T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2013/7 Esas
KARAR NO: 2019/622
DAVA: İstirdat
DAVA TARİHİ: 09/01/2013
KARAR TARİHİ: 24/06/2019
Mahkememizde görülen İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA / Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Davacılardan... AŞ. Nin... Sanayi bölgesinde bulunan şirket merkezindeki muhasebe bürosu içindeki çelik kasanın kırılarak, içindekilerin hırsızlandığını. Davaya konu Çek'de dahil olmak üzere Niğde ... Asliye Hukuk mah. ... Esas sayılı dosyasında çalınan çeklerin iptali için, dava açıldığını ve ödeme yasağı kararı alındığını. Niğde Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma Numaralı dosyasında soruşturmanın devam ettiğini.
Davaya konu muhatabı... Bankası A.Ş. ... Şubesi Keşidecisi ..., Lehtarı ...Şti. Seri numarası ... Keşide tarihi 05/09/2012 miktarı; 75.000,00 TL olan çekin müvekkili ... AŞ.den çalındıktan sonra varlığı şüpheli ... ŞTi isimli şirket tarafından davalı bankaya ibraz edildiğini. Bankaca Niğde ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ödeme yasağı kararının Çekin arkasına yazıldığını, çekin arka yüzündeki ciro zincirinde adı geçenlerin bulunamadığını, davalı ... AŞ nin dava konusu çekin çalıntı olduğunu bildiğini veya bilmesi gerektiği halde kontrol görevini gereği gibi yerine getirmeyerek ağır kusurlu şekilde çeki iktisap ettiğini, iktisapta haksız ve kötü niyetli olduğunu belirterek; davacı müvekkillerinin davalı ... AŞ ye borçlu olmadıklarının tespitine, davaya konu çekin yetkili hamil ...AŞ.ye iadesine ve istirdadına , çek bedelinin %20 sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatının tahsiline, icra takibi yapılması halinde takibin iptaline ve takibin teminat karşılığında yada teminatsız olarak tedbiren durdurulmasına yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP / Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Dava konusu çekin davalı bankanın bağcılar şubesine kredi ... Şti tarafından kullanılan kredilerin teminatı olarak teslim edildiğini, çekin teslim alınırken muhatabı olan bankadan sorgulandığını, herhangi bir olumsuzluğunun bulunmadığı bilgisinin alındığını. 05/09/2012 tarihinde çekin takasa ibraz edildiğinde ödeme yasağı bilgisinin alındığını. 23/07/2012 tarihinde olumsuz bilgi verilmediğinden müvekkili banka hakkındaki iddiaların haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacılara yöneltilmiş icra takibi ve dava olmadığını bu nedenle davanın hukuka aykırı olduğunu, reddi gerektiğini belirterek davanın reddiile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenilmesini karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava İİK 72 maddesi gereğince icra takibinden önce açılan menfi tesfit ve çekin istirdadı istemine ilişkindir.
Tarafların bildirdiği deliller toplanmıştır. Niğde ... Asliye Hukuk mahkemesinin ...Esas sayılı dosyası ve Niğde CBS'nin... soruşturma sayılı dosyası uyap üzerinden getirtilmiştir. Çek aslı mahkememiz kasasına alınmış fotokopisi dosya içine alınmıştır.
Çekin incelenmesinde; muhatabının ... Bankası A.Ş. Konya Şubesi Keşidecisinin ..., Lehtarının ... Şti. Seri numarasının... Keşide tarihinin 05/09/2012 miktarınin; 75.000,00 TL olduğu çekin arka yüzünde 1. cirantanın lehtar davacı ... Şti 2.ciranta'nın...Şti., 3. cirantanın ...Şti çeki ibraz eden son hamilin...bank AŞ. ... Şubesi olduğu tespit edilmiştir.
Çek arkasındaki cirantalar ...Şti., ...Şti.nin Ticaret Sicil kayıtları getirtilmiştir.
Davacılar ...Şti. İle...AŞ. Arasındaki ticari ilişkinin tespiti ve dava konusu çekin davacı... AŞ.ye geçtiğinin tespiti bakımından, Niğde Asliye Hukuk Mahkemesi aracılığıyla SMM bilirkişi ...'in 12/06/2018 havale tarihli raporu alınmıştır. Raporda özetle; davacı şirketler arasında ticari ilişki bulunduğu, davaya konu çekin bu ticari ilişki sonucu davacı ...AŞ.ye diğer davacı ... ŞTi. Tarafından verildiği, davacı ...ŞTi. İle kendisinden sonra çekte 2. Cirenta olarak görünen ...Şti. Arasında Ticari ilişki bulunmadığı tespit edilmiştir.
Davalı ... Aş.nin ... Şubesi kayıtları üzerinde bankacı bilirkişi ... tarafından yerinde inceleme yapılarak, 10/04/2019 tarihli rapor düzenlenmiştir. Bilirkişi raporunda özetle; davalı bankanın dava dışı ...Şti.ne, 20/11/2011 tarihinde 111230 numaralı Genel Kredi Sözleşmesi ile 100.000,00 TL tutarında kredi kullandığı, davaya konu çekin bu kredinin çeki olarak, davalı bankaya verildiği davalı bankanın çeki muhatabı ...Katılım bankası... Şubesinden sorgulama yaptığına dair teyit edici bir belge ibraz edemediğini. Genel Kredi Sözleşmesinin kefalet bölümünün ...Şti. Ortağı ... tarafından müteselsil kefil olarak, yazılıp imzalandığı ancak ...'in dava dışı şirketin alınan ticaret sicil kayıtlarına göre 09/07/2012 tarihinde şirket ortaklığını ...'a devrettiğini. davalı ...Bank AŞ.nin çeki işleme aldığı 23/07/2012 tarihinden 2 gün sonra 25/07/2012 tarihinde dava dışı ... Şti.nin merkezinin Ankaraya taşındığı,02/08/2012 tarihinde bu defa ... tarafından kefalet yazısı ve imzasının kayıtlandığını, buna göre çeki teminat olarak veren şirketin çekin çalıntı olduğunu bildiği ve davalı bankaya bilerek timinata verdiğinin düşünüldüğü.Davalı bankanın çeki muhatap bankadan sorguladığını ve olumsuzluk bulunmadığını açıklamasına rağmen, bu beyanı doğrulayacak belge sunmadığı, kaldı ki Niğde ...Asliye Hukuk Mahkemesince 04/07/2012 tarihli müzekkere ile ödeme yasağı kararı muhatap ... Bankası Konya Şube Müdürlüğüne bildirilmiş olmakla 23/07/2012 tarihinde davalı bankaya olumlu yanıt verilmesinin de mümkün olmadığını bildirmiştir
Tüm dosya kapsamına göre;
Davacı ...AŞ.nin davaya konu çeki aralarındaki ticari ilişki nedeniyle davacı lehtar...Şti.nden aldığı ve yasal hamil olduğu sabittir.
Davalı bankanın davaya konu çeki dava dışı ...Şti.ne kullandırdığı kredinin teminatı olarak 23/07/2012 tarihinde kabul ettiği,bu nedenle son hamil olduğu
Davalı bankanın elinde bulunan kredi sözleşmelerinin ...Şti.nin ... tarafından imzalandığı, şirket hisselerinin çek ibraz edilmeden önce 09/07/2012 tarihinde ... tarafından ...'a devir edildiği, hisse devir tarihi olan 09/07/2012 ile şirket merkezinin Ankaraya taşındığı 25/07/2012 tarihleri arasında çekin davalı bankaya 23/07/2012 tarihinde ortak olmayan ... tarafından teminat olarak verildiği, gerçek şirket ortağı ...'un kredi sözleşmesini bundan sonra 02/08/2012 tarihinde imzaladığı, yapılan bu hileli işlemler nedeniyle çek cirantası olarak görünen davalı banka kredi borçlusunun çekin çalıntı olduğunu bildikleri.
Niğde ... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından ödeme yasağı kararının çekin muhatabı olan ...Bankası ... Şubesine 04/07/2012 tarihinde bildirildiği, davalı bankanın 23/07/2012 tarihinde çeki araştırması halinde çekin çalıntı olup, ödeme yasağı kararını öğrenmemesinin mümkün olmadığı, böylece davalı bankanın araştırma yükümlülüğünü ağır kusuruyla ihlal ettiği sabit bulunmuştur.
Mahkememizce davacıların Menfi tespit talepleri davalı bankanın ağır kusurunun sabit olması nedeniyle kabul edilmiş, dava konusu çekin davacı gerçek hamil ...AŞ.ye iadesine karar vermek gerekmiştir. Davalı banka ağır kusuruyla çalıntı çeki kabul edip davacıların zararına sebebiyet verdiğinden davacılar lehine İİK 72 maddesi gereğince kötü niyet tazminatına karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Davanın kabulü ile davacıların davaya konu ... seri numaralı 75.000 TL bedelli keşidecisi ... olan 05/09/2010 keşide tarihli çek nedeniyle davalı son hamil...bank AŞ’ye borçlu olmadıklarının tespitine
Davaya konu çekin davacı yasal hamil ...AŞ’ye iadesine ,istirdadına
75.000 TL ‘nin %20 si oranında kötüniyet tazminatının Davalı ... AŞ’den alınarak davacılara ödemesine
2-Peşin 1.280,85 TL harcın mahsubuna, alınması gereken 5.123,40 TL harçtan peşin harcın mahsubu ile eksik 3.842,55 TL harcın hazineye gelir kaydına
Davacılar tarafından yapılan 5.320,40 TL yargılama giderinin ve AAÜT gereğince 8.600,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine
Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,HMK 333 mad gereğince artan gider avanslarının karar kesinleşince ve talep halinde yatıran taraflara iadesine
Davacı vekilin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM da istinaf yolu açık olmak üzere, verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Katip ...
Hakim ...