T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/67 Esas
KARAR NO: 2019/517
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 01/06/2011
BİRLEŞEN ...ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN
2012/118 E. 2012/128 K. SAYILI DOSYASI
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 03/05/2012
KARAR TARİHİ: 20/05/2019
Mahkememizde görülen Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
ASIL DAVA( ...ATM ... Esas dosyası)
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin emekli olup, biriktirdiği 65.000 DM'nı ... A.Ş Şubesine yıllık % 25 akdi faizle 15/11/1999 tarihi itibariyle yatırdığını, vade hitamında davalı bankanın akdi feshetmediği için aynı akit hükümlerinin bugüne kadar devam ettiğini, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 24/01/2005 tarih ve 2004/8388 E. ve 2005/228 K. sayılı ... - ...'a aktarılan mevduatla ilgili ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/05/2004 tarih ve ... E. ve ... K. sayılı verilen hükmün incelenmesi nedeniyle verdiği, bu karara göre hesabın açıldığı tarih olan 15/11/1999 tarihinden itibaren akdi faiz nedeniyle % 25 faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etme gereğinin doğduğunu, açıklanan nedenlerle 65.000 DM olan alacağının şimdilik 1.000 TL'nı dava ettiklerini,bakiye kısım yönünden talep ve dava hakları saklı kalmak üzere hesabın açıldığı 15/11/1999 tarihinden itibaren % 25 akdi faiziyle 1.000 TL'nin tahsiline, masrafların davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... A.ş vekili 29/06/2011 havale tarihli dilekçesi ile; Davanın HUMK'un 49 ve müteakip maddeleri gereğince ...'na (...) ihbar edilmesini talep etmiştir.
... A.ş ile ihbar olunan ... vekili 25/08/2011 havale tarihli cevap ve itiraz dilekçesinde; Davacı tarafından ... Ltd.Şti yerine husumetin müvekkili bankaya yöneltimesinin usule aykırı olduğunu, esasa girmeden öncelikle bu nedenle davanın reddini talep ettiklerini, davanın zaman aşımı nedeniyle reddinin gerektiğini, 1 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, davanın bu nedenle de red edilmesi gerektiğini, davacının serbest iradesiyle daha fazla faiz getirisi sağlayan bir yatırım alternatifi olarak kıyı bankacılığını tercih ettiğini, müvekkili banka tarafından bilgisi dışında işlem yapılması ve iradesinin yanıltılmasının sözkonusu olmadığını, ... A.ş ile ... Ltd Şti in ayrı tüzel kişiliklere sahip olduğunu, aralarında hiç bir organik bağın bulunmadığını, davacının parasını yatıracağı finans kuruluşu hakkında gerekli araştırmayı yapmak suretiyle tedbirli bir tutum içerisine girmesi gerekirken, kendisinden beklenen bu özeni göstermediğini, müvekkili bankanın, ... Ltd.Şti.nezdindeki mevduatlar için herhangi bir garantisinin bulunmadığını, müvekkili bankanın vekalet görevini yerine getirdiğini, dava konusu işlemler tarihinde ... bankaların Bankalar Kanunu'na tabi olmadıklarını ve bu bankalara yatırılan mevduatların tasarruf sigortası kapsamında olmadığını mudilere bildirmek gibi bir yükümlülükleri bulunduğu şeklinde bir kabulün mevcut olmadığını, davacının ... Hesap Cüzdanını aldıktan sonra hiç bir itiraz da bulunmadığını, bu durumun beraberinde bir takım sonuçlar doğurduğunu, davacının ... A.ş tarafından dolandırılmasının sözkonusu olmadığını, bu nedenlerle; öncelikle usuli itirazları değerlendirilerek, huzurdaki davanın husumet, zaman aşımı ve hak düşürücü süre yönlerinden reddine, aksi halde esasa dair açıklanan nedenlerle, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin de davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Fer'i müdahil ... vekili cevap dilekçesinde davacının iddialarını kabul etmediklerini belirterek davanın reddini istemiştir.
BİRLEŞEN ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2012/118 E. 2012/128 K. SAYILI DOSYASINDA:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin yurt dışında çalışmış ve emekli olmuş bir kimse olduğunu, birikimini ... Şubesine yatırdığını, isteği dışında ...-... hesabına virman yapıldığını, bu nedenle ... Asliye Ticaret Mahkemesinde ... E. Sayılı dosyası ile kısmi dava açtığını, delillerinin bu dosya içerisinde olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere bakiye 64.000 DM karşılığı EURO'nun 15/11/1999 tarihinden itibaren faiziyle birlikte tahsili için iş bu davayı açtıklarını, 64.000 DM olan alacaklarının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere karşılığı olan EURO'nun 15/11/1999 tarihinden itibaren işletilecek faiziyle tahsil edilmesini, masrafların davalı tarafa yükletilmesini ve iş bu davanın ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacının birleştirme istemi kabul edilmiş ve dava dosyası mahkememiz dosyası ile birleştirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, davacı tarafından banka hesabına yatırılan paranın ...-... hesabına aktarıldığı iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda;
18/04/2013 tarih ve ...-... karar sayılı karar ile davanın ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.Bu kararı davacı taraf temyiz etmemiş davalı İngbank ve ve fer' i müdahil ... nin temyizi üzerine Yargıtay ... HD ... E- ... K sayılı 10/03/2014 tarihli ilamı ile bozulmuştur.Bozma ilamında;
"1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre esas ve birleşen davada davalı Banka vekili ve fer'i müdahil ... vekilinin aşağıdaki (2), (3) ve (4) numaralı bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Ancak, davacı asıl davada yabancı para alacağını TL'ye çevirmiş ve 1.000,00 TL'nin tahsilini istemiştir. 818 sayılı BK'nın 83. maddesi uyarınca yabancı para alacağının ödeme tarihindeki TL karşılığını isteme hakkını haiz bulunan davacı tercihini bu yolda kullanmayıp alacağını TL'ye çevirmek suretiyle talepte bulunduğundan, karşı tarafın izni olmadan bu tercihinden dönemez. Bu itibarla, mahkemece birleşen davada yabancı para cinsinden hüküm kurulması doğru olmamış, davalı Banka ve fer'i müdahil ... vekilinin bu yöne ilişkin temyiz istemlerinin kabulü ile hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
3-Ayrıca, diğer taraftan davalar birleşmekle bağımsızlıklarını kaybetmezler. Bu itibarla asıl davada ve birleşen davada ayrı ayrı hüküm oluşturup, asıl davada 1.000,00 TL nin tahsiline karar vermek gerekirken her iki davada talep edilen tutar birleştirilmek suretiyle hüküm tesisi ve TL olarak talep edilen kısım için yabancı para cinsinden tahsil hükmü kurulması doğru olmamış, davalı banka ve fer'i müdahil ... vekilinin bu yöne ilişkin temyiz istemlerinin kabulü ile hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
4-Bozma sebep ve şekline göre, davalı Banka ve fer'i müdahil ... vekillerinin harca yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı Banka ve fer'i müdahil ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı Banka ve fer'i müdahil ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı ve fer'i müdahil yararına bozulmasına" gerekçesi açıklanmıştır
Mahkememizce bozmaya uyularak 24/03/3015 tarih ve 2014/1506 E-2015/181 K sayılı asıl davanın kabulü ve birleşen davanın kısmen kabulüne ilişkin karar verilmiştir.Bu kararı davalı İngbank ve fer' i müdahil ... temyizi üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... E- ... K sayılı bozma ilamı verilmiştir. Bozma ilamında;
"1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekili ve fer'i müdahil ... vekilinin aşağıdaki (2) ve (3) numaralı bentler dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Dava, davacı tarafından banka hesabına yatırılan paranın ...-... hesabına aktarıldığı iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir. Zaman itibariyle dava konusu uyuşmazlığa uygulanması gereken 818 sayılı BK'nın 83. maddesi uyarınca yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklı, bu borcun vade veya fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası ile ödenmesini isteyebilir. Bu şekilde talepte bulunan alacaklının artık bu tercihinden dönerek borcun yabancı para olarak aynen ifasını istemesi mümkün değildir. Somut olayda da, davacı taraf asıl davada tercih hakkını kullanmış ve borcun Türk Lirası üzerinden ödenmesini istemiş, birleşen davada ise alacağın yabancı para üzerinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Bu itibarla, mahkemece davacı tarafın, kısmi dava olan asıl davada tercih hakkını kullandığı ve borcun Türk Lirası üzerinden ödenmesini istediği, bundan sonra tercihinden dönüp yabancı para üzerinden tahsil isteyemeyeceği gözetilerek hüküm kurulması gerekirken bu yöndeki Bozma ilamına uyulduğu halde birleşen davanın kısmen kabulüne, 31.352,15 EURO'nun 15/12/1999 tarihinden 31/12/2001 tarihine kadar 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca bu tarihte devlet bankalarının 1 yıl vadeli DM cinsinden 31/12/2001 tarihinden itibaren DM tedavülden kalktığından bu tarihten borç tamamen ödeninceye kadar da devlet bankalarının 1 yıl vadeli Euro cinsinden mevduata verdikleri en yüksek faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi doğru görülmemiştir.
3- Dairemiz bozma ilamı öncesinde mahkemece asıl davada istenen 1.000,00 TL nin karşılığının 3.680,52 DM olduğu yatırılan 65.000 DM den bu bedel düşüldüğünde 61.319,48 DM kaldığı bu tutarın karşılığının ise 31.352,15 TL olduğu yönündeki bilirkişi raporuna istinaden davanın ve birleşen davanın kabulüyle 31.352,15 Euronun temerrüt faiziyle birlikte tahsiline karar verilmiş, verilen iş bu karar davacı vekilince temyiz edilmemiştir. Bu suretle bozma ilamı öncesinde verilen kararda talep edilen 1.000,00 TL lik kısım hükümde yer almadığı, davacı tarafından temyiz edilmeksizin de bu husus kesinleştiği halde, bozma ilamına uyulması sonrasında verilen kararda hem asıl davanın kabulüne, 1.000,00 TL'nin 15/12/1999 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi hem de birleşen davanın kısmen kabulüne, 31.352,15 EURO'nun faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi doğru olmamıştır.
SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekili ve fer'i müdahil ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) numaralı bentlerde yazılı nedenlerle davalı vekili ve fer'i müdahil ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün davalı ve fer'i müdahil ... yararına bozulmasına," gerekçesi açıklanmıştır
Tüm dosya kapsamına göre;
Uyulan Yargıtay bozma ilamı gereğince;
Asıl davada (... ATM nin ... Esas sayılı dosyası );
Davacının ... hesabına aktarılan 1.000 TL yi istemekte haklı olduğu sabit olduğundan davacınan talebi ile bağlı olmak üzere istenen miktar üzerinden dava kabul edilmiştir. 1000 TL üzerinden davanın kabulü ile 15/11/1999 tarihinden itibaren yasal faize hükmetmek gerekmiştir.
Birleşen davada (... ATM ... sayılı dosyası );
Davacının yatırdığı paranın 65.000 DM olduğu, davacının bu paranın TL karşılığından 1.000 TL yi asıl dava dosyasında istediği, asıl dava tarihinde 1 DM= 0,2717 TL olduğu, 1.000 TL nin bu kur üzerinden 1.000 TL=3.680 DM ettiği
Birleşen davada bakiye kalan 64.000 DM nin Euro karşılığının istendiği, ancak asıl davada hüküm altına alınan miktarın toplam 65.000 DM den mahsubu sonucu davacının 65.000DM-3.680 DM= 61.319,48 DM alacağı kaldığı anlaşılmıştır.
Davacı ilk davada TL üzerinden alacak talep ettiğinden ve birleşen davada alacak cinsinin değiştirilerek Euro üzerinden istenmesine davalı tarafındanda açıkca muvafakat edilmediğinden, davacının bakiye 61.319,48 DM alacağı ancak TL olarak isteyebileceği sabittir. 61.319,48 DM nin 1 TL =0,2717 DM kur üzerinden TL karşılığı 16.660,50 TL dir.
Davacı tarafça birleşen davada 64.000 TL üzerinden nisbi harç yatırılmıştır.Yani 64.000 TL talep edilmiştir. Bu nedenle mahkememizce 61.319,48 DM karşılığı 16.660,50 TL nin 15/11/1999 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan alınıp davacıya verilmesine ,fazla istemin reddine karar verilmiştir.
Davalı İngbank ve ... nin harç itirazları mahkemezice yerinde bulunmuş ve harçtan muaf oldukları kabul edilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Asıl davada (... ATM nin ... Esas sayılı dosyası ) 1000 TL üzerinden davanın kabulü ile 15/11/1999 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan davacıya verilmesine ,
2-Birleşen davada (... ATM ... sayılı dosyası ) 16.660,50 TL nin (65.000 DM den asıl davada tahsil edilen 1000 TL nin mahsubu ile kalan 61.319,48 DM nin 1 TL =0,2717 DM kur üzerinden TL karşılığı ) 15/11/1999 tarihinden itibaren yasal fazili ile davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazla istemin reddine
3-Asıl davada; Davalı ... A.ş 5411 Sayılı Bankacılık Kanununun 140.maddesi uyarınca harçtan muaf olduğundan, harç tahsiline yer olmadığına, davacı tarafından yatırılan 18,40 TL peşin harcın karar kesinleştikten sonra ve talep halinde davacıya iadesine.
Birleşen davada; Davalı ... A.ş 5411 Sayılı Bankacılık Kanununun 140.maddesi uyarınca harçtan muaf olduğundan, harç tahsiline yer olmadığına, Davacı tarafından yatırılan 950,40 TL peşin harcın karar kesinleştikten sonra ve talep halinde davacıya iadesine.
4- Asıl davada;Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği hesap ve takdir olunan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine.
Birleşen davada; Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği hesap ve takdir olunan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine.
Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜTi gereği hesap ve takdir olunan 5.557,35 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine.
5- Davacı tarafından yapılan 800,00 TL müzekkere ve posta gideri olmak üzere yargılama giderinden kabul - red oranına göre 217,36 TL sinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan 338,00 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre 246,17 TL sinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine ,bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına
6- Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran taraflara iadesine.
Dair Davacı vekili Av. ..., Davalı ... vekili Av ..., ... vekili ... yüzüne karşı kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile YARGITAY da temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi. 20/05/2019
Katip ...
Hakim ...