T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/195 Esas
KARAR NO:2025/141
DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:16/03/2024
KARAR TARİHİ:25/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkemeye sunmuş olduğu dava dilekçesini özetle; Müvekkili sigorta şirketi nezdinde 29.11.2021-29.11.2022 tarihlerini kapsar ...-4 poliçe nolu Genişletilmiş Kasko Sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç malikinin ... olduğunu; Davalı sigorta şirketinin ZMMS poliçesini düzenlediği diğer davalıların mirasçısı ...'ın maliki ve sürücüsü olduğu ...plakalı aracın 2. Şeritte durmakta olduğunu, akabinde ... plakalı aracın çarpması neticesinde maddi hasarlı yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini; meydana gelen kazada ...plakalı aracın KTK m.59 (zorunlu haller dışında gerekli önlemleri almadan durmak) kuralını ihlal ederek asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini; meydana gelen kaza sonrası hasar ihbarını alan müvekkili şirketin ... plakalı araç için ekspertiz çalışması yaptırdığını; ekspertiz raporuyla aracın hasar bedelinin 214.800,00-TL olduğunun tespit edildiğini; müvekkil sigorta şirketinin hasarın teminat kapsamında kaldığına kanaat getirerek sigortalısının mutabık kalının hasar bedeli olan 214.800,00-TL yi sigortalı araç malikine ödedi, ili şirketin sigortalısının haklarına TTK m.1472 gereği halef olduğunu ve davalının zararın meydana gelmesinde 9650 oranında kusuru ve sorumluluğu gerekçesiyle sigortalıya ödenen tazminatın tahsili amacıyla davalı tarafa ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasıyla “sigorta şirketi yönünden poliçe limitiyle sınırlı diğerler yönünden tamamı olmak üzere” icra takibi başlatılmışsa da davalılarca icra takibine itiraz edildiğini; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile; davalılardan sigorta şirketinin poliçe limitiyle sınırlı diğerleri “yönünden tamamı olmak üzere müvekkili şirket nezdinde kasko sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın uğradığı zararların 9650'sinden sorumlu olduğunun kabulüyle davalı tarafından yapılmış itirazların iptaline, takiplerin kaldığı yerden devamına, kötü niyetli davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin Mahkemeye sunmuş olduğu cevap dilekçesini özetle; Uyuşmazlığa konu kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından ... numaralı ve 30/03/2022 -2023 vadeli Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi Sigorta Poliçesi ile sigorta örtüsü altına alındığını; dava konusu kazanın 30.03.2022 tarihinde meydana geldiğini; hiçbir surette kabul anlamına gelmemekle beraber kaza tarihi itibariyle ZMM poliçe limitleri maddi hasarın araç başına 50.000,00 TL olduğunu; müvekkili şirketin sorumluluğunun her şekilde sigortalısının kusuru ve poliçe limitleri ile sınırlı olacağını; Hiçbir surette başvuruyu kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ile ve poliçe limitleri ile sınırlı olacağını; davanın reddini talep etmiştir.
Davalılar ..., ... ..., ... ..., ... (...) vekilinin Mahkemeye sunmuş olduğu cevap dilekçesini özetle; Dava konusu kazanın 30.03.2022 tarihinde, müvekkillerin murisi ...'ın sevk ve idaresindeki ...plakalı araca, davacı tarafın sigortalısı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın arkadan çarpması sonucu gerçekleştiğini; işbu kaza sonucu davacı tarafın kendi sigortalısı ...'a bir miktar ödeme yaptığını, akabinde yaptığı ödemeyi taraflarına rücu etmek istediğini; davacı sigorta şirketinin taraflarına rücu edebilmesi için dosyaya konu olan trafik kazasında müvekkilinin kusuru bulunması gerektiğini; bu sebeple müvekkilinin kazada kusuru bulunup bulunmadığına dair kusur tespiti yapılması ve tespit sonucunda davacı tarafın taleplerinin değerlendirilmesi gerektiğini; bu sebeple dosyanın bilirkişiye tevdü gerektiğini; yapılacak incelemeler ve alınacak bilirkişi raporu doğrultusunda müvekkillerin murisi ...'ın kusuru bulunması halinde müvekkillerinin murisi ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın kaza tarihinde ... poliçe numarası ile ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalandığını; iş bu sebeple müvekkillerinin murisi ...'ın kusurunun bulunması durumunda dahi söz konusu zarar yönünden müvekkillerinin bir sorumluluğu bulunmadığını; davanın reddini talep etmiştir.
Dava, 6102 sayılı TTK.'nun 1472. Maddesinden kaynaklanan kasko sigortacısının ödediği hasar bedelini zorunlu mali mesuliyet sigortacısı ve araç sürücüsünden rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 1472 maddesine göre, sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, zarardan ötürü sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder. Böyle bir davada sigortacı, gerçek zarar miktarını zarar sorumlusundan isteyebilir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Anılan yasal hükümlerden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Faiz yönünden; TTK.nun 1301.maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Bu madde metninden de açıkça anlaşıldığı üzere sigortacının sigorta ettirene halef olabilmesi için öncelikle gerçekleşen riziko bedelinin sigortalısına ödenmesi gerekmektedir. Bu nedenle sigortacının 3. şahsa rücu edebilme tarihi, sigorta ettirene ödeme yaptığı tarihtir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2012/16603 Esas 2013/2189 Karar sayılı emsal ilamı). Ancak, zorunlu mali mesuliyet sigortacısına karşı açılan rücu davasında, sigortacının davadan önce temerrüde düşürüldüğü ispatlanmaması halinde davalı sigorta şirketi yönünden faizin 2918 sayılı KTK.nun 99. maddesi gereğince dava tarihinden itibaren başlatılması gerekmektedir. Nitekim ... BAM 26. Hukuk Dairesinin 2017/2390 Esas 2018/1832 Karar sayılı emsal ilam da bu doğrultudadır.
.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davacının davalı ... Sigorta A.Ş., ... aleyhine 50.000,00-TL asıl alacak 2.406,08-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 52.095,89TL; davalı ... için 57.400,00-TL asıl alacak, 2.406,08-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 59.806,08-TL ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçlulardan ... Sigorta A.Ş..ye 18/11/2022 tarihinde, diğer borçlulara 02/12/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlulardan ... Sigorta A.Ş.'nin 21/11/2022 tarihinde, diğer borçluların 05/12/2022 tarihinde süresi içerisinde itiraz ettiği görülmüştür.
Bilirkişinin düzenlediği 18/11/2024 tarihli 11 sayfadan ibaret raporunda özetle; Davacı ... Sigorta A.Ş.'nin Sigortalısı Dava Konusu ... Plakalı Aracın Maliki ve Sürücüsü Dava Dışı ...'ın; 30.03.2022 tarihli yaralamalı, iki araçlı ve maddi trafik kazasının oluşumunda; Eşit Oranda Asli Kusurlu olduğu, kusur oranınının %50 (Vüzdeelli) olduğu, Davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ZMMS Sigortalısı Diğer Davalıların Murisi ...'ın; 30.03.2022 tarihli yaralamalı, iki araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda; Eşit Oranda Asli Kusurlu olduğu, kusur oranının %50 (Yüzdeelli) olduğu; Dava konusu ... plakalı aracın hasar tespitinin 20.05.2022 Rapor Tarihli ... Dosya Nolu Kasko Kesin Ekspertiz Raporunda belirtildiği hali ile ve dosya münderecatında yer alan Trafik Kazası Tespit Tutanağındaki bilgi ve krokiye göre kaza ile uyumlu olduğu, dava konusu ... plakalı aracın pert total olarak kabul edilebileceği, onarımının ekonomik olmayacağı, 650.000,00TL rayiç değerinden 435.200,00TL sovtaj bedelinin ten: hasar tutarı 214.800,00TL'nin serbest piyasa şartlarına göre makul ve kadri maruf olacağı; Kusur oranlarına göre yapılan hesaplanan doğrultusunda, dava konusu ... plakalı aracın bakiye hasar tutarı 107.400,00TL'nin; 50.000.00TL tutarından davalı ... Sigorta Murüs ...'ın Maliki Olduğu ...Plakalı aracın ZMMS Poliçesi kapsamında sorumlu olacağı, Muris ...'ın Varisleri diğer davalılar ..., ... ..., ... ..., ... (...)'nın ise bakive kalan 57.400,00TL tutardan sorumlu olacakları, Hukuki Takdirin Sayın Mahkemeye ait olacağı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, davacı sigorta şirketi, kasko sigortası kapsamında sigortaladığı ... plakalı aracın davalı sigorta şirketine zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı olan ...plakalı araç ile karıştıkları kaza sonucu hasarlanan sigortalı araç için, kendi sigortalısına ödediği hasar bedelinin tahsilini talep etmiştir. Davacı ile davalının sigortalısının 30/03/2022 tarihinde saat 16:40'da trafik kazasına karıştığı, davacının kasko sigortalısının aracının kazada hasarlandığı, davalının sigortalısının aracının 30/03/2022(saat15:22)- 30/03/2023 tarihleri arasında zorunlu mali mesuliyet poliçesi ile sigortalı olduğu, kazanın bu tarihler arasında meydana geldiği, davalının poliçe limitleri kapsamında sorumlu olduğu, davacının 25/05/2022 tarihinde sigortalısına ödeme yaptığı, davalı sigorta şirketine başvuruda bulunmadan icra takibi başlatıldığı, davalıların takibe süresinde itiraz ederek takibi durduğu görülmüştür. Davacı 6102 sayılı TTK'nın 1472 maddesine göre sigortalısının haklarına halef olduğundan davalıya rücu edebilecektir. Mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra dosya kusur ve hasar tespiti yönünden bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi raporu denetime ve hüküm vermeye elverişli olup, hükme esas alınmıştır. Bu kapsamda davalıların sorumlu olduğu ...plakalı aracın %50 oranında kusurlu olduğu, buna göre davacının sigortalısının aracında meydana gelen 214.800,00 TL'nin %50'si olan 107.000,00 TL yönünden davalıların sorumluluğunun bulunduğu, davalı sigorta şirketinin bu zarardan poliçe limiti olan 50.000,00 TL ile sorumlu olduğu ve faiz yönünden yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere davacının davalı sigorta şirketine başvurmadığından işlemiş faiz yönünden talebi reddilerek davanın kısmen kabulüne, sürücü ... mirasçısı olan diğer davalılar yönünden bakiye 57.400,00 TL asıl alacak yönünden, davacı sigortacının halefiyetinin başlangıcı olan 25/05/2022 ödeme tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek faiziyle sorumlu olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
İcra İnkar Tazminatı yönünden; Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2016/1773 Esas 2016/5634 Karar ,2016/3861 Esas 2019/2407 Karar sayılı emsal ilamlarında da belirttiği üzere davacı tarafından talep edilen tazminat miktarı likit (muayyen, belirli) olmayıp gerçek zarar miktarının tespiti yargılama yapılmasını, bilirkişi incelemesi yaptırılmasını gerektirmektedir. Bu nedenle, davacı tarafın şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davacı tarafından davalılar aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına;
-Davalı ... Sigorta tarafından yöneltilen itirazının kısmen iptaline, takibin 50.000,00-TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
-Diğer davalılar tarafından yöneltilen itirazın iptaline, takibin takip talebindeki kayıt ve şartlarla aynen devamına,
2-Alacak likit olmayıp yargılama ile belirlendiğinden, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Kabul edilen 50.000,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 3.415,50 TL karar ve ilam harcından 1.351,50 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 2.064,00-TL harcın davalı ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 1.779,10-TL peşin ve başvuru harcının davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-10 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.000,00-TL'nin kabul edilen miktar oranlanarak 1.787,28-TL'nin davalı ... Sigorta A.Ş.'den, red edilen miktar oranlanarak 2.212,72-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
6-Davacının karşıladığı, 4.349,50 TL diğer giderler olmak üzere toplam 4.349,50 TL yargılama giderinin, kabul/talep oranına göre hesaplanan 1.943,44-TL'sinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 2.406,06 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 50.000,00-TL üzerinden takdir edilen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalılardan ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 61.901,97-TL üzerinden takdir edilen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılardan ...'a verilmesine,
9-Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır