T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:2024/531 Esas
KARAR NO :2025/466
DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:15/08/2024
KARAR TARİHİ:16/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; Davalı'nın 20/12/2023 tarihinde ... İşletme Müdürlüğü sorumluluk sahasında bulunan "..." adresinde yapılan kazı çalışması esnasında gereken dikkatin gösterilmemiş olması sebebiyle müvekkiline ait yer altı tesisine zarar verildiğini, davalının hasardan doğan bedelleri ödememesi üzerine aleyhine 10.560,40-TL'nin tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlattıklarını ancak davalının itirazı ile takibin durdurulduğunu, meydana gelen hasarın müvekkilinin yüklenicisi tarafından giderildiğini, bu onarım esnasında harcanan bedellerin müvekkilinin maddi zararına sebebiyet verdiğini iddia ederek; davanın kabulünü, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasındaki itirazın iptali ile takibin devamını, davalının %20'den az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya tahmilini talep ve dava etmiştir.
Davalı Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; Usule ilişkin olarak zamanaşımı hak düşürücü süre ve husumet itirazlarının bulunduğunu, esasa ilişkin olarak; dava konusu hasarın müvekkili tarafından oluşturulmadığını, müvekkilinin adreste çalışma yürütmediğini, söz konusu adreste müvekkili yüklenicisi olan ... İnş. Elk. San ve Tic. A.Ş'nin çalışmasının olduğunu ancak yüklenicinin de hasar verip vermediğinin bilinmediğini, davacının bu hususta bilgi sahibi olma ve husumeti kime yönlendirmesi gerektiğini bilme yükümlülüğünün olduğunu, bu nedenle müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davacının davayı delilleri ile ispat edemediğini, davacının tuttuğu tutanağın olay yerinde tutulmadığını ve usulüne uygun olmadığını, bu nedenle resmi tutanak ve delil niteliğinde olmadığını, davayı kabul etmemekle birlikte davacının söz konusu hasarın meydana gelmesinde yasanın emredici hükümlerine uygun tesisat döşememesi nedeniyle kusurlu olduğunu, son olarak davacının tazminat bedeline hasar tarihinden itibaren faiz istemesinin hukuka aykırı olduğunu, borcun kesinleşmediğini, müvekkilinin tüzel kişiliği haiz kamu kurumu olduğunu, bu nedenle yine kabul etmemekle işletilmesi gereken faizin yasal faiz olduğunu iddia ederek; davanın öncelikle usulden daha sonra esastan reddini, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davacıya bırakılmasını talep etmiştir.
.... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 9.714,44-TL asıl alacak ve 845,96-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 10.560,40-TL borcun ödenmesi amacıyla 05/03/2025 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 12/03/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 11/03/2024 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın İcra İflas Kanunu'nun (İİK) 67. maddesinde düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
Mahkememizin 24/03/2025 tarihli duruşmasında davacı tanığı ...'in dinlenildiği, ...'im beyanında; "Ben davacı şirkette 2 senedir arıza bakım onarım biriminde yetkili olarak çalıyorum, dava konusu kazıya ihbardan sonra gittik, gittiğimizde kazı yapılmıştı, yaklaşık 2 m derinlikteki kazıda kabloların hasar aldığını gördük, onarımı ... ekipleri yaptı, biz teşhisi koyarız ... ise onarır, ... bizim alt taşeronumuzdur" şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır.
Elektrik/Elektronik Mühendisi Bilirkişinin 10/03/2025 Tarihli Raporunda Özetle; "Davacı ve davalı tarafından sunulan bilgi ve belgeler ile dosya kapsamında yer alan diğer bilgi ve belgeler tümüyle değerlendirildiğinde; davalı veya Yüklenici firması çalışanları tarafından davaya konu hasarların meydana geldiği adreslerde yapılan kazı çalışmaları sırasında davacının elektrik şebeke hattına ait alt yapı tesislerine zarar verildiği, çalışmanın izinsiz ve nezaretçi eşliğinde yapılmadığının görüldüğü, davalı ve/veya yüklenici firmanın meydana gelen hasarlarda kusurlu olduğu, dosya münderecatındaki belgelerden; Davacının altyapı tesisatında mevzuatlara aykırı
somut bir durumun tespit edilemediği bu nedenle davacıya kusur izafe edilemeyeceği, davacının takip dosyaları ile davalılardan talep ettiği hasar bedeli içerisinde;
malzeme bedeli, montaj bedeli, dağıtılamayan enerji bedeli, eşik kesinti süresi aşım bedeli, kalemlerinin bulunduğu, dosya içerisindeki belgeler ve ilgili mevzuatlar kapsamında ve emsal Yargıtay kararları doğrultusunda davacının bu kalemler içerisinden dağıtılamayan enerji bedeli, eşik kesinti süresi aşımı bedelini talep edemeyeceği, emsal Yargıtay kararlarında; özel olarak dışarıdan işçi tutulup bu işçilerin çalıştırıldığı kanıtlanmadıkça zarar gören tarafından montaj, personel (çalışan, mühendis, müdür..) ve araç giderlerinden oluşan zararın tazmininin talep edilemeyeceği sadece zarar gören malzeme bedelini talep edileceğinin benimsendiği, dosya münderecatı içerisinde bulunan bilgi ve belgelerden zarar gören davacı tarafından meydana gelen hasarlara ilişkin özel olarak dışarıdan işçi tutulup bu işçilerin çalıştırıldığının ve sadece bu işler için ek ödeme yapıldığına ilişkin herhangi bir somut belge tespit edilememiş olduğundan ve emsal Yargıtay kararları doğrultusunda, Davacı tarafından yalnızca malzeme bedeli ve takip tarihine kadar işlemiş faiz toplamının talep edilebileceği, bu durumda talep edilebilecek olan tutarın
2.889,51-TL asıl alacak, 251,62-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.141,13-TL alacak talep edebileceği,
davacının, davalılardan hasar bedeli olarak Malzeme, Montaj, kalemlerinin toplamı ve bu hasar bedeline takip tarihine kadar işlemiş yasal faiz
bedelini talep edebileceği yönünde olması durumunda; 4.983,40-TL Asıl alacak, 433,97-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 5.417,37-TL talep edilebileceği" görüş ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLER:
-.... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyası
-Davacı vekili tarafından sunulan; Hasar Tespit Tutanakları, Hesaplama Dokümanları, Hasar Dosyası İşletme Müdürlüğü AG/OG AOB Hizmet Alım Sözleşmesi
-Tanık beyanı
-... Başkanlığı Altyapı Koordinasyon Şube Müdürlüğü'nden gelen dava konusu adrese altyapı kazı ve ruhsat izni verilmediğini bildirir müzekkere yazısı
-Tarafların beyan ve dilekçeleri
-Bilirkişi raporu
-Arabuluculuk son tuanağı
-Tüm dosya kapsamı
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, kazı çalışmasından doğan zarar için başlatılan takipte itirazın iptali istemine ilişkindir.
Zamanaşımı ve Husumet itirazı yönünden; davalı ile dava dışı zarar veren şirket arasında düzenlenen sözleşmede iş sahibi davalı ...'nin yükleniciye emir ve talimat verme yapılan işi kontrol ve denetleme yetkisinin tanınmış bulunduğu bir başka anlatımla taraflar arasında bağımlılık ilişkisi kurulduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda davalı ...'nin de meydana gelen zarardan dolayı adam çalıştıran sıfatıyla ve mütesilsilen sorumlu olduğu kuşkusuzdur. Sözleşmedeki iç ilişkiyi düzenleyen hükümlerin zarar görene karşı ileri sürülmesi mümkün değildir. Nitekim Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 2012/8814 Esas 2014/8472 Karar sayılı ilamı da bu yönde olup, davalının husumet itirazının reddine, haksız fiilin ika ve takip tarihi itibariyle iki yıllık süre dolmadığının zaman aşımı def'inin reddine karar vermek gerekmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacının yer altı tesisatına davalının veya sorumluluğundaki kişi veya kurumların kusurları ile zarar verilip verilmediği, meydana gelen zararın davalıdan sadır olup olmadığı, illiyeti, zararın kapsamı, zararın hesap yöntemi, yapılan kazının izinli olup olmadığı, zararın meydana gelmesi veya artmasında davacının kusuru bulunup bulunmadığı hususlarında olduğu ve haksız fiile dayalı bu iddia kapsamında başlatılan ilamsız takipte itirazın iptali istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Davalı ... özetle; iddia olunan zararda bir kusurunun bulunmadığını, sözleşme ilişkisi bulunan yüklenici firmalara husumet yöneltilmesi gerektiğini, dava dışı ... adlı şirketin hak edişlerinin zarar ortaya çıksa da çıkmasa da davacı tarafından karşılandığını, davacının mevzuattan kaynaklanan usullere uygun şekilde alt yapı tesisi yapmadığını, hasar yerinin ve kim tarafından yapıldığının tam olarak belli olmadığını, zararın doğmadığını beyanla davanın reddini dilemiştir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Yine 50. maddesi gereğince zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun “ispat yükü” başlıklı 6. maddesinde; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü tutulmuştur. Yine ispat yükünü düzenleyen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190. Maddesinde; İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa ait olduğu hükmü kurulmuştur.
Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında kural olarak gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir. Zarar görenin zararı giderebilmek ve montaj için kendi çalıştırdığı işçilerine ödediği ücretler genel idare giderleri olup, haksız fiil meydana gelmese dahi ödenmesi gereken giderlerdir. Bunların zarar ile ilgisi bulunmamaktadır. Özel olarak adam tutulup çalıştırıldığı kanıtlanmadıkça haksız fiil meydana gelmeseydi dahi yapılacak bu nitelikteki giderler zarar kapsamına dahil edilemez.
Emsal davaya ilişkin Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nce verilen 2018/1089 Esas - 2018/5527 Karar sayılı ilamda "Haksız fiil sebebiyle dışarıdan işçi tutulup zararın giderildiği kanıtlanmadığı takdirde maddi hasar montaj bedeli,araç eleman bedeli, etüt koordinasyon bedeline dair bu giderlerin istenemeyeceği", aynı dairenin 2015/10383 Esas - 2015/12692 karar sayılı başka bir ilamında ise "Tüketilmeyen elektrik santrallerde otamatik olarak üretilmeyip ancak kullanıldığı anda üretilerek eneji nakil hatları üzerinden dağıtılan bir enerji türüdür. Kullanılan enerji miktarı günün değişik saatlerinde farklı olduğundan kesinti (inkıta) süresi belirlenemez ve bu sebeple de satılamayan enerji bedeline hükmedilemeyeceği gibi arızanın ilgili yönetmelik kapsamında belirlenen süre içinde giderilmesi ve eşik süresinin aşılmaması sebebiyle eşik kesinti süresi bedelinin de talep edilemeyeceği" belirtilmiştir.
Dosyanın bilirkişi incelenmesinde, davacının altyapı tesislerinin mevzuata aykırılık teşkil ettiğine dair bir delil bulunmadığı tespit edilmiş, kabloların/alt yapının yeterli derinlikte bulunmadığına dair farklı bir delil sunulmadığı görülmüştür. Bunun yanında kablolara verilen zararın kasıtlı davranıştan doğup doğmadığı ise önem arz etmemektedir. Zira haksız fiile dayalı sorumluluk için kusurlu bir davranışın varlığı yeterlidir. Dosyadaki mevcut delil durumuna göre, ispat yükü kendisine düşen davacının haksız fiil iddiasını ispat ettiği, davalının veya sorumluluğunda olan kişi veya kurumun kazı yapmadan önce davacıyı bilgilendirmediği, tedbirsizlik ve dikkatsizlik sebebiyle hasara sebebiyet verdiği açıktır. Ancak zararın kapsamının nelerden ibaret olup hangi miktarda davalıdan tahsili gerektiği ayrıca irdelenmelidir.
Davacı tarafından meydana gelen hasarların giderilmesi için özel olarak dışarıdan işçi tutulmadığı, dava dışı ... adlı şirket ile götürü şekilde düzenlenen bir sözleşme bulunduğu, bu kapsamda da hasarların onarımına ilişkin yükleniciye ek ödeme yaptığına dair bir iddia veya ispat bulunmadığı, sözleşme gereğince aylık ve sabit bir ödemenin belirlendiği, davaya konu kazı için dava dışı hasarı gideren şirkete sözleşme gereği sabit olarak her ay ödenecek bedel dışında haricen bir bedel ödenmeyeceği, bu nedenle personel ve araç giderleri yönündeki davacı talebinin yerinde olmadığı, yine davacı tarafın dağıtılamayan enerji /etüd koordinasyon bedeli ve elektrik eşik kesinti süre aşım bedeli talebi yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda bahsi geçen gerçek zarar ilkesi ışığında dağıtılamayan enerji yönünden gerçek bir zarardan bahsedilmesinin mümkün olmadığı saptanmakla anılı talebin reddi gerektiği, Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği kapsamında ise davacı tarafça abonelerine ödeme yapıldığını gösterir delil ibraz edilmediği gibi davacı şirketin orta gerilimde bildirimsiz kesintilerde 24 saate kadar, alçak gerilimde bildirimsiz kesintilerde 48 saate kadar abonelerine tazminat ödememe hakkına sahip olup dava konusu arıza için bu süreler dahilinde çalışma yapıldığı, bahse konu arıza için davacı şirketin eşik kesinti süre aşım bedeli, şebeke yıpranma bedeli talep edemeyeceği anlaşılmıştır. Dolayısıyla davacı tarafından yalnızca tespit edilen malzeme bedelinin takip tarihine kadar işlemiş faiz ve KDV'si ile birlikte talep edilebileceği, diğer alacak kalemlerinin dolaylı zararlar olup haksız fiille illiyetinin sağlanamadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle kazıyı icra eden davalının, sorumluluğunda bulunan kusurlu davranış sonucu meydana gelen gerçek zarardan sorumlu olup davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
İcra inkar tazminatı yönünden; davacının alacağının varlığı ve miktarının belirlenmesinin yargılamayı gerektirdiği alacak tutarının likit olmadığı gözetilerek İİK'nın 67/2. maddesi uyarınca davalının icra inkar tazminatından sorumlu tutulmasına yasal olanak bulunmadığından inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yöneltilen itirazının kısmen iptaline, takibin 2.889,51-TL asıl alacak, 251,62-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.141,13-TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazlaya dair istemin Reddine,
2-Haksız fiile dayalı alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin Reddine,
3-Karar tarihi itibari ile kabul edilen miktar üzerinden alınması gereken karar ve ilam harcı maktu harca ulaşmadığından, alınması gereken 615,40-TL harçtan 427,60-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 187,80-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan 427,60-TL peşin harç ve 427,60-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 855,20-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 3.141,13-TL (kabul-ret miktarı nazara alınarak) vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 3.141,13-TL (kabul-ret miktarı ve davacı yararına hükmedilen miktarın aşılamayacağı nazara alınarak) vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan toplam 5.534,00-TL yargılama gideri (kabul-ret miktarı nazara alınarak) 1.646,06-TL'lik kısmının davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, geri kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Mahkememizin ... E. ... K. sayılı dosyasında zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00-TL'nin tahsili için hüküm kurulduğu, ...E. sayılı dosya dahilindeki Arabuluculuk Daire Başkanlığı'nın ... dosya ve...büro numaralı dosyasının son tutanağında Mahkememizin işbu dosyasının (... E.) arabuluculuk görüşmelerinin de görüldüğü anlaşılmakla; hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk giderinin yeniden tahsiline yer olmadığına,
9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
Dair, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/06/2025
Katip ... Hakim ...
e-imza e-imza