T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/324 Esas
KARAR NO :2025/705
DAVA:Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:14/05/2024
KARAR TARİHİ:07/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; Davalı sigorta şirketine ... ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçe numarasıyla sigortalı ... plakalı aracın 24.11.2022 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araca çarparak hasarlanmasına neden olduğunu; bu kazanın oluşumunda ... plakalı araç s ünün %100 kusurlu olduğunu, Müvekkilinin aracında meydana gelen hasar ve değer kaybı zararlarının ZMM poliçe limitleri dahilinde ödenmesi amacıyla müvekkili adına davalının ZMM sigorta şirketine karşı Sigorta Tahkim Komisyona başvurulduğunu ve 09/02/2023 -2023.E... sayılı başvuruya istinaden yapılan yargılamada STK Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 12/07/2023 - K-2023/... sayılı Kararı ile "piyasa rayicine göre araçta 45.000,00 TL değer kaybı meydana geldiği, sigorta şirketi tarafından yapılan 18.627,00 TL ödeme tenzil edildiğinde bakiye değer kaybının 26.373,00 TL olduğu, sigorta şirketi tarafından aracın hasarına ilişkin 60.000,00 TL hasar ödemesi ile 18.627,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, kaza tarihinde geçerli poliçe teminatının 100.000,00 TL olduğu dikkate alındığında bakiye teminat limitinin 21.373,00 TL kaldığı, ıslah dilekçesi de dikkate alınarak 21.373,00 TL bakiye değer kaybının davalı sigorta şirketi tarafından başvurana ödenmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. " karar verildiğini, Buradan hareketle, davalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigorta şirketince poliçe limiti dahilinde ödeme yapıldığını ve ZMM limitinin dolduğunu; Uyuşmazlık konusu kaza nedeniyle müvekkilinin aracında ZMM şirketince belirlenenden daha fazla hasar meydana geldiğini ve araçta değer kaybı oluştuğunu; Müvekkilinin uğradığı hasar farkı ve değer kaybı zararının tazmin edilmesi amacıyla Sayın Mahkemeye başvurma zorunluluğu doğduğunu; ZMM Sigorta şirketinin eksper raporuna göre müvekkiline ait araçta 61.062,00 TL, bağımsız eksperden alınan rapora göre 166.913,80 TL hasar oluştuğunu; 100.000,00 TL civarında bir eksik hasar ödemesi mevcut olduğunu; Davalı sigorta şirketinin hasar bedelinin tamamından sorumlu olduğu gibi KDV tutarının da tamamından sorumlu olduğunu; Müvekkiline ait ... plakalı aracın 2011 model ... marka araç olup kaza tarihindeki ikinci el piyasa bedelinin yüksek olduğunu; 09/02/2023 - 2023.E... sayılı başvuruya istinaden yapılan yargılamada STK Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 12/07/2023 - K-2023/... sayılı Kararına göre müvekkilinin bakiye 5.000,00 TL değer kaybı alacağı olduğunu, şimdilik 100,00 TL sinin kısmi alacak olarak talep ettiklerini, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla HMK 107/1. Madde gereğince Belirsiz Alacak davalarının kabulü ile; Gerçekleşen kaza neticesinde müvekkilinin ... plakalı aracının uğramış olduğu hasar onarım bedelinin bilirkişi atanarak tespitine, 100,00-TL hasar bedeli tazminatının (HMK 107/1. Madde gereğince Belirsiz Alacak davası) ve 100,00-TL değer kaybı bedeli (HMK 109. madde gereğince kısmi alacak davaları) olmak üzere toplamda şimdilik 200,00-TL tazminatın poliçe limitleri dâhilinde davalı şirketin temerrüt itibaren işleyecek avans faizinden aşağı olmamak üzere enflasyon oranında faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili Mahkemeye sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; 24.11.2022 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını belirttiği ... plakalı aracın 16.08.2022 başlangıç - 16.08.2023 bitim tarihli ve ... numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile ... adına maddi ve bedeni zararlar ayrımı yapılmaksızın 250.000,00 TL'ye kadar azami sorumluluk hadleri ile müvekkili şirkete sigorta ettirildiğini, söz konusu maddi teminat miktarının davalı müvekkili sigorta şirketinin işbu poliçeden doğan sorumluluğunun üst limiti olduğunu, Uyuşmazlık konusu kazanın meydan gelmesi akabinde davacı vekilinin müvekkili şirkete yapılan başvuru sonucunda ...numaralı hasar dosyası açılarak talebin değerlendirildiğini, müvekkili şirket tarafından ... ... A.Ş. nezdindeki trafik poliçesi teminat limitinin dolup dolmadığının tespit edilemediğinden ödeme yapılamadığını; davacı vekili tarafından müvekkili şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatılmıştır. Takip 5.100 TL değer kaybı tazminatı, 76.000 TL maddi hasar ve 7.558,97 faiz olmak üzere toplam 88.658,97 TL üzerinden açıldığını; müvekkili şirket tarafından işbu takibe itiraz edildiğini. Müvekkili şirketin meydana gelen zarardan yalnızca sigortalısının kusuru oranında sorumlu olacağını, kazaya karışan sigortalı araç sürücüsünün kusur oranının belirlenmesi ve sonrasında da davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının tespitinin gerektiğini, davanın reddini talep etmiştir.
Dava, trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen hasar bedeli ve değer kaybı zararının davalının sigortacı olarak sorumlu olduğu aracının tam kusurlu olduğu iddiasıyla bakiye hasar bedeli ve değer kaybı zararının davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
.... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davacının davalı aleyhine 5.100,00-TL asıl alacak, 76.000,00-TL asıl alacak, 7.558,97-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 88.658,97-TL ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 13/12/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 13/12/2023 tarihinde süresi içerisinde itiraz ettiği görülmüştür.
2023.E... Başvuru Sayılı, K-2023/... Karar Sayılı, 12/07/2023 tarihli Hakem Kararında özetle; " Hakemlerin Yargıtay kararlarına karşı direnme hakkı olmaması, hakem kararlarının temyiz kanun yolu mercii olan Yargıtay'ın Sigorta Tahkim Komisyonu önünde görülmekte olan uyuşmazlıklarda maktu tutarın altına inilmemek kaydıyla 1/5 vekalet ücretine hükmedilmesi yolunda verdiği kararların artık tümüyle istikrar kazanmış olması ve nihayet temyiz kanun yoluna tabi kararların Yargıtay denetiminden geçmiş nihai hali ile, temyiz yolu açık olmayan kararlar arasında uygulama birliği bulunmasının hukuk güvenliğinin temini bakımından zorunlu nitelikte görülmesi hususları birlikte değerlendirildiğinde; başvuran lehine maktu tutarın altına inilmemek kaydıyla 1/5 vekalet ücretine karar vermek gerekmiştir. Kabul edilen miktarın maktu tutarın altında kalması durumunda ise başvuran lehine kabul edilen miktar tutarında vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmiştir. Başvuran tarafından baro pulu giderinin, yargılama masrafı olarak sigorta şirketinden tahsili talep edilmiştir. Yargılama giderleri, HMK 323.maddesinde düzenlenmiştir. Başvuran tarafından vekaletnameye yapıştırılan baro pulu ücreti ise bu maddede sayılmamıştır. Baro puluyla ilgili olarak, Avukatlık Kanunu'nun 27.maddesinde baro pulunun TTB tarafından bastırılacağı ve stajyerlere verilecek kredinin bir kaynağı olduğu, bu bedelden elde edilen kaynağın stajyer “avukatların. GSS primlerinin ödenmesinde kullanılacağı, kredi ödemelerinden artan miktarın avukatlara destek ve meslekte gelişmeyi sağlamakta kullanılacağı düzenlemesi yapılmıştır. Anayasa Mahkemesi'nin 2002/48 E. 2006/22 K. Ve 15.02.2006 tarihli kararında; “...Hukuk sistemimizde avukat aracılığı ile temsil edilme hakkı istisnalar dışında isteğe bağlıdır. Vekalet, vekalet verenin tek taraflı irade beyanı ile gerçekleşen bir hukuki işlem olup bu yolla müvekkilin temsil yetkisi vekile verilmektedir. Ayrıca, Borçlar Kanunu'nun 396.maddesine göre, vekaletten azil ve istifa her zaman olanaklıdır. Anayasa'nın 141.maddesinin son fıkrasında “Davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması, yargının görevidir. ” Denilmiştir. Vekaletnamelere yasa kuralı gereğince yapıştırılması gereken pulun yapıştırılmaması halinde söz konusu eksikliğin giderilmesi için vekaletname sunulan mercilerce avukatlara tanınacak on günlük sürenin, vekaletin dava değil ispat şartı olduğu ve hukuki işlemlerin geçirmesi gereken diğer aşamalar da gözetildiğinde makul olduğu ve bitirilmesi gereken davaları uzatan bir etkisinin olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, itiraz konusu kuralla öngörülen vekaletnamelere pul yapıştırma zorunluluğu, aynı maddenin birinci ve ikinci fıkraları gereğince, stajyer avukatlara staj süresince sağlanacak olan krediye kaynak oluşturma amacı ile getirildiğinden, ... sosyal tedbirler almaları bağlamında ilgili mercilere denetim yetkisi verilmesinin Anayasa'ya aykırılığından söz edilemez...” şeklinde karar verilmiştir. Avukatlık Kanunu'ndaki yasal düzenleme ve Anayasa Mahkemesi kararından, baro pulunun stajyer avukatlara verilecek krediye kaynak oluşturmak ve artan miktarın da avukatlara destek sağlamak gibi amaçlarla TTB nezdinde oluşturulan yardımlaşma fonu niteliğindeki bir oluşumun gelirinin tahsilinden ibaret olduğu, baro pulunun yargı harçları ve vekaletname suret harcından nitelik olarak farklı olduğu anlaşılmaktadır. Harçlar ve vekaletname suret harcı ise Anayasa ve yasadan kaynaklanan devlet geliri niteliğinde olup, adalet hizmetlerinden yararlananlardan alınan bir karşılık olduğu gibi bunların tahsili de öncelikle dava açılırken yapılmaktadır. Baro pulu ücretinin harç ve devlet geliri niteliği olmadığından, yargılama gideri olarak sigorta şirketinden tahsiline ilişkin başvuranın talebinin reddine karar verilmiştir. Başvuranın noter masrafi talebi vardır. Başvuranın vekiline verdiği vekaletname için yaptığı noter masrafı, dava takibi için vekil görevlendirme zorunluluğu olmadığından başvuranın karşılamak zorunda olduğu bir masraf olup, bu masrafı davalı sigorta şirketinin karşılama zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu nedenle başvuranın noter masrafı talebinin reddine karar verilmiştir." gerekçesi ile Başvuranın talebinin KABULÜNE, 21.373,00 TL bakiye değer kaybının 06.02.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (davalı) ... ... A.Ş.'nden alınarak başvurana verilmesine 5684 sayılı Kanunun 30/12. maddesi hükmü gereği, kararın bildirim tarihinden itibaren 10 içinde Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde itiraz yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.
Hasar bedeli; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiştir. Somut olayda dava dışı sigortalının kusurunun tespiti halinde davalı ZMMS'nin de talep edilen hasar bedelinden yasal sorumluluğu doğacaktır.
Araç değer kaybından, zarara sebebiyet veren aracın maliki-işleten sıfatıyla, araç sürücüsü-haksız fiil faili olarak, sigorta şirketi-trafik sigortası poliçesi nedeniyle, müştereken ve müteselsilen sorumlu olup, müteselsil sorumluluk ilkeleri uyarınca davacı tarafça, değer kaybı alacağı sorumluların tamamından talep edebilecektir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin yerleşmiş içtihatlarında değer kaybının belirlenmesinde aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2. el piyasa değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el piyasa değeri arasındaki fark dikkate alınmaktadır. Bu durumda mahkemece aracın tramer kayıtları ve varsa önceki hasarlarına ilişkin hasar dosyaları istendikten sonra aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalılarını savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının belirlenmesi gerekmektedir.
Bu açıklamalar ışığında davacı ve davalının sunmuş oldukları tüm deliller dosya içerisine alınmış, tüm deliller toplandıktan sonra alanında uzman bilirkişiden rapor alınmıştır.
Bilirkişinin düzenlediği 23/05/2025 tarihli 15 sayfadan ibaret raporunda özetle; Davalı ... Sigorta A.Ş.'nin Kasko Sigortalısı, Dava Dışı ... Sigorta A.Ş.'nin ZMMS Sigortalısı Dava Dışı ... Adına Tescilli ... plakalı aracın sürücüsü Dava Dışı ...'ın, 24.11.2022 tarihli çift araçlı ve maddi hasarlı trafik oluşumunda; asli ve tam kusurlu olduğu ve kusur oranının %100 (Yüzdeyüz) olduğu; Davacı ...'nin Maliki Olduğu Dava Konusu ... plakalı araç sürücüsü Dava Dışı ...'un; 24.11.2022 tarihli çift araçlı ve maddi hasarlı trafik oluşumunda, Atfı Kabil Kusurunun bulunmadığı ve kusursuz olduğu; Dava konusu ... plakalı aracın hasarının, dosya münderecatında yer alan kaza ile uyumlu olduğu, 24.11.2022 tarihli kaza ile ilgili hasar onarımının yapılması için iskontosuz KDV hariç 113.120,97TL yedek parça ve KDV hariç 11.400,00TL işçilik olmak üzere toplam 124.520,97 (KDV Hariç) ve KDV Dahil 146.934,74TL onarım tutarının kaza tarihindeki serbest piyasa şartlarına göre kadri maruf olduğu, Dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan 60.000,00TL ödemenin, tarafımca hesaplanan KDV dahil 146.934,74TL tutarda tenzili ile, bakiye hasar onarım tutarının (146.934,74 - 60.000,00) 86.934.74TL olacağı, dava 'ehimliler Kaporta -... tarafından dava dışı ... Sigorta adına düzenlenmiş 13.12.2024 tarihli imzalı ve kaşeli Beyan yazısı doğrultusunda ve dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlettirilmiş ekspertiz raporu ile ödeme belgesine göre, davacının bakive hasar onarım talebinin yerinde olup olmadığı hususundaki hukuki takdirin Sayın Mahkemeye ait olacağı; Dava konusu ... plakalı aracın kaza tarihi 24.11.2022 itibariyle değer kaybının, kadri marufunda 50.500,00TL olacağı; Sayın Mahkemece, davacının aracının değer kaybı için dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından davacı adına 18.627,00TL ve Sigorta Tahkim Komisyonunun 12/07/2023 - K-2023/... Karar tarihli ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararı doğrultusunda da 21.373,00TL bakiye değer kaybının ödenmiş olduğuna kanaat edilmesi durumunda, işbu tutarların tarafımca hesaplanmış olan 50.500,00TL değer kaybı tutarından tenzili ile, bakiye değer kaybı tutarının (50.500,00 - 18.627,00 - 21.373,00) 10.500,00TL olacağı kanaatine varılmış olup, davacı tarafından başlatılmış .... İcra Dairesinin 07.12.2023 tarih ve 2023/42828 E. Sayılı İlamsız Takiplerde ödeme emrinde 5.100,00TL Asıl Alacak (Değer Kaybı) talep edilmiş olduğundan, taleple bağlılık ilkesince, davacının talebinin hukuki takdirinin Sayın Mahkemeye ait olacağı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davacı vekili Mahkememize sunmuş olduğu 07/07/2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; huzurdaki davasının fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak, HMK 107. Madde gereğince belirsiz alacak davası olarak 100,00-TL hasar bedeli; HMK 109/1 maddesi gereğince kısmi alacak davası olarak 100,00-TL değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 200,00-TL üzerinden açmış bulunduklarını, 23.05.2025 tarihli bilirkişi raporunda müvekkil aracının gördüğü hasar nedeniyle davalının sigortalısının %100 kusurlu olduğu, müvekkilin uğramış olduğu bakiye hasar bedelinin 86.934,74-TL olduğunu, bakiye değer kaybı zararının 10.500,00-TL olduğunu, ancak taleple bağlılık ilkesi gereği 5.100,00-TL olması gerektiği tespitlerinde bulunduğunu, bilirkişi raporu doğrultusunda arz ve izah edilen nedenlerle; Davanın değer kaybı yönünden ıslah edilmiş, hasar bedeli yönünden bedel artırım yapılmış hali ile kabulüne, Arttırdığımız kısım ile dava dilekçesinde talep edilen miktarın birleştirilmesi sonucu 86.934,74--TL hasar ve 5,100,00-TL değer kaybı bedelinin kaza tarihi olan 24.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama harç ve giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; 24/11/2022 tarihinde davacı adına kayıtlı ... plakalı araç ile ... plakalı aracın çarpışması neticesinde çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Karış araç olan ... plakalı aracın ZMMS olan dava dışı ... Sigorta'nın kaza nedeniyle hasar bedeli olarak 60.000 TL ödeme yaptığı, değer kaybı zararına ilişkin Uyuşmazlık hakem heyeti kararı gereği 21.373,00 TL ödeme yapıtığı, davacı tarafça bakiye hasar bedeli ve değer kaybı zararının ... plakalı aracın kasko sigortacısı olan davalıdan tahsili talebi ile eldeki davanın açıldığı görülmüştür. Mahkememizce tüm deliller toplanmış, alanında uzman bilirkişiden rapor alınmış, hüküm kurmaya ve denetime elverişle bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır. Alınan bilirkişi raporu ile dava dışı ZMMS tarafından yapılan ödeme tenzil edildikten sonra hasar bedelinin 86.934,74-TL olduğu, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları doğrultusunda aracın kazadan önceki rayiç değeri ile kaza sonrası rayiç değeri arasındaki farka göre davacının bakiye değer kaybı zararının 5.100,00 TL olduğu, davalının sorumlu olduğu aracın %100 kusurlu olduğu anlaşılmakla raporun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu, davalının iş bu hasar bedeli ve değer kaybı bedelinden sorumlu olduğu, davalı tarafından davacının zararını tazmin talebinin reddine ilişkin e-mail gönderilmesi ile temerrüde düşürüldüğü anlaşıldığından anılan tarihten itibaren yasal faiz talep edebileceği kanaatiyle davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, 86.934,74-TL hasar bedeli ve 5.100,00 TL değer kaybı zararı olmak üzere toplam 92.034,74 TL’nin temerrüt tarihi olan 11/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine;
2-Karar ve ilam harcı 6.286,89-TL nin peşin alınan ve ıslah suretiyle ikmal olunan 1.996,60-TL den düşümü ile kalan 4.290,29-TL bakiye ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-10 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 2.080,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 2.424,20-TL peşin, başvuru ve ıslah harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 5.486,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır