T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2014/1385
KARAR NO: 2018/728
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/11/2014
KARAR TARİHİ: 06/07/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında 07/02/2013 tarihli bayilik sözleşmesi akdedilerek müvekkili tarafından davalıya bayilik verildiğini, Davalı tarafından ... 15. Noterliğinin 02.05.2014 tarih ... yevmiye numaralı ihbarnamesi ile sebep gösterilmeksizin ve haksız olarak bayilik sözleşmesinin feshedildiğini, müvekkili tarafından davalıya verilmiş olan akaryakıt karşılığında müvekkilinin davalıdan 42.542,64 TL alacağının bulunduğunu, Bu alacağın tahsili amacıyla davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasından ilamsız icra takibi başlatıldığını, Davalı tarafından söz konusu takip dosyasına itiraz edildiğini ve takibin haksız olarak durduğunu, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları, bayilik sözleşmesinden kaynaklanan her türlü hakları ile kar mahrumiyeti dahil tüm zararlarına ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasındaki itirazlarının iptaline, takibin devamına, davalının alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının borca batık durumda olması ve lisansının iptal edilmesi nedeniyle sürekli olarak farklı firmalar üzerinden davalının sözleşme imzalaması ve alınan gazların ayıplı çıkması nedeni ile bayilik sözleşmesinin fesih edildiğini, müvekkilinin davacıya herhangi bir borcunun olmadığını, hatta teminat amacı ile ... ili ... ilçesinde bulunan taşınmaz üzerinde tesis edilmiş olan ipoteğin müvekkilinin davacıya borcunun bulunmaması nedeniyle kaldırılması için davacı şirket yetkilileri tarafından müvekkilinin muhasebe işlerini yürüten kişiye ipoteğin kaldırılması yetkisi içeren vekaletname verildiğini, ancak davacı şirketin ... Bankasına olan borcu nedeni ile ipotek üzerine haciz konulduğundan ipoteğin kaldırılmadığını, davacı tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan 2014 yılı muavin defteri çıktısı incelendiğinde borç ve ödenen tutarların yaklaşık olarak aynı olduğunun görüleceğini, borcun konusunun hangi faturalardan kaynaklandığının belirsiz olduğunu, müvekkili tarafından bayilik sözleşmesinin feshine dair yapılan ihtarnameye cevaben davacı tarafından sadece davalıya ariyet olarak bırakılan teçhizatlardan bahsedildiğini, bunların iadesinin talep edildiğini, bunun dışında ise herhangi bir alacaktan bahsedilmediğini, ariyet mallarının hurda fiyatına 12.000 TL bedel ödeyerek davalının almak zorunda kaldığını, davacının ekonomik borca batık olması nedeni ile ödemelerin çoğu zaman şirket hesabına değil ... adına olan hesaba yapıldığını, yine aynı şekilde davacının borcunda dolayı doğrudan ...’a da ödemeler yapıldığını, davalı şirkete ait ticari defterler incelendiğinde davacıya herhangi bir borcunun olmadığının açıkça görüleceğini beyan ederek davanın reddine, davacının % 20 den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava İİK 67 ve devamı maddeleri uyarınca açılan itirazın iptali istemidir.
Dava, taraflar arasında bulunan bayilik sözleşmesi gereği davacı tarafından davalıya verilmiş akaryakıt nedeni ile düzenlenen fatura bedelinin tahsili amacıyla yapılan icra takibine vaki itirazın iptali ile icra inkar ve kötüniyet tazminatı istemine ilişkindir.
Delil olarak; icra dosyası, fatura ve cari hesap kayıtları, ticari defter kayıtları ve bilirkişi incelemesine dayanılmış olup, gösterilen deliller toplanarak dosya arasına konulmuştur.
Dosyaya getirtilen .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 42.542,64-TL asıl alacacağın tahsili amacıyla 14/05/2014 tarihinde örnek 1 nolu ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin 23/05/2014 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun 23/05/2014 tarihine borca itiraz ettiği, itirazın ve davanın süresinde olduğu görülmüştür.
Davalı tarafça ... İcra dairelerinin ve mahkemelerinin yetkili olduğu yönündeki Yetki itirazı taralar arasındaki sözleşmenin 26. Maddesi uyarınca İstanbul İcra daire ve mahkemelerinin tacir olan taraflarca kararlaştırıldığı görülmekle reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce Davacı vekilinin talebi doğrultusunda tarafların defterlerinin incelenmesi yönünde davacının 2008 yılından itibaren ticari defter ve kayıtlarının incelerek davacının alacağının bulunup bulunmadığı yönünde bilirkişi incelemesi yaptırılmak üzere ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine ve davalının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi yönünde ... Asliye Hukuk Mahkemesine ayrı ayrı talimat yazılarak bilirkişi rapor alınmıştır.
... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat Dosyasına istinaden. Davacı defterlerinin incelenmesine ilişkin olarak hazırlanan 10.06.2016 tarihli Bilirkişi Raporu “ Davalı tarafından davacı taraf adına yapılan ödemelerin; 240.856,70 TL kısmının dava dışı ... Hesabı üzerinden davacı taraf kayıtlarına alındığı, bu ödemelerin davacı taraf defter kayıtlarında davalı taraftan olan alacakları azalttığı, bu ödemeler için davacı şirket tarafından davalı tarafa hitaben dekont düzenlendiği ve dekontların dava dosyasında yer aldığı, 220.556,00 TL kısmının dava dışı ... A.Ş. üzerinden davacı taraf kayıtlarına alındığı, bu ödemelerin davacı taraf defter kayıtlarında davalı taraftan olan alacakları azalttığı, bu ödemeler için davacı şirket tarafından davalı tarafa hitaben dekont düzenlendiği ve dekontların dava dosyasında yer aldığı, Davacı tarafından davalı hesabına yapılan borç kayıtlarının; 88.476,40 TL kısmının dava dışı .... San. ve Tic. A.Ş. isimli hesaptan virman yapılmak sureti ile davalı tarafın borçlandırdığı, bu kaydın davacı taraf defter kayıtlarında davalı taraftan olan alacakları arttırdığı, bu işlemler için taraflar arasında düzenlenmiş alacağın devri vb. bir sözleşmenin dava dosyasında yer aldığı belirtilen tutarı İçerir faturaların dava dışı .... San. ve Tic, A.Ş. tarafından davalı tarafa düzenlendiği, 50.59 TL kısmının dava dışı ... Gaz San. ve Tic. A.Ş. isimli hesaptan virman yapılmak sureti ile davalı tarafın borçlandırıldığı, bu kaydın davacı taraf defter kayıtlarında davalı taraftan olan alacakları arttırdığı, bu işlemler için taraflar arasında düzenlenmiş alacağın devri vb. bir sözleşmenin dava dosyasında yer almadığı, ancak belirtilen tutarı içerir faturaların dava dışı ... Gaz San. ve Tic. A.Ş. tarafından davalı tarafa düzenlendiği, Dava dışı şirketler tarafından davalı tarafa düzenlenen fatura bakiyeleri olan 88.476,40 TL ile 50,59 TL toplamı 88.526,99 TL'nin, hesap virmanı yöntemi ile davalı tarafı borçlandırıcı kayıt yapmak sureti ile davalı taraf defter kayıtlarına alındığını, Davacı tarafın incelenen ticari defterlerine göre davalı tarafın davacı tarafa 42.547,64 TL borçlu olduğu,” hususunun belirtildiği görülmüştür.
... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Talimat Dosyasına istinaden, davalı defterlerinin incelenmesine ilişkin olarak hazırlanan 30.03.2016 tarihli Bilirkişi Raporu ile 2009 - 2010 - 2011 yılları yasal defterlerin kapanış tasdiklerinin yapılmadığı, 2012 - 2013 - 2014 yılları kapanış tasdiklerinin ise yasal sürelerde yapıldığı, kayıt nizamının V.U.K. ve Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine istinaden usulüne uygun olduğu, defterlerin birbirini teyit ettiğini, 31.12.2009 tarihli ... yevmiye nolu kapanış maddesinde Taraflar arasında bakiye borç - alacak tutarı bulunmadığını, 31.12.2010 tarihli ... yevmiye nolu kapanış maddesinde; Taraflar arasında bakiye borç-alacak tutarı bulunmadığını 31.12.2011 tarihli ... yevmiye no.lu kapanış maddesinde; Davacı ... Lpg San. ve Tic. A.Ş.’nin davalı ... ...dan ... satıcılar Hesabında 36.306,74 TL tutarında alacaklı olduğu, 31.12.2012 tarihli ... yevmiye no.lu kapanış maddesinde Taraflar arasında bakiye borç - alacak tutarı bulunmadığı, 31.12.2013 tarihli ... yevmiye no.lu kapanış maddesinde; Taraflar arasında bakiye borç - alacak tutarı bulunmadığı, 31.12.2014 tarihli 184 yevmiye nolu kapanış maddesinde: Taraflar arasında bakiye borç - alacak tutarı bulunmadığı, Asıl Borç - Alacak Tespiti: Davalı ... İşletmesinin yasal defter kayıtlarında dava konusu faturaların kayıt edildiği, yasal defter kayıtlarına istinaden 14.05.2014 takip tarihi itibari ile 3.957,67 TL tutarında davacı ... LPG San.ve Tic.A.Ş. nin davalı ...’ dan alacaklı olduğu tespit edildiği, davalı tarafından davacının cari hesabına mahsuben ... hesabına yaptığı ödemeler toplu olarak dönem sonlarında hesap kapama mahsup işlemi kaydı yapılarak davacı şirketin alacağından düşüldüğü, ödemelerin takip tarih öncesine ait olduğu 14.05.2014 takip tarihi itibari ile davacı şirketin davalıdan alacağının bulunmadığı, davalının 1.019,67 TL tutarında davacı tarafa fazla ödemesinin mevcut olduğu .” İfadelerine yer verilmiştir.
Taraf ticari defterlerinin ... ve ... da talimat yoluyla incelendiği ve bu raporlara karşı itirazlarının da bulunduğu celse arasında ....a yazılan müzekkere cevabının da bulunduğu nazara alınarak İddia savunma ibraz edilen deliller, dosyaya sunulan raporlar ve rapora karşı beyan ve itirazlarında değerlendirildiği yeni rapor alınmasına karar verildiği, Mali Müşavir Bilirkişi ..., Petrol Bilirkişisi ... ve Ticari Sözleşmeler, borçlar Akdi Sorumluluk Uzmanı Bilirkişi Prof. Dr. ... tarafından sunulan 13/04/2018 tarihli bilirkişi raporunda ; Davacı ile davalı arasında 07.02.2013 tarihli ve 5 yıl süreli bayilik sözleşmesi akdedildiği, işbu bayilik sözleşmesine dayalı cari hesap (açık hesap) ilişkisi kurulduğu, Davalı bayilik sözleşmesini, 02.05.2014 tarihli ihtarıyla feshettiği, İhtarnamede fesih gerekçesi olarak, “gördüğü lüzum üzerine tek taraflı olarak feshettiğini bildirdiği, Davacı bu davada, bayilik sözleşmesinin davalı tarafından haksız olarak feshedildiğini ve dolayısıyla tazminat alacağına hak kazandığını iddia etmemekte ve herhangi bir tazminat talebinde bulunmadığı, Bu nedenle bayilik sözleşmesinin davalı tarafından haklı mı yoksa haksız mı feshedildiği ve davacının davalıdan herhangi bir tazminat alacağına hak kazanıp kazanmadığı hususunda bir inceleme yapılmasına gerek duyulmadığı, Davacının bu davada, bayilik sözleşmesinin davalı tarafından feshedildiği tarihe kadarki dönemde hak kazanmış olduğu cari hesap alacağının tahsili için başlatmış olduğu takibe, davalı tarafından yapılmış olan itirazın iptalini talep ettiği, tarafların ticari defter kayıtları ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, davacının davalıdan, takip tarihi itibariyle 46.176,98 TL cari hesap alacağı olduğunun tespit edildiği, Ayrıca, davalı tarafından dava dışı ... hesabına banka havalesi yolu ile gönderildiği halde her iki taraf kayıtlarında yer almayan toplam 111.620,00 TL tutarındaki ödemenin, davalı tarafından davacı adına yapılmış ödemeler olduklarının kabul edilmesi halinde ise, davacının davalıya 65.119,69 TL borçlu hale geleceği, ancak davalının söz konusu banka ödemelerini dava dışı ... hesabına hangi saikle ödediğinin anlaşılamadığı tespit edildiği, Davalı tarafından dava dışı ... hesabına banka havalesi yolu ile yapılan 111.620,00 TL’lik ödemenin davacı adına yapıldığı anlaşılmadığından davacının davalıdan 46.176,98 TL cari hesap alacağı olduğu kanaati bildirilmiştir.
Dosya kapsamı ile uyumlu bulunarak hükme esas alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde ;
Taraflar ... LPG San.ve Tic.A.Ş. ile ... arasında, ... ili ... ilçesi, ... Karayolu kenarı ... mevkii adresinde kayıtlı arsanın kurulu Otogaz satış ve servis istasyonunda “sadece LPG ile çalışan kara nakil vasıtalarına münhasıran ...’dan veya ...’ın belirleyeceği yerden satın alacağı LPG evsafını değiştirmeden satmak, bulundurmak, teşhir etmek, reklamını yapmak veya başka şahıs ve şirketin LPG ni hiçbir şekilde satmamak, bulundurmamak, teşhir etmemek, reklamını yapmamak” konusunda 27 maddeden oluşan 07.02.2013 tarihli 5 yıl süreli bayilik sözleşmesi akdedilmiş olup, işbu bayilik sözleşmesine dayalı cari hesap ilişkisi kurulmuştur.
... 15.Noterliğinin 02.05.2014 tarihli ... yevmiye nolu ihbarnamesi ile Fesih Eden ... tarafından ... LPG San.ve Tic.A.Ş. ne şirketle".... bugüne kadar yapmış olduğu ve LPG Otogaz Bayiliği konusunu kapsayan tüm sözleşmeleri gördüğü lüzum üzerine tek taraflı olarak fesih ettiği ve uhdesindeki ariyet malzemelerini 15 gün içinde almaları, aksi halde bu malzemelerin sorumluluğunu kabul etmediği, yapılmış olan tüm sözleşmelerin hükümsüz olduğu ve kendisini hukuken bağlamayacağı " hususunun ihbaren bildirildiği görülmüştür.
Davacı bu davada, bayilik sözleşmesinin davalı tarafından feshedildiği tarihe kadarki dönemde hak kazanmış olduğu cari hesap alacağının tahsili için başlatmış olduğu takibe, davalı tarafından yapılmış olan itirazın iptalini talep etmiş olup tarafların ticari defter kayıtları ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde, davacının davalıdan, takip tarihi itibariyle 46.176,98 TL cari hesap alacağı olduğu , davalı tarafından dava dışı ... hesabına banka havalesi yolu ile gönderildiği halde her iki taraf kayıtlarında yer almayan toplam 111.620,00 TL tutarındaki ödemenin, davalı tarafından davacı adına yapılmış ödemeler olduklarının ispat edilemediği,
Davalı ticari defterlerinde yapılan inceleme neticesinde Davalı ... İşletmesinin yasal defter kayıtlarında dava konusu faturaların kayıt edildiği ,14.05.2014 takip tarihi itibari ile 3.957,67 TL tutarında davacı ... LPG San.ve Tic.A.Ş. nin davalı ...’ dan alacaklı olduğu , davalı tarafından davacının cari hesabına mahsuben ... hesabına yaptığı ödemeler toplu olarak dönem sonlarında hesap kapama mahsup işlemi kaydı yapılarak davacı şirketin alacağından takip tarihinden önce düşüldüğü, Davalı tarafından ... hesabına yapılan ödemelere ilişkin dönem sonlarında hesap kapama mahsup işlemlerinin yapılmış olup, 31.12.2012 tarihli hesap kapama mahsup işlemi 55.388,23 TL, 31.12.2013 tarihli hesap kapama mahsup işlem 39.488,43 TL, 31.12.2014 tarihli hesap kapama mahsup işlemi 3.957,67 TL olmak üzere Toplam 98.834,33 TL hesap kapama işlemi yapıldığı, Bu itibarla 14.05.2014 takip tarihi itibari ile davacı şirketin davalıdan alacağının bulunmadığı, davalının 1.019,67 TL tutarında davacı tarafa fazla ödemesinin mevcut olduğu tespit edilmiş ise de davalı tarafından dava dışı ... hesabına banka havalesi yolu ile gönderildiği halde her iki taraf kayıtlarında yer almayan ödemelerin davalı tarafından davacı adına yapılmış ödemeler olduklarının ispat edilemediği, davalı tarafça yemin deliline dayanılmamış olması nedeni ile ödeme iddiasına dayanan ve ispat külfeti altında olan davalı tarafa bu hakkı hatırlatılmadığı sonuç olarak davacının davalıdan, takip tarihi itibariyle 46.176,98 TL cari hesap alacağı olduğu kanaatine varılmıştır.
Anılan durum karşısında takip konusu alacağın likit ve hesap edilebilir nitelikte olması nedeniyle davalı-borçlunun İİK'nın 67/2. maddesine göre hükmolunan alacağın %20 oranı üzerinden hesaplanan icra inkar tazminatından da sorumlu olması gerektiği hususu da göz önünde bulundurularak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile .... İcra Müdürlüğünün ... e. Sayılı dosyası ile başlatılan takibe yönelik itirazın iptali ile takibin 42.542,64-TL asıl alacak üzerinden devamına, takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
Davalının likit ve muaccel alacağa itirazı ile takibin durmasına sebebiyet verdiği anlaşılmakla alacağın %20 si olan 8.508,52-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 2.906,09-TL nispi karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 513,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.392,24-TL harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 5.029,69-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 539,05-TL ilk gider, 3.650-TL bilirkişi, 539,05-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 4.531,15-TL. Yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/07/2018
Katip e-imzalıdır Hakim e-imzalıdır