T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/364 Esas
KARAR NO : 2025/906
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/01/2024
KARAR TARİHİ : 16/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... ... sevk ve idaresindeki araç ile Almanya'da ikamet etmekte olan müvekkilin maliki olduğu kendi sevk ve idaresindeki ... yabancı plakalı aracın kazaya karışması sonucu trafik kazası meydana geldiği, müvekkilin aracında söz konusu kaza nedeniyle zarar meydana gelmiş olup anılı zarar nedeniyle ... plakalı aracın ZMMS'si konumunda bulunan davalı ... AŞ. Genel Müdürlüğüne uğranılan zararların tazmini amacıyla 17.11.2023 tarihinde başvuruda bulunulduğunu, davacı tarafça yapılan başvuruya herhangi bir yanıt verilmediğini, akabinde 05.12.2023 tarihinde dava şartı zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, ... Arabuluculuk Bürosu 2023/... Numaralı dosyası ile başlatılan arabuluculuk sürecinde davalılar ile herhangi bir anlaşma sağlanamadığını beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı taraf; dava dilekçesinde özetle, 15.08.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası hasebiyle maliki olduğu araçta meydana gelen hasarın onarım bedeli ile kaza nedeniyle oluşan hasarın araç üzerinde sebep olduğu değer kaybı bedelinin karşılanması isteminde bulunduğunu, davacının istemi hukuka ve hakkaniyete aykırı olup tamamen sebepsiz zenginleşme saiki ile ikame edilen davanın kabulü mümkün olmadığını, müvekkilin sevk ve idaresi altında bulunan ... plakalı ... marka aracın kaza tarihi itibarıyla ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi bulunduğunu, davacı tarafından işbu davada talep edilen miktar her ne kadar fahiş olsa da,hasar dosyasında bulunan eksper raporunda davacıya ait aracın 35,212.17 TL'ye onarımının yapılabileceği açık bir şekilde tespit edildiğini, Müvekkil idaresindeki ... plakalı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasına ek olarak yaptırılmış olan ''Genişletilmiş Kasko Poliçesi'' bulunduğunu, Davacı taraf, kaza sonrası ülkemizde herhangi bir başvuru yapmaksızın Almanya'ya dönmüş; nerede, kimin tarafından ve hangi esaslara göre düzenlendiği belli olmayan tabir-i caizse "helvacı kağıdı" niteliğinde, herhangi bir hukuki geçerliliği olmayan belgeye müsteniden işbu davayı ikame ettiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından talep edilen hasar tazminatı miktarının fahiş olduğu, zira hasar dosyasında mevcut olan eksper raporunda davacıya ait aracın 35,212.17 TL' ye onarımının yapılabileceği tespit edildiğini, davacının talepleri sebepsiz zenginleşmeye neden olmaktadır. işbu nedenlerle söz konsuu durumun kabulü mümkün olmadığını, aleyhe olan hususları kabul etmemekle birlikte davacı taraf maddi tazminat talebine ilişkin olan huzurdaki davayı kısmi dava şeklinde ikame etmiştir. dava türünün değiştirilmesi mümkün olmayıp bu husus gözetilerek yargılama yapılması gerektiğini, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesinde düzenlenen sigortacıya başvuru şartı yerine getirilmeden dava yoluna başvurulduğunu, KTK, HMK ve genel şartlar gereğince müvekkili şirkete usule uygun başvuru yapılması gerektiği, genel şartlarda belirtilen teminat kapsamı dışındaki haller gözetilerek değerlendirme yapılması gerektiği, ikrar anlamına gelmemek üzere, müvekkil şirket sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitleri dâhilinde tazminattan sorumludur. sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, kusur durumunun Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından tespitini talep ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından açılan davada; davacıya ait ... plakalı araçla, Müvekkil Şirket mülkiyetinde buluna ... plakalı aracın 15/08/2023 tarihinde karıştığı kaza nedeniyle ortaya çıkan araç mahrumiyetine dayalı tazminat talebi olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik toplam 19.877,82 Euro talep edildiği, davacının müvekkil şirketi hasım göstererek işbu davada taraf göstermesi hukuka aykırı ve hatalı olduğunu, Mahkeme nezdinde görülmekte olan davada husumetin kazaya sebebiyet veren aracın işleteni sıfatına haiz olan kişilere yöneltilmesi gerektiği, nitekim işbu dava kapsamında sorumlu işleten sıfatına haiz kişi, finansal kiracı olacağını, gerek finansal kiracı ile müvekkil Şirket arasındaki sözleşme gerekse de 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu doğrultusunda; sorumlunun işleten sıfatına haiz finansal kiracı olması hasebiyle davanın müvekkil şirket yönünden reddi gerektiğini beyan etmiştir.
İhbar olunan ... Otomotiv A.Ş. Vekili 08/08/2024 tarihli cevap dilekçesi ile; Zararı karşılaması gereken aracın ZMM Sigortacısı konumunda olan ... şirketi olduğunu, ilgili sigorta şirketine ve tarafına aynı dava dilekçesi ile başvurulma imkanı varken ayrı ayrı dava ikame edilmesinin kötü niyetli olup usul ekonomisi ile bağdaşmadığını, ayrıca aracın ZMMS ve İMMS poliçeleri mevcut olup husumetin tarafına yöneltilmesinin hatalı olduğunu, zararların tazmin sorumluluğunun sigorta şirketine ait olduğunu, dava konusu değer kaybı talebinin belirsiz alacak davası olarak ileri sürülmesinde davacı yanın hukuki yararının bulunmadığını, işbu sebeple davanın değer kaybı yönünden usulden reddinin gerektiğini, asla kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin sorumluluğunun belirleyebilmek adına davanın konusunun kazada tarafların kusur oranlarının bilirkişi marifetiyle açıklığa kavuşturulması gerektiğini, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda, bilirkişi tarafından yapılan hesaplamanın Türkiye koşullarına uygun olarak yapılmadığını, açıklanan tüm bu nedenlerle; Haksız ve mesnetsiz ikame edilen işbu davanın öncelikle usulden reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine, İhbar olunan konumunda olması nedeniyle Müvekkil Şirket adına hüküm kurulmamasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 05/04/2024 tarih ve ... sayılı kararı yetkisizlik kararı nedeniyle, dosya mahkememize 30/05/2024 tarihinde intikal etmiş olup, mahkememizin esas sırasına kaydı yapılarak yargılamaya devam edildi.
Dava, trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen hasar bedeli ve değer kaybı zararlarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemine ilişkindir.
Hasar bedeli ; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiştir. Somut olayda dava dışı sigortalının kusurunun tespiti halinde davalı ZMMS'nin de talep edilen hasar bedelinden yasal sorumluluğu doğacaktır.
Araç değer kaybından, zarara sebebiyet veren aracın maliki-işleten sıfatıyla, araç sürücüsü-haksız fiil faili olarak, sigorta şirketi-trafik sigortası poliçesi nedeniyle, müştereken ve müteselsilen sorumlu olup, müteselsil sorumluluk ilkeleri uyarınca davacı tarafça, değer kaybı alacağı sorumluların tamamından talep edebilecektir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin yerleşmiş içtihatlarında değer kaybının belirlenmesinde aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2. el piyasa değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el piyasa değeri arasındaki fark dikkate alınmaktadır. Bu durumda mahkemece aracın tramer kayıtları ve varsa önceki hasarlarına ilişkin hasar dosyaları istendikten sonra aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalılarını savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının belirlenmesi gerekmektedir.
Bu açıklamalar ışığında davacı ve davalının sunmuş oldukları tüm deliller dosya içerisine alınmış, tüm deliller toplandıktan sonra alanında uzman bilirkişiden rapor alınmıştır.
Bilirkişinin düzenlediği 19/06/2025 tarihli 14 sayfadan ibaret raporunda özetle; Davalı ... şirketinin ZMSS Sigortalısı Diğer Davalı ... A.Ş. Adına Tescilli ... Plakalı Araç Sürücüsü Diğer Davalı ... ...’ın, 15.08.2023 tarihli 3(üç) araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda, asli ve tam kusurlu olduğu, kusur oranınının %100 (Yüzdeyüz) olduğu; Dava Konusu ... Yabancı Plakalı Aracın Maliki ve Sürücüsü Davacı ...’ın; 15.08.2023 tarihli 3(üç) araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda, Atfı Kabil Kusurunun bulunmadığı ve kusursuz olduğu; Dava Konusu 15/08/2023 Tarihli Trafik Kazasına Karışan ... Plakalı Aracın Sürücüsü Dava Dışı ...’nın; 15.08.2023 tarihli 3(üç) araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda, Atfı Kabil Kusurunun bulunmadığı ve kusursuz olduğu Dava konusu ... yabancı plakalı aracın arka kısımlarında meydana gelen hasarının 15.08.2023 tarihli trafik kazası ile uyumlu olacağı, onarımın aracın yurtdışına çıkışı yapılmadan da Türkiye’de yapılmasının da mümkün olacağı, yurtdışındaki onarım fiyatları ile kaza tarihi 15.08.2023 tarihi itibariyle toplam hasar bedelinin KDV dahil 6.278,31Euro (167.209,60TL) (1Euro=29,6329TL Merkez Bankası Efektif Satış) olacağı, Sayın Mahkemenin dava konusu aracın hasar onarım tutarı olarak
tarafımca belirlenen KDV Dahil 6.278,31 Euro tutarın, dava tarihi itibariyle TL’ye çevrilmesi gerektiğine kanaat etmesi durumunda, dava tarihi 30.05.2024 itibariyle işbu hasar onarım tutarının (1Euro=34,9806TL Merkez Bankası Efektif Satış) 219.619,05 TL tutarında olacağı, davacı tarafından düzenlettirilmiş Ekspertiz Raporundaki hasar onarım tutarının yüksek olduğu görülmekte olup, onarım faturasının ve ödeme belgesinin
sunulmamış olmasının Hukuki takdirinin Sayın Mahkemeye ait olacağı, Dava konusu ... yabancı plakalı aracın Almanya piyasasındaki rayiç değerleri ile, kaza tarihi 15.08.2023 itibariyle değer kaybı bedelinin 5.000,00Euro (148.164,50TL) (1Euro=29,6329TL Merkez Bankası Efektif Satış) olacağı, Sayın Mahkemenin dava konusu aracın değer kaybı tutarı olarak tarafımca belirlenen 5.000,00
Euro tutarın, dava tarihi itibariyle TL’ye çevrilmesi gerektiğine kanaat etmesi durumunda, dava tarihi 30.05.2024 itibariyle işbu değer kaybı tutarının (1Euro=34,9806TL Merkez Bankası Efektif Satış) 174.903,00TL tutarında olacağı, Uzmanlık alanımda Sigorta Mevzuatları bulunmadığından, davacının talep etmiş olduğu hasar onarım tutarı ve değer kaybı tutarının ZMMS ile Kasko Poliçesi İMM teminatı kapsamındaki değerlendirmelerin, Sigorta Uzmanı bilirkişi tarafından değerlendirilebileceği, Takdirin Sayın Mahkemeye ait olacağı, sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.
Davacı vekili Mahkememize sunmuş olduğu dava değeri artırım dilekçesinde özetle; Bilirkişi raporu doğrultusunda; dava dilekçesinde HMK mad. 107 uyarınca talep edilen değer kaybı talebi somutlaşmış olduğundan değer kaybı talebini 5.000,00-Euro olarak artırdığı Müvekkilin aracında meydana gelen toplam Kdv dahil 19.827,82 € tutarındaki maddi hasarın aynen ya da mümkün olmaması halinde fiili ödeme tarihindeki TCMB Efektif Satış Kuru üzerinden belirlenecek Türk Lirası karşılığının; Davalı sigorta şirketi yönünden öncelikle ZMMS poliçesi tüketilmek, mevcut olması kaydı şartı ile aşan kısım bakımında İMMS poliçesinden karşılanmak üzere, her şekilde poliçe limitleri dahilinde hasar başvurusunun davalı tarafa tebliğ tarihi olan 17.11.2023 tarihine 8 iş günü eklenmesiyle bulunacak 30.11.2023 tarihinden itibaren, Davalı araç maliki/işleteni ... Anonim Şirketi ile davalı sürücü ... ... yönünden ise kaza tarihi olan 15.08.2023 tarihinden itibaren, 3095 s.k. 4/a uyarınca işletilecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, Değer kaybı yönünden 5.000,00 € değer kaybının aynen ya da mümkün olmaması halinde fiili ödeme tarihindeki EFEKTİF SATIŞ KURU üzerinden belirlenecek Türk Lirası karşılığının, davalı araç maliki/işleteni ... Anonim Şirketi ile davalı sürücü ... ...'dan kaza tarihinden itibaren 3095 sk. 4/a uyarınca işletilecek faizi ile birlikte tahsiline, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; 15/08/2023 tarihinde çok taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Bu traik kazasında davacının aracının hasarlandığı iddiasıyla hasar bedelinin ve değer kaybı zararının tazmininin talep edildiği, meydana gelen trafik kazasında davalılardan ...'ın kazaya karışan ... plakalı aracın sürücüsü olduğu, davalı sigorta şirketinin, ZMMS olduğu, davalı ... şirketinin ise araç maliki olduğu anlaşılmıştır.
Davalı ... şirketinin kazaya karışan ... plakalı aracı uzun dönem finansal kiralama sözleşmesi ile dava dışı ... Otomotiv AŞ'ye kiraladığı, bu nedenle zarardan sorumlu olmadığı, davacı tarafından davalının finansal Kiralama işi ile iştigal ettiğinin ve aracı kiralamış olabileceğinin anılan davalının unvanından bilebilecek durumda olduğu anlaşılmakla davalı ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Diğer davalılar yönünden mahkememizce tüm deliller toplanmış, alanında uzman bilirkişiden rapor alınmış, hüküm kurmaya ve denetime elverişle bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır. Öncelikle davacıya ait aracın Alman plakalı bulunduğu, davacının Almanya'da ikamet ettiği, geçici olarak geldiği Türkiye'de meydana gelen kazada aracının hasarlandığı, hasar tespitinin Almanya'da yapıldığı anlaşıldığına göre, davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedelinin ikametgahı olan ülkedeki koşullara ve bu ülkenin para birimine göre talep edebileceği anlaşılmış olup mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi bir kısım davalıların sorumlu olduğu ... plakalı aracın kazanın meydana gelmesinde % 100 oranında kusurlu olduğu, davacının kusurunun bulunmadığı, davacının aracında meydana gelen hasar bedelinin 6.278,31 Euro olduğu, değer kaybı zararının ise 5.000,00 Euro olduğu bilirkişi raporunun denetime açık ve karar vermeye elverişli olduğu, hasar bedeli yönünden davalı sigorta şirketi ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 5.000,00 Euro değer kaybı zararının ise davacının dava dilekçesindeki talebi ile bağlı kalınarak yalnızca davalı ...'dan tahsiline, davalı ...'ın haksız fiil tarihi itibariyle temerrüt koşullarının oluştuğu, davalı sigorta şirketi yönünden ise davacının 17/11/2023 tarihinde mali yoluyla davalıya başvuruda bulunduğu, bu tarihten itibaren 8 iş günü sonrası olan 30/11/2023 tarihinde temerrüt koşullarının oluştuğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... aleyhine açılan davanın pasif husumet nedeniyle reddine,
2-Davalı ... ... ve... aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile 6.278,31 Euro hasar bedeli (... ve... sorumlu ) ve 5.000,00 Euro değer kaybı(yalnızca ... sorumlu) olmak üzere toplam 11.278,31 Euronun davalı sigorta yönünden 30/11/2023 tarihinden, davalı ... yönünden kaza tarihi olan 15/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince Devlet Bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranında temerrüt faizi ile birlikte hasar bedeli zararı yönünden müştereken ve müteselsilen, değer kaybı zararı yönünden yalnızca ... sorumlu olmak üzere davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Karar ve ilam harcı 25.346,86-TL nin peşin alınan 15.321,48-TL den düşümü ile kalan 10.025,38-TL bakiye ilam harcının davalı ... ... ve davalı... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 15.749,08-TL peşin harç, ıslah suretiyle ikmal olunan ve başvuru harcının davalı ... ... ve davalı... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-10 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.800,00-TL'nin kabul edilen miktar oranlanarak takdiren 2.226,80-TL'nin davacıdan, ret edilen miktar oranlanarak takdiren 1.573,20-TL'sinin davalı ... ... ve davalı... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan 7.865,00-TL yargılama giderinin kabul edilen miktar oranlanarak takdiren 3.256,10-TL'nin davalı ... ... ve davalı... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince, kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 59.369,02-TL vekalet ücretinin davalı ... ... ve davalı... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı ... ... ve davalı... A.Ş. kendilerini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdikleri anlaşılmakla AAÜT 13/3 gereğince, red edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 59.369,02-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak anılan davalılara verilmesine,
9-Davalı ... Anonim Şirketi kendilerini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdikleri anlaşılmakla AAÜT gereğince 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Anonim Şirketine verilmesine,
10-Davalı ... ... tarafından yapılan 250,00-TL yargılama giderinin red edilen miktar oranlanarak takdiren 146,40-TL'nin davacıdan alınarak davalı ... ...'a verilmesine,
11-Davacının ve Davalı ... ...'ın gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya ve davalı ... ...'a iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır