduğu halde davacının edimlerinin parçalara ayırarak farklı sözleşmeye konu edip birden fazla sözleşme yaratıldığı her bir sözleşmenin süresinin üç yıl olarak belirlendiği, sözleşmenin ihlali halinde yıllık 3.000,00 Euro cezai şart hükmü konduğu, bir sözleşmenin ihlalinde yılık 3.000,00 Euro, sözleşme süreside üç yıl olduğu için bir sözleşmenin ihlalinde toplamda 9.000,00 Euro cezai şart belirlendiği, davalı tarafa iki ayrı sözleşme imzalatıldığından toplamda 18.000,00 Euro Cezai şart ödemesine mecbur bırakıldığı anlaşılmaktadır. Oysaki dosyaya sunulan fatura ve icra dosyası baz alındığında, davalının sözleşmeye bağlı kalarak edimlerini yerine getirdiğindeki ödeyeceği tutarın 3,030,00 Euro olabileceği görülmüş, davalının sözleşme ile üstlendiği ediminin altı katı cezai şart yaptırımına tabi tutulduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar davalı taraf tacir olup basiretli tacir gibi davranma yükü altında ise de, diğer taraftan Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorunda olup bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumayacaktır. Aynı zamanda sözleşme özgürlüğü ilkesi kapsamında taraflar sözleşmenin içeriğini istedikleri gibi belirleme hakkına sahipseler de, kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkânsız olan sözleşmeler kesin hükümsüzlük yaptırımına tabidir. Davacının üzerine düşen edimleri yerine getirerek ücrete hak kazandığını ispat edememiş olması ve dürüstlük kuralı ve sözleme özgürlüğü sınırlarını aşan cezai şart hükümlerinin de geçersiz olduğu anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesinde Ayrıntıları ile Açıklandığı Üzere;
1-Davanın REDDİNE
2-615,40-TL karar harcının peşin alınan 7.713,39-TL den düşümü ile kalan 7.097,99-TL nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-13-14 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Tarafların gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.19/03/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır