T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/187 Esas
KARAR NO :2025/604
DAVA:Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:09/10/2023
KARAR TARİHİ:18/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/
İDDİA:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin internet üzerinden yaptığı satışları müşterilerine teslim edilmek üzere davalı ile taşıma sözleşmesini imzaladığını, davalının taşıyıcı olarak göstermesi gereken özeni göstermeyip , ürünlerin pervasızca taşınması nedeniyle ürünlerin hasara uğradığını tamamının satılamaz hale getirerek zıyaı uğramasına sebebiyet verdiğini, Taşınması üstlenilen ürünler ilk defa kullanılacak fabrika çıkışlı sıfır ürünler olması ve müvekkili firmanın ikinci el ürün satışı da yapmıyor olması sebebiyle müvekkilinen bu ürünleri satma imkanın bulunmadığını, Müşteri ... adına yetkili ... isimli kişi tarafından .... com üzerinden ... sipariş numarası ile talep oluştuğunu, müvekkilinin ... YAPI LTD.ŞTİ ... Kargo arasında imzalanan Taşıma Hizmet Sözlemesi uyarınca 1 adet ...'ni kargoya teslim edildiğini, müşterinin kargo firmasının ürünü getirmesi ile birlikte kutuda ezilme ve deformeler olduğunu içini açıp baktığında da ürünün hasarlı, parçalanmış olduğunu gördüğünü ve hemen hasar tespit tutanağı tutarak iade sürecini başlatıldığını, Ürünün müvekkili şirkete teslim edilmesiyle kargo şirketine ürünün tazmini için dilekçe yazıldığını ancak geçerli bir dönüşün yapılmadığını, davalının sorumluluktan kurtulmaya yönelik cevabın yersiz olduğunu, ürünlerin fabrika çıkışlı korunaklı gönderimine ek olarak ürünün dış ambalajını streçleyip ambalajlayarak teslim edildiğini, kargo firması taşıma sürecindeki ürünü özenle taşıma yükümlülüğüne uymadığını, müşterilerin kargo dağıtım elemanlarıyla birlikte ürünün içeriğini açıp bakma kontrol etme gibi bir şansı bulunmaması sebebiyle, durum tespit tutanağını ürünü açıp içindeki hasarı gördükten sonra tutmasına dayalı davalının beyanının kabul edilemeyeceğini, Müşteri ...'e gönderilmek üzere 1 adet ...'ni kargoya teslim edildiğini ancak ürünlerin müvekkiline sağlam bir şekilde geri iade edilmek üzere kargoya verildiği aıncak ürünlerin kargoda kaybedildiğini, ürün davalı şirketten talep edilmiş ise de müvekkiline gönderilen resimlerde müvekkiline ait olmayan ürünlerin gösterildiğini, Müşteri Yılsan Mübendislik Şirketi adına ... üzerinden ... sipariş numarası ile talep oluşturulmuş ve müvekkilince davalı kargoya verilen ürünlerin kargo firmasınca teslimat yapıldıktan sonra müşteri sipariş ettiği üründen bir tanesinin hasarlı geldiğine fotoğraflanma işlemi yapılarak buna dair tutanağın tutulduğunu, davalı firmaca taşıması üstlenilen zarar gören ürünlerin müvekkili şirket için tekrar satılamaz hale geldiğini beyanla 2 Adet .... Setinin müvekkili için tamamı satış için kullanılamaz hale geldiğinden tamamının net olmayan ağırlığı ile 8,33 özel çekme hakkının çarpımı neticesinde çıkacak zararının, kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte bilirkişi ve servis incelemesi neticesinde kısmen zıyaı olduğunun tespiti halinde zarar gören kısmının net olmayan ağırlığı ile özel çekme hakkının çarpımı neticesinde çıkacak zararının, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL maddi zararının ticari temerrüt faiziyle davalı tarafından müvekkiline tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkili mahkemede açılmadığını, taraflar arasında düzenlenen sözleşmede taraflar arasındaki ihtilafların “İstanbul Mahkemeleri ve İcra Müdürlükleri”nde çözüme kavuşturulacağı hükmü yer aldığını, Davacının iddia ettiği zararı ispat yükü altında olup ne zararın varlığı ne de miktarı ispat edilememiş olup dosyanın esastan reddi gerektiğini, ... Yapı Mühendislik firmasına gönderilen ... takip numaralı gönderi alıcının iade etmesi sebebiyle ... takip numaralı gönderi kodu ile alıcı/davacıya teslim edildiğini, ...'a gönderilen ... takip numaralı gönderi de yine alıcının iade etmesi sebebiyle ... numaralı kod ile alıcı/davacıya teslim edildiğini, alıcı ...’e gönderilen ... takip numaralı kargo alıcısına teslim edilmiş olup, alıcının iade etmek istemesi üzerine yine aynı takip numarası üzerinden göndericisi olan davacıya iade edildiğini, iade kargo iki parçadan oluştuğunu, ilk etapta kombi tesliminin yapıldığını, devamında ise baca seti teslim edildiğini, davacının başka bir baca teslim edildiği iddiası hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, Ürünlerin hasarlı olduğuna yönelik somut bir taleple müvekkiline başvuru yapılmadığını herhangi bir somut dayanaksız iş bu dava açıldığını, Kargonun göndericisinden sadır olan eksik ambalajlama sonucu oluşan zararlardan müvekkilinin sorumlu olmadığını, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle, bir an için kargoda taşıma sırasında hasar meydana gelmiş olduğu düşünüldüğünde, hasara uğradığı iddia olunan dava konusu ürünlerin davacı tarafından yetersiz ambalajlandığı açık olup, meydana gelen zararın müvekkili şirketin sorumluluğunda olduğunun ispat yükümlülüğünün davacıya ait olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirket zarardan sorumlu olsaydı dahi bu sorumluluk özel çekme hakkı ile sınırlı olacağını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesinin 30/01/2024 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı yetkisizlik kararı nedeniyle dosya mahkememize 13/03/2024 tarihinde intikal etmiş olup, mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
DELİLLER
1-Bilirkişi Raporu ve bilirkişi ek raporu.
Bilirkişiler tarafından düzenlenen 07/01/2025 tarihli raporda özetle; Taşıma faaliyetinin niteliği gereği taşıma esnasında meydana gelmesi ihtimal dahilinde olan hasarlara ilişkin içtihatlara göre taşıyıcı özensiz ve hatalı dahi olsa, kast veya kasta eşdeğer kusur ispatlanmadığı sürece taşıyıcının 882. Madde kapsamında sınırlı sorumlu olduğu, (Örneğin bkz.: Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin, 24.02.2016 tarih, E:2015/7640 Karar:2016/1968 sayılı ve 09.12.2019 tarih, E: 2019/..., 019/... sayılı kararları) Nitekim, sorumluluk sınırının kalkabilmesi için zararın taşıyıcının kusurlu olması, gereken özeni göstermemesi yeterli olmamakta, zarara kasten veya kasta eşit kusurla neden olmasının gerektiği, Dava konusu 1. ve 2. olayda kombilerin taşıma esnasında hasar gördüğü kabul edildiği takdirde, taşıyıcının emtianın taşınmasında özensizliği/hatası bulunmakla birlikte, dava dosyasında taşıyıcının/çalışanlarının zarara kasten veya kasta eşit kusurla neden olduğunu ispatlar mahiyette herhangi bir kanıt olmadığı, dolayısıyla dava konusu taşıma esnasında meydana gelen zarar bakımından taşıyıcı hakkında TTK 886. madde kapsamında sorumluluk sınırının kaybedilmesine ilişkin hükmün uygulama alanının bulunmadığı ve taşıyıcının sorumluluğunun TTK 882. Madde kapsamında hasara konu eşyanın her bir kilogramı başına 8,33 Özel Çekme Hakkı/ÖÇH(Special Drawing Right/SDR) sınırlı sorumluluk olduğu, Bu kanaatimize Sayın Mahkemece iştirak edildiği takdirde: Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde taşıyıcının sorumluluk sınırına ilişkin hesaplama yapıldığında; Hasara konu kombilerin 43 kg olduğu, 1 nolu taşıma bakımından; Eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı 03.03.2023 tarihli Merkez Bankası SDR kuru 25,1011 olduğundan, 43 kg * 8,33 * 25,1480 = 9.007,72 TL TL tazminat hesaplaması yapılmış olup, taşıyıcının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 882. maddesi uyarınca 9.007,72 TL tazminat yükümlülüğü bulunduğu, 2 nolu taşıma bakımından; Eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı 15.02.2023 tarihli Merkez Bankası SDR kuru 25,1011 olduğundan, 43 kg * 8,33 * 25,2133=9.031,15 TL tazminat hesaplaması yapılmış olup, taşıyıcının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 882. maddesi uyarınca 9.031,15 TL tazminat bulunduğu, 3 nolu taşıma bakımından; Yargıtay içtihatlarına göre taşınan emtianın yetkisiz bir kişiye teslim edilmesi, emtianın kaybolması ve kaybının ne şekilde olduğunu dahi açıklanamadığı hallerde kargo firmasının kayba pervasız davranışla neden olduğu, dolayısıyla TTK. 886. Madde kapsamında sorumluluk sınırının kalktığının kabul edildiği, (Örneğin bkz: Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin, 25.01.2018 tarih, E: 2016/7146, K:2018/647 sayılı ve 20.10.2016 tarih, E: 2016/1934 K: 2016/8314 sayılı kararları.) İlgili emtianın taşıma esnasında kaybolduğu kanaatine varıldığı takdirde TTK. 880 madde uyarınca taşıma öncesi satışına istinaden düzenlenen fatura kıymetinin esas alınacağı, tazminata esas tutarın 400,00TL + %18 KDV = 472 TL olacağı, Yukarıdaki hususlar muvacehesinde tarafımızca hesaplanan toplam tazminatın; 9.007,72 TL + 9.031,15 TL + 472 TL = 18.510,87 TL olacağı. 1 ve 2 nolu taşımalara ilişkin sınırlı sorumluluk kanaatimize iştirak edilmediği takdirde TTK. 880. madde uyarınca fatura tutarı üzerinden yapılması gereken hesaplamanın teknik bilirkişi tarafından yapıldığı (21.179,82TL) Kanaatine varılmıştır.
Bilirkişiler tarafından düzenlenen 07/04/2025 tarihli ek raporda özetle; davacı ... Yapı Ltd.şti. vekilinin itiraz dilekçesine dosyada rastlanmamıştır. davalı ... ... A.Ş.vekilinin 23.01.2025 tarihli dilekçesindeki itirazlar nedeniyle; Kök bilirkişi raporumuzdaki tespit ve değerlendirmelerde herhangi bir değişiklik olmamıştır.
Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan 16/07/2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın miktar yönünden artırım talebinin kabul edilerek; 1.000-TL maddi tazminat alacağını 17.510,87 -TL arttırarak 18.510,87 -TL olarak talebinin arttırılmasına ve 1 nolu emtianın taşıma sırasında oluşan 9.007,72 TL hasarın, bilirkişi raporunda sorumluluğun başlangıç tarihi olarak kargoya teslim tarihi olarak belirtilen 03.03.2023 tarihinden , 2 nolu emtianın taşınması sırasında oluşan 9.031,15 TL hasarın bilirkişi raporunda sorumluluğun başlangıç tarihi olarak kargoya teslim tarihi olarak belirtilen 15.02.2023 tarihinden, 3 nolu emtianın taşınması sırasında oluşan 472,00 TL hasarın bilirkişi raporunda sorumluluğun başlangıç tarihi olarak kargoya teslim tarihi olarak belirtilen 04.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememize açılan iş bu dava alacak davasıdır.
Uyuşmazlık; taraflar arasında kurulan kargo taşımacılık sözleşmesi kapsamında davacının müşterilerine sattığı üç adet emtiadan iki emtianın taşıma sırasında hasarlanıp hasarlanmadığı ve üçüncü emtianın kaybolup olmadığı kaybolmuş ise taşınan eşyanın ekonomik değerinin ne olduğu söz konusu hasar ve kayıptan davalı taşıyıcı şirketin sorumlu olacağı tutar ile davacı alacaklının zamanaşımına uğrayıp uğramadığı ve davacının alacağına ilişkin taleplerin süresinde yerine getirip getirmediği kayıp eşya ile ilgili kayıp olayında davalı şirketin kusurunun niteliği ve TTK'ya göre davalının kusuru varsa sorumlu olduğu oran ve miktarın ne olduğu noktalarında toplandığı görülmüştür.
Tarafların dayandıkları vakaların ispatı için delil olarak ileri sürdükleri, taraflar arasındaki kargo taşıma hizmeti sözleşmesi ile eki olan fiyat teklif listesinin, kargo ürün teslim tutanaklarının, hasarlanan ve kaybolan emtiaya ilişkin durum tespit tutanakları ve fotoğrafların, davacının üçüncü kişiye düzenlediği faturanın, taraflar arasındaki wathsaap yazışmalarının, hasara ilişkin videoların dosyaya sunulduğu görüldü.
Taraflar arasında kurulan taşımacılık sözleşmesi gereğince davacı tarafın davalıya taşıması için verdiğini iddia ettiği ik ayrı emtianın hasarlanıp hasarlanmadığı ile diğer emtianın kayıp olup olmadığı, emtianın hasarlanması ve kaybı yaşanmış ise söz konusu hasardan ve kayıptan kaynaklı davalı taşıyıcı şirketin kusurunun bulunup bulunmadığı bulunuyor ise sorumluluk tutarının tespiti için dosya makine mühendisi bilirkişisi ile davacı taşımacı bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilerek rapor alınmış dosyaya sunulan raporun denetime açık olduğu ve hüküm kurmaya el verişli olduğu görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı ve yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda somut olay incelendiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın TTK düzenlenmiş olan taşımacılık sözleşmesinden kaynaklandığı, davacının dosyaya sunduğu ürün kargo teslim tutanağı ile taraflar arasındaki e- posta yazışmalarından taraflar arasında taşımacılık sözleşmesinin kurulduğu ve davalının taşımak için dava konusu edilen gönderiyi davalıdan teslim aldığı ve teslim alınan emtianın ikisinin hasarlı olarak teslim edildiği, bir emtianın alıcıya hiç teslim edilmediği böylelikle dava konusu edilen gönderinin kaybolduğu ve Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre zayi karinesinin geçerli olduğu uyuşmazlık dışıdır.
Eşyanın zayi olması halinde, taşıyıcının zayiden dolayı sorumlu bulunduğu TTK 875 maddesi ile hüküm altına alınmış, Türk Ticaret Kanunu taşıyıcının sorumluluk miktarı ve tutarının nasıl hesaplanacağını Kanunun 882 maddesi ile "Taşıyıcının sorumluluğu gönderinin tamamının ziyaı veya hasarı
hâlinde 880 ve 881 maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan
ağırlığının her 1 kg için 8, 33 özel çekme hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır." düzenlemesini getirerek sınırlı sorumluluk ilkesini benimsemiş, diğer taraftan kanununun 886 maddesinde "Zarara, kasten veya pervasızca bir
davranışta ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin
veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı veya 879 maddede belirtilen kişiler bu
kısımda öngörülen sorumluluktan kurtulma hâllerinden ve sorumluluk sınırlamalarından
yararlanamaz" hükmü ile sınırlı sorumluluğu ortadan kaldıran ve taşıyıcının zararın tamamından sorumlu olduğu halleri düzenlediği görülmüştür.
Somut Olayda, davacı gönderici şirket , taşınması için davalı kargo şirketine üç adetten oluşan yoğuşmalı kombi parçalarını teslim ettiğini ve eşyaların ikisinin müşterisine hasarlı olarak teslim edildiğini, birinin müşteriye teslim edilmediği dolayısı ile zayi olduğunu dosyaya sunulan kargo teslim fişleri ile hasar tespit tutanaklarından anlaşılmaktadır.
Bu halde hasar görmüş eşyalar nedeni ile davalı taşıyıcının sebebiyet verdiği zarardan dolayı davalının sınırlı sorumluluğuna gidilebileceği anlaşılmış, Türk Ticaret Kanunun 882 maddesindeki belirtilen çekme hakkını karşılayan tutar ile hesaplanan zarar miktarı ile sorumluğunun doğacağından TTK'daki düzenleme gereğince emtianın davalı şirkete teslim edildiği veya edilmiş sayıldığı 03/03/2023 tarihi itibariyle taşınan eşyanın ağırlığı olan 1 kg üzerinden, özel
çekme hakkı gösterge niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet
sdr/try 1 özel çekme hakkı (sdr) 25,1480 Türk Lirası baz alınarak yapılan hesaplamada davacının zararının 1 numaralı taşıma bakımından 25,148 x 8,33 x 43 = 9.007,72TL olacağı, 2 numaralı taşıma bakımından davalı şirkete teslim edildiği veya edilmiş sayıldığı 15/02/2023 tarihi itibariyle taşınan eşyanın ağırlığı olan 1 kg üzerinden, özel
çekme hakkı gösterge niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet
sdr/try 1 özel çekme hakkı (sdr) 25,1011 Türk Lirası baz alınarak 25,1011 x8,33 8,33 x 43 = 9.031,15 TL olacağı, kaybolan 3 numaralı eşya nedeni ile yüksek mahkeme kapsamında kaybolan eşya nedeni ile davalı taşıyıcı şirketin sınırlı sorumluluğunun kalkacağı anlaşılmış, davalının eşyanın zayinden dolayı tam sorumluluğunun bulunduğu ilgili eşyanın değerinin 472 TL olduğu bu hali ile davacı taşıtanın 18.510,87 TL zararının doğduğu anlaşıldığından davanın kabulü ile 18.510,87 TL alacağının temerrüt tarihi olan 09/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesinde Ayrıntıları ile Açıklandığı Üzere;
1- Davanın KABULÜ ile; 18.510,87 TL alacağının temerrüt tarihi olan 09/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Karar ve ilam harcı 1.264,47-TL nin peşin alınan 269,85TL peşin harç ve 299,04-TL ıslah harcı toplamı 568,89-TL'den den düşümü ile kalan 695,58-TL bakiye ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-10 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.200,00.-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan peşin, başvuru ve ıslah harcı toplamı 838,74-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 10.210,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince 18.510,87-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair; parasal miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/07/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır