T.C.
İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/285 Esas
KARAR NO : 2025/320
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/12/2021
KARAR TARİHİ : 22/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında sözleşme ve sözleşmeye ek protokol imzalandığını, söz konusu protokol ve sözleşme kapsamında müvekkilinin moleküler diagnostik alanındaki tüm faaliyetlerinin sözleşmedeki şartlarla davalı tarafça sürdürülmesinin kararlaştırıldığını, bu kapsamda davalı tarafça müvekkiline Know-How ücretinin ödenmesi gerektiğini fakat ödenmediğini, müvekkilin davalıdan alacaklı olduğunu, alacağın tahsili için .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasından davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça takibe itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, yapılan itirazın hukuka aykırı olduğunu, ayrıca davalı tarafından müvekkili aleyhine de icra takibi başlatıldığını, müvekkili tarafından bu takibe itiraz edilmesi üzerine davalının tarafından müvekkiline karşı İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından itirazın iptali davası açıldığını, her iki davanın birbirini etkiler nitelikte olduğunu belirterek öncelikle davaların birleştirilmesine, ayrıca davanın kabulü ile takibe yapılan itirazın iptaline, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili Mahkememize sunmuş olduğu 16/05/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle: zamanaşımı itirazlarının olduğunu, davacı delilleri arasında sunulan faturanın bilirkişi incelemesi sonucunda geçerli olmadığını, icra takibinde borcun sebebi olarak belirtilen fatura ile bağlantılı cari hesap alacağının da tarafların ticari defter ve kayıtlarında yer almadığının tespit edilmiş olduğunu, alacağı temlik alan davacı ile müvekkili arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, müvekkilin ticari ilişki içinde olduğu şirketin ... ...A.Ş. olduğunu, dava konusunu temlik eden ... A.Ş. Nin kendi distribütörlüğünde olan ürünlerin satışı halinde müvekkili şirkete %55 oranında bir kar vaad etmiş olduğunu, müvekkil şirketin %55 ve üzeri kar ettiği noktada da kendisine %10 ilave know how bedeli altında bir bedel ödenmesini istediğini, sözleşme protokolünün 01/01/2017-31/12/2017 arası taraflar arasında imzalanarak o tarih itibari ile Know-How bedeli konosunda mutabakata varılamadığını, karşılıklı ödemelerin çek ile yapılarak kapatıldığını, dolayısı ile davacının, kendisine hiç ödeme yapılmadığı iddialarının gerçeğe aykırı olduğunu, 2018 yılının Kasım ayında ise, yine ... ile ... A.Ş. Arasında karşılıklı teyit edilen, e-mail mutabakatında ise 2017 yılından bir hakediş/Know How bedeli ödemesinin kalmadığını, 2018 yılı için öngörülen ödemelerin de mailde belirtilen tabloya göre yapılacağının kararlaştırılmış olduğunu, adı geçen tarafların bundan sonra know-How bedeli ödemesi uygulamasına son verilmesi konusunda mutabakata vardıklarını, tüm belgelere bakıldığında davacı ... A.Ş.'nin ne yetkililerinin ne de çalışanlarının muhasebe servislerinde yaptıkları karşılıklı yazışmalarında Know-How bedeli ödemesi altında veya başkaca bir ödeme altında herhangi bir bedel talebi bulunmadığını, hatta müvekkilinin alacağı olan 837.553,58-TL yi de 75 gün vadeli çek ile kapatacağının taahhüdü bulunduğunu, esasa ilişkin cevabında; sözleşmede düzenlenen Know How ve karlılık realizasyonuna ilişkin uygulamaların birbiri ile bağlantılı uygulamalar olmakla birlikte taraflar arasındaki görüşmeler neticesinde 21/11/2018 tarihinde yapılan karşılıklı mutabakat ile kaldırılmasına kadar verilmiş olduğunu, kaldı ki, Know-How ödemesinin talep edilebilmesi için öncelikle sözleşmenin 5. Maddesinin incelenmesi gerektiğini, taraflar arasındaki münakid sözleşmede yer alan düzenlemede 2018 yılı itibari ile karın realize olmaması nedeniyle uygulama alanı bulmuş olmadığını, bu nedenle de tarafların karşılıklı mutabakat ile bu düzenlemeyi sona erdirdiklerini, yürürlükten kalkmış olduğunu, Know How bedelinin karlılık realizasyonunun gerçekleşmeden doğmasının ise mümkün olmadığını, karlılığın ... A.Ş. Tarafından vaadedildiğini ve kendi sorumluluğunda olduğunu, müvekkil, tarafların planlamış olduğu kârın davacının akde aykırı davranışları ile belirtmiş oldukları diğer faktörler neticesinde elde etmemiş olduğu için ...'in Know-How alacağının, davacının Know-How faturasının düzenlenme tarihi itibarı ile doğmamış olduğunu, bu husus un İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E.dosyasında dosyasında düzenlenmiş olan kök rapor ve ek bilirkişi raporları ile sabit olduğunu, arz ve izah edilen tüm bu nedenlerle Zamanaşımı itirazının kabulüne, İstanbul 14.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında düzenlenmiş olan bilirkişi raporları da dikkate alınmak suretiyle haksız ve dayanaksız açılan davanın reddine, kötüniyetle takip başlatan ... A.Ş. Ve dava konusunu Temlik Alan .... aleyhine % 20'den az olmamak üzere icra-inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.
Dava, taraflar arasında akdedilen 16/12/2016 tarihli sözleşmenin 6. Maddesi uyarınca Know-How bedelinin tahsili amacıyla davacı tarafından davalı aleyhine yapılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası arasında bağlantı bulunduğundan iş bu davanın Mahkememizin ... esas sayılı dosyasında birleştirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında; 22.04.2024 tarihli ara kararı ile mahkememizin ... esas sayılı dosyası ile birleştirilen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının; Ana davanın, açık cari hesapta talep edilen fatura alacağına dayalı olduğu, asıl davadan haksız fesih ve know-how alacağına ilişkin davalı tarafından savunmada bulunulmuş olsa da bu nedenlere dayalı alacak açısından takas/mahsup talebi veya karşı davanın cevap dilekçesinde bulunmadığı, buna göre asıl davada bu hususların tartışılması gerekmediği; asıl davanın kararlık aşamaya geldiği, birleşen davanın temlik alan davacıya tebliğ ve ön inceleme duruşmasının henüz yapılmadığı dikkate alındığında birleşen dosyanın tefrikine karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile, tefrik edilen birleşen dosyanın miktar itibari ile üye hakime tevdi edildiği, dosyanın mahkememizin iş bu ... Esasına kaydı yapılıp yargılamaya devam edildiği anlaşılmıştır.
İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının ....İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında cari hesaptan kaynaklanan 200.000,00-TL asıl alacak üzerinden takip başlatıldığı, borçlunun(davalı) süresi içerisinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu anlaşılmıştır.
Bilirkişi heyetinin düzenlediği 05/05/2023 tarihli 33 sayfadan ibaret Nihai raporunda özetle; Davacı ...'nin feshinin haklı olduğu ve onun sözleşme yürürlükte iken sorumlu olduğu sözleşme ihlallerinin tazminat hesabında fark teorisi uyarınca mahsup edileceğini, Davalı ... ...A.Ş.'nin davacı ... San. ve Tic. A.Ş.'ne düzenlemiş olduğu 19.01.2021 tarihli ... Nolu “Sözleşmeniz Gereği Know How Bedeli” Açıklamalı, Hizmet Tutarı 1.500.000,00 TL + Hesaplanan Kdv 270.000,00 TL= Ödenecek Tutarı 1.770.000,00 TL olan e-FATURA, Davacı ... Teşhis Sistemleri San. Ve Tic. A.Ş. tarafından .... Noterliği ... Yevmiye Numaralı ihtarname ile 22.01.2021 tarihinde Davalı ... ...A.Ş.'ne iade edilmiş olup, işbu faturanın davacı şirketin incelenen ticari defterlerinde kayıtlı bulunmadığının tespit edildiğini, davalı şirketin ticari defterleri inceleme için ibraz edilemediğinden işbu faturanın davalı şirket ticari defterlerinde kayıtlı bulunup bulunmadığının tespit edilemediğini, işbu fatura ekinde know how hesaplamasına ilişkin dayanak doküman bulunmadığından know how bedelinin hangi işlerle ilgili düzenlediğinin tespit edilemediğini, davaya konu .... İcra Dairesi ... Esas dosyasına ilişkin icra takip tarihi itibariyle, davacı ... San. Ve Tic. A.Ş.'nin Davalı ... ...A.Ş.'inden Toplam 872.520,06 TL Alacaklı olduğunun hesap edildiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi heyetinin düzenlediği 09/02/2024 tarihli 15 sayfadan ibaret ek raporunda özetle; Davalı ... ...A.Ş.’nin Davacı ... San. Ve Tic. A.Ş.’ne düzenlemiş olduğu 19.01.2021 tarihli ... Nolu “Sözleşmeniz Gereği Know How Bedeli” Açıklamalı, Hizmet Tutarı 1.500.000,00 TL + Hesaplanan Kdv 270.000,00 TL= Ödenecek Tutarı 1.770.000,00 TL olan e-Fatura davacı şirketçe ticari defterlerine kaydedilmemiş olup, Davacı ... Teşhis Sistemleri San. Ve Tic. A.Ş. tarafından 22.01.2021 tarihinde .... Noterliği ... Yevmiye Numaralı ihtarnamesi ile Davalı ... ...A.Ş.’ne iade edilmiş, Davalı ... ...A.Ş. işbu ... Nolu 1.770.000,00 TL tutarlı faturayı 25/01/2021 tarihinde ticari defterlerine fatura iadesi olarak kaydedilmiştir. Davalı ... ...A.Ş. tarafından Davacı ... San. ve Tic. A.Ş.’ ne düzenlenmiş olan 19.01.2021 tarihli ... Nolu “ Sözleşme Geregi Know How Bedeli” Açıklamalı, Hizmet Tutarı 1.500.000,00 TL + Hesaplanan Kdv 270.000,00 TL = 1.770.000,00 TL tutarlı faturanın, davalı tarafça, taraflar arasındaki sözleşme gereği dava dosyası içerisinde delil listesinde yer alan, taraflar arasındaki Kamu İhale Kurumu İşlerine ilişkin sözleşme değeri toplam 148.292.897,50 TL olan aşağıdaki listedeki yer alan işlerin bir kısmına istinaden sözleşme değerinin %10 olarak davalı tarafça düzenlendiğini iddia etmiştir.
-Davacı tarafça, sözleşme gereği taraflar arasındaki işlerde davalı şirketin %10 know-how bedeline hak
kazanabilmesi için davacı şirkette işbu işlerden karlılık oluşması gerektiği, ancak işbu işlere ilişkin davacı şirkette karlılık oluşmadığı iddiasında bulunmuştur. Davacı Şirketin Kar/Zarar hesaplarında 2021 yılı sonu itibariyle davacı şirketin toplamda 27.912.025,66 TL (40.876.934,01 – 10.844.178,43 - 2.120.729,92 = 27.912.025,66) Zarar ettiği kayıtlı olarak yer almaktadır. Dolayısıyla kök raporda da ifade edildiği üzere, davacının taraflar arasındaki sözleşme uyarınca üstlenmiş olduğu borçlara (rekabet etmeme borcu vs.) aykırı davranışı mevcutsa -davalının da bu tarzda bir savunmada bulunduğu dikkate alındığında- bu borca aykırılıklar işbu davada inceleme konusu teşkil edebilir. Ancak davalının sözleşme ihlalleri sebebiyle uğramış olduğu zararları da ispat etmesi gerekir. Dolayısıyla sayın mahkeme, davacının sözleşmeden kaynaklanan borçlarına aykırı davrandığı kanaatine varırsa ve davalı tarafından bu ihlaller neticesinde uğramış olduğu zararlar da ispat edilirse, bu miktar davacı lehine takdir edilecek tazminattan fark teorisi uyarınca mahsup edilebilir.
Tüm dosya kapsamının bir arada değerlendirilmesi neticesinde; davacı tarafından 16.12.2016 tarihli sözleşmenin 6. maddesi ve 01.06.2017 tarihli Sözleşme Ek Protokolü'nün 4.2. maddesine dayanarak know-how alacağı bulunduğundan bahisle davalıya 19.01.2021 tarihli, ... fatura no ile KDV dahil 1.770.000,00 TL bedelli fatura tanzim ettiği, iş bu faturanın tahsili amacıyla ....İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında icra takibi başlatıldığı, davalının itirazı üzerine iş bu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.
Yargılama devam ederken davacı ... ...A.Ş. 10/05/2023 tarihli temlik sözleşmesi ile alacağını .... ŞTİ. Devrettiği, bu itibarla HMK 125 gereği .... Şti. davaya, davacı olarak devam etmiştir.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu ile, davacı tarafından davaya konu Know How alacağına ilişkin 19.01.2021 tarihli, ... Nolu, 1.770.000,00 TL tutarlı e-Fatura, davalı tarafından ticari defterlerine kaydedilmemiş olup, 22.01.2021 tarihinde .... Noterliği ... Yevmiye Numaralı ihtarnamesi ile davacıya iade edildiği, davacı tarafından iş bu faturanın 25/01/2021 tarihinde ticari defterlerine fatura iadesi olarak kaydedildiği, davacı tarafından know how alacağının talep edilebilmesi için davacı şirkette işbu işlerden karlılık oluşması gerektiği, Davalı Şirketin Kar/Zarar hesaplarında 2021 yılı sonu itibariyle toplamda 27.912.025,66 TL (40.876.934,01 – 10.844.178,43 - 2.120.729,92 = 27.912.025,66) Zarar ettiğinini ticari defter ve kayıtlardan tespit edildiğinden davacının Khow how alacağı bulunmadığı kanaatine varılarak davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gereken 615,40 TL maktu harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-13-14 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
4-Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır