T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/157 Esas
KARAR NO: 2025/215
DAVA: Ticari Şirket (Olağanüstü Genel Kurul İstemli)
DAVA TARİHİ: 04/03/2025
KARAR TARİHİ: 13/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Olağanüstü Genel Kurul İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ..., ... Ltd. Şti.'nde %27,5 oranında azlık pay sahibi ortak olduğunu, pay sahibinin bilgi alma ve şirket defter ve bilgilerine erişim toplantısı olan genel kurullar da yıllardan beri yapılmamakta, müvekkilin bilgi alma hakkı sistematik olarak engellendiğini, öncelikle TTK madde 412 ve 617/(3)uyarınca, Davalı Şirket genel kurulunun 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023 yılı genel kurulu için, yukarıda belirtilen gündem ile genel kurula bakanlık komiseri de davet edilmek suretiyle toplantıya çağırılmasına ve bu çağrıyı yapmak üzere kayyım atanmasına karar verilmesini,
yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmili yönünde karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, genel kurulu toplantıya çağırmak için kayyım tayini istemine ilişkindir.
TTK 617/3 maddesindeki "Toplantıya çağrı, azlığın çağrı ve öneri hakkı, gündem, öneriler, çağrısız genel kurul, hazırlık önlemleri, tutanak, yetkisiz katılma konularında anonim şirketlere ilişkin hükümler, Bakanlık temsilcisine ilişkin olanlar hariç, kıyas yoluyla uygulanır." düzenlemesi gereği anonim şirketlerin genel kurulunun toplantıya çağrı usulüne ilişkin hükümler limited şirket genel kurulunun toplantıya çağrı usulü açısından da uygulanacaktır.
Anonim şirket genel kurulunu toplantıya çağrıya yetkili olanlar esas itibariyle TTK m. 410-412 arasında düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler göz önüne alındığında genel kurulu toplantıya çağırabilecekler iki kategoride belirlenmiştir. İlk kategoride genel kurulu toplantıya çağırmaya yetkili ve görevli organlar (TTK m. 410) yer alırken; diğer kategoride ise azlık (TTK m. 411-412) yer almaktadır. TTK m. 410 kenar başlığı “Yetkili ve Görevli Organlar” şeklinde yer almaktadır. Dolayısıyla organların çağrı yetkileri aynı zamanda bir görev niteliğindedir.
Türk Ticaret Kanunu’nun 409. maddesi uyarınca her hesap dönemini izleyen ilk üç ay içinde şirket genel kurulunun olağan toplantıya çağırılması zaruridir. Şirket’in olağan genel kurul toplantılarının Şirket ana sözleşmesi ve yasal mevzuat uyarınca her yıl en geç Nisan ayına kadar yapılması gerekmektedir.
Davacı tarafından Şirket Yönetim Kurulu üyelerine genel kurul toplantısının yapılması için Beşiktaş 25. Noterliği’nden keşide edilen 06369 yevmiye numaralı, 13.05.2019 tarihli ihtarname gönderilmiş ise de ihtarnamenin tebellüğ tarihinden itibaren süresi içinde olumlu cevap verildiği iddia ve ispat edilmemiştir.
Anonim şirket olağan genel kurullarında hangi konuların gündemde yer alması gerektiği TTK’nın 409/1 maddesinde açıkça yazılıdır.
Madde 409- (1) Genel kurullar olağan ve olağanüstü toplanır. Olağan toplantı her faaliyet dönemi sonundan itibaren üç ay içinde yapılır. Bu toplantılarda,
-Organların seçimine,
-Finansal tablolara,
-Yönetim kurulunun yıllık raporuna,
-Kârın kullanım şekline, dağıtılacak kâr ve kazanç paylarının oranlarının belirlenmesine,
-Yönetim kurulu üyelerinin ibraları ile faaliyet dönemini ilgilendiren ve gerekli görülen diğer konulara ilişkin müzakere yapılır, karar alınır.
TTK'nın olağan genel kurul toplantılarına ilişkin düzenlemeleri uyarınca, şirket organlarının seçimi (özellikle süresi dolan yönetim kurulu üyelerinin yerine yeni üyelerin seçilmesi), her olağan genel kurulun zorunlu gündem maddelerinden biridir. Bu husus, şirketin kesintisiz ve hukuka uygun şekilde yönetilmesinin sağlanması amacını taşımaktadır. Dolayısıyla her ne kadar şirketin ortaklar kurulunca genel kurul toplantısı için https://www.ticaretsicil.gov.tr/tmp_gazete/5c4d576d-fa79-11ef-90bc-48df373f5970.pdf linkinde mevcut çağrıda belirtilen gündem ile genel kurul toplantısı çağrısı yapılsa da, söz konusu toplantı çağrısındaki gündemler organ seçimi açısından diğer kanuni zorunlu gündem maddelerini taşımadığından, yani organ seçimi zorunlu gündem maddeleri ile birlikte aynı gündem maddesi içinde olması gerektiğinden -ve her ne kadar davacının bu yöne ilişkin talebi olmasa da- kanuni zorunluluk nedeniyle davamızda hükme bağlanması icap etmektedir.
TTK'nın 413. maddesinde düzenlenen 'gündeme bağlılık ilkesi' uyarınca, genel kurulda, gündemde yer almayan konuların görüşülmesi mümkün değildir. Bununla birlikte, TTK'nın 437. maddesi, pay sahiplerinin genel kurulda, yönetim kurulundan şirketin işleri hakkında bilgi isteyebilmesine imkân tanımaktadır. TTK m. 437/3'e göre, 'Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır.'
Davacının talep ettiği 'şirket hesabından para çıkışları', 'borçlar ve riskler', 'alacaklar', 'dava ve icra dosyaları hakkında bilgi verilmesi' konuları, şirketin mali ve hukuki durumuna ilişkin konular olup, bunlar hakkında bilgi edinilmesi, TTK m. 437 kapsamında pay sahibinin bilgi alma hakkı çerçevesinde değerlendirilmelidir. Söz konusu bilgilerin edinilmesi, özellikle faaliyet raporu, bilanço ve gelir tablosu hesaplarının incelenmesi sonrasında genel kurul görüşülmesi sırasında, bu konularla bağlantılı olarak talep edilebilir.
Bu sebeple, davacının söz konusu bilgi edinme taleplerinin ayrı gündem maddeleri olarak belirlenmesine gerek bulunmayıp, bunlar hakkında genel kurulda TTK m. 437 kapsamında bilgi talep edilmesi mümkün olduğundan, bu yöndeki talebin reddine karar verilmiştir.
TTK'nın 438. maddesinin birinci fıkrası, 'Her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir' hükmünü amirdir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise 'Genel kurul istemi onaylarsa, şirket veya her bir pay sahibi otuz gün içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden bir özel denetçi atanmasını isteyebilir' denilmektedir.
Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde, özel denetçi tayini talebinin genel kurulda gündemde yer almasa bile pay sahibi tarafından istenebileceği anlaşılmaktadır. Bu durum, TTK m. 413'te düzenlenen 'gündeme bağlılık ilkesi'nin istisnalarından birini oluşturmaktadır.
Somut olayda, davacı tarafından özel denetçi tayini talebinin gündem maddesi olarak belirlenmesi istenmiş ise de, anılan kanun hükümleri uyarınca özel denetçi tayininin genel kurulda gündemde yer almasa dahi -bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa-, talep edilebilmesi mümkün olduğundan, bu hususun ayrı bir gündem maddesi olarak belirlenmesine gerek ve imkan bulunmamaktadır. Davacı, TTK m. 438 kapsamındaki hakkını gündemde yer almasa bile genel kurul toplantısında kullanabilecektir.
Bu nedenle, özel denetçi tayini talebinin gündem maddesi olarak belirlenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bakanlık temsilcisinin katılımı ile genel kurulun yapılması talep edilmiş ise de; TTK 617/3 maddesindeki "Bakanlık temsilcisine ilişkin olanlar hariç, kıyas yoluyla uygulanır." hükmünün mefhumu muhalifinden limited şirket genel kurul toplantıları için bakanlık temsilcisinin katılması mümkün olmamakla bu hususta ret kararı verilmiştir.
TTK 410 ve 412. Maddedeki koşulları taşıdığı anlaşıldığından şirketin aşağıdaki faaliyet dönemlerine ilişkin Olağan Genel Kurulunu TTK 409/1. Maddede yazılı aşağıdaki gündemle toplaması için sonuçta aşağıdaki gibi kayyım atanmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacı ...'ın, davalı ... Ltd. Şti.'nin 2012-2023 yıllarına ait olağan genel kurullarının toplantıya çağrılması için kayyım atanması talebinin kısmen KABULÜNE kısmen REDDİNE,
2-Davalı şirketin 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023 yıllarına ait genel kurulunun aşağıdaki kanuni zorunlu gündemle toplantıya çağrılmasına:
Toplantı Divan Başkanlığı seçimi ve Genel Kurul Toplantı tutanağının divan başkanlığı tarafından imzalanması yetkisi verilmesi
İlgili yıllara ait Yönetim faaliyet raporunun ve gerekmesi halinde bağlılık raporunun okunması, tetkik ve müzakeresi
İlgili yıllara ait bilanço ve gelir tablosu hesaplarının okunması, tetkik ve müzakeresi ve onaylanması
Yönetimin Türk Ticaret Kanunu gereğince ilgili yıl çalışmalarından dolayı ayrı ayrı ibra edilmesinin görüşülmesi
Kar dağıtımının görüşülmesi
Şirket organlarının seçilmesi
3-Davacının bilgi edinme taleplerinin (şirket hesabından para çıkışları, borçlar ve riskler, alacaklar, dava ve icra dosyaları hakkında bilgi verilmesi) gündem maddesi olarak değil, TTK m. 437 kapsamında genel kurulda bilgi alma hakkı çerçevesinde değerlendirilmesine,
4-Davacının özel denetçi tayini talebinin, TTK m. 438 uyarınca genel kurul toplantısında ayrıca talep edilebileceğinden, gündem maddesi olarak belirtilmesine gerek olmadığına,
5-Limited şirketlerde gündem maddeleri Bakanlık Temsilcisi bulunmasını gerektiren hususlardan olmadığından, bakanlık komiseri huzurunda genel kurulun yapılması talebinin REDDİNE,
6-Gündemi düzenlemek ve TTK hükümleri uyarınca çağrıyı yapmak üzere SMMM ...'in atanmasına,
7- 70.000,00-TL kayyım ücretinin davalı şirketçe karşılanmasına,
8-Davacı tarafından yatırılan 615,40-TL peşin harç ve 615,40başvuru harcı olmak üzere toplam 1.230,80-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
9-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
10-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen taraflara iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile kesin olarak karar verilmiştir.13/03/2025
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır
Bu belge elektronik imza ile imzalanmış olup ayrıca ıslak imza uygulanmayacaktır.“5070 sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur.”