T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/792 Esas
KARAR NO:2025/87
DAVA:Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:17/02/2016
KARAR TARİHİ:10/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında müvekkilleri tarafından .../.../... adresindeki AVM binasının dış cephe alüminyum, kapaklı cephe, alüminyum kompozit cephe ve alüminyum doğrama işleri ve sair malzeme işçiliği kendilerine ait olmak üzere birim fiyatlar üzerinde anlaşarak yapımının taahhüt edildiğini, ayrıca sözleşme dışı bir kısım işler de yapıldığını, davalılardan ... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ihtarnamesinde 95.000,00-TL ödeme yapıldığı ileri sürülmüşse de böyle bir ödeme gerçekleşmeyip ispata muhtaç olduğunu, karşı tarafça eksik imalata ilişkin alınan delil tespiti raporuna da itiraz ettiklerini, dış cephe kaplamasındaki malzemeler ve cam levhaların hazır olarak geldiğini ve işçiler tarafından montajının yapıldığını beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla gerek sözleşmeye göre gerekse de sözleşme dışı yapılan işlere ilişkin ödenmeyen bakiye 10.000,00-TL'nin ihtarname tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı Norm İthalat şirketi vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; sözleşmede taraf olmamaları nedeniyle kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, kaldı ki sözleşmeye göre diğer davalı tarafından gerekli ödemeler yapılmış olup, davaya konu yapılan işlere ilişkin kendi sorumluluklarına düşen edimleri yerine getirerek diğer davalıya ödeme yapıldığını, ancak davacılar ile aralarında doğrudan hukuki ve fiili irtibat bulunmadığından davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... şirketi vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; görev ve yetki yönünden itiraz ettiklerini, müvekkilinin 19/10/2013 tarihli sözleşme kapsamındaki tüm yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirerek hak ediş ödemesi yaptığını, yapılan işlerin toplam bedelinin daha düşük olmasına rağmen davalılara 95.000,00-TL ödeme yapıldığını, .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı delil tespit raporunda da yapılan işlerin toplam bedelinin 93.980,00-TL olmasına rağmen 95.000,00-TL ödeme yaptıklarını, dolayısıyla borçlarının bulunmadığını, ayrıca davacılar ve işçileri yönünden 9.733,60-TL prim ödemesi yapıldığını, başka bir alacak kalmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
1-Beykoz Vergi Dairesi Müdürlüğüne, İstanbul ve Ordu Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliklerine, İstanbul ve Ordu Ticaret Sicili Müdürlüklerine yazılan müzekkere cevapları,
2-Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası,
3-Tarafların beyan ve dilekçeleri,
Kaldırma; Mahkememizin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ile davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiş olup İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 2021/399 Esas, 2024/901 Karar sayılı kararı ile kaldırılarak Mahkememizin 2024/792 sayılı esasına kaydedilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin 2021/399 Esas, 2024/901 Karar sayılı kararının kaldırma gerekçesinde; "Bir kimsenin Vergi Usul Kanunu'na göre esnaf sayılması, TTK yönünden de esnaf kabul edilmesini gerektirmez. Ticaret siciline ya da Oda'ya kayıtlı olmamak da tacir olmamanın kesin bir kanıtı olmadığı gibi, vergi mükellefi olup olmamak da tacir ve esnaf ayrımında kesin bir ölçüt olarak kabul edilemez (Yargıtay 3 HD 10/09/2018 tarih 2016/20667 E., 2018/8234 K. sayılı emsal kararı).
Davacılar tarafından eser sözleşmesine dayalı alacak talebinin TTK 4 ve 5. maddesi uyarınca sayılan davalardan olmadığından eldeki davanın mutlak ticari olmadığı açıktır. Davanın nispi ticari dava olması için ise her iki tarafın tacir olup hizmetin ve işin tarafların ticari işletmeyle ilgisinin bulunması zorunludur. Bu durumda davalıların sermaye şirketi olup tacir olduğu, davacıların ise gerçek kişi olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda gerçek kişi olan davacıların tacir sayılması için, işin yapıldığı tarih itibariyle tacir olup olmadığına ilişkin yukarıda açıklanan araştırma yapılmalıdır.
Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir." şeklinde karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye alacağın tahsili istemine ilişkindir.
6100 sayılı Yasanın 114/1-c maddesi gereğince mahkemenin görevli olması dava şartlarından olup 115. madde gereğince de Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.
Bilindiği üzere; 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 6335 Sayılı Yasa ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre; her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı yasanın 5/3.maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.
Anılan yasal düzenlemeler uyarınca Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde olduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının, TTK’da ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.
Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 6335 sayılı Yasa ile değişik 4.maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nun 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise; tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile, bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler.
Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların, Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği kuşkusuzdur.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) yürürlüğe girdiği 01.11.2011 tarihinden sonra 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 5. maddesinde 6335 sayılı Kanun ile değişiklik yapılmış ve ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi olmaktan çıkarılıp görev ilişkisine dönüştürülmüştür.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 2021/399 Esas, 2024/901 Karar sayılı ve 23/10/2024 tarihli ilamındaki "Bu durumda gerçek kişi olan davacıların tacir sayılması için, işin yapıldığı tarih itibariyle tacir olup olmadığına ilişkin yukarıda açıklanan araştırma yapılmalıdır." hükmü gereğince, Mahkememizin 09/12/2024 tarihli kaldırma kararı sonrası tensip tutanağı, 2 nolu ara kararı gereğince davacılar hakkında 2013-2014 yılları itibariyle tacir araştırması yapılmasına karar verilmiş olmakla, Ordu ve İstanbul Ticaret Sicili Müdürlükleri, İstanbul ve Ordu Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birlikleri ve ...Vergi Dairesinden gelen müzekkere cevapları incelendiğinde davacıların uyuşmazlık dönemine dair 2013-2014 tarihleri arasında tacir olmadıkları, bu yönde esaslı bir iddialarının da bulunmadığı, davacı ...'nin uyuşmazlık dönemini kapsar şekilde 4/a tescil kaydı bulunduğu, davacı ...'un ise aynı tarihlerde mükellefiyet kaydı dahi bulunmadığı, bu tespitlerin davacılar tarafından ticari işletme işletildiğine, tacir sıfatına dair şüpheyi ortadan kaldırdığı, yapılan işin eser sözleşmesinden kaynaklanıp mutlak ticari davaya da vücut vermediği anlaşıldığından Mahkememizin görevsizliğine, dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan DAVANIN; TTK 5/2. ve HMK 114/1-c. maddeleri gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2. maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-HMK 20/1 maddesi gereğince, kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına resen karar verilmesine,
3-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususunun görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.10/02/2025
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır