T.C.
İSTANBUL
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/... Esas
KARAR NO: 2024/511
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), Sözleşmenin İptali
DAVA TARİHİ: 21/02/2020
KARAR TARİHİ: 10/07/2024
BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2020/... ESAS
2021/... KARAR SAYILI DAVASI
DAVA: Sözleşmenin İptali
DAVA TARİHİ: 11/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), Sözleşmenin İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/
İDDİA:
Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; Davacı ... (...), 5910 sayılı ... İle İhracatçı Birliklerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 2. maddesinin d bendinde "Birliklerin koordinasyonunu sağlamak, ihracatçıların sorunlarının çözümüne yönelik çalışmalarda bulunmak, dış ticaretin ülke menfaatlerine uygun olarak gelişmesine yardımcı olacak çalışmalar yapmak ve ihracatçıları en üst düzeyde temsil etmek üzere, ihracatçı birliklerinin üst kuruluşu olan, özel bütçeye sahip ve tüzel kişiliği haiz" bir kurum olarak tanımlandığını, ...'in, ihracatçı kurum ve kuruluşların çatı kuruluşu sıfatıyla, bölgesel ve sektörel olarak faaliyet gösteren 61 İhracatçı birliğini, 27 İhracatçı sektörünü ve ihracatçı birliklerine hizmet veren 13 genel sekreterliği temsil ettiğini ve kurumsal yapıyı daha güçlü inşa etmek için merkezi bir yazılım sistemi kurmaya karar verdiğini, IBM'den aldıkları danışmanlık hizmeti sonrasında ...-... yazılımının kullanılmasına kara verdiklerini ardından ... A. Ş. ile "Yazılım Lisansı ve Destek Anlaşması" İmzalandığını, ... Lisanslarının alınması otomasyon projesinin bir bölümü olup asıl önem arz eden bölümün; satın alınan lisansların ...'in ihtiyaçlarına göre revize edilmesi, uyarlanması ve yapılan revizelerin testlerinin gerçekleştirilerek canlı kullanıma geçilmesinin sağlanması olduğunu, ... ile davalı arasında 05.01.2017 tarihli "... Uyarlama, Uygulama Geliştirme, Bakım ve Destek Hizmeti Alımı Sözleşmesi" ve eki teknik şartname İmzalandığını, Anılan sözleşmeyle davalının, 870.000 Euro bedelle davacının otomasyon İhtiyacını karşılamaya yarar yazılımları anahtar teslimi olarak kurmayı, geliştirmeyi, devreye almayı, bakım hizmeti vermeyi, destek, garanti ve danışmanlık hizmeti sunmayı üstlendiğini, Sözleşmeye göre işin teslim tarihinin 01.07.2018 olduğunu, projenin iki fazdan oluştuğunu, Sistemde tespit edilen hataların giderilmesi için "bilet" olarak tabir edilen 8000 civarında kayıt açıldığı halde çeşitli önem seviyelerine sahip 6500 adet civarında bilet talebinin yanıtsız bırakıldığını, Davacının, taraflar arasında pek çok defa toplantılar düzenleyerek çözüm bulunmasını istediği, ancak bir sonuç alınamayınca, Davalıya sözleşmeye uygun davranması için ... Noterliğinin 2160 yevmiye sayılı ve 01.02.2019 tarihli ihtar çektiğini, Davalının cevaben keşide ettiği ... Noterliğinin ... yevmiye sayılı ve 11.02.2019 tarihli ihtarıyla Üyelik, Beyanname ve Dış ticaret Modülü ve bu modüle bağımlı çatışan Devlet Yardımları ve Fuarlar, Heyetler Modüllerinin çalışmadığını kabul ve ikrar ettiğini, devamla davalı “modüllere ait bedellerin bundan sonra ödenecek bedellerden düşürülmesini veya alınmış kısımların iadesini" önerdiğini, davalının çalışmadığını kabul ettiği modüllerin ... Ihracatının temel işlev ve esasını oluşturan hayati modüller olduğunu, projenin hayata geçirilmek istenmesinin asıl amacı bahsi geçen modüller olduğunu, Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 8. 1. b maddesinde "yüklenicinin sözleşme ve eklerinde hüküm altına alınan mükellefiyetlerinden herhangi birini yerine getirmemesi veya işe gereken önemi vererek uygun şekilde işi yürütmemesi"'nin davacı açısından sözleşmenin haklı nedenle feshi sebebi olarak belirtildiğini, davalının, sözleşmesel ödevlerini yerine getirmediği ve verilen süreye rağmen getiremeyeceği anlaşıldığından sözleşmenin taraflarınca ... Noterliği'nin 24.09.2019 tarihli ve ... yevmiye sayılı İhtarıyla ve haklı nedenle feshedildiğini, Sözleşmenin 8. 3. c maddesiyle yüklenicinin sözleşmenin feshine neden olması halinde ... tarafından görevlendirilecek ve yüklenicinin de hazır olmaya zorunlu olduğu bir heyet tarafından yapılan ve yapılamayan işlerin tespit edileceği bir muayene gerçekleştirileceğinin hüküm altına alındığını, devamında Yüklenici veya vekili yazılı tebligata rağmen tespite katılmazsa tespitin gıyapta gerçekleştirileceğini ve bundan dolayı yüklenicinin hiçbir. hak talebinde bulunamayacağını, itiraz edemeyeceğini, Bu düzenleme uyarınca 30.10.2019 günü muayene heyeti toplantı günü olarak tespit edilmiş ve davalıya e-posta ve kurye aracılığıyla toplantı daveti gönderildiğini, davalının, toplantıya katılmamış ve başka bir toplanı günü belirlenmesini talep ettiğini, bunun üzerine 04.11.2019 günü toplantı günü olarak belirlenerek davalıya ... Noterliği'nin 30.10.2019 tarihli ve ... yevmiye sayılı toplantı daveti gönderildiğini, davalının, ikinci toplantıya da katılmadığını herhangi bir özür beyan etmediğini, ... tarafından görevlendirilen Muayene Heyetinin çalışmalarını davalının gıyabında tamamlamış, raporda projenin gelişim süreci ve tespit edilen sözleşmeye aykırılıkların detaylı olarak kaleme alındığını, sonuç olarak ...'in uğradığı zararın 2.024.076,06-TL olarak tespit edilmiş olduğunu, Zararının tespit edilmesiyle tazmini için davalıya ... Noterliği'nin 29.11.2019 tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi keşide edilerek sözleşmenin haklı nedenle feshi nedeniyle doğan 2.024.076,06-TL'nin ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içinde ödenmesinin talep edildiğini, davalının, ... Noterliği'nin ... yevmiye sayılı ve 06.12.2019 tarihli cevabi ihtarıyla itirazda bulunmuş ve herhangi bir ödeme yapmadığını, Sözleşmeye göre davalının çeşitli modüllerden oluşan çalışan projeyi, uyumlu ve çalışan bir şekilde anahtar teslimi olarak tamamlamakla yükümlü olduğunu, ancak davalının sözleşmenin açık ve kesin hükmünü süresi içinde yerine getiremediğini, Muhasebe (Bütçe Dahil), Satınalma, İnsan Kaynaklan, Doküman Yönetim Sistemi, İş Zekası ve Raporlama, Proje Yönetimi modüllerinin 02.07.2018 tarihinde canlı kullanıma alındığını, canlı kullanıma geçişle birlikte modüllerin çok sayıda hata ve eksiklik içerdiğini, kullanma imkanının bulunmadığını, Eksiklikler nedeniyle; Çok sayıda kullanıcıdan şikayeti alındığını, Davalının, kanuni ve idari yükümlülüklerini yerine getiremediğini, zira modülün performansının son derece düşük olduğunu, Modüllerin, güvenlik ihlali riski barındırdığından büyük finansal zararla yol açabilecek nitelikte olduğunu, Yukarıda isimlerini sıraladıkları modüllerin ağır kusurlu olarak teslim edilmiş olduğunu, buna karşın Üyelik, Beyanname ve Dış Ticaret, Devlet Yardımları, Fuar ve Heyetler Modüllerinin ise hiç teslim edilmediğini, davalının, bu modülleri teslim etmediğini, edemeyeceğini ikrar etmiş ve bedellerini geri ödemeye hazır olduğunu noter huzurunda kabul ettiğini, Davalının, konusunda uzman bir ticaret erbabı olarak sözleşmeyle üstlendiği yükümlülükleri kendi kusurlu eylemleriyle yerine getiremeyerek sözleşmenin feshine neden olan yüklenici konumunda olduğunu, Davalının tazmin yükümlülüğünün ilki teslim etmediği, edemeyeceğini ikrar ettiği ve bedelini iade etmeyi önerdiği Üyelik Beyanname Modülü için kendisine ödenen bedelden oluştuğunu, üyelik Beyanname Modülü ile İlgili olarak davacıya hiçbir hizmet sunmayan davalının bedeli tahsil ettiği tarihten iade tarihine kadar geçecek sürede işleyecek faiziyle birlikte iade borcu altında olduğunu, Diğer bir zarar kaleminin, teslim edilmeyen modüller nedeniyle ... projesinin alt yapısını teşkil edecek Hana sunucuları için bugüne kadar yapılan ödemeler olduğunu, teknik konularda uzman olduğu kabul edilmesi gereken davalının, davacının ilgili modüllerin sorunsuz çalışması için gerekli olduğunu ifade ederek sunucuları satın almaya yönlendirdiğini, davalının yönlendirmesi ile gerekli ödemeleri yapan ...'in, modüller teslim edilmediği için sunuculardan faydalanamadığını, İzah ettikleri üzere davalının, bir kısım modülleri teslim etmiş ise de teslim edilen modüllerin kendilerinden beklenen işlevi yerine getirmekten çok uzak ve ayıplı olduğunu, söz konusu modüllerin sorunsuz hale getirilerek işlevsellik kazandırılması için dışarıdan hizmet alınması suretiyle ek geliştirme yapılması gerektiğini belirtmiş, Tüm kalemlerde fazlaya dair haklarız saklı kalmak kaydıyla şimdilik; ...'in ödemesini yaptığı halde teslim alamadığı modüllere karşılık şimdilik 100.000-TL'nin, Davalının teslim edem ediği modüller nedeniyle kullanılamayan sunucular için ödenen bedelin şimdilik 60.000 TL'sinin, Davalının ayıplı olarak teslim ettiği modüllerin sorunsuz hale getirilmesi için yapılması gereken harcamaya karşılık 40.000 TL olmak üzere toplam 200.000-TL zararın, davalının ihtarlarında temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek reeskont faiziyle terlikte tahsili ile davacıya ödenmesini, Fazlaya dair haklarının saklı tutulmasına, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesi ekinde taraflarına tebliğ edilen hiçbir delil veya ek belge bulunmadığını, bu aşamadan sonra delil sunulmasına muvafakat etmediklerini, Davacı hem dava dilekçesinde hem de delil listesine koyduğu ... Noterliğinden 29.11.2019 tarih ve ... yevmiye numarası ile keşide ettiği ihtarında; kendi muayene heyetinin inceleme ve raporları neticesinde uğradığı zararın 2.024.070,06-tI olarak tespit edildiğini belirttiğini, Davacı alacağın miktarının tam olarak belirleyip bizzat beyan ettiğinden belirsiz alacak davası açmasının mümkün olmadığını, Davacının sözleşmeyi haksız feshettiğini, her ne kadar davacı şirketin sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmediğini iddia etmişse de; sözleşme ve proje kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmeyen ve bu sebeple projeyi geciktiren tarafın davacının ve üye birliklerinin bizzat kendisi olduğunu, Davacının fesih ihtarnamesine cevaben gönderilen ihtarnamelerde de belirtildiği üzere; davalı Şirket Sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini fazlasıyla yerine getirmesine, Muhatabın tüm ihmallerine ve projenin aksamasına neden olan fiillerine ve ekstra maliyete katlanarak projeyi devam ettirmesine rağmen; davacının hiçbir zaman Projeyi tam olarak sahiplenmediğini, üzerine düşen görevleri yerine getirmediğini, ayrıca proje kapsamındaki ihracatçı birliklerinin yapması gereken test ve çalışmalarla ılgili sorumluluklarını da aksatmış ve Proje takviminde gecikmeye bizzat kendisinin sebep olduğunu, Davalı dava konusu projenin devasa bir proje olduğunu ve projenin %80'inin yani çok büyük bir kısmının başarıyla tamamladığını, Taraflar arasında imzalanan Sözleşmede Projenin iki faz olarak planlandığını ve davalının bu plana uygun olarak çalışmaya ve proje modüllerini teslim etmeye başladığını, ancak Projenin 1. Fazının sonuna gelindiğinde; Davacının kendi birliklerinin sistem geçişine hazır olmaması sebebiyle proje takviminin değiştirilmesini ve canlı kullanıma geçiş tarihlerinin ertelenmesini talep ettiğini, Davalının bu değişikliğin aleyhine olmasına rağmen iyi niyetli yaklaşarak davacının talebini kabul ettiğini, Tarafların proje takviminin ve ödeme tarihlerinin değiştirilmesi için 26.01.2018 tarihli “05.01.2017 tarihli Sözleşmenin Ek Protokolü” isimli değişiklik protokolünü imzaladığını, Ardından Davacının tekrar bir değişiklik talep ettiğini ve ... modülünün Faz 2. 2. kapsamından çıkarılmasını istediğini, davalının yine iyi niyetli yaklaşarak ve Davacının tek taraflı keyfi talebiyle proje bedeli azalmasına rağmen bu talebi kabul ettiğini ve Taraflar arasında 29.06.2018 tarihli “05.01.2017 tarihli Sözleşmenin Ek Protokolü” isimli değişiklik protokolünü imzaladıklarını, Bu değişikliklerin proje kapsamı ve proje takvimi aşağıdaki gibi oluşturduğunu ve projenin fazlarının çok büyük bir kısmının (yaklaşık %80'i) tamamlanmış ve davacı tarafından, dava konusu projedeki tüm kavramsal tasarım ve geliştirme dokümanlarının davacı tarafından bizzat uygun görülmüş ve onaylandığını, Davacıya dilekçesindeki eksik hususların tamamlanması için 1 haftalık kesin süre verilmesine ve bu süre içinde eksikliğin giderilmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini, Davacı zararını uzmanlarda oluşturduğunu belirttiği muayene heyetine tespit ettirdiği ve dava dilekçesinde açıkça beyan ettiği için davanın belirli alacak davası olarak kabulünü ve 2.024.070,06-TL üzerinden harcın tamamlatılmasına karar verilmesini, Sözleşme kapsamında teslim edilen modüller 2 yılı aşkın zamandır kullanıldığı ve ayıp ihbarında bulunulmadığı için zarar taleplerinin hak düşürücü süre itirazımız ve ayrıca zamanaşımı yönünden reddini, Sözleşme feshedildikten sonra açılan davada müspet zararlar talep edilemeyeceğinden; bu yöndeki taleplerinin her halükarda reddini, Davalının, Sözleşmeye ve kavramsal tasarım onaylarına uygun hareket ettiğinden ve Davacının bir talep hakkı bulunmadığı için Davanın reddini; Ayrıca zarar doğduğunu kabul etmemekle birlikte; bir zarar varsa bile bu zarara Davacı kendi fiilleriyle yol açtığından Dava konusu taleplerin reddini, Davanın, usul ve esastan hukuka aykırı olduğu için reddini, Her halükarda davalı ile ilgili taleplerin hukuki dayanağının olmaması nedeniyle reddini, Yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin Davacılar uhdesinde bırakılmasına karar verilmesini, Süre uzatım talebimizin kabulü ve/veya COVID-19 kapsamında sürelerin uzamış sayılması halinde ek cevap dilekçesi ve delil sunma haklarımız; tarafımıza tebliğ edilmeyen her türlü belge ve delille ilgili itiraz ve beyan hakları ile davalının haksız fesihten ve Sözleşme kapsamında gerçekleşen tüm ek çalışmalardan, Sözleşmeden ve yasadan doğmuş ve doğacak tüm zarar ziyanı talep, mahsup, indirim ve sair yasal haklarını saklı tutarak talep etmiştir.
Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Her ne kadar dava dilekçesinde, davalının, ... ile diğer davalı ... arasındaki Sözleşme'ye aykırılık nedeniyle müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu iddia edilmişse de davacı tarafından ileri sürülen hususların gerçek dışı, soyut ve mahkemeyi yanıltmaya yönelik olduğunu, davalının sözleşmede taraf olmadığını, sözleşmede imzasının bile bulunmadığını, sözleşmenin ... ile ... arasında olduğunu, ... ile ... arasında dava dilekçesinde iddia edildiği anlamda bir ortaklık bulunmadığını, diğer davalı ...'nin, davalı ...'ın temsilcisi veya acentesi olmadığını, ...'nin kendi nam ve hesabına hareket eden bağımsız bir firma olup, davalı ...'ın yazılımını müşterilerine özel ürün oluşturduğunu, Davalı ...'ın, dava konusu olayda herhangi bir yönlendirmesi olmadığını, somut olayda da, davacı tarafından bir ihale yapıldığını, davalı ...'ın da bu ihaleye katılıp davacıya hizmet sunmak istediğini ancak davacının, ihale sonucunda işi, ihalede en düşük teklif vermiş olan diğer davalı ...'ne verdiğini, Davalı ... ile davacı ... arasındaki hukuki ilişkinin, 2015 yılında, davalıdan satın alınan yazılım ile ilgili akdedilmiş olan lisans sözleşmesi ve ekleri olduğunu, ekte sunmuş olduğukları Lisans Sözleşmesi'nin 7.2. Maddesinde ...'nin, satın alınan standart yazılım kapsamında ticari olarak kullanılabilirlik veya belirli bir amaca uygunluğa ilişkin açık veya zımni garantide bulunmadığının belirtildiğini, Davacı tarafından dilekçesinde ... ile herhangi bir ayıp iddiasının bulunmadığını belirtmiş, Açılan davanın öncelikle husumet itirazları doğrultusunda reddini, Davanın esasına girilmesi halinde ise haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın esastan reddini, Yargılama giderleri ve yasal vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosyada davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın, ihracatçı birliklerinin çatı kuruluşu olan ... olduğunu, ihracatı arttırmak, dış ticaretin ülke menfaatine uygun olarak gelişmesini sağlamak ve kurumsal yapıyı daha güçlü inşaa etmek için merkezi bir yazılım sistemi kurmaya karar verdiğini, bununla ilgili araştırma yapılarak davalı firmanın yazılımının uygun olacağının belirtilmesi üzerine davalı firma ile görüşmelere başlandığını, bunun sonucunda davalı firmanın vermiş olduğu teklifin ... Yönetim Kurulu tarafından görüşülerek kabul edildiğini, davalı firmanın Gold Partner olarak tanımladığı ... A.Ş.'nin ihale sözleşmesi ile yüklenmiş olduğu edimleri zamanında yerine getirmediğini, verilen ek süre içerisinde de yerine getiremeyince taraflar arasında imzalanan 05/01/2017 tarihli ... Uygulama Geliştirme Bakım ve Destek Hizmeti Sözleşmesinin feshedilerek .... ATM'nin 2020/... Esas sayılı dosya ile haklarında tazminat davası açıldığını, bu dosyada verilecek olan kararın işbu davayı da etkileyeceğinden, dava dilekçesinin uzamaması için .... ATM'nin 2020/... Esas sayılı dosyası ile bu dosyanın birleştirilmesine karar verilmesini, ... A.Ş. ile müvekkili ... arasındaki sözleşmenin feshedilmesi üzerine, davalı firmaya ... Noterliğinin 16/07/2020 tarih ve ... yevmiye numarası ile ihtarname çekilerek ... projesinin eksik kalan modüllerinin tamamlanması, aksi halde proje kapsamında temin edilmiş tüm lisansların geri alınarak müvekkili tarafından ödenen ücretin iadesinin talep edildiği, davalı firmanın da ... Noterliğinin 06/08/2020 tarih ve ... yevmiye nolu cevabi ihtarnamesi ile "kendilerinin sattığı ürünün raf ürünü olduğunu, satış işleminden sonra kendilerinin hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, ... A.Ş. ile hiçbir bağlantılarının bulunmadığını" iddia ederek taleplerinin reddedildiğini, davalı firma aleyhine dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulduğunu ve anlaşmazlıkla sonuçlandığını, davalı firmanın sözleşmeye aykırı davranarak sözleşme gereğince kendi üzerine düşen edimleri yerine getirmediğini, ... A.Ş.'nin yapmayı taahhüt ettiği ancak tam ve eksiksiz olarak yapamadığı eserin yapılamamasından davalı firmanın da müvekkili ...'e karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, müvekkili ...'in kurmak istediği yazılım sistemi için davalı firmaya lisans bedeli olarak ve yıllık bakım bedelleriyle birlikte 1.799.728,21 EURO, ... A.Ş'ye 783.178,32 EURO, Koçsistem A.Ş. 4.761.085 TL ödenmesine rağmen bugüne kadar müvekkili ...'in kurmak istediği ve davalı tarafın kurmayı taahhüt ettiği sisteminde kurulamadığını, bu nedenle müvekkilinin milyonlarca EURO para kaybettiğini, müvekkilinin uğramış olduğu tüm zararların tahsilde tekerrür olmamak üzere davalı ... ve Tic. A.Ş. İle diğer davalı ... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek müvekkiline ödenmesini, dava masrafları ile ücreti vekaletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/01/2021 2020/... Esas 2021/1 Karar Sayılı ve 08/01/2021 tarihli ilamı ile dosyanın mahkememizin dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin 07/07/2021 tarihli duruşmasında davacı tanık ... (T.C. NO: ...) beyanında; '' ben ...'de çalışıyorum. Başlangıçta kurumsal yazılım programına ihtiyacımız vardı. Sonrasında ... ile şirketimiz ihale sürecine girmiştir. Benim olmadığım dönemde davalı ...ne ihale verilmiştir. ... de bir çok modül vardır. Üyelik beyanname modülü ...'in en istediği modüllerden bir tanesidir. Bu modülün eksik olması kurumsal yazılım programını kullanmasını verimli kılmayacaktır. Bu modül elde olmayınca büyük bir eksiklik olmuştur. Biz bununla ilgili olarak ... ile bir araya geldik. Kendilerini davet ettik ancak toplantıya gelmediler. Bu konu ile ilgili uzlaşma sağlanamadı. dedi.
Davalı vekilinin talebi üzerine tanıktan soruldu: ben lisans alma döneminde yoktum. Bu modülün alınacağına yönetim karar veriyordu. Ancak kimin karar verdiğini bilmiyorum. Ben esasında bilgi işlemde çalışıyordum. Programda hata olan durumlarda danışmanlara yöneltiyordum.
Bir tane bilet sistemi vardır. Orada biletler açılıyordu. Programda alınan hatalardır bunlar. ...'e bağlı farklı kullanıcılar tarafından bu biletler açılabiliyordu. Bu programı 13 farklı birlik kullanmaktadır. Onlarda her birinden arıza kaydı alıyorduk.
Bize gelen kayıtlarda sistemsel arıza kaydı olduğu gibi bunun yanı sıra kullanıma ilişkin sorular ve danışmalar da oluyordu.
Ben sadece ...'den gelen arızaları kontrol ediyorum. Kendim yapabileceğim birşeyse kendim halletmeye çalışıyorum. Ancak beni aştığı zaman danışmana konuyu havale ediyorum. Öncelikli olarak bu problemi danışmanlar çözmek zorundadır. Diğer birliklerden gelen talepleri ben değerlendirmiyorum. Onlar biletlerini açıyorlar. Talep havuzuna doğrudan ...nin danışmanın önüne düşmektedir.
Hangi talepler mükerrer hangisi daha önce yanıtlandı ya da çözüldü ise onları ben süzüyordum. Ben sadece ... adına konuşuyorum. Çünkü ... personeliyim'' şeklinde beyan vermiştir.
Mahkememizin 07/07/2021 tarihli duruşmasında davacı tanık ... (T.C. NO: ...) beyanında; ''Ben davacı ihracatcılar merkezinde koordinatör olarak çalışıyorum. Biz kurumsal yazılım programcısını değiştirmek için çalışma yaptık. Biz lisansların satın alınması sürecinde ... uyarlama esnasında ortaya çıkacak problemlerin çözülmesi için gerek yurt içi gerekse de yurt dışındaki danışmaları devreye sokarak rol alacağını taahhüt etmiştir. Bunu ... taahhüt etmiştir. ... tan lisanslar satın alındı. Sonra uyarlama ihalesi yapıldı. ... ihaleyi kazandı. Çözüm evi ...'ın çözüm ortaklarından bir tanesidir. Ben lisans alma sürecinde vardım. Ancak uyarlama sürecinde dışarıdan takip ettim. Bu modüller içerisinde en önemli modül ihracat modülüdür. Bu modülde ihracat beyannameleri kayıt altına alınır. Bu modül çalışmazsa ihracat durur. Bu derece kritiktir. ... bu modülü şartnamede belirtildiği şekilde yapıp teslim edemedi. Bunu kendileri de sözlü ve yazılı olarak beyan etmişlerdir. Sistem beyanname kayıt işlemini tamamlayamamaktaydı. Bir problem ile karşılaştığımız zaman bunu kendi bilgi işlem ekibimize bildiririz. Bilgi işlem ekibi arızanın giderilmesi için talep açar. Ben doküman modülü yönetiminde çok kez problemle karşılaştım. Bunları bilgi işlem ekibine bildirdim. Giden yazı için döküman oluşturma, daha önce sistem de kayıtlı evrakın raporlanması gibi şu an aklıma gelen hususlarda arıza yaşadık. Nihayetinde biz bu sistemden verim alamadığımız için döküman yönetimi modülünü tamamen terk ettik. dedi.
Davacı vekilinin talebi üzerine tanığa soruldu: benim sorunun çözülmesi için davalı çözüm evi ile bir araya gelinip gelinmediği konusunda çok bilgim yok. Çünkü bu süreci bilgi işlem takip ediyordu. ...'nın çıkan problemlerin çözümü noktasında olumlu yanıt vermediğini duydum. Biz ... genel müdürünü davet ettik. Problemleri ilettik. Bize dönüş yapacaklarını söylediler. Ancak olumlu dönüş yapıldığına dair bir bilgiye sahip değilim. dedi.
Davalı vekilinin talebi üzerine tanıktan soruldu: Öncelikle ihtiyaçlarımızı belirledik. Sonrasında ...'tan lisansları aldık. Lisansları aldıktan sonra şartnameyi hazırladık. Bu şartnamede işin ... ile yapılacağı düzenlenmektedir. Biz bu şartlarla ihaleye çıktık. Çözüm evi ihaleyi alırken hem lisanslardan hem de bunun nasıl kurulacağından haberdardır. Şartnamede gerekli detaylar vardır. Eksiksiz olarak projeyi ve uyarlamayı yapacağını taahhüt ederek sözleşme imzalamıştır.
Kavramsal tasarım her zaman değişebilir. Bizim ihtiyaçlarımız mevzuatla sınırlıdır. Uyarlamayı yapan şirket ise bizim ihtiyaçlarımıza cevap vermeyi taahhüt eder. Bu değişiklikler major yani esaslı temel değişiklikler değildir. Ayrıca bu tarz değişiklikler için karşı tarafa ek süreler tanınır.
Kavramsal tasarım aşamasında ben aktif görev almadım. Dolayısıyla değişikliklerin detayına vakıf değilim.
... ya da İharacatçı birliklerinden hangilerinin taleplerinin ...ne aktarıldığı konusunda bilgi sahibi değilim.'' şeklinde beyan vermiştir.
Mahkememizin 08/09/2021 tarihli duruşmasında davalı ... tanığı ... (T.C. NO: ...) beyanında; '' Ben 2017 ile 2018 yılları arasında davalı ... firmasında ... adına bu projenin yöneticiliğini yaptım. Davacı ... IBM'den ... yazılım ürünlerinin kendi süreçlerine ne kadar uygun olduğuna ilişkin analiz yaptırmışlardır. Bize bu dokümanları gönderdikleri için biliyorum. Muhasebe, satın alma, insan kaynakları gibi süreçler açısından yaklaşık %95 oranında uygunluk yazıyordu raporda. Bunun dışındaki üyelik beyanname ve devlet yardımları yönünden %95 oranında uygun olmadığı raporda yazmaktaydı. Bizden önce de ismini hatırlamadığım bir danışmanlık firması ile davacı yan projeye başlamış. Bu danışmanlık firması ile analiz raporu düzenlemişler. Bu raporu beğenmedikleri için projeyi iptal ediyorlar ve tekrar ihaleye çıkıyorlar. Bunu da bize gönderdikleri analiz raporlarını okuyarak anladım. Biz tasarım raporunu ...'den aldığımız görüşler doğrultusunda hazırlayıp davacı ...'in onayına sunduk ve onlar da onayladılar. Onaylamasalardı bir sonraki aşamaya geçemezdik. Onaydan sonra sistem üzerindeki konfigürasyon ve geliştirmelere başladık. ... de projeye bir ekip dahil etmiştir. Bu ekipten de bir takım testler yapmasını istedik. Testler ...'deki proje ekibince onaylanmıştır. Muhasebe ve insan kaynakları gibi bir kısım modüllerde ... ile canlı kullanıma geçtik. Yani fiilen bu program davacı tarafından kullanılmaya başlandı. Kullanmadan evvel bütün ... personeline eğitim verdik. Biz diğer ihracatçı firmalarla da sonrasında bu programın yazılımını yaptık ve çalıştık. Diğer ihracatçı birlikler ...'in kullandığını görüp bizim yazılımızı kullanmaya başlamışlardır. dedi.
Davalı ... vekilinin talebi üzerine tanığa soruldu: üyelik beyannamesi, devlet yardımları ve dahilide işleme haricindeki tüm modüller canlı kullanıma geçmiştir. dedi.
Davacı vekilinin talebi üzerine;1- üyelik beyannameleri ve ihracat modülleri ile devlet yardımları, fuarlar açısından yazılımın ne kadarının tamamlandığı yani özgülenen amacın ne kadarının tamamlanıp teslim edildiği ve fiili kullanıma geçildiği, 2-Teslim edilen modüllerden açılıp kapatılmasının 17 saat sürmesi normal midir? bu şekilde programın teslim edilmesi ile edim yerine getirilmiş sayılır mı? üyelik ve beyanname kısımları neden tamamlanamadı ? tanıktan soruldu:
Esasında muhasebe ve diğer modüllerde hayati öneme sahiptir. Eski sistemde kullandıkları verileri yeni sisteme aktarmamız gerekti. Biz bu esnada bir kısım hatalar aldık. ... dekilere durumu izah ettiğimizde bazı süreçleri atladıklarını bize söylemişlerdir. Bize analiz aşamasındaki süreçlerdeki bir takım eksik bilgiler vermişlerdir. Biz bu eksiklikleri simülasyonda tespit ettik. Dolayısıyla başka eksikliklerin olmasına karşı mevzuat ekibiyle irtibat kurmak istedik. Süreç bundan uzadı. Ben projeden ayrıldıktan sonra ... ile bu konuda anlaşmazlık yaşanmış. Aslında modül eksik teslim edilmedi. Modülün analiz eksikliğinden kaynaklı olarak teslimi uzamıştır. Beyannamenin sistemden açılması saniyeler içinde olur ancak biz yıllar içinde ...'in en yüksek hacim olan işlemlerine baktık. Biz sisteme aynı anda herkesin girmesi halinde sistemin çöküp çökmeyeceği talebi en yüksek seviyede karşılayıp karşılamayacağını denedik. Biz buna stres testi diyoruz. Stres testi sonucunda bizim yüklediğimiz özel programlar marifetiyle bu tarz olağan üstü durumlarda olabilecek en kötü ve en uzun süre 17 saattir. Yani bu testin sonucudur. Buna istinaden de yeni teknik çözümler aranmıştır. dedi.
Davacı vekilinin talebi üzerinden soruldu: benim ... tarafından yetkilendirilmiş lisansım vardır. dedi.
Davalı vekillerinin talebi üzerine tanıktan soruldu: ben projenin zamanında bitsin diye danışmanıma fazla mesai yaptırdım. Bütçenin aşılmasının sebebi Timden gelecek ilgili ekiplerin toplantılara çalışmalara düzenli katılım sağlamamasından kaynaklanmaktadır. Biz de bunların telafisini fazla mesai yaparak danışmanları fazla çalıştırarak gidermeye çalıştık. Bütçenin aşılmasının ana sebeplerinden biri budur.'' şeklinde beyan vermiştir.
Mahkememizin 08/09/2021 tarihli duruşmasında davalı ... tanığı ... (T.C. NO: ...) beyanında; '' Ben Mayıs 2016 ile Ekim 2018 yılları arasında ... firmasında proje uygulama danışmanı olarak çalışmaktaydım. Sonra ayrıldım. ... projesinde de üyelik beyanname danışmanı olarak çalışmaktaydım. Projenin kavramsal tasarım ve analiz aşamasından itibaren ayrıldığım döneme kadar projede bir fiil görevliydim. Projeye göre canlı kullanıma geçiş tarihinden önce mevzuat değişikliklerinden ötürü ... tarafı ile ek toplantılar gerçekleştirdik. Mevcut yazılım üzerinde çok ciddi değişiklikler yapılması gerektiğini anladık. Projedeki gecikme esasında bundan kaynaklanmaktadır. Mevzuat değişikliği ile birlikte çalışmaya devam ettiğimiz nokta da projenin canlı kullanıma geçiş aşamasından önce mevcut sistemdeki ana verilerin ve işlemsel verilerin kendi sistemimize aktarılarak canlı geçiş simülasyonu yapmayı hedeflemiştik. Bulunan modülün (üyelik beyannamesi ve dış ticaret) projedeki kritiklikten ötürü canlı geçişten önce eş zamanlı yürütmeyi planlamıştık. Modüllerde ortaya çıkacak eksikliklerin tespiti amacıyla canlı geçişten evvel bir simülasyon yapmaya planladık. Ana verileri ve işlem verilerini kendi sistemimize aldığımız noktada ciddi sıkıntılarla karşılaştık. Dolayısıyla canlı kullanıma geçişin riskli olacağına karar verdik. Bu simülasyonda ortaya çıkan bir takım aksaklıkların bizimle paylaşılmayan bir takım kurallar bütünü ve işleyiş farklılıklarıdır. Günlük ihracat rakamlarının hem kendi sistemimizde hem de ...'in kullandığı sistemde birbiri ile uyuşup uyuşmadığı kontrol ettiğimizde ciddi farklılıklar olduğunu gördük. Dolayısıyla sürecin bütün paydaşlarla bir araya gelinerek yeniden gözden geçirilmesi gerektiği kanaatine vardık. Bu süreçte tüm birlikler günlük olarak yapılması gereken test adımlarını gerçekleştirememişlerdir. Sadece İstanbul'daki birlikler nezdindeki testler tamamlanmıştır. Dolayısıyla İstanbul dışındaki ihracatçı birliklere özgü bir takım süreçlerin yeterince test edilmediği kanaatine vardık. Bu süreçten sonra ...ndeki görevim sona ermiştir. dedi.
Davacı vekilinin talebi üzerine tanığa soruldu: ihracatla ilgili bir takım mevzuat ile ilgili değişiklik olduğu zaman biz yazılımı yeni mevzuatı entegre etmek için tüm taraflar bir araya geldik. Farklılıklar ve aksaklıklar olduğu zaman ... ile bir araya gelip sorunların tespiti ve bizim çözüm önerileri üzerine konuştuk. Biz kullanıcılarla bizzat görüştük. Sorunun kaynağını sorduğumuzda şeklen bizim yaptığımız doğru gibi gözükse de başka bilmediğimiz mevzuat hükümleri kurallar bütün olduğu bizimle sonradan paylaşıldı. Tüm tespitlerimiz anahtar kullanıcıları tarafından gerçekleştirilmiştir ve onaylarımızı aldık.
Projede yazılımsal ve ürünsel bir problem bulunmamaktadır. Süreçlerin testleri anahtar kullanıcıları tarafından gerçekleştirilmiştir ve bir kısım modüllerin onayı alınmıştır. Onay almadan modüllerde canlı kullanım olması mümkün değildir. Üyelik ve beyanname modüllerinde Tam olarak canlı kullanıma geçilmemesinin sebebi aktarılan verilerdeki farklılıkların tespit edilmesi ve bu şekilde canlı geçişin risk olduğunu bildirmemizdir'' şeklinde beyan vermiştir.
Mahkememizin 24/11/2021 tarihli duruşmasında davalı ... tanığı ... (T.C. NO: ... ) beyanında; ''Ben yaklaşık 10 yıldır hali hazırda ... firmasında müşteri başarı ofisi direktörü olarak çalışmaktayım. ...'ın lisans müşterilerindendir. Bizim çözümlerimizi satın almış olduklarını biliyorum. Bu çözümlerin projelendirilmesi ve uygulanması için ... firmasıyla danışmanlık sözleşmeleri olduğunu biliyorum. Bizimle lisans sözleşmesi yapmışlardın ... ile ise danışmanlık sözleşmesi yapmışlardır. Bizim sattığımız ürünler tüm dünyada satılan raf ürünleridir. Bu çözümler tak çalıştır ürünler değildir içeriği yazılımdır. Bu yazılımlar müşterilerin iştigal alanına göre uygulanmaktadır. Bize ürünlerimizle ilgili herhangi bir ayıp ihbarı gelmemiştir. ...'den de bize bir şey gelmemiştir. ...'i ... ile herhangi bir yönlendirme yapmadık. Bizim kendi danışmanlık hizmetlerimizi de vardır. Müşterilerimiz yazılımı aldıktan sonra uyarlamayı kiminle yapaklarını kendileri karar verir uyarlama ayrı bir işlemdir isterse kendileri de uyarlama yapabilir istese başkasına da yaptırabilir. Danışmanlık ve uyarlama kısmını hizmet alan şirketin kendisi de yapabileceği gibi uzmanlığı olan başka bir firmaya da yaptırabilir müşteriler talep ederse bizden ayrıca modül eğitimi de alabilirler, çalıştığım şirketin partner ortakları ve onlarla ilişkisi yönünden bir bilgim yoktur'' şeklinde beyan vermiştir.
Mahkememizin 24/11/2021 tarihli duruşmasında davalı ... tanığı ... (T.C. NO: ... ) beyanında; ''Ben ... firmasında hali hazırda müşteri temsilcisi olarak çalışıyorum. Çözüm ortağımız ... ile ... arasındaki sözleşmede herhangi bir hukuki sorumluluğumuz bulunmamaktadır. Bu sözleşme koşulları ile ilgili bir bilgimiz yoktur. ... olarak müşterilerimize raf ürünleri temin etmekteyiz. Müşterimiz ...'in raf ürünleri ile ilgili herhangi bir eksiğe ve ayıba ilişkin şikayeti bulunmamaktadır. ... ile aramızda üçlü bir ilişki yoktur, ... bizim çözüm ortağımızdır. Biz kendisine raf ürünlerini satma yetkisi vermekteyiz. ...nin vermiş olduğu danışmanlık hizmetleri yönünden aramızda üçüncü kişi yararına olacak şekilde herhangi bir sözleşmesel ilişki bulunmamaktadır. ...nden uygulamanın yapılamamasına ilişkin yazılımsal bir şikayet gelmemiştir. Ben ... in müşteri yöneticisiyim bana bu yönde herhangi bir yazılımsal şikayet gelmemiştir''. Şeklinde beyan vermiştir.
DELİLLER
1-Bilirkişi Raporları.
Bilirkişiler tarafından düzenlenen 20/09/2022 tarihli raporda özetle; Davalı ... Hizmetleri Yönünden, Davalı ... ile davacının lisans sözleşmesi yapmış olduğu, yazılım geliştirme anlaşmasının yapılmamış olduğu, davalı ...'nin geliştirmekte olduğu ... Üyelik & Beyanname modülünde ortaya çıkan performans sorunlarının çözümü için, davacıya, Davalı ...'a danışılmasının gerektiğinin belirtildiği, davacının ise davalı ...'den böyle bir destek talebinde bulunmadığı tespit edilmiştir. Açıklamalar doğrultusunda davalı ... firmasının sorumluluğunun bulunup bulunmayacağı mahkemenin takdirinedir. Davalı ... yönünden, Davaya konu projenin 2 Faz'dan oluştuğu ve Faz'ların tarafların birlikte tasarlayıp onayladığı, Devam eden süre içinde test aşamalarına geçildiği ve test senaryolarınında, davacının katılımı ile imza altına alınarak onaylanmış olduğu, Taraflar arasında imzalanan ek protokolülerde de devreya alınma tarihlerinin değiştiği, ... modülü Tarafların karşılıklı mutabakatı ile kapsamdan çıkarıldığı, Davalı ... ve davacı arasında yapılmış olan yazışmalarda, E-postlara bütünlük içinde bakıldığında Üyelik ve Beyanname'de kavramsal tasarım onaylanmış ve yapımına başlanmışken, mevzuat değişliği sebebiyle iki tarafın birbiriyle uyumlu çalışmasının bozulduğu bu sebeple Üyelik ve Beyanname Modülünün tamamlanamadığı, Üyelik ve Beyanname Modülünün onaylanmış olan FAZ Aşamaları / Kavramsal Tasarım aşamalarını sonrasında mevzuat değişikliği sebebiyle değişikliğe gidilmesi zorunda kalındığı, Mevzuat değişikliği sebebi ile davalının, davacıya çözüm yollarının sunulduğu detaylı bir rapor düzenlediği, Davacının, 26.06.2018 tarihli ... Projesi Canlı Geçiş Süreci Hk. Başlıklı yazısında da, “... projesi kapsamındaki Üyelik ve Beyanname modülüne ait test çalışmaları 2018 Ocak-Mayıs ayları arasında gerek İhracatçı Birliklerinin seçimleri gerekse nisbi aidat dağılım yönetmeliğindeki mevzuat değişikliği sebebi ile yapılamamıştır...” denildiği, Projenin Üyelik ve Beyanname modülünün mevzuat dej sebebi ve davacıya bağlı birliklerin gerekli hazırlıkları yapamamasından dolayı tamamlanamadığı, mevzuat değişikliği ile projenin tamamlanamamasında davalı ...'nin sorumluğunun olmadığı, Dava konusu iş kapsamında davacı şirkete; ... Tic. A. Ş. tarafından 40 adet toplamda 3.654.552,18 TL fatura düzenlendiği, ... A.Ş. tarafından 5 adet toplamda 3.654.552,18 TL fatura düzenlendiği, ... A.Ş. tarafından 39 adet toplamda 4.907. 995,48 TL fatura düzenlendiği, ... tarafından 18 adet toplamda 5.493.603,53 TL fatura düzenlendiği, Yazılım Sanayicileri Derneği tarafından 1 adet toplamda 83.985,00 TL fatura düzenlendiği, Dava konusu iş kapsamında davacı şirket tarafından ... A.Ş.'ne 3.654.552,19 TL ödeme yapıldığı, ... A.Ş.'ne 292.858,89 TL ödeme yapıldığı, ... A.Ş.'ne 7.519.674,91 TL ödeme yapıldığı, ...'a 4.470.009,34 TL + 57.014,11 EURO ödeme yapıldığı, ... Derneği'ne 83.985,00 TL ödeme yapıldığı tespit edildiği bildirilmiştir.
Bilirkişiler tarafından düzenlenen 30.01.2024 tarihli ek raporda özetle; Mali ve teknik inceleme ve değerlendirmeler yönünden 20.09.2022 tarihli kök raporumuzdaki görüş ve kanaatimizi değiştirecek yeni bir bulgu söz konusu olmadığından değerlendirmemiz ile görüş ve kanaatimizi değiştirecek bir husus bulunmadığı görüşüne varıldığı, Davacı kurum ile davalı “... A.Ş.” arasında akdedilmiş 05.01.2017 tarihli “... Uyarlama, Uygulama, Geliştirme, Bakım ve Destek Hizmeti Alımı Sözleşmesi”nin TBK.nun 470. vd. maddelerinde düzenlenmiş eser sözleşmesi niteliğinde olduğu, 26.01.2018 tarihli Ek Sözleşme'nin işe dair süre uzatımı niteliğinde olduğu, 29.06.2018 tarihli Ek Sözleşme'nin ise iş eksiltmesi niteliğinde olduğu, Yanlar arasındaki sözleşmenin, götürü bedel üzerinden ücretlendirmesi usül bir eser sözleşmesi olduğu, 4.)Davalı yüklenici ... A.Ş.nin ifasını yerine “getirmekte temerrüdünün söz konusu olmadığı, dolayısıyla davacı iş sahibi kurumun bu durumda sözleşmeyi feshinin de haklı fesih olarak nitelendirilemeyeceği, Haklı feshin söz konusu olmaması nedeni ile davacı iş sahibi kurumun müspet / menfi zararının varlığından ya da hesaplanmasından da söz edilemeyeceği, Ancak bir an için davalı yüklenicinin kusursuzluğu değerlendirmesinin kabul edilmemesi halinde ise yanların müterafik kusurlarından söz edilebileceği, bu durumda davacı iş sahibi kurumun zararının tespiti ile tespit edilecek bu zarardan müterafik kusuru oranında indirim yapılmasının değerlendirilebileceği, Heyetimiz teknik incelemesi ile davalı yüklenici şirket ... A.Ş.nin ifa ettiği edimler yönünden, herhangi bir eksik ifa ya da ayıplı ifaya yönelik bir tespit yapılmamış olmakla birlikte, bir an için eksik ifa veya ayıplı ifanın varlığı kabul edilecek olduğunda, eksik ifa yönünden bir bildirim zorunluluğu bulunmamakla birlikte, davacı iş sahibi kurumun, sözleşmenin feshinden önce davalı yükleniciye çekmiş olduğu ihtarnameler ve işin tasfiyesi aşamasında oluşturduğu muayene komisyonu raporunun bildirimi suretiyle TBK.nun 474-477.maddelerinde belirlenmiş biçimde ayıplı ifalar için gerekli bildirimde bulunduğunun kabulünden söz edilebileceği, Davacı şirketin davalı yüklenici “... A.Ş.” ile yaptığı “... Uyarlama, Uygulama, Geliştirme, Bakım ve Destek Hizmeti Alımı Sözleşmesi"nin, diğer davalı “... .A.Ş.” ile akdedilmiş Yazılım Lisansı satışı sözleşmesinden ayrı bir sözleşme olduğu, Davalı “... A.Ş.”nin diğer davalı “... Tic. A.Ş.” ile akdedilmiş 05.01.2017 tarihli “... Uyarlama, Uygulama, Geliştirme, Bakım ve Destek Hizmeti Alımı Sözleşmesi”ne ve bu in yüklenicisi olan “... A.Ş.'nin temerrüdüne dayalı herhangi bir sorumluluğunun bulunduğundan söz edilemeyeceği, Davacı kurumun. “... A.Ş.”nden satın aldığı yazılım lisansına ilişkin 30.01.2015 tarihli “Yazılım ve Lisans Destek Sözleşmesi”nden doğabilecek istemlerinin bu aşamada ancak eksik ifa ya da ayıplı ifa yönünden olabileceği, eksik ifa bakımından net ve açık olarak davacı tarafından bir hususun ortaya konulmadığı, ayıplı ifa yönünden ise davacı yanın ihbar ve bildirim yükümlülüğüne ilişkin bir bilgi ve belgenin mevcut olmadığı, İşbu dava yönünden davalı “... A.Ş.”nin sorumlu olduğuna yönelik bir sonuca varılamadığı, Ancak davacı yanın davalı “... .A.Ş.” hakkındaki talep ve davası ile diğer davalı “... Tic. A.Ş.” hakkındaki talep ve davası arasında hukuki ve fiili irtibat bulunup bulunmadığı ve/veya davalıların zorunlu dava arkadaşlığı hususlarındaki takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememize açılan iş bu dava taraflar arasında akdedilen eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.
Uyuşmazlık; taraflar arasında akdedilen yazılım sözleşmesi kapsamında davalı yüklenici şirketin üstlendiği yazılım işini sözleşmeye ve eki olan teknik şartnameye uygun olarak imal edip etmediği, söz konusu yazılım işinin meydana getirilmesinde eksik veya ayıplı imalat olup olmadığı, davalının üstlendiği yazılım işine ilişkin sözleşmeyi davacı tarafından haklı nedenlerle feshedilip edilmediği, birleşen davada ise davalının davacı tarafa sorumluluğunu doğuracak hukuki bir sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve asıl ve birleşen davalardaki zarar kalemlerinden davalıların sorumlu tutulup tulamayacağı konularında toplandığı görülmüştür.
Tarafların dayandıkları vakaların ispatı için delil olarak ileri sürdükleri ... Uyarlama Geliştirme Bakım ve Destek Hizmeti Alım sözleşmesi ile eki olan teknik ve idari şartnamenin, davacının davalıya keşide ettiği ihtarnamelerin, davalı ...nin cevabi ihtarlarının, muayene tespit tutanaklarının, davalı Çözüm evinin davacıya düzenlediği faturaların, davacı şirket ile birleşen davada davalı ... A.Ş arasında kurulan Yazılım Lisansı ve Destek Anlaşmasının taraflar arasındaki e-mail yazışmalarının dosyaya sunulduğu tarafların bildirdiği tanıkların dinlendiği görüldü.
Davacı ... Şirketinin yüklendiği yazılım işini sözleşme ve teknik şartnameye uygun olarak yapıp yapmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığı doğuran sorunun neden kaynaklandığı, davalı ...nin üstlendiği edimi yerine getirmesine engel olan teknik, idari veya yasal sorunun neden kaynaklandığı ile davalı ... Şirketinin sözleşeme ile üstlendiği edimi yerine getirip getirmediği ve üstlenilen yazılım işinin davacıya teslim edilememesinde davalı ... Anonim Şirketinin sorumluluğunun bulunup bulunmadığının tespiti için dosya yazılım, SMMM, Yazılım Mühendisi, Gümrük Uzmanı, Bilgisayar Mühendisi ile Hukukçu bilirkişisinden oluşan heyete tevdi edilmiş bilirkişi heyetinin sunmuş oldukları kök ve ek bilirkişi raporlarının denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli oldukları görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı ve yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda somut olay incelendiğinde; asıl davada davacı taraf ile davalı taraf arasındaki hukuki ilişkinin sözleşme ilişkisi olduğu kurulan sözleşmeninde eser sözleşmesi olduğu anlaşılmaktadır. Eser sözleşmeleri , yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmelerdir. Yüklenici, üstlendiği edimlerini işsahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorunda olup yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken meslekî ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınarak sözleşmeye ve teknik şartnameye göre edimini yerine getirmesi gerekmektedir. Somut olayda, taraflar arasındaki eser sözleşmesi niteliğindeki sözleşeme incelindiğinde, davalı ...nin davacı ... tarafı ile imzaladığı, sözleşme ve eki olan teknik şartnamede belirtilen işlerin yazılımının üretilmesi ve yazılım sonrasında gereken desteklerin verilmesi edimini üstlendiği görülümüştür. Davacı tarafın iddiası ve davalının cevabı incelendiğinde, uyuşmazlığın esasını davalı tarafın yüklenmiş olduğu yazılımı, sözleşmeye ve işin gereğine uygun olarak meydana getirip getirmediği ve işin gereği gibi teslim edilip edilmediği ayıplı ve eksik ifa bulunup bulunmadığı, dolayısı ile davacının sözleşmeden dönmede haklı sebebinin bulunup bulunmadığı ve ödediği bedeli geri isteyip istemeyeceği noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.
Davacı tarafın sözleşmeden dönme ve bedel iadesi talebi yönünden yapılan yargılamada, mahkemece alınan bilirkişi raporundan da anlaşılacağı üzere, davalı ... Şirketinin üstlenmiş olduğu işin iki fazdan meydana geldiği, söz konusu fazların taraflarca tasarlanarak onaylandığı, devam eden süreç içerisinde davalı çözüm evinin yazılımı gerçekleştirerek test aşamasına geçildiği, söz konusu yazılımın test aşamasından geçtiği ve davacının imzası ile yazılımın yapılan testler ile onaylandığı, Taraflar arasında imzalanan ek protokolülerde de devreya alınma tarihlerinin değiştiği, ... modülü Tarafların karşılıklı mutabakatı ile kapsamdan çıkarıldığı, Davalı ... ve davacı arasında yapılmış olan yazışmalarda, E-postlara bütünlük içinde bakıldığında Üyelik ve Beyanname'de kavramsal tasarım onaylanmış ve yapımına başlanmışken, mevzuat değişliği sebebiyle iki tarafın birbiriyle uyumlu çalışmasının bozulduğu bu sebeple Üyelik ve Beyanname Modülünün tamamlanamadığı, Üyelik ve Beyanname Modülünün onaylanmış olan FAZ Aşamaları / Kavramsal Tasarım aşamalarını sonrasında mevzuat değişikliği sebebiyle değişikliğe gidilmesi zorunda kalındığı, Mevzuat değişikliği sebebi ile davalının, davacıya çözüm yollarının sunulduğu detaylı bir rapor düzenlediği, Davacının, 26.06.2018 tarihli ... Projesi Canlı Geçiş Süreci Hk. Başlıklı yazısında da, “... projesi kapsamındaki Üyelik ve Beyanname modülüne ait test çalışmaları 2018 Ocak-Mayıs ayları arasında gerek İhracatçı Birliklerinin seçimleri gerekse nisbi aidat dağılım yönetmeliğindeki mevzuat değişikliği sebebi ile yapılamadığı dolayısı ile Projenin Üyelik ve Beyanname modülünün mevzuat değişikliği sebebi ve davacıya bağlı birliklerin gerekli hazırlıkları yapamamasından dolayı tamamlanamadığı, mevzuat değişikliğinin getirmiş olduğu sorunlar nedeni ile davacının aydınlatıldığı, söz konusu mevzuat değişikliğinin yazılımın alt yazılım dahil tamamen değiştirilerek ve yeniden yapılandırılarak üretilmesi gerektiği bu durumunda davalı ... yönünden yeniden ücret talep hakkı doğacağı dolayısı ile mevzuat değişikliği ile projenin tamamlanamamasında davalı ...'nin sorumluğunun olmadığı anlaşılmakla davacının davalı tarafın imal ettiği eserin eksik ve ayıplı olduğunu ispat edemediği anlaşıldığından davacının sözleşmeden dönme ve bedel iadesi talebinin yerinde olmadığı anlaşıldığından asıl davanın reddi yönünde, birleşen dava yönünden yapılan değerlendirmede ise, davalı ... Şirketi ile davacı ... Kuruluşu arasındaki hukuksal ilişkinin satım sözleşmesi olduğu davalı şirketin tarafların kararlaştırdığı alt yazılım ürününü davacı şirkete satarak edimini yerine getirdiği, söz konusu yazılımın satılmasından sonra davacı tarafın talebi halinde yazılımla ilgili olarak davalı ... Şirketinin teknik destek yükümlülüğü bulunuyor ise de, davacı tarafından bu yönde talebinin bulunmadığı görülmüştür. Bilindiği gibi davanın yöneltildiği tarafın uyuşmazlığın doğmasına neden olan ve yerine getirilmediği iddia edilen edimle yükümlü bulunması gerekmektedir. Somut olayda, uyuşmazlığı doğuran sorun incelendiğinde yazılımın eksik ve ayıplı imalatı ile ilgili olduğu davalı ... Şirketi ile davacı taraf arasındaki sözleşme ilişkisi incelendiğinde davalının bu yönde bir yükümlüğünün bulunmadığı Satım sözleşmesindeki edimini de yerine getirdiği, davalının başkaca sorumluluk gerektirecek hukuki sebep bulunmadığı dolayısı ile de davalı ... şirketinin Pasif Husumet Ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmış olmakla davacı tarafın davalılara yönelttiği her iki davasının ayrı ayrı reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesinde Ayrıntıları ile Açıklandığı Üzere;
Asıl dava yönünden
1-Davanın REDDİNE
2-427,60-TL karar harcının peşin alınan 3.415,50-TL den düşümü ile kalan 2.987,90-TL nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-13-14 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
4-Davalı ... tarafından yapılan 126,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ...'ne verilmesine,
5-Davalı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince 32.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Tarafların gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
....Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/... Esas 2021/1 karar sayılı Birleşen davası yönünden
1-Pasif Husumet yokluğu nedeni ile Davanın REDDİNE
2-427,60-TL karar harcının peşin alınan 1.912,68-TL den düşümü ile kalan 1.485,09-TL nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Tarafların gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, davalılar vekillerinin yüzlerine karşı davacının yokluğunda HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere karar verildi.10/07/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*5070 Sayılı Kanun Gereğince Elektronik İmza İle İmzalanmıştır.*