T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/310 Esas
KARAR NO:2026/393
DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:30/04/2025
KARAR TARİHİ :27/04/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkilinin ... (... ... Geçişi ve Bağlantı Yolları Dahil) Otoyolu Projesi'nin yap-işlet-devret modeli ile yapımı ve işletilmesi olduğunu, davalının; ... plakalı araçları ile müvekkili tarafından işletilen köprü ve otoyoldan muhtelif tarihlerde ihlalli geçişler yaptığını, davalı yanca ihlalli geçişlere ilişkin bedellerin zamanında ödenmemesi üzerinde davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü 2024/... sayılı dosyası ile takip başlattıklarını ancak davalını haksız itirazı ile takibin durdurulduğunu, ilgili kanun ve yönetmeliklere göre ihlalli geçiş yapanların 45 günlük süre içinde geçiş bedellerini cezai bedel olmadan ödeyebilecekleri hususunun düzenlendiğini, ilgili kanun ve yönetmelik hükümleri ile müvekkiline işletici şirket sıfatıyla geçiş tutarının 1 katı ve 4 katı tutarındaki ceza tutarını genel hükümlere göre tahsil etme hak ve yetkisi verildiğini, müvekkilinin kamu kurumu olmaması nedeniyle tebligat yapma ve tebligat ile karşı tarafı temerrüde düşürme yetkisini haiz olmadığı, 6001 sayılı Kanun uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin, geçiş tarihini izleyen 15 gün içerisinde ödenmemesi halinde 1 katı, 45 gün içerisinde ödenmemesi halinde ise 4 katı tutarındaki cezai yaptırım uygulanabileceğini, diğer yandan ihlalli geçişten sonra 15 gün içinde bakiye yüklenmesinin ihlalli geçiş bedellerinin ödenmiş olduğu anlamına gelmediğini iddia ederek; davanın kabulü ile itirazın iptalini, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; Müvekkilinin ABD merkezli uluslararası paket ve hızlı kargo taşımacılığı yapan bir şirket olduğunu, bu hususta müvekkilinin Türkiye'de; paket ve kargoların alıcılarına teslim edilmesi, taşıma ücretinin tahakkuk ve tahsilinin yapılmasında acenteleri bulunduğunu, müvekkilinin taşımasını üstlendiği kargoları aktarma merkezleri - şubeler - müşteriler arasında ring seferleri ile gerçekleştirdiğini, müvekkilinin araçlarında HGS cihazının bulunduğunu, geçişler esnasında geçiş ücretlerinin otomatik tahsilinin sağlanması amacıyla ... ... Hiz. A.Ş. İle müvekkili arasında 09.10.2018 tarihli "HGS Kurumsal Elektronik Etiket Satış ve Bakiye Yükleme Kullanıcı Sözleşmesi " akdedildiğini, işbu sözleşme ile bakiye olmadığında dahi PTT tarafından kredili bakiye yüklemesi yapılacağı hususunda anlaşıldığını, hal böyle iken davacının müvekkiline ihlalli geçiş yapıldığı hususunda yazılı bilgilendirme yaptığını ancak nedenleri araştırmadan keyfi şekilde takip başlattıklarını, geçiş ücretlerinin tahsil edilememesinde davacının sistemlerinden kaynaklanan kusur bulunduğunu iddia ederek; davanın reddini, aksi halde davacının cezai bedel talebinin reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya bırakılmasını talep etmiştir.
.... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Sayılı İcra Dosyasının İncelemesinde; alacaklı tarafından borçlu aleyhine 836,925,00-TL asıl alacağın ödenmesi amacıyla 23/08/2024 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 31/08/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 02/09/2024 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın İcra İflas Kanunu'nun (İİK) 67. maddesinde düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içind
Mali Müşavir Bilirkişinin 20/07/2025 Tarihli Raporunda Özetle; "Davacının takibin dayanağı olarak sunduğu tabloda 139 adet ihlalli geçiş bulunduğu, toplamda 27 araca ilişkin çeşitli tarihlerdeki geçişlere ilişkin 167.385,00-TL geçiş ücreti ve 669.540,00-TL 4 kat ceza bedeli olmak üzere 836.925,00-TL'nin davacı tarafça .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... sayılı dosyası ile talep edildiği, HGS hesap hareketlerinden davalı araçlarının davalı vekilinin bahsettiği gibi başka firmaların işlettiği köprü ve otoyollardan da geçmiş olup, sözü edilen köprü ve otoyollardan geçişi esnasında tahakkuk eden geçiş ücretleri, araçta takılı bulunan HGS nin bağlı bulunduğu PTT nezdindeki hesaptan tahsil edildikleri, ancak davacının sunduğu tablodaki geçiş ücretlerine yeter bakiye geçiş anında bulunmadığı, HGS hareketlerinde diğer geçiş ücretlerinin daha düşük bedeller olduğu, herbir araç için HGS ürünlerindeki bakiye ve HGS ürününden ücretlendirilen geçiş bilgilerinin yer aldığı banka hesap hareketlerinden geçiş anında da bakiyelerinin davaya konu geçit ücretleri için yetersiz olduğu ve cezasız son ödeme tarihine kadar geçiş ücretlerinin karşılanmasına yeter bakiyenin de yüklenmediği, ücret alınamama sebebinin davacı sisteminden kaynaklanması halinden söz edebilmek için davalı araçlarının HGS bakiyelerinin geçiş ücretlerine yeterli olması durumunda davacının ödeme alamaması halinde geçerli olabileceği, somut olayda HGS bakiyeleri yetersiz olduğu için davacının geçiş ücretlerini tahsil edemediği görüldüğü, HGS bakiyeleri için geçiş tarihinden sonra yüklemeler yapılmış ancak geçiş ücretlerini karşılar tutarda yüklemeler yapılmadığı,
yasal düzenleme ve değişiklikler kapsamında gerekli ihtarat ve sürenin yerine getirilip getirilmediği hususu hukuki değerlendirmeyi gerektirdiğinden sayın mahkemenizin takdirinde olduğu, sayın mahkemece davacının ihlalli geçişler nedeniyle davalıdan alacaklı olduğu kabulü halinde; 836.825,00-TL asıl alacak (167.385,00-TL geçiş ücreti ve 669.540,00-TL ceza bedeli) ve 87.283,93-TL faiz alacağı olduğu" görüş ve kanaatine varılmıştır.
Mali Müşavir Bilirkişinin 14/02/2026 Tarihli Ek Raporunda Özetle; "... plakalı aracın 06.06.2024-26.06.2024 tarihleri arası ücret yüklemeleri yapıldığı ancak her bir bakiye yükleme sonrası dava konusu geçişler dışında geçiş ücretleri tahsil edildiği, 15 günlük süre içerisinde dava konusu geçişlere ilişkin 6.015-TL ücretin yüklenmediği ancak 07.06.2024 tarihinde 1.018,10-TL bakiye bulunduğu, dolayısıyla 06.06.2024 tarihli 1.005-TL geçiş ücretinin tahsil edilebileceği kalan 5.010-TL geçiş ücreti için bakiyenin yeterli olmadığı, ... plakalı araca ilişkin kök raporda yapılan değerlendirmelerde maddi hata yapılmış olup ek raporda yapılan inceleme neticesinde; ... plakalı aracın 21.05.2024-16.06.2024 tarihleri arası ücret yüklemeleri yapıldığı 10.655-TL geçiş ücretinin 5.315-TL‘sinin geçiş anında bakiyesinin yeterli olduğu, geri kalan 5.340-TL (10.655-5.315) geçiş anında bakiyenin yeterli olmadığı 15 günlük süre içinde davalı şirketçe yüklemeler yapıldığı, ... plakalı aracın 15 günlük süre içerisinde dava konusu geçişlere ilişkin HGS bakiyelerinin 21.05.2024-30.05.2024 tarihleri arası 9 adet geçiş ücretinin tamamını karşılayacak ücret toplamı ödemesinin mevcut bakiye ile yeterli olmadığı,
139 adet geçiş ücretinin toplamının 167.385,00-TL olduğu, ... plakalı araç için 5 adet geçişe ait 5.315-TL geçiş ücreti anında HGS bakiyesinin yeterli olduğu ve 34 UJ 6115 plakalı araç için 1 adet geçişe ait 1.005-TL geçiş ücretinin devam eden 15 gün içinde tahsil edilebileceği 139 adetin 6 adet toplamda 6.320-TL‘sinin geçiş anında ve 15 günlük süre içerisinde yeterli bakiyesinin olduğu
tespit edilmiştir. Dolayısıyla 6 adet 6.320-TL geçiş için ceza tutarının yersiz olduğu, HGS hesap hareketlerinden davalı araçlarının davalı vekilinin bahsettiği gibi başka firmaların işlettiği köprü ve otoyollardan da geçmiş olup, sözü edilen köprü ve otoyollardan geçişi esnasında tahakkuk eden geçiş ücretleri, araçta takılı bulunan HGS nin bağlı bulunduğu PTT nezdindeki hesaptan tahsil edildikleri, ancak davacının sunduğu tablodaki geçiş ücretlerine yeter bakiye geçiş anında bulunmadığı, HGS hareketlerinde diğer geçiş ücretlerinin daha düşük bedeller olduğu, ihlalli geçiş tarihleri ile devam eden 15 günlük süreyi gösteren HGHGS hesap hareketleri incelenmiş olup HGS bakiyeleri için geçiş tarihinden sonra yüklemeler yapılmış ancak 161.065-TL (167.385-6.320) geçiş ücretlerini karşılar tutarda yüklemeler yapılmadığı, bakiyelerin yetersiz olduğu, müzekkere cevabında HGS bakiyelerinin hiçbir zaman sıfırlanmadığı, davalı hesabına yüklemeler yapıldığı, sistemin aktif şekilde çalıştığı belirtilmiş ancak somut olarak dava konusu 139 adet geçiş ücretlerinin yüklendiği yada neden yüklenemediği/tahsil edilemediği ifade edilmemiştir. Ekindeki belgelerde ihlalli geçişlere ilişkin bakiyenin yüklenmediği tahsilatın yapılamadığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak 139 adet ihlalli geçiş bulunduğu, toplamda 27 araca ilişkin çeşitli tarihlerdeki geçişlere ilişkin 167.385,00-TL geçiş ücreti ödenmediği sabittir. Geçiş ücretlerinin tahsil edilememesinin davacı sisteminden kaynaklanıp kaynaklanmadığı teknik olarak incelenmesi gerekmekte olup davacı sisteminin incelenmesi uzmanlık alanım değildir. Davacı tarafın ise; davaya konu uyuşmazlık esasına konu ihlalli geçiş fiili kapsamında davalıya 04.07.2024, 05.07.2024, 06.07.2024, 08.07.2024, 11.07.2024, 12.07.2024, 15.07.2024, 20.07.2024, 22.07.2024, 26.07.2024, 28.07.2024, 29.07.2024, 09.08.2024 tarihlerinde davalının KEP adresine bilgilendirmeler yapılmış ve davalı KEP yolu ile bilgilendirildiğini ifade etmektedir. Dolayısıyla davalı tarafın ihlalli geçişlere ilişkin bilgi sahibi olup olmadığı sayın mahkemenin takdirinde olduğu, dava konusu 139 adet ihlalli geçiş bulunduğu, toplamda 27 araca ilişkin çeşitli tarihlerdeki geçişlere ilişkin 167.385,00-TL geçiş ücreti davacının alacaklı olduğu, davacının geçiş ücretlerinin tahsil edilememesinin davacı sisteminden kaynaklanmadığı kanaati hasıl olması durumunda davacının cezai tutarı talep edip edemeyeceğinin mahkemenin takdirinde olduğu, davacının geçiş ücretlerinin tahsil edilememesinin davacı sisteminden kaynaklandığı kanaati hasıl olması durumunda salt ödenmeyen geçiş ücretinin 167.385,00-TL olduğu, mahkemece davacının ihlalli geçişler nedeniyle davalıdan alacaklı olduğu kabulü halinde; 167.385,00-TL geçiş ücreti ve 644.260-TL cezai şart bedeli hesap edildiği" görüş ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLER:
-.... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... sayılı icra dosyası
-Davacı vekili tarafından sunulan; ihlalli geçişlere ilişkin sorgulama sonuçları, ihlalli geçişleri bildirir KEP bilgilendirmeleri
-Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) ve ...'nden (PTT) gelen; davalıya ait HGS/OGS hesap hareketlerini içerir müzekkere cevabı
-... ... A.Ş'den gelen müzekkere cevabı
-Tarafların beyan ve dilekçeleri
-Bilirkişi raporları
-Arabuluculuk son tutanağı
-Tüm dosya kapsamı
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, ihlalli geçişten kaynaklı alacak için başlatılan takipte itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir...” hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
6001 sayılı Kanun'nun 30/5. maddesine göre; geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde, geçiş sırasındaki sistem alarm verdiğinden, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. Bu geçiş ücreti, hesabında para olması halinde otomatik olarak düşer.
Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, Davacının işletmecisi olduğu otoyoldan davalı adına kayıtlı araçların bir kısmının ücret ödemeksizin geçiş ihlali yaptığı, bu nedenle dava konusu takibe ilişkin borç bulunduğu, davacının geçiş ücreti ve cezalı bedele dair asıl alacağının tahsili istemiyle icra dosyasında takip yaptığı, davalının yasal süresi içerisinde yaptığı itiraz üzerine takibin durmasına karar verilmesi nedeniyle davacı tarafından itirazın iptali davası açtığı görülmüştür. Davalı cevap dilekçesinde özetle ücretin çekilmemesinin sebebinin davacı sisteminden kaynaklandığını, ... şirketi ile yapılan sözleşmede bakiye bulunmasa dahi kredili yükleme sisteminin bulunduğunu savunmuştur.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda davalının tüm geçişleri, KGM ve PTT cevapları ayrı ayrı incelenmiş, itirazlar ek rapor ile değerlendirilmiş, yüklemeye dair sözleşme dosyaya kazandırılmıştır. Bilirkişi raporunda bir kısım geçişlerin (6 adet) yapıldığı anda sistemde yeterli bakiye bulunmasına rağmen ücretin çekilmediğinin görüldüğü tespit edilerek bunların cezalı tutarı dışlanmış ve geriye kalan 133 adet geçişte yeterli bakiye bulunmamasından dolayı ücretin çekilmediği rapor edilmiş ve karşılığı olan miktarlar cezalı bedel ile birlikte hesaplanmıştır. Rapor denetime elverişli olmakla hükme esas alınmıştır.
Davalı yan her ne kadar sistemde bakiye olmamasının mümkün olmadığını savunmuş ise de hesabında yeterli bakiye bulundurma yükümünün davalıya ait olduğu, 3. kişilerle yapılan sözleşmenin davacıya karşı ileri sürülemeyeceği, KGM ve PTT yazılarından bakiyenin yetersiz olduğu kanaatine varılmıştır. Davalı vekilinin de belirttiği gibi taşımacılık işi yapan şirketin büyüklüğü, araç sayısının çokluğu, geçişlerin çoğunlukla art arda gerçekleştiği ancak buna karşın yapılan otomatik yükleme miktarlarının araç ve geçiş sayısı itibariyle tacirden beklenen basirete rağmen az miktarda olduğu, otomatik yüklemenin tahsil edilecek bedelden ziyade bakiye yetersizliğine dair ihtimali ortadan kaldıracak şekilde, tedbirli ve özenli tacirden beklenen basirete uygun miktarda olması gerektiği, bu şekilde eksik tutar kalmayıp tahsilinin yapılabileceği, ancak genel olarak yapılan yüklemelerin toplu şekilde ve eksik kalan tutara göre yapıldığı ve geçiş sayısı karşısında eksik kaldığı, 3. kişilerle yapılan sözleşme koşullarının davacıya karşı ileri sürülemeyeceği, davacının sisteminden kaynaklanan bir arıza veya eksikliğin somut olarak tespit edilemediği, 6001 sayılı Kanunun 30/5. Maddesinde araç sahibine bilgi verileceğini belirtmekle burada işleten davacıya yüklenen yükümlülük bilgi verme amaçlı olup temerrüde dayalı bir sonuç doğurmadığı, nitekim hizmetin niteliği gereği davalının ücret ödeme borcunun araç geçişinin tamamlanması ile doğduğu, belirli vade ve temerrüt şartlarının doğrudan kanun ile belirli süreler dahilinde belirlendiği anlaşılmakla bu yönlerdeki itirazlara itibar edilmemiş, ek rapordaki miktarlar itibariyle davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, 6 adet geçiş yönünden ise yeterli bakiyeye rağmen ücretin tahsil edilmeyişinin davalıdan kaynaklanmadığı, bu durumda dört kat cezalı miktarın dışlanması gerektiği kanaatiyle bu miktar yönünden talep reddedilmiştir.
İcra İnkar Tazminatı Yönünden; Dava konusu alacağın önceden belirlenebilirlik, bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşıdığı, bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, davacının icra inkar tazminatı kabulü ile, alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yöneltilen itirazının kısmen iptaline, takibin 811.645,00-TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazlaya dair istemin Reddine,
2-Alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olduğundan %20 oranında hesaplanan icra inkar tazminatı 162.329,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Karar tarihi itibari ile alınması gereken 55.443,47-TL karar ve ilam harcından 14.292,59-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 41.150,88-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan 615,40-TL başvuru harcı ve 14.292,59-TL peşin harç olmak üzere toplam 14.907,99-TL harç bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 127.746,75-TL (kabul miktarı nazara alınarak) vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 25.280,00-TL (red miktarı nazara alınarak) vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan toplam 16.172,60-TL yargılama giderinden (kabul-ret miktarı oranlanarak) 15.684,38-TL'lik kısmının davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine; arda kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-6325 sayılı kanunun 18/A-13. maddesi uyarınca hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00-TL'nin (kabul-ret miktarı oranlanarak) 3.491,26-TL'sinin davalıdan; 108,74-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/04/2026
Katip ... Hakim ...
e-imza e-imza