T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/47 Esas
KARAR NO:2025/214
DAVA:Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ:06/09/2021
KARAR TARİHİ:12/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/
İDDİA:
Davacı vekili, Müvekkili Davacı ...’ın, 2017 yılından beri ... ... isimli kafeyi işlettiğini, Kafe faaliyet göstermeye başladığından bu yana "... ... A.Ş." ile çalıştığını, Müvekkili ...’ın, davalı şirket olan "... Enerji" şirketinin temsilcisinin mevcut elektrik aboneliği hakkında bilgi vermek amacıyla kafeye gelerek görüşme yaptığını, bu görüşme sonucunda, davalı şirket tarafından ... ... A.Ş. ile sözleşme süresinin dolduğunu, kendi şirketi ile sözleşme yapması durumunda %10 elektrik indirimi sağlanacağı yönünde müvekkiline bilgilendirme yapılmış olduğunu, Davacının sunulan bu indirimli taahhüdü cazip bulup, Davalı şirketin temsilcileri tarafından yapılan bilgilendirmeleri araştırma olanağı bulamadan karşılıklı güvene dayanarak sözleşme yapmayı kabul etmiş olduğunu, Davalı şirketi sözleşmenin yapılması sırasında Mustafa Berk Bahtiyar isimli şirket personelinin temsil ettiğini, bu şirket temsilcisinin, Davacının elektrik sağlayıcısı olan ... ... AŞ ile sözleşmesinin sona erdiğini ve ... isimli davalı şirketin bünyesinde olan elektrik dağıtım şirketiyle sözleşme yapması durumunda ... ... AŞ'ye herhangi bir cayma bedeli ödemeyeceğini ve herhangi bir taahhüt olmadığını belirtmiş olduğunu, öte yandan Davacıya ... Enerji ile yapacağı sözleşmede herhangi bir cayma bedeli bulunmadığını ve istediği zaman sözleşmeyi herhangi bir cayma bedeli olmadan feshedebileceğini söylediğini, Davacının, davalı şirket temsilcisinin beyanlarına güvenerek, genel işlem koşulu hükümleri niteliğindeki sözleşmeyi imzalamış olduğunu, daha sonra ... ... AŞ tarafından aranarak şirketleriyle sözleşmesinin sona ermediğini öğrenmiş olup cayma bedeli ödememek için ... şirketini arayarak telefon iletişimi yoluyla elektrik aboneliği sözleşmesini feshetmiş ve tekrardan ... ... AŞ ile elektrik aboneliği sözleşmesi yapmış olduğunu, Davacının, davalı şirketten bir ay boyunca elektrik dağıtım hizmeti almış ve bu bir aylık kullanım bedelini ödemiş olduğunu, ancak sözleşmenin Davacı tarafından feshinin akabinde cayma bedeli içeren bir faturanın Davacıya ulaşmış olduğunu, Davacıya ulaşan bu faturanın hiçbir hukuki dayanağı bulunmadığını, öyle ki davalı şirketin abonelik sözleşmesinde sözleşmenin taahhüt dolmadan feshedilmesi neticesinde cayma bedeli olarak "Abone olduğum süre boyunca ödediğim en yüksek faturamın 2 katı kadar cayma bedelini ...’a ödeyeceğim" ifadesi yer aldığını, Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği'nin Taahhütlü Aboneliğin Süresinden Önce Feshi başlığı altındaki 16.maddesinde "Taahhütlü aboneliklerde tüketicinin süresinden önce taahhütlü aboneliğini sonlandırması halinde, satıcı veya sağlayıcının talep edeceği bedel, tüketicinin taahhüdüne son verdiği tarihe kadar tüketiciye sağlanan indirim, cihaz veya diğer faydaların bedellerinin tahsil edilmemiş kısmının toplamı ile sınırlı kalmak zorundadır." ifadesi bulunmakta olduğunu, ancak Davacının davalı şirketten sadece 1 ay elektrik dağıtım hizmeti almış olup, Davacının davalı şirketten kullanmış olduğu elektrik hizmetinin 1 aylık faturası zaten 14.360,66 TL olduğunu, davalı şirketin cayma bedeli adı altında göndermiş olduğu faturanın ise 33.891,16 TL olduğunu, Davalı şirketin Davacıya 1 aylık elektrik tüketimine 33.891,16 lira indirim yapmasının olası olmadığını, İlgili yönetmelikte geçen sağlanan indirim, cihaz veya diğer faydalar hususunda müvekkile bildirilenin sadece elektrik tarifesine uygulanan %10'luk indirim olduğunu, kaldı ki bu bedelin kaynağının sözleşmenin hukuka aykırı yukarıda alıntısı yapılan ilgili maddesi olduğunu, bu maddenin açıkça Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği'nin 16.maddesine aykırı olduğunu, diğer taraftan hukuka uygun olmayan bu cayma bedelinin davalı şirketin temsilcileri tarafından gizlendiğini ve bu madde üzerinden tüketicilerin yanıltılmaya çalışıldığını, öyle ki; Davacının iş yerine gelen şirket temsilcisinin, temsil ettiği şirketin elektrik dağıtım sözleşmesinde hiçbir cayma bedelinin bulunmadığına yönelik yalan beyanları müvekkilin sözleşme yapma iradesini doğrudan etkilemiş olduğunu, nitekim TBK'nın genel işlem koşullarını düzenleyen 21.maddesinde sözleşmenin tarafının ilgili genel işlem koşulu hakkında bilgilendirilmemesi durumunda yazılmamış sayılacağı hükmü bulunduğunu, ilgili kanun hükümlerine aykırı olarak, cayma bedelinin varlığı hakkında hiçbir bilginin Davacıya davalı şirket temsilcisi tarafından verilmemiş olduğunu ve hatta şirket temsilcisi tarafından müvekkili yanıltmak suretiyle dilediği zaman hiçbir cayma bedeli ödemeksizin sözleşmeyi feshedebileceğinin söylenmiş olduğunu, Davacının Davalı şirket yetkilisinin bu yanıltma niteliğindeki beyanları neticesinde filhakika TBK'nın yanılma başlığı altında düzenlenen 36.maddesi gereği sözleşmeyle bağlı olmayacağını,işbu sözleşmenin müvekkilin sözleşme maddeleri hakkında önceden bilgisi olmayacak şekilde kendi iş yerinde yapılmasının da göz önünde bulundurulması gerektiğini, Davacının her ne kadar sözleşmeyi imzalamışsa da bu hususta yazılan cayma şartının Tüketici Sözleşmelerinde Haksız Şartlar Hakkında Yönetmeliğin Ek-1'inde yer alan 1.maddenin ğ bendi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, çünkü cayma bedeli hakkında müvekkilin bilgisi olmamakla birlikte şirket personeli tarafından bu hususta bilgilendirilme yapılmadığını ve hatta şirket personeli tarafından böyle bir şartın olmadığı yönünde yalan beyanda bulunulmuş olduğunu, aynı yönetmeliğin 7.maddesinde bu kapsamda değerlendirilen haksız şartların kesin hükümsüz olacağı hükmünün bulunduğunu, Davacının, davalı şirket ile ilgili sözleşmeyi feshetmek için aradığında da dürüstlük ilkesine aykırı olarak cayma bedeli hakkında hiçbir bilgilendirme de davalı şirket tarafından yapılmamış olduğunu,tanık beyanlarıyla sabit olmak üzere davalı şirketin temsilcileri başka iş yerlerine de giderek işbu sözleşmenin hiçbir cayma bedeli içermediğini söylediklerini, nitekim davalı şirket sözleşmesine yazdığı bu madde ile ilgili tüketiciyi hiçbir şekilde bilgilendirmeyerek bu bedeli zenginleşme aracı olarak kullandığının açıkça görüldüğünü, yukarıda arz ve izah olunan veya Sayın mahkemece re'sen göz önünde bulundurulacak nedenlerle; Davalarının kabulü ile ... numaralı 33.891,16 TL tutarındaki elektrik aboneliği faturasına itirazları nedeniyle iptaline, Davalı şirkete borçları olmadığının tespitine ilişkin taleplerinin kabulüne, ayrıca Davacının sözleşmeye bağlı olmadığının sayın mahkemeniz tarafından araştırılarak tespit edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekili, Davalı şirket ile davacı arasında 01/06/2021 tarihli Abone'ye Özel Sözleşmenin imza edilmiş olduğu, Sözleşmenin “Sözleşmenin Yürürlüğü ve Süresi” başlıklı 1. Maddesinde; "Tedarikçi (Davalı ...) tarafından aboneye (Davacı ...) elektrik tedariği 01/06/2021 tarihinde başlayacaktır. ... Sözleşmenin tedarik başlangıç tarihinden sonraki ilk 24 (YirmiDört) ay içerisinde abone tarafından herhangi bir sebep ile fesih edilmesi veya abonenin bu sürede herhangi bir neden ile tedarikçinin portföyünden çıkmış olması hâlinde abone, tedarikçi tarafından fesih tarihine kadar kendisine düzenlenmiş olan faturaların ortalama tutarının 2 (iki) katı kadar, daha bir fatura düzenlenmemiş ise bile tahmini fatura tutarının 2 (İki) katı kadar bedeli fesih tazminatı olarak tedarikçiye derhâl ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder." hükmünün bulunduğunu, ancak davacının, müvekkil şirket ile aralarında imzalanan ve 24 (YirmiDört) ay taahhüdü barındıran sözleşme koşullarına rağmen müvekkilin portföyünü terk ederek 30/06/2021 tarihinde ... ... Anonim Şirketi'ne geçtiğini ve sözleşmeyi ve taahhüdü ihlâl ettiğini, Müvekkil şirketin, davalıya kullanımından ötürü cayma bedeli faturası keşide etmezden evvel 01/06/2021 tanzim ve 16/07/2021 vâde tarihli A seri ve ... sıra no'lu 14.360,66- TL bedelli e-Arşiv faturayı keşide ve tebliğ ettiğini, sözleşmenin ilgili hükmünce de davacı sözleşmeyi feshedip başka bir şirkete geçiş yaptığından müvekkil şirketin, akdedilen sözleşmeye uygun olarak davacıya 01/06/2021 tanzim ve 16/07/2021 vâde tarihli A seri ve ... sıra no'lu 14.360,66- TL bedelli e-Arşiv faturanın 2 (iki) katı olan dava konusu 27/07/2021 tanzim ve 06/08/2021 vâde tarihli A seri ve ... sıra no'lu 5.169,84-TL'si KDV olan 33.891,16- TL bedelli e-Arşiv faturayı keşide ve tebliğ ettiğini, Davacının iddialarının hukuki mesnetten yoksun, haksız, yersiz ve kötü niyetli olup davacının haksız davasının reddini talep zaruretinin hâsıl olduğunu, davacının hukuki mesnetten yoksun, haksız, yersiz ve kötü niyetli davasının reddine, davacının %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûmiyetine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/05/2022 tarih ve ... Karar sayılı yetkisizlik kararı nedeniyle dosya mahkememize 18/01/2024 tarihinde intikal etmiş olup, mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapıldığı görülmüştür.
DELİLLER
1-Bilirkişi Raporu
Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 10/02/2025 tarihli Nihai raporda özetle; Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; dosyadaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi neticesinde, tarafımıza yapılan görevlendirme ile sınırlı olmak üzere yukarıda yapılan inceleme, değerlendirme ve açıklamalar kapsamında ulaşılan sonuçlar aşağıdaki gibidir: a Mali Değerlendirme neticesinde; Sayın Mahkemenin verdiği yetki ve görev kapsamında Davalı ... ELEKTRİK ENERJİSİ İTHALAT İHRACAT VE TOPTAN SATIŞ A.Ş.’ninyasal ticari defterleri usul yönünden incelenmiş olup ibraz edilen 2021 yılına ilişkin ticari defterlerin HMK m.222/1-4 ve 6102 sayılı TTK’nın 64. maddesinin üçüncü fıkra hükümlerine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapılmış olduğu, defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, defterlerin usulüne göre tutulmuş olduğu görülmüştür. Davalının 01.01.2021-31.12.2021 tarihleri arasındaki yevmiye kayıtlarına göre, davacı ...’a 01.06.2021 dönemi elektrik kullanımı için 02.07.2021 tarihinde ... nolu 14.360,66-TL tutarında E-Arşiv faturası düzenlemiş olduğu ve bu fatura tutarını 19.07.2021 tarihinde Davacı kredi kartından tahsil etmiş olduğu, 27.07.2021 tarihinde de yine 01.06.2021 dönemi için ... nolu, “Tahmini Yekdem Bedeli 129,20TL, Cayma Bedeli 28.721,32 TL(Kdv Hariç)” açıklamalı KDV Dahil 33.891,16TL E Arşiv fatura düzenlemiş olduğu, tüm bu işlemleri yevmiye defterine kaydetmiş olduğu, davalının kayıtlarında davacıdan 33.891,16 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir. -b Teknik Değerlendirme neticesinde; Davalı şirket ile davacı arasında 01/06/2021 tarihli Abone'ye Özel Sözleşmenin imza edilmiştir. “Sözleşmenin tedarik başlangıç tarihinden sonraki ilk 24 (YirmiDört) ay içerisinde abone tarafından herhangi bir sebep ile fesih edilmesi veya abonenin bu sürede herhangi bir neden ile tedarikçinin portföyünden çıkmış olması hâlinde abone, tedarikçi tarafından fesih tarihine kadar kendisine düzenlenmiş olan faturaların ortalama tutarının 2 (iki) katı kadar, daha bir fatura düzenlenmemiş ise bile tahmini fatura tutarının 2 (İki) katı kadar bedeli fesih tazminatı olarak tedarikçiye derhâl ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder." hükmü bulunmaktadır. Davacının, davalı şirketin portföyünü terk ederek 30/06/2021 tarihinde ... ... Anonim Şirketi'ne geçtiği anlaşılmaktadır. Davacının sözleşmeyi hiçbir haklı gerekçe göstermeden sözleşme süresinden önce feshedip başka bir şirkete geçiş yaptığı sonucuna ulaşılırsa talep edilebilecek ceza koşulu; sözleşme gereğince davacıya 14.360,66 TL bedelli faturanın 2 (iki) katı olan 2x14.360,66=28721,32 TL tutarında hesaplanmıştır. -c Sözleşmenin Feshi ve Cezai Şarta Yönelik Değerlendirme neticesinde; Sözleşmenin davacı tarafından feshedildiği anlaşılmaktadır. Fesih gerekçesi olarak sözleşmenin aldatma hukuki sebebine dayalı irade sakatlığı nedeniyle sona erdirildiği ifade edilmiştir. Takdiri tümüyle mahkemeye ait olmak üzere; (i) davalı şirket yetkilisi tarafından davacının işyerine gelinerek mevcut elektrik abonelik sözleşmesinin sona ermiş olduğuna ve kendileriyle sözleşme yapılması halinde bir cayma bedeli ödemeksizin sözleşme ilişkisinden çıkabileceğine yönelik beyanlarda bulunmasının davacıyı sözleşme yapmaya sevk etmiş olabileceği, (ii) sözleşmenin imzalanmasından sonra ise önceki elektrik firmasıyla olan sözleşmenin devam ettiğinin öğrenilmesinin davalının yanıltıcı beyanda bulunduğu anlamına gelebileceği ve davacı bakımından davalı ile olan sözleşmeyi feshetmek için haklı sebep oluşturacağı, (iii) davacının Kanun’da öngörülen 1 yıllık süre içinde ve derhal davalı ile olan sözleşme ilişkisini sonlandırmasının, davalıdan kaynaklı olarak kanundan doğan sözleşmeyi iptal hakkını kullandığı anlamına geleceği, (iv) bu durumda davacıdan dönme cezası/cayma bedeli adı altında bir ceza koşulu talep edilemeyeceği belirtilebilir. Dava konusu sözleşme hükümlerinde yer alan düzenleme, hukuk tekniği açısından bir ceza koşulu olarak TBK 179/3’te düzenlenen “dönme cezasını” oluşturmaktadır. Sayın Mahkeme, davacının aldatıldığını ispatlayamadığına ve irade sakatlığı sözleşmeyi iptal etme hakkını kullanma koşullarının oluşmadığına kanaat getirirse; davacının gerçek kişi tacir olduğu da dikkate alındığında, 24 aylık taahhüt süresi içinde sözleşmenin sona erdirilmiş olması nedeniyle dönme cezası talep koşullarının oluştuğu sonucuna ulaşılabilir. Genel işlem koşulu ve dürüstlük kuralı denetimi sayın mahkemenizin değerlendirme ve takdirindedir. Tarafımızdan 10 sayfa olarak hazırlanan rapordaki sonuç ve kanaatler, Sayın Mahkemenizin hukuki takdirlerine saygıyla arz olunur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememize açılan iş bu dava Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasıdır.
Uyuşmazlık; taraflar arasında kurulan elektrik tedariğine ilişkin kurulan abonelik sözleşmesi devam ederken davacı tarafın sözleşmeyi tek taraflı fesih hakkının bulunup bulunmadığı, davacının sözleşmeyi erken feshetmesi nedeni ile davalının cezai şart talep edip edemeyeceği davalının davacıya düzenlediği cezai şart faturasından dolayı davacının borcunun bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktır.
Tarafların dayandıkları vakaların ispatı için delil olarak ileri sürdükleri, taraflar arasındaki elektrik abonelik sözleşmesinin, davalının davacı tarafa düzenlediği elektrik faturaları ile dava konusu edilen cayma bedeline ilişkin faturanın dosyaya sunulduğu görüldü.
Taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davalının sözleşmede belirtilen tarifeye uygun olarak davacı tarafa elektrik temin edip etmediği, davacının erken feshinin haklı olup olmadığı ile davalının davacı tarafa düzenlediği cayma faturasından dolayı davacının borcunun bulunup bulunmadığının tespiti için dosyada, Elektrik Mühendisi, Hukukçu ve SMMM'den oluşan bilirkişi heyetindn alınan raporun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu görülüdü.
Tüm dosya kapsamı ve yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda somut olay incelendiğinde; Taraflar arasında elektrik tedarikine ilişkin abonelik sözleşmesi kurulduğu ve davacının sözleşmeyi erken feshettiği uyuşmazlık dışıdır. Uyuşmazlığın esasını sözleşme kurulurken davalı şirket yetkilisinin, davacıya tarafa sözlü olarak sebep göstermeksizin sözleşmeyi tek taraflı feshedebilirsin beyanında bulunmadığı ve bu beyanın tarafları bağlayıp bağlamadığı ile erken fesihten kaynaklı olarak davalının davacıdan cayma cezası isteyip isteyemeyeceği noktasındadır. Taraflar arasında yazılı sözleşme kurulduğu ve davacı yanının söz konusu sözleşmedeki imzasını inkar etmediği görülmüştür. Dosyaya sunulan sözleşme hükümleri incelendiğinde davacıya tek taraflı fesih yetkisi verilmediği anlaşılmakta olup, imza ettiği sözleşeme hükümleri açık olduğundan senede karşı senetle ispat zorunluluğu gereğince davacı taraf davalı şirket yetilisinin beyanlarını yazılı belge ile ispat etmek zorunda olup davacının davalı şirket yetkilisinin beyanlarına yönelik iddiaları mahkemece dikkate alınmamıştır. Dava dilekçesindeki ikrardan da anlaşılacağı üzere davacının taraflar arasındaki sözleşmeyi haklı bir neden omadan tek taraflı olarak erken feshettiği dolayısı ile davalı tarafın davalı şirket ile davacı arasında 01/06/2021 tarihinde imza edilen sözleşmedeki tedarik başlangıç tarihinden sonraki ilk 24 (YirmiDört) ay içerisinde abone tarafından herhangi bir sebep ile fesih edilmesi veya abonenin bu sürede herhangi bir neden ile tedarikçinin portföyünden çıkmış olması hâlinde abone, tedarikçi tarafından fesih tarihine kadar kendisine
düzenlenmiş olan faturaların ortalama tutarının 2 (iki) katı kadar, daha bir fatura düzenlenmemiş ise bile tahmini fatura tutarının 2 (İki) katı kadar bedeli fesih tazminatı olarak tedarikçiye derhâl ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder." hükmü yer aldığı, davacının, davalı şirketin portföyünü terk ederek 30/06/2021 tarihinde ... ... Anonim Şirketi'ne geçtiği Anlaşıldığından davacının davalı tarafın talep edilebilecek cezai koşul bedelinin 2x14.360,66=28721,32 TL olarak hesaplandığı ve KDV eklenerek 33.891,16 TL fatura edildiği, söz konusu faturanın sözleşmeye uygun olduğu görülmüş olup davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesinde Ayrıntıları ile Açıklandığı Üzere;
1-Davanın REDDİNE
2-Alınması gereken 615,40-TL harcın, peşin alınan 578,78-TL harçtan mahsubu ile bakiye 36,62-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 1.320,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
5-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 30.000,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı parasal miktar itibariyle kesin karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/03/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır