T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2014/706
KARAR NO: 2021/830
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 16/09/2014
KARAR TARİHİ: 02/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Davalı iş sahibi idare... den ihale ile “Avrupa yakası 2006 yılı 2. Kısm atık su kanalı, yağmur suyu kanalı ve dere ıslahı işi“ nin 14.09.2006 tarihinde yapımını üstlendiğini, işin içinde bulunan Tavukçu Deresi Şirinevler-E5 ile deniz arasında Ataköy bölgesinde bulunan dere ve üzerindeki eski köprülerin yetersiz oluşu nedeni ile 13-14 ekim 2007 tarihinde yağışlarda oluşan sel baskınında taşkın meydana geldiğini, iş programına göre de ekim 2007 sonu itibarı ile işi %98 oranında yapıldığını, Ataköydeki Lale sok. köprüsü ile ...Kazancıgil köprüsünün yetersizdi UTK kararı ile lale sokak köprüsünün yıkılıp yeniden yapılacağı 19 ekim 2007 tarihnde alındığını, Remzi kazancıgil köprüsünün de yıkım kararı 17. 01.2008 tarihinde alındığını, taşkına sebebiye veren bütün bu köprülerin yıkımı ve yenilenmesi proje ve kararlarının idare ... nin sorumluluğu olduğunu, yerinde yapılan tespitler ile alınan bilirkişi raporları ile kendilerinin kusursuz olduğunu, olayla kendilerine illiyet bağı kurulamadığını ve...nin açtığı davaların reddedildiğini, ancak davalı ... nin davacı sıfatı ile açtığı davalarda... nin %80 oranında kusurlu yüklenici ...inşaat firmasının da %20 oranında kusurlu olduğuna dair kararlar aldırarak, İstanbul ... icra müdürlüğünün ...nolu dosyasında toplam 243.129,56 TL ödeme yapmak zorunda kaldığını beyanla; davanın kabulü ile müvekkilinin kusurlu olmadığı halde yapmış olduğu bu ödeme miktarının kendilerine en yüksek banka avans faizi ile birlikte geri ödenmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yüklenici ile imzalanan Avrupa Yakası 2006 yılı 2. Kısm atık su kanalı, yağmur suyu kanalı ve dere ıslahı işi “ sözleşmesinin ilgili maddelerine göre işin başından sonuna kadar işlerin yapılması sırasında meydana gelebilecek hasar kayıp ve zararlardan mali, hukuki ve cezai sorumluluğun yükleniciye ait olduğunu, ayrıca davacının işi uzman sıfatı ile aldığı ve yapım esnasındaki özen borcunu yerine getirmediğini, yeterince özenli ve basiretli davranmadığını, sözleşmesine göre yer tesliminden sonra uygulama projelerinin yüklenici tarafından hazırlanıp imza için idareye sunulması gerektiğini, bahsi geçen Lale sok, Remzi Kazancıgil, ve ... mayıs köprüsünün dışında kısmen dere ıslahı projelerinin sunulduğunu ve kendilerinin de onaylayarak imalata başlandığını, daha sonra da bu köprülerin onaylarının (UTK kararları) yapıldığını ve köprülerin yıkılarak yenilendiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin eki iolan yapı işleri genel şartnamesinde iş ve işyerinin korunması, sigortalanması, yükleniciye ait olduğunu, işyeri ve çevresindeki bölgede yeterli güvenlik önleminin alınmamasından doğacak zarar ve ziyanlardan da yüklenicinin sorumlu olduğunu, yine sözleşme madde 27 de olağanüstü haller ve doğal afetlerde meydana gelen hasar ve zararlar ... risk sigorta kapsamında olduğundan ve yüklenici bu zararlar için idareden hiçbir bedel isteyemeyeceği, sadece ek süre verilebilecği, yine idari şartmamenin madde 59 da kesin Kabul tarihine kadar geçecek sürede deprem, sel, su baskını, yangın v.s.. afetlerde meydana gelebilecek riskler için de ali risk yapılmasının yüklenicinin sorumluluğunda olduğu, ve ...Risk sigortayı yaptırmak zorunda olduğunu, yine madde 77 de ...Risk sigortayı genel şartnamenin 9. Maddesinde belirtildiği şekilde yaptırmak zorunda olduğunun bağıtlandığı, bu kapsamda yükleniciye herhangi bir bedelin ödenmeyeceğinin bağıtlandığını, yine bu konuda sözleşme madde 18 de işyerinin sigortalanmasının yükleniciye ait olduğunu, müvekkili idareye karşı açılan sigorta rücu davalarında %20 kusurun yüklenicide ( sigortacı uhdesinde ) olduğunun ve yüklenicinin sorumluluğu olduğunun kararlarına varıldığını, yüklenicinin derenin menbaa sında başlaması (yanlış olarak) mansaptan başlamasının gerektiğini, cadde üzerinde koruma duvarını yıkması, köprü önüne moloz atarak derenin tıkanmasına sebebiyet vermesi, ilk yapılması gerek imalatlar olan köprülerin yapılmasının ihmal etmesi, yüklenicinin ehli fen oması kuralına aykırı hareket ettiğinin kanıtı olduğunu ve bunun kendi sorumluluğu olduğunu, işin yapımı esnasında dere ve köprü önlerine moloz koyması, kendi kamyonlarının geçişi için dereye moloz dolgu ve geçici künk koyduğu ve bunun yöredeki şahitler ve beyanlarında sabit olduğunu, geçici geçişlerdeki büzlerin yetersiz kesitte olduğunu, sonuç olarak özensiz davranması kendi ihmali ve kusuru sayıldığını, yüklenicinin fen ve sanat kurallarına uygun davranmadığım, doğru iş yapmanın yapı denetim görevlisi sorumluluğu olduğu kadar yüklenicinin de sorumluluğu olduğunu, davacının sözleşme ile yüklendiği sorumluluklarına aykırı hareket ettiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, davacının davalıya yapmış olduğu ödemenin kusurunun bulunmadığı iddiasına dayalı olarak en yüksek banka avans faizi ile birlikte geri ödenmesi talebine ilişkindir.
Dosyanın bilirkişi heyetine tevdi ile tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sunulan deliller üzerinde inceleme yapılarak rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verildiği, İnşaat Mühendisi Bilirkişi ...ve Yüksek Mimar Bilirkişi ...tarafından sunulan 02/08/2021 tarihli bilirkişi raporunda; Davalı ...' nin ihale ettiği “ Avrupa Yakası 2006 yılı 2. Kısm Atık Su Kanalı , Yağmur Suyu Kanalı ve Dere Islahı İşi” nde 13-14 ekim 2007 tarihinde meydana gelen taşkında çevrede oluşan zarar ve ziyanlarda davalı İdare ... nin %80 oranında kusurlu, davacı yüklenici... İnşaat A.Ş nin de %20 oranında kusurlu olduğu, bu olay için çeşitli mahkemelerde açılan davalar sonucu davacı ... İnşaat A.Ş ye %20 kusur oranı ile İstanbul ... icra müdürlüğünün ... nolu icra dosyasında rücu edilen ve ferileri ile birlikte toplam 243.129,56 TL ödemenin yerinde olduğu ve bu bedelin ayrıca davalı ...İ'ye rücuna yer olmadığı kanaati bildirilmiştir.
Dosya kapsamı ile uyumlu bulunarak hükme esas alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;
13.10.2007 tarihinde meydana gelen sel baskını nedeniyle oluşan hasarların İstanbul İdare Mahkemelerinin verdikleri muhtelif tarihli ve sayılı ilamlar üzerine icra dosyalarında davacı tarafından ödenmiş olduğu gerekçesiyle taraflar rasındaki sözleşmeye göre bu zararlardan davalının sorumlu olduğu iddiasıyla açılan ödenen bedelin rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememiz dosyasına emsal mahiyette olan ve uyuşmazlığın temelini oluşturan İstanbul ... ATM nin 2... Esas ve ...Karar nolu Davacı ... tarafından Davalı ...İnşaat aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması neticesinde: Taraflar arasındaki sözleşme kapsamında, imalatın devamı sırasında 13/10/2007 tarihinde meydana gelen sel baskınının yaşanmasında davacının %80, davalının %20 oranında kusurlu bulunduğu tespit edilmekle, esas ve birleşen davalarda, davacının zarar görenlere hasar bedelini ödediği, bu ödenen bedellerin kusuru olan %20'sinden davalı şirketin sorumlu bulunduğu kabul edildiğinden, bu konuda hesap raporu alınmış ve anılan raporda; davacının sunduğu ödeme belgeleri de değerlendirilerek, esas davada ve birleşen davalarda davacının yaptığı ödemelere göre, davalının sorumlu olduğu miktar tespit edilerek, bu hesap raporu doğrultusunda esas ve birleşen davaların kısmen kabulüne yönelik hüküm kurulmuş olup bu karara yönelik temyiz incelemesinde Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 2015/5200 E 2016/459 sayılı Bozma ilamı ile ;
"Taraflar arasındaki uyuşmazlık 14.09.2006 tarihli Tavukçu Deresi'nin E-5 ile Marmara Denizi arasındaki (yaklaşık 2200 metrelik kısmın) dere ıslahı, atıksu ve yağmur suyu kanal inşaatı ve bunlara ait bağlantılar, bacalar ve yol üstü yapısı işleri nedeniyle çevre düzenleme işlerine ilişkin eser sözleşmesinden kaynaklanmıştır. Davacı iş sahibi, davalı yüklenicidir.
Eser sözleşmelerinde kural olarak yüklenici işinin ehli ve basiretli bir iş adamı olarak yükümlendiği imalâtı fen ve sanat kurallarına, sözleşmeye, amacına uygun tamamlayarak teslim etmek zorundadır. Bu sorumluluğu işin uzmanı sayılan yüklenicinin özen borcunun sonucudur. Yüklenici işi yaparken iş sahibi ve üçüncü şahısa verdiği zarardan sorumludur. İşin devamı sırasında iş sahibinin verdiği malzemenin veya gösterdiği arsanın kusurlu olması durumunda imalâtın noktası noktasına muntazaman icrasını tehlikeye koyacak bir durumun ortaya çıkması halinde yüklenici bundan iş sahibini haberdar etmediği takdirde sonucuna katlanmakla mükelleftir (818 sayılı mülga BK.357/son). Eldeki davada hükme dayanak bilirkişi raporunda deredeki taşkının ve bunun meydana getirdiği zarar oluşumunun menfez, köprü ve üst geçitlerin projeyi yapan ve işin kontrollüğünü üstlenen iş sahibi ...'nin sorumluluğunda olduğu, zararın kendi hizmet kusuruna dayalı olarak ödenmesinden davalı yüklenicinin sorumlu olmayacağı görüşüne yer verilmiştir. Oysa sözleşmenin eklerine ilişkin 9. maddesinde, bu eklerin sözleşmenin ayrılmaz parçası olduğu, idareyi ve yükleniciyi bağlayacağı kabul edilmiş; ...., İdari Şartname vb. ekler sayılmıştır. Sözleşme ekleri 1086 sayılı Yasa'nın 297 ve 6100 sayılı Yasa'nın 193/1. maddesi hükmünce delil sözleşmesi niteliğinde olup taraflarca ileri sürülmesi de mahkemece re'sen incelenmelidir. İdari Şartname'nin18.maddesinde işin yapılacağı yerin görüldüğü, işin gerçekleştirilebilmesi için yüklenicinin teklifini etkileyebilecek risklerin, olağanüstü durumlar vb. diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilginin alındığı kabul edilmiş sayılacağı belirtilmiştir. Anılan Şartname'nin 72. maddesinde yüklenicinin all risk sigortası yaptırmak zorunda olduğu, herhangi bir zarar ve ziyan olması durumunda yüklenici tarafından karşılanacağı; Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 9. maddesinde de sözleşme konusu yapım işinin kesin kabul tarihine kadar korunmasından yüklenicin sorumlu olacağı, kesin kabul tarihine kadar geçen süre içinde su baskını vs. gibi risklere karşı sigorta yapmak zorunda olduğu gibi ayrıca işin devamı sırasında çevre halkının zarar görmesi durumunda da 3. kişilere karşı mali mesuliyet sigortası yaptırmak zorunda olduğu hükümlerine yer verilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 15. maddesi uyarınca yüklenicinin fen ve sanat kurallarına uygun olarak işi yapmayı, projelerin iş yerinin gereklerine fen ve sanat kurallarına uygun olduğunu kabul ettiği ve böylece işin teknik sorumluluğunu da üstlenmiş bulunduğu, kendisine verilen proje ve şartnamelere, fen ve sanat kurallarına uymadığı hususundaki karşı görüşlerini teslim ediliş tarihinden itibaren 15 gün içinde bir yazı ile bildirmek zorunda olduğu, bu sürenin aşılması halinde yüklenicinin itiraz hakkının kalmayacağı açıklanmıştır. Bilirkişilerce bu hükümler gözetilmeksizin idarenin zararın meydana gelmesinde kusurlu olduğunun kabulünde isabet yoktur. Taşkın nedeniyle meydana gelen zararda yukarıda değinilen maddeler uyarınca iş sahibi idareyi süresinde uyarmayan ve fen ve sanat kurallarına uygun, özen borcu gereği imalâtı gerçekleştirmekle yükümlü olan yüklenicinin bu yükümlülüğünü yerine getirmediği, esasen bilirkişilerce idarenin kusuru olarak belirtilen hususların sözleşme ve eklerince yüklenicinin sorumluluğunda olduğu gözetilmeksizin bilirkişi görüşü ile bağlı kalınarak davaların kısmen kabulü yönünde hükme varılması doğru olmamıştır.
Mahkemece yapılması gereken iş; açıklanan nedenlerle zarardan davacı sorumlu olduğundan davaların kabulüne karar vermekten ibarettir. Bu hususlar üzerinde durulmadan eksik incelemeyle verilen karar bozulmalıdır...."
Gerekçesi ile mahkememiz kararı Bozulmuş Bozma ilamına uyularak mahkememizin 13/07/2018 tarih 2017/503 esas 2018/793 karar sayılı karar ile "Esas ve birleşen davaların Kabulü" ne karar verilmiş mahkememiz kararı Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 28/02/2019 tarih 2018/5412 esas 2019/861 karar sayılı ilamında " ...yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün onanmasına" karar verilerek kesinleşmiştir.
Bu nedenle taraflar arasındaki sözleşmeye dayalı olarak yapılan ıslah çalışması neticesi oluşan Taşkın nedeniyle meydana gelen zararda iş sahibi idareyi süresinde uyarmayan ve fen ve sanat kurallarına uygun, özen borcu gereği imalâtı gerçekleştirmekle yükümlü olan yüklenicinin yükümlülüğünü yerine getirmediği, esasen bilirkişilerce idarenin kusuru olarak belirtilen hususların sözleşme ve eklerince yüklenicinin sorumluluğunda olduğu açıklanan nedenlerle zarardan davacı sorumlu olduğu hususu kesin hükme bağlanmış olup anılan durum karşısında davacı yüklenicinin %100 kusuruna dayalı olarak ödediği bedelden talep edebileceği bir tazminat olmadığı anlaşılarak davanın reddi gerektiği kanaati ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 4.152,05-TL den 59,30-TL nispi karar harcının mahsubu ile kalan 4.092,75-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı vekili lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 25.469,07-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Davalının yapmış olduğu 80-TL tebligat giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.02/11/2021
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır