T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/238 Esas
KARAR NO:2025/120
DAVA:Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:02/04/2024
KARAR TARİHİ:19/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/
İDDİA:
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; 08.07.2023 günü saat 01:50 sıralarında, ... maddesinde , aleyhine tespit istenen park halinde bulunan ... plakalı araca davacının sevk ve idaresinde bulunan... plakalı araç ile çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza, dava dışı ... plakalı araç sürücüsünün aracını hatalı bir şekilde park etmesi sonucu meydana geldiğini, dilekçe ekinde sunmuş oldukları kazaya ilişkin fotoğraflardan görülecektir ki ... plakalı park halindeki araç sürücüsü hem aracı ikinci şeride hatalı park etmiş hem de park edilmez işareti olan yere park ettiğini, kaza, ... plakalı araç sürücüsünün kural ihlali sonucu meydana geldiğini, davacının sevk ve idaresindeki... plakalı araç meydana gelen kaza neticesinde hasar almış ve davacı aracın onarımı için 191.190,00 TL masraf yaptığını, aracın hasarına ilişkin görüntüler ve onarım faturası ekte sunulduğunu, hal böyleyken davacıya tam kusur atfedilmesi hakkaniyete aykırı olacak ve hak kaybına sebebiyet vereceğini, davacının 140.787,97 TL tutardan borçlu bulunmadığının tespit edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; huzurda açılan davada davacı tarafından her ne kadar menfi tespit davası açılmış ise de; davacıya yönelik olarak her hangi bir dava açılmadığı veya icra takibi yapılmadığı anlaşılmakla huzurda açmış olduğu davada alacağı tespit hükmünün hukuki bir faydası olmayacağından hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini gerektiğini, davanın derdestlik ve usule aykırı açılmış olması nedeniyle usulden reddini, havacının %100 kusuru ile meydana gelen kaza nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
1-Bilirkişi Raporu.
Bilirkişi tarafından düzenlenen 02/12/2024 tarihli raporda özetle; Davalı tarafa sigortalı, davacı sürücü yönetimindeki... plaka sayılı ... marka araç sürücüsü davacı ...'un %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, Dava konusu park halindeki aracın (... plaka sayılı ... markaltip, 2019 model araç sürücüsü) dava konusu aracın hasarı ile neticelenen kazanın oluşumunda etkenliği-kusuru bulunmadığı, 02/02/2024 tarihli Bilimsel Uzman Raporu'nda Park Etmenin Trafik Levhası ile Yasak Olduğu Taşıt Yoluna Kavşak Girişine Park Edilen ... Plakalı Otomobil Sürücüsü ...'in trafik işaret levhası olan kavşak başına park ettiği belirtilerek Tali kusurlu (%25) olduğu belirtilmiş ise de; Davacı sü in tek yönlü yolda düz seyir halinde olduğu, kavşak başındaki sokaktan çıkmadığı, dava konusu aracın kaza öncesi kavşak başına olan mesafesinin belirtilmediği, davacı sürücü yönetimindeki aracın tek yönlü yolda düz seyir halinde iken sola yönelerek yolun solunda park halinde bulunan dava konusu aracın sağ yan arka çamurluk kısmına çarptığı, ilk darbenin sağ arka çamurluk kısmından alındığı da dikkate alındığında, Bilirkişi Uzman Raporundaki kusur durumuna açıklanan gerekçelerle uyulamadığı, Kolluk Görevlileri tarafından hazırlanan ve ilk tespitleri içeren ... Kaza sıra Nolu Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağının Kazanın Özeti kısmında; park halindeki araca herhangi bir kusur izafe edilmediği anlaşılmakla, Kolluk Görevlilerince tespit edilen kusur durumu ile tarafımca tespit edilen kusur durumunun uyumlu olduğu, 08/07/2023 tarihinde meydana gelen kazaya ait trafik kazası tespit tutanağındaki tespitlerin, dava konusu ... plakalı araçta meydana gelen hasar ile uyumlu olduğu ve hasarın durumunun kazanın oluş şekline alınan darbelere uygun olduğu, Söz konusu ... plaka sayılı ... markaltip, 2019 model aracın toplam hasar tutarının orijinal parça kullanılarak fen ve sanat kurallarına göre onarılması durumunda KDV dahil 93.348,19 TL olabileceği, Davacı sürücünün (...) %100 kusur oranına isabet eden tutarın kaza tarihi itibariyle; (93.348,19 TL Hasar Tutarı) x %100 kusur oranı) = 93.348,19 TL olabileceği, (Değer Kaybı Hesaplamasında; Dava konusu ... plaka sayılı aracın modeli, yaşı, km'si, kullanılmışlık durumu, aracın hasar geçmişinin incelenmesinde dava konusu kazadan öncesine ait sisteme kayıtlı kaza kaydının bulunmadığı hususu, dava konusu hasarı nedeniyle SBM-TRAMER sorgulamasına yansıyan hasar kaydı bulunduğu hususu ve parça-malzeme-işçilik kalemlerinin şekli-niteliği, 08/07/2023 tarihli kaza ile ilgili araçtaki hasarın şekli ve niteliği dikkate alınarak Yargıtay Kararları * doğrultusunda değerlendirilmiştir) (*Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 14/06/2017 tarih ve 2016/13290 E.,2017/6752 K sayılı kararı) KTK.m.90'da yer alan “trafik sigortası kapsamında ödenen değer kaybı tazminatı, destekten yoksun kalma tazminatı ve sürekli sakatlık tazminatlarına ilişkin hesaplamada dikkate alınacak kriterler ile maddenin uygulanmasına ilişkin SEDDK'ya düzenleme yapma yetkisi verilen hüküm” Anayasa Mahkemesi tarafından İPTAL edildiği de dikkate alınarak değer kaybı yönünden aşağıdaki yönteme göre sonuç belirlenmiş olup; Dava konusu ... plaka sayılı ... markaltip, 2019 model araçta oluşan değer kaybı için davaya konu edilen ve davalı tarafın tazmin etmesi istenilen toplam değer kaybı tutarının Yargıtay Kararları doğrultusunda (Aracın serbest piyasa koşullarında dava konusu kazadan önceki 2. el piyasa rayiç değeri ile dava konusu kazadan sonraki onarılmış haldeki 2. el piyasa rayiç değeri arasındaki fark) kaza tarihi itibariyle “ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle”; serbest piyasa koşullarında 46.000,00 TL olabileceği değerlendirilmiş olup, davalı sigorta tarafından 38.235,00 TL ödenmiş olduğu anlaşılmakla, davacı sürücünün kusuruna isabet eden tutar dikkate alındığında; ((38.235,00 TL Ödenen Değer Kaybı) x %100 kusur oranı) ” 38.235,00 TL olabileceği, Dava konusu ... plaka sayı aracın hasar * değer kaybı toplamı 131.583,19 TL olup, davalı ... Sigorta AŞ tarfından sunulmuş dekontların toplamı 131.583,19 TL ile uyumlu olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememize açılan iş bu dava İcra ve İflas Kanununun 67. maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.
Uyuşmazlık; 08.07.2023 tarihinde davacının sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı aracın, park halindeki ... plakalı araca çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazasında kazanın oluşumunda davacının kusurunun bulunup bulunmadığı bulunuyor ise kusur oranının ne kadar olduğu oluşan kaza nedeniyle davalı sigorta şirketinin sigortalamış olduğu davacı yana ait aracın sebep olduğu kazadan kaynaklı olarak ihbar olunan ... Şirketine ait ... plakalı araçtaki meydana gelen hasara ilişkin ZMM kapsamında kusur ve zarar dengesi sağlanarak yapmış olduğu ödemelerin yerinde olup olmadığı, 3. Kişi şirketin aracına fazladan ödeme yapıp yapmadığı ve davalı şirketin 3. Kişiye ait aracına ödemesi gereken miktarın gerçekte ne kadar olduğu ve davacıya rücu edilip edilemeceği noktalarında toplandığı görülmüştür.
Tarafların dayandıkları vakaların ispatı için delil olarak ileri sürdükleri, SBGM tramar kayıtlarının, davalı tarafça tutulan hasar dosyasının, kaza tespit tutanakları ile ödeme belgelerinin mahkememiz dosyasına celp edildiği görüldü.
Davalı sigorta şirketinin ZMMS sigortası ile sigortaladığı davacı aracın karışmış olduğu kazanın oluşumunda kusur durumunun tespiti ile davalı tarafın ZMMS kapsamında üçüncü kişinin sigortalısına ödediği hasar ve değer kaybı tazminat tutarının yerinde olup olmadığı ile davalının talep ettiği rücuen tazminattan davacının sorumlu tutulup tutulamayacağı tutulabilecekse kusur ve hasar durumuna göre na kadar miktarı ile tutulabileceğinin tespiti için dosyada alınmış olan raporunun denetime açık olduğu ve hükme esas alınabileceği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı ve yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda somut olay incelendiğinde; Davacıya ait 34 GJU 849 plaka sayılı aracın dava dışı ... plaka sayılı araca çarptığı davalı sigorta şirketinin ZMMS kapsamında dava dışı aracı sigortalayan sigorta şirketine hasar ve değer kaybı tazminatı ödediği uyuşmazlık dışı olup, uyuşmazlığın esasını, meydana gelen kazada kusur oran ve dağılımının kazanının oluşumuna uygun olarak belirlenip belirlenmediği ve davacının alkollü araç kullanmasından kaynaklı olarak karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları B.4. Maddesi kapsamında davalı sigortacının sigortalıya rücu hakkı doğup doğmadığı noktasındadır. SBGM temin edilen bilgi ve belgeler ile davalının ve ihbar edilen sigorta şirketinin sundukları hasar dosyalarındaki kolluk tutanakları ve kaza yeri fotoğrafları ile kazalı araçlara ait fotoğraf ve hasar tespitleri gözetilerek hazırlanan ve hükme esas alınan bilirkişi raporundaki, davacıya ait aracın kontrolsüz şekilde manevra yaparak yolun solunda sol
şeritte park halinde olan dava konusu aracın sağ yan arka çamurluk muhtelif
kısımlarına tedbirsizce çarptığı ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 47/d
(Karayollarından faydalananlar, Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak,
zorunluluk veya yükümlülüklere uymak zorundadırlar.) ve 56/1-a (Şerit izleme ve değiştirme kurallarına riayet
etmemek) maddelerini ihlal ettiği anlaşılmış olup, aracın ilk darbeyi arkadan değil sağ
yan arka çamurluk kısmından (12) almış olması , görüşün açık, kaza mahallinin yerleşim yeri
olması hususu da ki tespitler dikkate alınmış davacının dikkatsiz ve özensiz davranışlarından dolayı
%100 (Yüzde yüz) oranında (Asli ve tamamen) kusurlu olduğu anlaşılmıştır. Toplanan deliller ve mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporundan da anlaşıldığı üzere dava konusu edilen kazada davacının % 100 oranında kusuru bulunduğu, dava dışı ... plaka sayılı aracı hasara uğrattığı söz kounusu hasar nedini ile dava dışı ... Sigorta şirketinin ... plaka sayılı araç malikine yapmış olduğu ödemeler nedeni ile davalı sigorta şirketinin ZMMS kapsamında dava dışı sigorta şirketine 93.348,19 TL Hasar 8.235,00 TL
değer kaybı ödemesi olamak üzere toplamda 131.583,19 TL
ödeme yaptığı, davalının üçüncü kişiye yaptığı ödeme ile davacından talep tarihi arasında faiz talep etme hakkı bulunduğu ve işlemiş faizi ile birlikte davalının davacıdan 140.787,97 TL alacaklı olduğu anlaşılmış, kolluk tutanakları ve davacı ikrarı ile davacının alkollü araç kullandığı bu nedenle dava konusu edilen kazaya sebep olduğundan karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları B.4. Maddesi kapsamında davalı sigortacının sigortalıya rücu hakkı bulunduğu anlaşıldığından ve davalının ödemmiş olduğu parayı davalıdan istemeye hakkı bulunduğundan davacının davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesinde Ayrıntıları ile Açıklandığı Üzere;
1-Davanın Reddine,
2-7.212,91-TL karar harcının peşin alınan 1.803,23-TL den düşümü ile kalan 5.409,68-TL nin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına
3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-13-14 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
4-Davalı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
7-Tarafların gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı. 19/02/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır