T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2014/1555
KARAR NO: 2018/342
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 23/12/2014
KARAR TARİHİ: 06/04/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... Projesi Çerçevesinde üsdendiği işleri gerçekleştirmek amacıyla 23/06/2008 tarihinde 1.250.000 TL + KDV bedelli Organizasyon Hizmet Alım Sözleşmesi akdettiğini, sözleşmede yer alan iş kalemlerinden birisi olan “Tarihi Rehber Hazırlanması ve Mali Hakları ile birlikte davacıya devri işini davalının gerçekleştirmeyi taahhüt ettiğini, sözleşme gereği işlerin gerçekleştirilmesi sırasında alınması gerekli telif, izin ve mhsat gibi yükümlülüklerin davalı tarafından yapılacağının bildirildiğini ve yine sözleşmede hazırlanacak rehberin tüm mali haklan ile birlikte davacı şirkete devredilmesi gerektiği hususunun da açıkça kararlaştırıldığını, sözleşmenin yapılacak işler kısmında, ..., baskı çeviri, tasarım, telif ile birlikte tüm mali haklarının devralınıp davacı şirkete devredilmesi amacıyla davalıya sadece yapılan bu iş kaleminin karşılığı olan 66.000-TL+KDV ile diğer iş kalemleri bedeli 12/11/2009 tarihinde ödendiğini, ... hazırlanması sırasında alınması gereken telif ile ilgili sorumluluğun yüklenici firma olan davalıda olması gerektiğinin açıkça kararlaştırıldığını, davalı eserin hazırlık işlemlerini yapıp davacı şirkete teslim etmesine karşılık telif hakları ile ilgili eser sahiplerinden gerekli izinleri almadığı ve bu hakları davacıya devretmediğini, ancak gerekli izinlerin alınmamış olması sebebiyle eser üzerinde ... Ltd. Şti. ve ... tarafından ... Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesinde... E. sayılı dosya ile müvekkiline ve davalıya dava açıldığı, bu davanın müvekkili ve davalı aleyhine sonuçlandığını, eser sahibinin .. 22.İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile 100.236-TL teminat mektubu koyduğunu ve temyiz ettiğini, eser sahibinin telif haklarının ihlali ve maddi ve manevi tazminat talep ettiği dava Yargıtay 11.HD 2013/17861 E. sayılı dosyada olup dönmesi beklendiğini, Bu nedenlerle müvekkili aleyhine başlatılan ... 22. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasına teminat olarak koyulan 102.000-TL bedelin davalıdan geri alınarak müvekkiline verilmesini, sözleşeme nedeniyle bu iş kalemi için davalıya ödenen 66.000-TL’nin tazminat olarak müvekkiline ödenmesini talep etmişlerdir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; rücu ve tazmin davasının süresinden önce açıldığını, rücu davasının ancak 3. şahsın zaran tamamen ödendikten sonra zaran ödeyenin rücu hakkı doğacağını, sözleşmenin tek taraflı hazırlandığını ve dava konusu eserin de davacının talimatı ile 3. firmaya hazırlatıldığını, davaya konu olan ... isimli kitapçığı davacının emir ve talimatlan doğrultusunda 3. şahıs ... isimli firmanın hazırladığını, sözleşmede tarihi ... de telif haklarınınn alınacağına ilişkin bulunmadığını, işbu eser için alınan ücret gereği telifin alınmasının mümkün olmadığını, sözleşme gereği ödenen bedelin tazminat olarak istenmesi davacının asıl sorumlusu ile çelişmekte ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davaya konu olan zararın büyük kısmı davacı firma tarafından giderildiğini, ... 22. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı icra dosyası da davacı ve davalı tarafından 1/2 oranında ödendiğini, davacının iddialarına ve tüm taleplerine ayrıca zamanaşımı itirazında bulunduğunu, bu nedenlerle haksız ve hukuka aykırı davanın reddi karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, taraflar arasında mevcut Organizasyon Hizmeti Alım Sözleşmesi kapsamında ,davalının gerçekleştirmesi gerekli edimleri yerine getirmemesi nedenine dayalı cezai şartı istemi ve davacı aleyhine ... 22. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile başlatılan takip nedeni ile teminat olarak koyulan 102.000-TL bedelin davalıdan geri alınarak müvekkiline verilmesini talep etmiştir.
Taraf delillerinin toplanmasının ardından mahkememizce dosyanın bilirkişi heyetine tevdi ile tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sunulan deliller, Bakırköy Fikri Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi ve İcra Takip Dosyaları ile tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak davalının sözleşden kaynaklanan edimlerini yerine getirip getirmediği, yerine getirmemiş olması halinde dava dışı eser sahiplerine yaptığı ödemelerin rücuen davalı taraftan talep edip edemeyeceği, yine sözleşme gereği tazminat talep edip edemeyeceği, edebilecek ise miktarına ilişkin ayrıntılı rapor düzenlenmesinin istenmesine karar verildiği, Mali Müşavir Bilirkişi ... 09/08/2017 tarihli bilirkişi raporunda; " Davacı şirketin ticari defterlerine göre; davacının dava tarihi itibariyle davalı şirketten bakiye alacağı bulunmadığı, davalı şirket tarafından davacı şirket adına 31/12/2008 tarihli 36284 numaralı “...” açıklamak toplam 66.000-TL+KDV=75.900-TL bedel faturanın düzenlendiğinin görüldüğü, faturanın hem davacı hem de davalı şirketin 2008 yılı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, fatura bedelinin tarafların ticari defter kayıtlarına göre 2009 yılında davalı şirkete ödendiği, davalı şirket tarafından dosyaya sunulan, Dava dışı “... Yap. Yay. Rek. Tic. Ltd. Şti. ” tarafından davalı şirket adına düzenlenen ... nolu toplam 230.926-TL bedelli fatura içeriğinde “...” açıklamak ürüne ilişkin miktar bölümünde 12.000 Adet olduğu belirtilerek tutarının 63.000-TL +KDV olduğunun görüldüğü, 6. Dava dosyasına sunulan ... Bankası’nm 13.01.2015 tarihk dekontunda, davacı ...’ tarafından ... 22. İcra Dairesine 54.806,25-TL ödendiği, Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 4. Maddesinde davalı şirket tarafından gerçekleştirilecek işlerin belirlendiği, ... başlıklı VII.18 maddesinde ; “Proje kapsamında İstanbul’un tarihi ve turistlik yerlerinin anlatıldığı resimli bir rehber hazırlanacaktır. 6 dilde 160 sayfa olarak hasırlanacak olan rehber 12.000 adet basılacaktır. Rehberin 6 dilde hasırlanması, basımı ve dağıtımı yüklenici firma tarafından gerçekleştirilecektir.” şeklinde belirtildiği, Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin XI. Maddesinde; sözleşme kapsamında yer alan hizmetlerin gerçekleştirilmesi sırasında herhangi bir fikri hakkın devralınması, lisans ruhsat, telif gibi vesair hususların karşılanması halinde bunların tamamından davalı şirketin sorumlu olacağının, bu sebeplerle 3. Şahısların talepleri halinde sorumluluğun davalı şirkette olacağının belirtildiği.." kanaati bildirilmiştir.
Davacı vekili ; davacı şirketin,... Büyükşehir Belediyesinden almış olduğu “... Projesi” çerçevesinde üstlenmiş olduğu işleri gerçekleştirmek amacıyla davalı şirket ile 23.06.2008 tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşme gereği “Tarihi Rehber Hazırlanması ve Mali Hakları ile birlikte davacıya devri işini davalı şirketin gerçekleştirmeyi taahhüt ettiğini, ancak eserin davacı şirkete teslim edilmesine karşılık telif haklarıyla ilgili eser sahiplerinden gerekli izinlerin alınmadığını ve bu haklann davacıya devredilmediğini, gerekli izinlerin alınmamış olması sebebiyle eser üzerinde mali haklara sahip olan dava dışı ... Ltd. Şti. ve ... tarafından davacı ve davalı aleyhine ... Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesinde ... E. sayılı dosyası ile maddi ve manevi tazminat davasının açıldığı ve mahkemenin 2013/207 K. sayılı kararı ile “tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline şeklinde davacı ve davalı aleyhine karar verdiği buna istinaden eser sahiplerinin açmış olduğu ... 22. İcra Müdürlüğü’nün ... E. dosyasında davacının teminat mektubu koyarak temyiz ettiğini, bu nedenle, teminat mektubunun geri alınarak davacıya verilmesini, sözleşme nedeniyle iş bu kalem için davalıya ödenen 66.000,00 TL’nin tazminat olarak davacıya ödenmesini talep etmiş, Davalı vekili ise davaya konu olan “...” isimli kitapçığın, davacının emir ve talimatları doğrultusunda ... isimli firmanın hazırladığını, sözleşmede “...” isimli eserin telif hakkının alınacağının belirtilmediğini, bu durumun sözleşmeden sonra ortaya çıkan bir durum olduğunu beyanla davanın reddin talep etmiştir.
Taraflar arasında “... Hizmet Alım Sözleşmesi” başlıklı 23.06.2008 tarihti sözleşme akdedildiği, hem davacı hem de davalı şirketin incelenen ticari defterlerine göre ticari ilişkin varlığı hususunda ihtilaf bulunmadığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalının sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirip getirmediği, yerine getirmemesi nedeniyle dava dışı eser sahiplerinin yaptığı ve yapacağı ödemelerin rücuen davalı taraftan talep edip edemeyeceği, yine sözleşme gereği tazminat talep edip edemeyeceği, davaya konu olan “...” isimli kitapçığa sözleşme çerçevesinde telif hakkı alınacağına ilişkin hüküm bulunup bulunmaması ile dava konusu rehberin 3. Şahıs firması tarafından hazırlanıp hazırlanmadığı noktasında toplandığı görülmüştür.
23.06.2008 tarihli “... Hizmet Alım Sözleşmesinin:
Sözleşmenin Konusu başlıklı 2.maddesine ; "İşbu sözleşme ... A.Ş. ’nin ... Büyükşehir Belediyesinden ihale ile üstlendiği, ... Etkinliklerinin yürütülmesi ile ilgili aşağıda belirtilen işlerin yüklenici tarafından yerine getirilmesine ilişkin karşılıklı hak ve yükümlülükleri düzenlemektedir."
Sözleşmenin VII.18.Tarihi Rehber başlıklı maddesinde; “Proje kapsamında, İstanbul’un tarihi ve turistlik yerlerinin anlatıldığı resimli bir rehber hazırlanacaktır. 6 dilde 160 sayfa olarak hazırlanacak olan rehber 12.000 adet basılacaktır. Kehberin 6 dilde hazırlanması, basımı ve dağıtımı yüklenici firma tarafından gerçekleştirilecektir. ”
Sözleşmenin XI.maddesinde; "İş bu sözleşme kapsamında yer alan hizmetlerin gerçekleştirilmesi sırasında herhangi bir fikri hakkın devralınması, lisans ruhsat, telif gibi vesair hususların karşılanması halinde bunların tamamından yüklenici sorumlu olacaktır. Kega bu sebeplerle bir fikri uyuşmaklık ortaya çıkması ya da 3 şahısların talepleri halinde sorumluluk yine yüklenicide olacaktır. ”
Sözleşmenin Feshi başlıklı 6.maddesinde; "Yüklenicinin taahhüdünü sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi, geciktirmesi ya da eksik getirmesi halinde sözleşme bedeli kadar cezai şart uygulanarak sözleşme ... A.Ş. tarafından ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın feshedilir. Cezai şart haricinde ... AŞ. uğradığı zararlar var ise yüklenici ayrıca bunları da tazmin etmek zorundadır. ” hükümlerini içerdiği görülmüştür.
Dava dışı ... Rek. Tic. Ltd. Şti. tarafından davalı ...’ adına düzenlenen ... no’lu toplam 230.926,00 TL bedelli fatura içeriğinde Tarihi Rehber açıklamalı 63.000,00 TL +KDV miktarlı fatura tanzim edildiği ,davalı ... tarafından davacı ...’ ne 31.12.2008 tarihti ... numaralı “...” açıklamalı toplam (66.000,00 TL +KDV =) 75.900,00 bedelli faturanın düzenlendiği Faturanın hem davacı hem de davalı şirketin 2008 yılı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu davalı şirket tarafından davacı şirket adına düzenlenen 31.12.2008 tarih (66.000,00 TL+ KDV =) 75.900,00 TL bedelli fatura bedelinin 2009 yılında davacı şirket tarafından ödendiği her iki taraf ticari defterleri ile anlaşılmaktadır.
... 22. İcra Dairesi’nin ... E. sayılı dosyasında ... Tic. Ltd. Şti. ile ... tarafından, taraflar aleyhine Bakırköy Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2009/318 E. 18.04.2013 tarihli 2013/207 K. saydı kararı ileri sürülerek toplam 83.0555,80 TL talep edildiği Bakırköy Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2009/318 E. ve 2013/207 K. sayılı karanı davacı ...’nin temyiz etmesi nedeni ile icranın geri bırakılması kararı alınabilmesini teminen ... Bankasının ... tarih ... no’lu Kesin Teminat mektubu ile 100.236,65 TL’nin banka tarafından garanti edildiği Dava dosyasına sunulan ... Bankası’nın 13.01.2015 tarihli dekontunda, davacı ...’ tarafından ... 22. İcra Dairesine 54.806,25 TL ödendiği görülmüştür.
Dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde ; Davalı şirket tarafından davacı şirket adına 31.12.2008 tarihli 36284 numaralı “...” açıklamalı toplam (66.000,00 TL +KDV =) 75.900,00 bedeli faturanın düzenlendiği faturanın hem davacı hem de davalı şirket defterlerinde kayıtlı olduğu, fatura bedelinin davacı tarafından davalıya ödendiği, dava dışı “... Tic. Lid. S ti. ” tarafından davalı şirket adına düzenlenen ... no’lu toplam 230.926,00 TL bedelli fatura içeriğinde “...” açıklamalı 12 adet miktarlı 63.000,00 TL +KDV olduğu, Dava dosyasına sunulan ... Bankası’nm 13.01.2015 tarihk dekontunda, davacı ...’ tarafından ... 22. İcra Dairesine 54.806,25 TL ödendiği,
Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 4. Maddesinde davalı şirket tarafından gerçekleştirilecek işlerin belirlendiği, 12.000 adet Rehberin 6 dilde hazırlanması, basımı ve dağıtımı yüklenici firma tarafından gerçekleştirileceği bu sözleşme kapsamında yer alan hizmetlerin gerçekleştirilmesi sırasında herhangi bir fikri hakkın devralınması, lisans ruhsat, telif gibi vesair hususların karşılanması halinde bunların tamamından yüklenici sorumlu olacaktır. Kega bu sebeplerle bir fikri uyuşmaklık ortaya çıkması ya da 3 şahısların talepleri halinde sorumluluk yine yüklenici davalıya ait olacağı anlaşılmakla davacı ...’ tarafından ... 22. İcra Dairesine ödenmek zorunda kalınan 54.806,25 TL bedelin davalıdan tahsili gerektiği yine taraflar arasındaki 6.maddesi uyarınca ; sözleşme hükümlerine uygun olarak taahüdünü yerine getirmeyen geciktiren davalı yüklenicinin sözleşme bedeli olan ve taleple bağlı kalınarak 66.000 TL cezai şart ödemesi gerektiği kanaatine varılmış ,cezai şart miktarı nazara alınarak takdiren %30 oranında indirim uygulanarak 46.200 TL cezai şart alacağının davalıdan tahsili gerektiği sonucuna varılmış anılan durum karşısında aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile taraflar arasındaki sözleşmenin 6. Maddesi gereği 66.000-TL olarak belirlenen cezai şart tazminat bedeline takdiren %30 indirim yapılmak suretiyle 46.200-TL cezai şart alacağı ve 54.806,25-TL alacağın davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 6.899,74-TL Harçtan peşin alınan 2.869,05-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.030,69-TL harcın davalıdan tahisili ile hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 10.830,50-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Red edilen kısım yönünden avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 7.719,31- TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 2.894,25-TL ilk gider, 143,5-TL tebligat ve müzekkere gideri ile 650-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.687,75-TL yargılama giderinin red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 3.371,32-TL sinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
6-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/04/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır