T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/207 Esas (... Esastan tefrik edilmiştir.)
KARAR NO:2024/184
DAVA:Ticari Şirket (Yöneticilerin Azline İlişkin)
DAVA TARİHİ:14/03/2024
KARAR TARİHİ:25/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Yöneticilerin Azline İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin işçi olarak ... Gıda Ticaret Anonim Şirketi (Yeni unvanı ... Gıda A.Ş. İstanbul Ticaret Sicili No: ...-5) nde 2016-2018 yıllarında çalışmış, 11.05.2018 tarihinde ise tüm görevlerinden istifa etmek suretiyle işten ayrılmış olduğunu, Davalı şirket, davacının çalıştığı 2016-2018 yıllarında çeşitli şubeleri için şube yetkilisi olarak atadığını, diğer taraftan müvekkilinin davalı şirketten 11.05.2018 tarihinde istifa etmiş ve şirketle arasında işçi işveren ilişkisi sona erdiğini, bunun üzerine davacının davalı şirket tarafından 11.05.2018 tarihinde .... Noterliği' nin ... yevmiye sayılı azilnamesi ile kendisine verilen kısmi yetkilerden de azledilmiş, bilahare 18.05.2018 tarihinde işten çıkışı gerçekleştirildiğini, davacının 2018 yılındaki istifasına ve davalı şirketle o tarihten bu güne herhangi bir ilgisi olmamasına rağmen ilgili ticaret sicilinde halen şube müdürü olarak kaydının devam ettiğini, davacının davalı şirket şube müdürlüklerinden istifasının istifa tarihi olan 11.05.2018 tarihi itibariyle gerçekleştiğinin ve 11.05.2018 tarihi itibariyle hiçbir şube ... sıfatını haiz olmadığının tespitine ve bu durumun ... kayıtlarına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Tefrik; dava mahkememizin ... Esasında davalılar ... ... ... ve ... Gıda A.Ş.(eski unvan ... Gıda Tic.A.Ş.)aleyhine açılmış olup mahkememizin 15.03.2024 tarihli tensip zaptının 7 no.lu ara kararı uyarınca davalılardan ... ... yönünden davanın tefrikline karar verilerek iş bu 2024/207 Esasını almıştır.
Dava, davacının şube müdürlüğünden istifasının tespiti ve tescili istemine ilişkindir.
HMK 114/1.h bendinde, hukuki yarar, 114/1.d bendinde, taraf ve dava ehliyetine sahip olunması dava şartları arasında sayılmıştır. HMK 115/1.maddesine göre, mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır ve dava şartlarında eksiklik bulunması halinde davanın usulden reddine dair kararını yargılamanın her aşamasında verir.
Taraf sıfatı, bir başka deyişle husumet ehliyeti dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini, davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir. Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukukî koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir. (Hukuk Genel Kurulu 2017/657 E. , 2021/491 K.)
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacının tefrik edilen dosya davalısı ... Gıda A.Ş.(eski unvan ... Gıda Tic. A.Ş.)'nda şube yetkilisi olarak çalışırken 11.05.2018 tarihli kuruma sunduğu dilekçesi ile istifa etmiş, işveren şirket .... Noterliği 11.05.2018 tarih ve ... yevmiye sayılı azilnamesi ile davacının kısmi yetkilerden de azledilerek 18.05.2018 tarihinde işten çıkışı gerçekleştirmiştir. Her ne kadar istifa işleme alınmış ve işten ayrılma işlemleri gerçekleştirilmiş ise de davacının ticaret sicilinde halen şube müdürü olarak kaydının devam etmektedir. Davacı bu hususta ... ... ve ....Noterliği'nin 28.11.2023 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile eski işvereni şirkete başvurmuş ise de bu durumun ticaret sicile tescil edilmediğinden istifanın tespiti ve tescili talep edilmiştir.
TTK 30 ve Ticaret Sicili Tüzüğünün 31nci maddesine göre de tescil, ilgililer veya yetkili temsilcileri ile hukuki halefleri tarafından istenir.
Tescil istemi istifa eden davacı tarafından istenilmiştir. Oysa ki yasal düzenlemeye göre bu hususta istemde bulunma hakkı davalı şirket tüzel kişiliğini temsil ve ilzama yetkili kılınanlara ait olduğundan davacının ticaret siciline tescil ve ilan işlemlerinin yerine getirilmesi ile ilgili olarak ... memurluğuna başvuruda bulunabilecek “ilgililer” kapsamına girmemektedir. (İstanbul Bölgeukuk Dairesi Adliye Mahkemesi 12. H Dosya No : 2021/1435 Karar No : 2021/1704, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi Dosya No : 2017/633 Karar No : 2018/288Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 20.01.2020 tarihli 2019/2394 E., 2020/572 K.sayılı ilamı)
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesinin 2021/621 esas 2021/847 karar sayılı kararı gibi aksine görüşler olsa da, ulaşıp ulaşmadığı, istifaya rağmen görevine devam edip işlemlerde bulunup bulunmadığı geçerliliği gibi hususlarda muhatap ilgili şirket olmakla, istifa eden şirket yetkisinin, doğrudan ... Memurluğuna başvurarak talepte bulunması da mümkün olmadığından ilgi şirkete karşı tescile icbar davası açması gerekmektedir.(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2019/4503 Esas,2020/2760 K.)
Mahkememizde ... Esas sayılı dosya ile işveren şirkete açılan dava derdesttir. Şube müdürlüğünden istifanın tespiti ve tescili davasının şirkete karşı açılması yeterli olup, ... ...'nün pasif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine,
2-Alınması gereken maktu 427,60-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen taraflara iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi.25.03.2024
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır