T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/266 Esas
KARAR NO :2025/111
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:18/04/2024
KARAR TARİHİ:18/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkemeye sunmuş olduğu dava dilekçesini özetle; Müvekkili şirket, sahibi olduğu ... portalı faaliyete geçtiğini 2008 yılından bugüne tüm üyelerine yıllık hizmet karşılığı internet üzerinden tanıtım ve reklam hizmeti verdiğini, müvekkili ile davalı arasında 25.05.2022 tarihli 12 ay taahhütlü Arge ve Üyelik sözleşmesi imzalandığını, sözleşme yapılmasına müteakip e-faturalar davalıya müvekkili şirket tarafından tanzim edildiğini ve süresi içerisinde faturalara herhangi bir itiraz gelmediğini, Sözleşme 12 aylık taahhütlü üyelik sözleşmesi olup 12 aylık taahhüt karşılığı avantajlar ve indirimler sağladığını, 12 aylık taahhütlü süre içinde herhangi bir nedenle üyelik iptali, sözleşme feshi, ödeme yapılmaması gibi durumlar olursa sözleşmenin; 7.4“Ek-1’de yer alan Katılım Bedeli ve 12 aylık üyelik taahhüdü karşılığında yapılan tüm indirimler Toplamı; müşteri’nin sözleşme’yi onayladığı tarihten itibaren 12 ay içinde sisteme kaydettiği Kredi kartından 12 ay taahhütlü Aylık Üyelik Bedeli’nin herhangi bir taksitinin tahsil edilmemesi durumunda müşteri’ye kalan tutar üzerinden fatura edilecek müşteri bu tutarı 7 (yedi) işgünü içerisinde ...’a ödeyecek olduğunu, müşteri, sisteme kayıtlı kredi kartını iptal etmesi, internet ödemelerine kapatması, kredi kartının kullanım süresinin dolması gibi nedenlerden kredi kartının geçersiz olması durumunda ...’a yeni kart bilgilerini yazılı olarak bildireceğini, Yeni kredi kartı bilgilerini ...’a bildirmek müşteri’nin sorumluluğunda olduğunu, yeni kredi kartı bilgilerinin ...’a bildirilmemesi durumunda taahhütlü üyelik kapsamında yapılan tüm indirimler müşteri’ye fatura edilecektir.” maddesi gereği 12 aylık taahhüt karşılığı yararlanılan indirimler ve katılım bedeli gibi avantajların fatura edileceğini, davalıya da bu madde gereği yararlandığı indirimlerin ve katılım bedelinin de ayrıca fatura edildiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 11.7“Taraflar, iş bu sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarının çözümünde ...’un defter ve muhasebe kayıtlarının ve belgelerinin kesin delil olduğunu gayri kabili rücu ve kesin olarak kabul ve beyan taahhüt eder.” hükmü gereğince davalı, müvekkili şirketin defter ve muhasebe kayıt ve belgelerini kesin delil olarak kabul ettiğini, müvekkili şirket sözleşmeye uygun olarak sözleşme imzalandıktan sonra davalının işletmesi olan “...”’na kendi internet sitesi ... portalında “Kına ve Bekarlığa Veda Organizasyon” kategorisinde oluşturduğu sayfa üzerinden reklam ve tanıtım hizmeti vermeye başladığını, Sözleşme reklam ve tanıtıma ilişkin bir sözleşme olması nedeniyle reklam ve tanıtımın doğası gereği herhangi bir iş ya da görüntülenme garantisi verilmediğini, Sözleşmesel olarak herhangi bir iş, sayfa görüntülenme sayısı, teklif sayısı gibi garantiler verilmemesine rağmen müvekkili şirket tarafından oluşturulan ve ... üzerinden reklam ve tanıtım hizmeti alan firmalarla ...’u ziyaret eden kullanıcı ve ziyaretçilerinin iletişime geçebileceği, teklif alıp verebilecekleri bir alan olarak bir kullanıcı paneli oluşturulduğunu, bu panel üzerinden ... internet sitesini ziyaret eden kişilerle ...’da sayfası bulunan reklam ve tanıtım hizmeti alan firmalarla iletişim kurulabildiğini, müvekkili şirket davalının işletmesi adına bir kullanıcı paneli oluşturmuş ve sözleşme süresince davalıya yayın süresi zarfında firmaya 1515 kullanıcı ziyareti gerçekleştiğini bu ziyaretler sonucunda 217 tekil kullanıcıdan toplam 221 fiyat teklifi oluşturduğunu, davalının bu tekliflerin çoğuna dönüş yaptığını, ayrıca ..., ... arama motoru üzerinde arama motoru reklamcılığı ve arama motoru optimizasyonu çok yüksek ve iyi olan bir web sitesine sahip olduğunu, davalı firmanın reklam ismi olan “...” kelimeleri ile arama yapıldığında ...’a ait reklam ve tanıtım için hazırlanan sayfası ... arama sonuçları içerisinde ilk sıralara geldiğini, müvekkili tarafından sözleşmeye ilişkin tüm yükümlülükleri yerine getirilmesine rağmen sözleşme gereği ödemeler davalı tarafından yapılmadığından .... İcra Müdürlüğü’nün .... Sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının takibe itirazı ile takibin durduğunu, Beyan ederek; itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalı yana yüklenmesine, karar verilmesinin talep etmiştir.
Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.
Dava taraflar arasındaki üyelik sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2024/1207 Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davacının davalı aleyhine toplam 22.491,00-TL ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 16/01/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 19/01/2024 tarihinde süresi içerisinde itiraz ettiği görülmüştür.
Bilirkişinin düzenlediği 13.01.2025
tarihli 8 sayfadan ibaret raporunda özetle; Dava ve icra takip dosyası, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu, açıklanan gerekçelerle yüce mahkemenin kabulü halinde, Davacının ticari defterlerinden e-defter beratlarının süresinde oluşturulduğu, envanter defterlerinin açılış noter tasdiklerinin süresinde yaptırıldığı, Davalının ticari defterlerini ibraz etmediği, Davacının ticari defterlerine göre 10.01.2024 takip tarihi itibariyle 22.491,00TL(takipteki asıl alacak miktarı kadar) davalıdan kayden alacaklı göründüğü,Davacının takibe dayanak faturalarından ... numaralı 1.427,00TL tutarlı ve ... numaralı 1.427,00TL tutarlı faturasının gerek sözleşmeye uygun olarak düzenlendiği gerekse de dosyaya sunulu belgelerden fatura içeriği hizmetin davalıya sağlandığı görülmekle bu iki faturanın davalı aleyhine borç doğurduğu, Ancak 21.12.2023 tarihli ... numaralı 9.581,00TL tutarlı “CAYMA BEDELİ” açıklamalı fatura yönünden davalıya gönderilmiş bir fesih ihbarı olmadığından ve faturanın sözleşme bağlamında ne şekilde hesaplandığının açıklamaya muhtaç olduğundan faturanın davalı aleyhine borç doğurduğu hususunun ispata muhtaç olduğu, Ayrıca davalı hesabına borç kaydedilen toplam 10.506,00TL’lik “KK CHARGEBACK İŞLEMİ” açıklamalı 10 adet kayda dayanak belge sunulmadığı, Davacının ticari defter kayıtları, davacı faturalarının yalnızca 2.584,00TL alacağa tekabül eden 2 faturasının davalı aleyhine borç doğurduğu, 21.12.2023 tarihli ... numaralı 9.581,00TL tutarlı “CAYMA BEDELİ” açıklamalı faturanın davalı aleyhine borç doğurduğunun ispata muhtaç olduğu, davalı hesabına borç kaydedilen toplam 10.506,00TL’lik “KK CHARGEBACK İŞLEMİ” açıklamalı 10 adet kayda dayanak belge sunulmadığı hususları birlikte değerlendirilerek 10.01.2024 takip tarihi itibariyle davacının takip ve dava konusu alacak talebinin 2 adet hizmet faturasına dayanan 2.584,00TL’lik kısmını aşan 19.637,00TL’lik kısmının ispata muhtaç olduğu, Davacının 10.01.2024 takip tarihi itibariyle 2.584,00TL davalıdan alacaklı olduğu, 9. Davacının alacak iddiasının benimsenmesi durumunda; Merkez bankası verilerinden, 10.01.2024 takip tarihi itibari ile ticari temerrüt oranının %51,75 olduğu anlaşıldığından davacının belirlenen asıl alacağına takip tarihinden itibaren %51,75ve değişen oranlarda kademeli olarak avans faizi yürütülebileceği, Keyfiyeti, meselenin asli ve nihai hukuki tavsifi 6100 sayılı HMK’nın md. 266/c.2 ve 6754 sayılı Kanun’un md. 3/3 hükümlerine dayalı olarak tamamen ve münhasıran muhterem Mahkemeye ait olmak kaydı ile sayın yargı makamının tetkik ve takdirlerine arz ederim.
Tüm dosya kapsamının bir arada değerlendirilmesi neticesinde; davacı tarafından taraflar arasındaki üyelik sözleşmesi gereği ödenmeyen hizmet dönemlerine ilişki alacak, cezai şart bedeli ve taahhüt kapsamında tüm indirimlerin bedelinin talep edildiği, taraflar arasındaki sözleşmenin incelenmesinde sözleşmenin 25/05/2022 tarihli olduğu, 12 ay taahhütlü üyelik bedelinin belirlendiği, mahkememizce davacının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesinde davalı tarafın 12 ay taahhütlü dönem olan 25/05/2022 ile 25/06/2023 tarihleri arasında tüm ödemelerini eksiksiz olarak gerçekleştirdiği, her ne kadar davacı tarafından sözleşmenin 10.maddesi gereği sözleşme süresinin uzadığı iddia edilmiştir.
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunun "Genel İşlem Koşulları" başlıklı 20.maddesinde;"Genel işlem koşulları, bir sözleşme yapılırken düzenleyenin, ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla, önceden, tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleridir. Bu koşulların, sözleşme metninde veya ekinde yer alması, kapsamı, yazı türü ve şekli, nitelendirmede önem taşımaz. Aynı amaçla düzenlenen sözleşmelerin metinlerinin özdeş olmaması, bu sözleşmelerin içerdiği hükümlerin, genel işlem koşulu sayılmasını engellemez. Genel işlem koşulları içeren sözleşmeye veya ayrı bir sözleşmeye konulan bu koşulların her birinin tartışılarak kabul edildiğine ilişkin kayıtlar, tek başına, onları genel işlem koşulu olmaktan çıkarmaz. Genel işlem koşullarıyla ilgili hükümler, sundukları hizmetleri kanun veya yetkili makamlar tarafından verilen izinle yürütmekte olan kişi ve kuruluşların hazırladıkları sözleşmelere de, niteliklerine bakılmaksızın uygulanır." denmektedir.
Karşı tarafın menfaatine aykırı genel işlem koşullarının sözleşmenin kapsamına girmesi, sözleşmenin yapılması sırasında düzenleyenin karşı tarafa, bu koşulların varlığı hakkında açıkça bilgi verip, bunların içeriğini öğrenme imkânı sağlamasına ve karşı tarafın da bu koşulları kabul etmesine bağlıdır. Aksi takdirde, genel işlem koşulları yazılmamış sayılır. Sözleşmenin niteliğine ve işin özelliğine yabancı olan genel işlem koşulları da yazılmamış sayılır. (madde 21) Sözleşmenin yazılmamış sayılan genel işlem koşulları dışındaki hükümleri geçerliliğini korur. Bu durumda düzenleyen, yazılmamış sayılan koşullar olmasaydı diğer hükümlerle sözleşmeyi yapmayacak olduğunu ileri süremez. (madde 22) Genel işlem koşullarında yer alan bir hüküm, açık ve anlaşılır değilse veya birden çok anlama geliyorsa, düzenleyenin aleyhine ve karşı tarafın lehine yorumlanır. (madde 23) Genel işlem koşullarının bulunduğu bir sözleşmede veya ayrı bir sözleşmede yer alan ve düzenleyene tek yanlı olarak karşı taraf aleyhine genel işlem koşulları içeren sözleşmenin bir hükmünü değiştirme ya da yeni düzenleme getirme yetkisi veren kayıtlar yazılmamış sayılır. (madde 24) Genel işlem koşullarına, dürüstlük kurallarına aykırı olarak, karşı tarafın aleyhine veya onun durumunu ağırlaştırıcı nitelikte hükümler konulamaz. (madde 25)
Türk Ticaret Kanununda genel işlem koşullarının tacirler hakkında uygulanamayacağı yönünde herhangi bir hükme yer verilmemiştir. Bununla birlikte Türk Ticaret Kanunun 18/2 maddesi uyarınca tacirlerin basiretli bir iş adamı gibi hareket etme yükümlülükleri vardır. Dolayısıyla tacirlerin taraf olduğu sözleşme hükmünün genel işlem koşulu kapsamında kalıp kalmadığının değerlendirilmesinde basiretli tacir ilkesinin de gözetilerek somut olayın özelliğine göre dar bir yorumlama yapılması gerekmektedir.
Somut olayda sözleşmenin bir bütün olarak değerlendirilmesinde sözleşmenin davacı tarafından tek yanlı olarak matbu şekilde hazırlanıp düzenlendiği, sözleşme bedelinin yer aldığı sözleşme ekinde sözleşmenin kendiliğinden uzayacağına ilişkin hiçbir hükmün bulunmadığı, sözleşme içerisinde yer alan küçük punto ile yazılan 10. Maddesinde taraflarca 12 aylık sürenin bitiminden önce fesih talebinde bulunulmadığı takdirde sözleşmenin TEFE/TÜFE ortalaması oranında arttırılarak devam edeceğinin öngörüldüğü nazara alındığında belirtilen sözleşme hükmünün TBK 20 ve devamı maddelerinde düzenlenen genel işlem koşulları mahiyetinde olduğu, basiretli tacirin dahi taraflar arasında müzakere edilmediği takdirde fark edemeyeceği, sözleşmenin uzaması için tarafların açık iradelerinin gerektiği veya kendiliğinden uzayacağının kabul edilmesi halinde bu hükmü müzakere ettiklerinin bu yönde iradelerinin olduğunun ispat edilmesi gerektiğinden anılan sözleşme hükmünün yazılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiş, taraflar arasında kararlaştırılan 12 aylık taahhütlü döneme ilişkin davacının alacağının bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gereken 615,40-TL harcın, peşin alınan 427,60-TL harçtan mahsubu ile 187,80-TL harcın eksik yatan kısmı davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.800,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
5-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
Dair, parasal miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır