T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/210 Esas
KARAR NO : 2025/26
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/03/2024
KARAR TARİHİ : 20/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; Mevzuat çerçevesine göre davalının abonelik adresindeki sayaçların ... A.Ş. Tarafından okunduğunu, bu okumaların...'a bildirildiğini ve bu şekilde faturalandırıldığını, müvekkili ile davalı arasında... numaralı Elektrik Abonelik Sözleşmesi'nin imzalandığını, davalının herhangi haklı bir sebep sunmadan sözleşmeyi feshettiğini ve bu nedenle cayma bedelinin 04.12.2023 tarihli 2 adet faturaya yansıtıldığını, müvekkilinin davalıya faturaları çeşitli yollarla gönderdiğini ve davalının da teslim aldığını ancak itiraz etmediğini, sözleşmeden kaynaklanan ve ödenmeyen; 67.902,22-TL ve 228.507,85-TL'lik 2 adet cayma bedeline ilişkin Merkezi Takip Sistemi'nin (...) ... sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının işbu takibe itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, müvekkilinin alacağının elektrik kullanımına ilişkin sözleşmeden kaynaklandığını ve faturanın sözleşme hükümlerine göre düzenlendiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği belirlenen faiz oranlarının faturaya yansıtıldığını iddia ederek; davanın kabulünü, davalının borca ve ferilerine yaptığı tüm itirazların iptali ile takibin devamını, itirazın haksız ve kötüniyetli olması nedeniyle davalının %20'den az olmamak üzere icra-inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı davaya cevap vermeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 128. maddesi uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır.
...Takip Sistemi'nin (...)... Esas Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine; 67.902,22-TL'lik ve 228.507,85-TL'lik cayma faturası ile toplam 10.374,35-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 306.784,42-TL borcun ödenmesi amacıyla 25.12.2023 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 27.12.2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 28.12.2023 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın İcra İflas Kanunu'nun (İİK) 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
Mali Müşavir ve Elektrik Mühendisinden Oluşan Bilirkişi Heyetinin Bilirkişinin 01.11.2024 Tarihli Raporunda Özetle; "Davacının ticari defterlerinin açılış ve kapanış noter tasdiklerinin eksiksiz, usulüne
uygun ve birbirlerinin doğrulayan surette tutulduğundan sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu,
davalının ticari defter ibrazında bulunmadığı, dava ve icra takip dosyası dava dosyasına sunulan deliller ve davacının ticari defterler incelemesi sonucu, davacının ticari defterlerindeki kaydı verilere ve taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olarak düzenlenmiş davacı faturalarının davalı aleyhine borç doğuruyor olması sonucuna göre 25.12.2023 takip tarihi itibariyle davacının 296.410,07-TL (takipteki asıl alacak miktarı kadar) davalıdan asıl alacağı olduğu, davacının alacağının faturaya dayandığı, faturaların davalı aleyhine borç doğurduğu, takibe dayanak her bir faturanın son ödeme tarihinden 25.12.2023 tarihine kadar olan dönemde toplam 10.374,35-TL işlemiş akdi faiz hesaplandığı,
“Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği”nin 35. Maddesinin 6. Fıkrasında ve 4. Maddesinin i fıkrasından belirlenen 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre;belirlenen gecikme zammının uygulanacağı benimsenirse davacının takibe kadar talep edebileceği işlemiş faiz/gecikme zammı 7.262,04-TL olarak hesaplandığı, davacının alacak iddiasının benimsenmesi durumunda; taraflar arasındaki sözleşmenin 5. Maddesi kapsamında aylık %5 oranında akdi faiz yürütülebileceği, davacı (tedarikçi) ile Davalı (tüketici) arasında tedarik başlangıç tarihinden itibaren 24 aylık süre ile Elektrik Abonelik
Sözleşmesinin imzalandığı, davalının, davacı tarafın iki ölçüm noktasına ilişkin olarak yasal abonesi olduğu ve ilgili tesisat üzerinden tüketilen elektrik miktarından dolayı davacıya karşı sorumlu olduğu, takibe dayanak faturaların; taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca aboneliğin erken feshi durumunda düzenlenecek cayma tutarların ilişkin olduğu,
davalı tüketicinin sözleşme süresi tamamlanmadan sözleşmeyi feshettiği, bu sebeple
davacı şirketin sözleşme uyarınca cayma bedeli talep edebileceği, cayma bedeli
faturalarının sözleşmede belirlenmiş olduğu şekliyle düzenlendiği, faturalarda hata
bulunmadığı, davalı tarafından takibe konu fatura bedellerinin ödendiğine ilişkin dosya
içerisinde herhangi bir belge tespit edilmediği,
davacı şirketin takipte 296.410,07-TL Asıl Alacak, 10.374,35-TL İşlemiş Faiz
olmak üzere toplam 306.784,42-TL alacak talep edebileceğinin hesaplandığı, " görüş ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLER:
-... Malmüdürlüğü'nden gelen davalı şirkete ait BA/BS formları
-...Kurumlar Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden daavcı şirkete ait BA/BS formları
-Davacının ticari defter ve kayıtları
-Davacı tarafından sunulan; ...,...,...,...,...
fatura numaralı fatura suretleri ve tebliğine ilişkin evraklar.
-... Numaralı Elektrik Abonelik Sözleşmesi
-Bilirkişi raporu,
-Tarafların beyan ve dilekçeleri,
-Arabuluculuk son tutanağı,
-Tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, dava tarafları arasında imza edilen elektrik tedarik sözleşmesi kapsamında davalının takibe konu elektrik fatura bedelini ödemediği, ödenmeyen faturalara dayalı yapılan icra takibine davalının itirazı sonucu takibin durması ve mahkememize açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasında ... ve 1400032 numaralı 2 adet elektrik tedarik sözleşmesinin imzalandığı, davalının abone konumunda olduğu,
Sözleşmenin uyuşmazlığa yönelik ilgili madddeleri;
"5.1. .... ilgili faturasında belirtilen son ödeme tarihi geçtikten sonra yapılan ödemeler için günlük bazda ve ilgili faturada belirtilen oranda gecikme faizi ödeyeceğini kabul, beyan ve taahhüt etmektedir.
5.3. CEREAN, ABONE'ye aylık/dönemsel olarak ABONE'nin seçmiş olduğu Tarife Paketi üzerinden, madde 5.1. uyarınca fatura düzenler ve fatura veya ödeme bildirimlerini ABONE'ye posta, elektronik posta veya SMS (cep telefonuna kısa mesaj) yoluyla veya gelecekte CEREAN'ın kullanıma açacağı tüm uygulamaları da kullanarak gönderir. Faturanın veya ödeme bildiriminin postayla veya e-posta yoluyla gönderiminde, CEREAN'ın kontrolü dışında meydana gelen nedenlerden ve Mücbir Sebepler'den dolayı ABONE'ye geç ulaşmasından veya hiç ulaşmamasından CEREAN sorumlu tutulmayacaktır. Faturanın veya ödeme bildiriminin ABONE'ye ulaşmaması veya geç ulaşması halinde ABONE, fatura bilgilerini Müşteri Hizmetleri Çağrı Merkezi, online işlem merkezi ve gelecekte CEREAN'ın kullanıma açacağı diğer uygulamalar üzerinden öğrenecektir. Sözleşme herhangi bir nedenle sona erene kadar ABONE, fatura veya ödeme bildiriminin kendisine ulaşmasını beklemeden, seçtiği Tarife Paketi ve kampanyada yer alan tüm bedelleri, madde 5.1.'de, İlgili Mevzuatta ve tüm diğer yasalarda ve mevzuatta belirtilmiş olan tüm kullanım bedeli, vergi, resim ve harç ve diğer bedellerle birlikte Tarife Paketi koşullarında ve belirtilen son ödeme tarihine kadar ödemekle yükümlüdür. ABONE, faturada belirtilen son ödeme tarihine kadar borcunu kısmen veya tamamen ödemez ise, CEREAN madde 5.10. Uyarınca sağlanan elektrik enerjisi tedariğini durdurma, sona erdirme, ABONE'nin elektriğini kesme veya kestirme hakkına sahiptir.
5.5. Faturada belirtilen son ödeme tarihinden sonra yapılan ödemeler için CEREAN tarafından günlük bazda ve faturalarda belirtilen oranda gecikmeli gün sayısı kadar gecikme faizi uygulanır. Uygulamadaki güncel gecikme faizi oranları ABONE'ye gönderilen faturalarda bildirilir.
5.6. ABONE'nin faturaya itiraz süresi, faturanın tebliğ tarihinden itibaren 8 (sekiz) gün olup, faturaya itirazı, ödeme yükümlülüğünü durdurmayacak veya ortadan kaldırmayacaktır.
5.7. CEREAN'a olan herhangi bir borcunu ve/veya faturasını kısmen veya tamamen ödememesi halinde ABONE, söz konusu borca ilişkin olarak,temerrüt hükümleri uygulanacağını; ... kabul ve taahhüt eder.
5.11. CEREAN tarafından tanzim edilmiş bir faturada belirtilen son ödeme tarihine kadar, fatura bedelinin eksiksiz olarak ödenmemiş olması halinde, ABONE hiçbir ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşmüş sayılır ve bu durumda CEREAN Sözleşme'yi herhangi bir ihbara veya ihtara hacet kalmaksızın derhal feshetme ve ABONE aleyhine tüm alacak, hak ve talebi için gider ve masrafları ABONE'ye ait olmak üzere her türlü yasal yollara başvurma hakkına sahiptir. ...
6- SÖZLESMENIN SÜRESI VE FESHI
6.1. İşbu Sözleşme, Taraflarca imzalandığı tarihte yürürlüğe girer ve Taraflardan birince 30 (otuz)
günlük bildirimle feshedilinceye kadar geçerlidir. Bu kapsamda, ABONE, fesih talebini CEREAN'a 30
(otuz)gün önceden yazılı olarak bildirmek ve varsa Tarife Paketindeki süre ve fesih koşullarını yerine
getirmek kaydıyla Sözleşmeyi her zaman sona erdirebilir. ABONE, isbu maddedeki 30 günlük bildirim
süresine uymaksızın Sözleşmeyi fesih etmesi ve CEREAN aboneliğinden çıkması halinde, abone olduğu
süre boyunca tüketicinin ödediği en yüksek faturanın iki kati kadar tutarda cayma bedelini derhal
CEREAN'a cezai şart olarak ödeyecektir.
ABONE'nin Sözleşmeyi işbu madde kapsamında tek taraflı
feshetmek istemesi halinde, CEREAN yazılı talebin kendisine ulaşmasını takiben, işbu madde
kapsamında fesih için öngörülen yürürlükteki süre içinde, ABONE'nin aboneliği sona erecek şekilde
İlgili Mevzuat uyarınca gerekli mercilere başvuruyu yapacaktır ve İlgili Mevzuatın öngördüğü sürenin
sonunda ABONE'nin
aboneliği sona erecek ve Sözleşme fesih olacaktır.
6.2. (i) Taraflardan birinin bu Sözleşme'nin veya Tarife Paketi'nin herhangi bir hükmünü ihlal etmesi halinde diğer taraf ve (ii) ABONE'nin Sözleşme'nin 4.1. Maddesi kapsamında elektrik satışının başlayamaması, ABONE'nin herhangi bir faturasını son ödeme tarihine kadar ödememiş olması, ABONE'nin İlgili Mevzuat'ın öngördüğü serbest tüketici limitinin altında kalması, ABONE'ye karşı herhangi bir kimse tarafından iflas, haciz, ihtiyati haciz, konkordato vb. yollardan yasal kovuşturmaya başlanması hallerinde CEREAN işbu Sözleşme'yi derhal ve Sözleşme'den doğan hakları saklı kalmak üzere haklı nedenle ve tek taraflı olarak feshedebilir. Bu madde kapsamında CEREAN tarafından bir fesih yapılması halinde, ABONE işbu fesih nedeniyle CEREAN'ın uğradığı zarar ve ziyanı, tüm masrafları, ve ayrıca kullandığı Tarife Paketi'nde öngörülen iptal bedeli, fesih tazminatı, cezai şart ve diğer bedelleri ödemekle yükümlüdür.... "
Aboneye Özel Sözleşme Koşulları;
1. Sözleşmenin Yürürlüğü ve Süresi
İşbu Sözleşme, TARAFLARIN yetkili temsilcilerince imzalandığı tarihte yürürlüğe girer ve Sözleşmenin fesih ile ilgili maddeleri uyarınca fesih oluncaya kadar yürürlükte kalır.
...Sözleşmenin, tedarik başlangıç tarihinden sonraki ilk 24 ay içerisinde ABONE tarafından herhangi bir sebep ile fesih edilmesi veya bu sürede TEDARİKÇİ'nin portföyünden çıkmış olması halinde abone tedarikçi tarafından fesih tarihine kadar kendisine düzenlenmiş olan faturaların ortalama tutarının iki katı kadar daha bir fatura düzenlememiş olsa bile tahmini fatura tutarının iki katı kadar bedeli fesih tazminatı olarak tedarikçiye ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder."
şeklinde düzenlenmiştir.
Cezai şart, borçlunun alacaklıya karşı mevcut bir borcu hiç veya gereği gibi ifa etmemesi halinde ödemeyi vaad ettiği, hukuki işlem ile belirlenmiş ekonomik değeri olan bir edimdir. Cezai şartın amacı, borçluyu borca uygun davranmaya sevketmektir.
Cezai şart, asıl alacağı kuvvetlendirme amacı güder. Bu bakımdan cezai şart, kuvvetlendirilecek asıl borcun mevcut olmasını gerektirir. Asıl borç yoksa cezai şart da söz konusu olamaz. Bu niteliği itibariyle cezai şart asıl borca bağlı fer'i bir borçtur. Asıl borç, mevcut ve geçerli ise, cezai şart da borç doğurur. Asıl borç sona ermiş ya da geçersiz doğmuşsa, cezai şart bağımsız bir borç oluşturamaz.
Cezai şart, asıl borcun bağlı olduğu şekle tabidir. Asıl borç bir geçerlilik şekline bağlanmışsa, cezai şartın borç doğurabilmesi aynı şekilde kararlaştırılmış bulunmasına bağlıdır. Ancak, geçerlilik şekline bağlı olan bir sözleşme bu şekle uygun olarak yapılmadığı halde, şekle aykırılığı ileri sürmenin dürüstlük kurallarıyla bağdaşmaması nedeniyle dinlenmediği hallerde, sözleşme geçerli sayıldığından, onun fer’i nitelikte olan cezai şart da geçerli sayılacaktır. Cezai şartın fer’ilik niteliği asıl borca bağlı olduğu sürece devam eder. Başka bir anlatımla cezai şartın fer’iliği, muaccel olduğu ana kadar devam eder. Borçlu borca aykırı davrandığında cezai şart muaccel hale geldiğinden artık fer’i değil, asli (bağımsız) bir alacak niteliğini kazanır. Cezai şart, sağlararası hukuki işlemlerde ve özellikle sonuçlarını hayatta doğuran sözleşmelerde kararlaştırılır. (Bkz.Tunçomağ Kenan; Türk Borçlar Hukuku I.Cilt Genel Hükümler İstanbul 1976 Sh.853 vd., Eren Fikret; Borçlar Hukuku Genel Hükümler 5.Bası, Cilt 2 Sh.1169-1171; Kılıçoğlu M.Ahmet; Borçlar Hukuku Genel Hükümler 4.Bası Sh.575-577; Reisoğlu Safa; Borçlar Hukuku Genel Hükümler 12. Bası Sh. 362.)
Yasal ve sözleşmesel dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde;
Taraflar arasında elektrik enerjisi tedarikine yönelik ticari ilişki bulunduğu, mahkememizce tüm delil toplandıktan sonra alanında uzman bilirkişilerden rapor aldırıldığı, davalının herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeyi feshettiği, yargılama aşamasında da fesih gerekçesini ve yerindeliğini ortaya koymadığı, dolayısıyla davalı feshinin haklı olmadığına kanaat edilmiştir.
Davalının feshi karşısında yukarıda anılan hükümler uyarınca cayma bedeli olarak öngördüğü cezai şartın geçerli olup olmadığı değerlendirilmelidir. Taraflar tacir olup aralarında sözleşme özgürlüğü kapsamında akdedilen ticari ilişki bulunmaktadır. Yazılı sözleşme geçerli olup faturaların ödenmemesi veya geç ödenmesi yaptırıma bağlanmıştır. Enerji tedarikine dayalı borç için sözleşmesel yükümlülüklere uyulmaması halinde tedarikçinin alacağı reaksiyon belirlenmiştir. Tedarik edilen enerjinin niteliği de gözetildiğinde davacının kendisini korumaya alması olağandır. Nitekim denetleyici ve düzenleyici bir bağımsız otoritenin kontrolüne bırakılmış enerji piyasasının günlük değişkenliği gibi hususlar gözetildiğinde piyasanın diğer katılanlarına yönelik yükümlülükleri davacı için devam etmektedir. Bu kapsamda feshe sebep olan davalı eylemi için düzenlenen yaptırımın haksız şart olmadığına, bu suretle hak elde etmenin mümkün olduğuna kanaat edilmiştir.
Davacının, taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden sözleşmenin devam ettiği sürede birincisi için 7 adet; ikincisi için 4 adet fatura tanzim ettiği, bu faturalardan sözleşmeye uygun şekilde davalının haberdar olduğu anlaşılmıştır. Davalı sözleşmeyi tek taraflı feshetmiş, davacı da cezai şarta ilişkin bedeli tahakkuk ederek ilamsız takibe girişmiştir. Tahakkuk edilen ve ödenmeyen fatura nedeniyle takibe konulan cezai şart bedelleri kapsamında davacı takipte haklıdır. Bu kapsamda faturaların son ödeme tarihleri ve sözleşmedeki faiz oranlarına göre takipteki işlemiş faiz talebi rapor ile usulünce değerlendirilmiştir.
Tarafların imza ettiği sözleşmede TBK m.179 kapsamında ifaya ekli olacak şekilde cezai şartın geçerli olarak düzenlendiği, davacının takipte temel manada haklı olduğu, ortalama fatura tutarının iki katı olarak belirlenen iki cayma bedelinin 67.902,22 TL ve 228.507,85 TL olduğu, tarafların tacir olup aylık %5 sözleşmesel faiz oranının serbestçe belirlenebileceği anlaşılmakla 01/11/2024 tarihli faiz hesabını da gözeten rapor uyarınca toplam 306.784,42-TL üzerinden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
İcra İnkar Tazminatı yönünden; dava konusu fatura alacağının önceden belirlenebilirlik, bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşıdığı, bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, davacının icra inkar tazminatı kabulü ile, % 20 si oranında icra inkar tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; MTS 2023/972850 Esas sayılı icra takip dosyasına davalı borçlu tarafından yöneltilen itirazın iptaline, takibin toplam 296.410,07-TL asıl alacak, toplam 10.374,35-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 306.784,42-TL üzerinden, asıl alacağa aylık %5 sözleşmesel faiz uygulanmak suretiyle devamına,
2-Alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olduğundan %20 oranında hesaplanan icra inkar tazminatı 61.356,88 -TL'nın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine
3-Alınması gereken 20.956,44-TL harçtan, peşin alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 20.528,84-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvurma harcı ve 427,60-TL peşin harç olmak üzere toplam 855,20-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan tebligat, bilirkişi ücreti ve sair giderler olmak üzere toplam 7.249,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 49.085,51-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
Daİr, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
20/01/2025
Katip Hakim
e-imza e-imza