T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/461 Esas
KARAR NO:2025/714
DAVA:Tazminat (Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ:17/07/2024
KARAR TARİHİ:13/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; 14/04/2024 tarihinde ... istikametinden ... İstikametine ilerlerken ... kavşağında çift taraflı meydana gelen trafik kazasında karşı sigortalı ... ... A.Ş.’e ait olan ve sürücüsü ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın kavşağa kontrolsüz gelen ve ... ...’ın sürücüsü olduğu ... plakalı araca çarparak içerisinde yolcu olarak bulunan ...'ın yaşamını yitirmesine sebep olduğunu, ...'ın müterafik kusurunun bulunmadığını, ...'ın yaşamını yitirmesi ile kızı ...'in desteğini kaybettiğini, kaza sonrasında davalılara Karayolları Trafik Kanunu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası bakımından teminat limiti dahilinde müteveffanın geride kalan çocuğunun kazadan zarar gören 3. şahıs olmaları nedeni ile ödeme yapması hususunun 16.05.2024 tarihli dilekçe ile ihtaren bildirildiğini ancak taraflarında 8 iş günü olan yasal süre içinde ve sonrasında ödeme yapılmadığını iddia ederek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, davacı ... için 100,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının ihtarnamenin tebliğ tarihinin 8 iş günü sonrası olan davalı ... Sigorta A.Ş. için 31.05.2024 ve diğer davalı ... Sigorta A.Ş. içinse 04.06.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalılara bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; Davacının zorunlu dava şartı olan sigorta şirketine uygun başvuru yaptığını ispatlaması gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle müvekkilinin ancak sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, dava konusu kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusurunun olmadığını, yine kabul etmemekle birlikte eğer bir faiz işletilecekse bunun dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini iddia ederek; davanın usulden ve esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; davacının huzurdaki dava ikame edilmeden önce eksik evrakla başvuru yaptığını, başvuruda eksik olan evrakların; veraset ilamı, vukuatlı nüfus kayıt tablo örneği, okunaklı vekalet örneği ve IBAN olduğunu, ... plakalı aracın müvekkiline 27/07/2023 - 27/07/2024 tarihleri arasında T-...-0-0 numaralı KTK Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, bu poliçeden dolayı sorumluluklarının sigortalılarının kusuru oranın da ölüm/daimi sakatlık halinde kişi başına azami 1.800.000,00-TL ile sınırlı olduğunu ve manevi tazminatın poliçe teminatlarına dahil olmadığını, müvekkili sigortalısı araç sürücüsünün kusurunun olmadığını, karşı araç sürücüsü ... ...'ın Karayolları Trafik Kanunu madde 84/1-h (kavşaklarda geçiş önceliğine uymamak) kuralını ihlal ettiğinden asli ve tam kusurlu olduğunu, diğer ayndan müteveffanın davacıya gerçekten destek olduğunun ispatının gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken vergilendirilmiş kazancın esas alınması gerektiğini, sigortacıların gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğunu, müteveffanın kaza esnasında yolcu konumunda olduğunu ve emniyet kemerinin takılı olmadığını, müteveffanın kaza esnasında emniyet kemerinin takılı olmaması sebebi ile- konu tutardan en az %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, diğer yandan müteveffanın bulunduğu araçta çok yoğun alkol kokusu olduğu ve bira tenekeleri olduğunun tesit edildiğini, müteveffanın araçta hatır için taşındığını ve bu sebeple tazminattan indirim yapılması gerektiğini, davacının başvuru tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt (avans) faiz talebinin haksız olduğunu, davacının başvuru yaparken eksik evrakla başvuru yaptığından müvekkilinin temerrüt tarihinin dava tarihi olduğunu iddia ederek; davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Makine Mühendisi/Trafik Uzmanı Bilirkişinin ve Aktüerya ve Hesap Uzmanı Bilirkişilerden Oluşan Bilirkişi Heyetinin 12/03/2025 Tarihli Raporunda Özetle; "Davalı ... Sigorta A.Ş’nin ZMMS sigortalısı ... plakalı araç maliki ve sürücüsü dava dışı
mütevaffa ... ...’ın; 14.04.2024 tarihli ölümlü/yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda; asli kusurlu olduğu, kusur oranının %75 olduğu, davalı ... Sigorta A.Ş.’nin ZMMS sigortalısı dava dışı ... ... A.Ş. adına tescilli ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...’ın; 14.04.2024 tarihli ölümlü/yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda; tali kusurlu olduğu, kusur oranının %25 olduğu, Mütevaffa yolcu ...’ın, yolcu konumunda bulunduğu araç içerisinde tespit edilmiş olan bira şişeleri doğrultusunda, ... plakalı araç sürücüsü olan ... ...’ın -alkol durum raporunun dosyaya kazandırılmasını müteakip- Sayın Mahkemece alkollü olarak araç kullandığı yönünde kanaatte bulunması durumunda, müteveffa yolcu ...’ın alkollü sürücünün sevk ve idaresindeki araç içinde yolcu olarak seyrettiği, alkolün etkisiyle sürücülerde dikkat dağınıklı ve refleks kabiliyetinin düştüğü bilindiğinden, seyir ve araç kontrol emniyetinin yetersiz olacağını bilebilecek yaşta olacağı da düşünülerek, kendisinin vefatı ile sonuçlanan trafik kazasında kendisinin de özensiz davranışı ile zararın artmasına ve vefatına etkisi olduğu anlaşıldığından, müterafik kusurunun bulunduğu ve kusur oranının takdirinin Sayın Mahkemeye ait olacağı, Karayolları Trafik Kanunu'nun bazı maddelerinde değişiklik yapan, 09.06.2021 Tarihinde TBMM ‘de kabul edilerek 19.06.2021 tarihinde Resmi Gazete ‘de yayınlanan kanunun yürütmesi ile ilgili “Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu” tarafından 04.12.2021 tarihinde Resmi Gazete‘de yayınlanarak yürürlüğe giren “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar” yürürlüğe girdiği 04.12.2021 tarihinden sonra düzenlenen Poliçeleri kapsayacağından, Rapor/Hesap tarihi esas alınarak yapılan hesaplamada en güncel yüksek yargı kararlarından olan T.C. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 27.09.2021 Tarihli 2021/4391 E., 2021/5518 K. sayılı ve benzer kararları da dikkate alınarak; ilgili kurumlarca görüş değişikliği yapılıncaya kadar yaşam tablosu olarak TRH-2010 Yaşam Tablosu kullanılarak Progresif Rant Yöntemine göre hesaplama yapıldığı" görüş ve kanaatine varılmıştır.
Davacı Vekilinin 03/07/2025 Havale Tarihli Islah Dilekçesinde Özetle; Dava dilekçesi ile talep ettikleri miktarları dosya kapsamında alınan bilirkişi raporundaki hesaplamalar doğrultusunda; 100,00-TL olan taleplerini 138.563,70-TL arttırarak toplamda 138.663,70-TL olarak ıslah ettiklerini, 138.663,70 TL alacağın davalı ... Sigorta A.Ş. için 31.05.2024 ve diğer davalı ... Sigorta A.Ş. İçin ise 04.06.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, 2918 sayılı kanunun 88. md. gereğince davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılardan tahsilini talep ettiklerini beyan etmiştir.
DELİLLER:
-Davacı vekili tarafından sunulan; savcılık dosyasına ait evraklar, kaza tespit tutanağı sureti, 15/05/2024 tarihli davalı ... Sigorta A.Ş'ye başvuru dilekçesi sureti, 16/05/2024 tarihli davalı ... Sigorta A.Ş'ye başvuru dilekçesi sureti,
-Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından sunulan; ... plakalı aracın T-...-0-0 poliçe numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi (Trafik Sigortası) sureti, davacıya gönderilen 23/07/2024 tarihli ... numaralı hasar dosyasına ilişkin eksik başvuru evrakı bildirim yazısı, ... numaralı hasar dosyası sureti
-Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından sunulan; ... plaka sayılı aracın ... Poliçe Numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigortası poliçe sureti, başvuru belgeleri, Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) İade Sigorta Zeyilnamesi
TRF Satış İptal
sureti,
-... (...) Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2024/... soruşturma sayılı dosyası
-... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2024/... soruşturma sayılı dosyası
-... 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... ceza sayılı dosyası
-... SGK'dan gelen müteveffanın dava konusu trafik kazası nedeniyle ödeme yapılması amacıyla yapılan herhangi bir başvurunun olmadığını bildirir müzekkere cevabı
-Tarafların beyan ve dilekçeleri
-Bilirkişi raporu
-Arabuluculuk son tutanağı
-Tüm dosya kapsamı
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
Destekten yoksun kalma tazminatının yasal dayanağı 6098 sayılı TBK'nın 53. maddesi olup destek kavramı, hukuki bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu amaçlar ve hısımlık ilişkisine ya da yasanın nafaka hakkındaki düzenlemelerine dayanmaz. Yasa gereğince bir kimseye yardım etmek zorunda bulunan kişi değil, eylemli ve düzenli olarak onun geçiminin bir bölümünü veya tümünü sağlayacak biçimde yardım eden ve olayların olağan akışına göre, eğer ölüm gerçekleşmeseydi az veya çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. Destek mutlaka para veya maddi katkı şeklinde olmayabilir. Bunun dışında çeşitli hizmet ve yardımlar ile de destek olunabilir.
Yine destekten yoksun kalma tazminatı niteliği itibarıyla, üçüncü kişilere, desteğin gelir ve yardımından yoksun kalmaları nedeniyle tanınmış, bağımsız bir hak olup, mirasçılık sıfatı ve miras hukuku ile ilgisi yoktur. Çünkü bu hak, mirasçılık sıfatından değil, eylemli olarak destek olanın ölümü nedeniyle, onun gelir ve yardımından yoksun kalma ya da farazi destek olma olgusundan kaynaklanmaktadır.
Bu itibarla, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 53 üncü maddesinde “ölenin desteğinden yoksun kalan kişiler” tabirinden, ölenle aralarında yakın ilişki bulunan anası, babası, eşi, çocukları, kardeşleri, nişanlısı, hatta evlilik dışı birlikte yaşadığı kimsenin anlaşılması gerektiği; miras hukuku ile ilgili olmadığı için de, mirasçı olmak veya ölen yönünden nafaka borçlusu bulunmak zorunluluğunun bulunmadığı her türlü duraksamadan uzaktır (Turgut Uygur, Açıklamalı Içtihatlı Borçlar Kanunu Sorumluluk ve Tazminat Hukuku, Ankara 2003, 2.Cilt, s:2062). Bu haliyle destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilecek kimseler yönünden herhangi bir sınırlama yapılmadığı ve müteveffanın yardımından mahrum kalma esasının kabul edildiği kuşkusuzdur. Sonuç olarak, destekten yoksun kalma tazminatı nitelik itibariyle bağımsız bir hak olup ölen kimse ile davacılar arasında kanuni veya akdi bir bakım yükümlülüğü, mirasçılık ya da akrabalık ilişkisi bulunması gerekmemektedir. (Yargıtay 4. HD., 26/06/2025 tarih, 2022/15974E., 2025/10047K.)
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85/1. ve 85/son maddeleri ile trafik kazası nedeni ile davacının aracında oluşan maddi zarardan davalı sigorta şirketi, işleten sıfatına haiz sigortalı araç maliki ile sürücüsünün, sürücünün kusuru oranında sorumlu oldukları amirdir.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD' nın 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K. )
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 96/1. maddesinde "zarar görenlerin tazminat alacakları, sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta tutarından fazla ise, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat talebi, sigorta tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulur" düzenlemesine yer verilmiş olup bu hükme göre, garameten ödeme ilkesi; bir rizikonun gerçekleşmesi ile zarar görenlerin birden fazla olması ve tazminat alacaklarının da sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta bedelinden fazla olduğu hallerde, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat miktarı isteminden, sigorta bedelinin tazminat alacaklıları toplamına olan oranına göre indirim yapılmasını ifade etmektedir. Burada amaç, zarar görenlerin birden fazla olması halinde, sigortacının poliçede gösterilen limitle sorumlu olacağı da dikkate alınarak, zarar görenler arasında eşitliği sağlayıcı ve poliçe limitini de aşmayacak şekilde eşit paylaştırmanın sağlanmasıdır. Davaya konu kazada zarar görenlerin talep edebileceği tazminatlardan, davalı sigorta şirketi teminat limiti ile sınırlı olarak sorumlu olup davalının sorulumluluk limitinin tüketilip, tüketilmediği, tespiti için davacı olsun olmasın tüm hak sahipleri arasında garameten paylaştırma yapılması gerekir.(Yargıtay 17. HD'nin 24/12/2020 tarih ve 2019/4525 E.- 2020/9051 K. 11.11.2020 tarih ve 2019/6656 E.- 2020/6920 K., Yargıtay 4. HD'nin 11.10.2021 tarih ve 2021/5604 E.- 2021/6493 K.)
TBK'nın 51. ve 52. maddelerinden kaynaklanan hakkaniyet ve takdiri indirimler nedeniyle, davanın kısmen reddedilmesi halinde, indirimden dolayı reddedilen kısım için vekalet ücreti de takdir edilemez. Bir başka ifade ile davacı lehine hesaplanan maddi tazminatlardan müterafik kusur nedeniyle yapılan indirim sonucu belirlenen tazminat tutarları hüküm altına alınırken, red edilen kısım yönünden davalı lehine vekalet ücretine ve yargılama giderine hükmedilmemesi gerekir.(Yargıtay 17 HD'nın 13/11/2019 tarih ve 2017/2928 E. - 2019/10602 K. ) Davacının haberdar olmadığı poliçe limitine dayalı garame hesabında da aynı sonuca varılacaktır.
Yasal dayanak ve usule ilişkin açıklamalar kapsamında somut olaya gelindiğinde davacıların desteği olan müteveffa ...'ın ... Sigorta nezdinde sigortalı olan ... plaka sayılı araçta yolcu konumunda bulunduğu, araç sürücüsü ...'in 1,53 promil alkollü olduğu, karşı taraf ... plaka sayılı otobüs niteliğindeki aracın da davalı ... Sigorta nezdinde sigortalı olduğu, meydana gelen kazada ... plakalı araç sürücüsünün asli ve %75 oranında; ... plakalı araç sürücüsünün ise tali ve %25 oranında kusurlu olduğu hem dosyamız kapsamında alınan rapordan, hem ceza dava dosyasından tespit edilmiş, olayın meydana geliş şekline göre uygun şekilde tespit edilen bu oranlara itibar edilmiştir. Desteğin emniyet kemeri takıp takmadığının kaza tespit tutanağına göre belirsiz olduğu, bu yönden aksinin ispatının davalılar üzerinde bulunduğu, bunun yanında sürücünün alkollü olduğunu bilerek araca binen müteveffanın müterafik kusuru bulunduğu ve yerleşik içtihadler uyarınca hükmedilecek tazminattan %20 indirim yapılması gerektiği anlaşılmıştır.
Davacı, müteveffanın çocuğu olmakla kendisinden ayrı, geriye desteğin eşi, annesi ve babası da kalmıştır. Tüm bu kişiler yönünden yakınlığa bağlı olarak desteklik ilişkisi karine olarak mevcuttur. Alınan aktüer raporuna göre tüm bu kişilerin talep edebileceği gerçek zararların toplamı 4.528.184,71 TL olarak belirlenmiştir. Bu miktarın, sürücülerin kazanın medana gelmesindeki ayrı ayrı kusuruna göre, %25'ine tekabül eden 1.132.046,18 TL'sinden ... Sigorta; %75'ine tekabül eden 3.396.138,53 TL'sinden ... Sigorta poliçe limitleri uyarınca sorumlu olacaktır. ... Sigorta yönünden kaza tarihindeki 1.800.000,00 TL'lik poliçe limiti aşılmazken ... sigortanın sorumluluğu 1.800.000,00 TL'lik poliçe miktarı kadar olacaktır. Dolayısıyla KTK 88 maddesi kapsamında tarafların müteselsil sorumlu olabileceği toplam miktar poliçe limitlerine göre (1.132.046,18 TL+ 1.800.000,00 TL) 2.932.046,18 TL olacaktır. Desteğin vefatı ile dava dışı olanlarla birlikte geriye kalanlara pay verilerek, toplam poliçe limitine göre garameten hesaplama yapılması ve yerleşik yargıtay içtihatlarında benimsenen yöntem ve ilkelere göre tazminat hesaplaması gerekmektedir. Aktüer ek raporundaki bu eksiklik yargılamanın daha fazla uzamaması adına Mahkememizce resen giderilmiştir.
Dava dışı destek alacaklıları ile birlikte gerçek zararlar toplamı 4.528.184,71 TL'dir. Bu miktar içerisinde kalan davacının gerçek zararı 173.329,62 TL'dir. %20 müterafik kusur indirim yapıldığında davacının talep edebileceği miktar 138.663,70 TL; toplam miktar ise 3.622.547,77 TL'dir. 3.622.547,77 TL'lik toplam zarar ve 2.932.046,18 TL'lik üst poliçe limiti gözetildiğinde davacının talep edebileceği nihai zarar miktarı;
3.622.547,77 TL için 2.932.046,18 TL'lik üst poliçe limiti bulunuyorsa
138.663,70 TL için XXXXXXX hesabıyla davacı alacağı garameten 112.232,71-TL olarak belirlenecektir.
Belirlenen miktar yönünden davalıların sorumluluğu KTK 88 maddesi uyarınca müteselsil olmakla ... Sigortaya yapılan 20/05/2024; ... sigortaya yapılan 22/05/2024 başvuru tarihi ve 8 iş günü hesaplanmış, bu temerrüt tarihlerinden itibaren davalı sigortalının ticari işi nedeniyle tazminata avans faizi uygulanmıştır. Fazlaya ilişkin talep garame hesabı nedeniyle reddedildiğinden davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmemiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile, 112.232,71-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden 31/05/2024; davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden 04/06/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin garame hesabı nedeniyle Reddine,
2-Alınması gereken 7.666,62-TL karar ve ilam harcından 427,60-TL peşin harç ve 474,00-TL ıslah harcı toplamı olan 901,60-TL harcın düşümü ile eksik kalan 6.765,02-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvuru harcı, 427,60-TL peşin harç ve 474,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.329,20-TL harç bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 10.691,00-TL yargılama giderinin (%80,9387 kabul oranı nazara alınarak) 8.653,17-TL'sinin davalılardan müşterken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
6-Fazlaya ilişkin talep garame hesabı nedeniyle reddedildiğinden davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
7-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.000,00-TL'nin (kabul-ret miktarı nazara alınarak) 3.237,55-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınması ile geri kalan 762,45-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere karar verildi. 13/10/2025
Katip ... Hakim ...
e-imza e-imza