T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/763
KARAR NO: 2018/1371
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/08/2014
KARAR TARİHİ: 21/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... Mah. ... Cad. No:38 ... İstanbul adresinde bulunan işyerinde fason olarak tabir edilen tekstil işi ile iştigal ettiğini, müvekkilinin ilk olarak 09/07/2013 tarihinde davalı ile alçak gerilim elektrik enerjisi satışına ilişkin perakende satış sözleşmesi ile elektrik abone sözleşmesi imzalandığını, Davalı tarafından müvekkili aleyhine ... nolu sayaç ile ilgili ... nolu zabıt tanzim edilmesi suretiyle tahakkuk edilen 18.158,61-TL kaçak elektrik bedeli talebinin haksız olduğunu, davalı şirketin haksız olarak ve hiçbir yasal dayanağı olmayan tamamen keyfi uygulamalar ile müvekkili aleyhinde kaçak elektrik tespit tutanağı tanzim edildiğini, zira müvekkilinin kaçak elektrik kullanmaya yönelik bir eyleminin söz konusu olmadığını, elektrik piyasası müşteri hizmetleri yönetmeliğinin 13. ve 14. Maddeleri uyarınca kaçak veya usulsüz elektrik enerjisi kullanıldığı tespit edilen kullanım yerinde dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından yetkilendirilmiş en az iki eleman ile kaçak veya usulsüz elektrik enerjisi kullanan gerçek veya tüzel kişinin imzalayacağı bir tutanak düzenlenerek bir suretinin imza sahibine bırakıldığını, ancak bu yönetmeliğin hükümleri uygulanmadan müvekkiline haber verilmeden yapılan kaçak tespit tutanağının bu sebeple kabul etmediklerini, müvekkilinin fason olarak tekstil atölyesi işi yaptığını ve bu işyerinde 30-35 adet tekstil makinası çalıştığını, zaten her ay ortalama 2.000-2.750-TL arası elektrik borcu tahakkuk ettirildiğini ve müvekkili tarafından bu borçların zamanında ödendiğini, bu sebeple keyfi olarak tanzim edilen ve EPDK tarafından belirlenen ölçütlere uyulmadan tahakkuk ettirilen kaçak elektrik bedelini kabul etmediklerini, bu nedenlerle müvekkilinin davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının abonesi ve kullanıcısı olduğu ... nolu tesisatın sayacına müdahale edildiği ve doğru ölçüm yapmadığının laboratuar raporu ile müvekkili tarafından tespit edildiğini, 08.5.2014 tarih ve 288994 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ‘Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 26.maddesine göre sayaca yapılan bu müdahalenin kaçak elektrik kullanımı olduğunu, yapılan kaçak tahakkukunun doğru olduğunu ve davacının bunu ödemekle yükümlü olduğunu, bu nedenle Haksız ve yersiz olan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava davacının iş yerinde kullandığı elektriğin kaçak ve usulsüz olduğu iddiası ile davalı tarafından düzenlenen tutanağın mevzuata uygun olmadığı, davacının kaçak elektrik kullanmadığının ve davalıya bu nedenle borçlu olmadığının tespiti ve dava açıldıktan sonra davalıya ödediği bedelin iadesi talebidir.
Mahkememizce dosyanın bilirkişiye tevdii ile, tarafların iddia ve savunmaları sunulan deliller ve tüm dosya kapsamına göre davacının işyerinde kullandığı elektriğin kaçak ve usulsüz olup olmadığı tutanağın mevzuata uygun olup olmadığı, yine sayaca bir müdahalenin bulunup bulunmadığı hususlarında rapor tanziminin istenilmesine karar verildiği, Elektrik Mühendisi Bilirkişi ... tarafından sunulan 03/03/2016 tarihli bilirkişi raporunda; Davacının abone olarak kullandığı ... nolu ticarethane tarifeli elektrik tesisatında; 08.5.2014 tarihi ve öncesinde; tesisatın ... - ... nolu sayacına, gerçeğinden az elektrik tüketimi kaydetmesi yönünde el atılmış olduğu (içerden akım bobin uçlarına şönt atılmış) tutanak ve laboratuar raporu ile sabit olduğu, Bu şekilde elektrik enerjisi kullanımı eski-yeni bütün yönetmelik hükümlerine göre kaçak elektrik kullanımı olduğu, Tutanak günü yürürlüğe giren (yeni) Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 26/b maddesine göre de kaçak elektrik kullanımı sayıldığı, Tutanağın davalı ...’dan iki görevli tarafından, açık-okunaklı; silintisiz, kazmtısız olarak tutulmuş olmakla mevzuata uygundur. Kaçak elektrik kullananın tutanağı imzalamamış olması ile tutanak sakıt olmayacağı, Sayaca müdahale edildiği; sayacın eksik ölçüm yapması için R ve T faz akım bobin uçlarının kısa devre edildiği laboratuar raporu ve fotoğraflarla sabit olduğu, Bu şekilde el atmalarda sayaçların kayıt yaptığı ama gerçek tüketimden de az kayıt yaptığı, Davalının davacıdan talep etmiş olduğu kaçak ve ek kaçak (normal tarifeden) tahakkukları 21.05.2014 öncesi hukuki içtihatlara göre doğru olduğu, Ancak 21.5.2014’den sonraki yüksek yargı kararlarında içtihat değişimine gidildiği, elektrik enerjisi tahakkuklarındaki kayıp/kaçak bedeli, iletim bedeli, dağıtım bedeli, perakende satış hizmeti bedeli, sayaç okuma bedeli tahakkukunun yerinde olmadığına karar verildiği, bu şekilde karar vermeyen yerel mahkeme kararlarının bozulduğu, Bu hukuki içtihat göz önüne alınarak tarafından bu bedelleri içermeyen hesaplama yapıldığı, Buna göre 20.5.2014 itibariyle davacının dava konusu borcun Kaçak elektrik bedeli 401,42 TL + Ek kaçak elektrik bedeli: 12.823,02 = 13.224,44 TL olduğu kanaati bildirilmiştir.
Davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itirazları doğrultusunda dosya yeniden aynı bilirkişiye tevdi ile itirazların değerlendirildiği ek rapor düzenlenmesine karar verildiği, bilirkişi tarafından sunulan 13/02/2017 tarihli ek bilirkişi raporda; davacı vekilinin dosyaya sunmuş olduğu elektrik faturaları ve davalı vekilinin vurgulamış olduğu 6719 sayılı Kanuna göre elektrik faturalarına ilave edilen BEDELLER hesaba katılarak yeni bir hesaplamaya göre davacının abone olarak kullandığı ... nolu ticarethane tarifeli elektrik tesisatında 08.5.2014 tarihinden önce tesisatın ... - ... nolu sayacına, gerçeğinden az elektrik tüketimi kaydetmesi yönünde el atılmış olduğu (içerden akım bobin uçlarına şönt atılmış), davalının laboratuar raporu ve tutanağı ile sabit olduğu, Bu şekilde elektrik enerjisi kullanımı eskiyeni tüm yönetmelik hükümlerine göre kaçak elektrik kullanımı sayıldığı, Davalı ...’ın 13.05.2014 tarih ve ... sayılı Kaçak Elektrik Tespit Tutanağından sadır olan alacağı; Kaçak elektrik tüketim bedeli: 298,65 TL + Ek kaçak elektrik tüketim bedeli: 6.668,75 TL olmak üzere toplam 6.967,40 TL olduğu kanaati bildirilmiştir.
Taraf vekillerinin bilirkişi raporu ve ek raporuna karşı beyan ve itirazları nazara alınarak dosyanın yeni seçilecek bilirkişiye tevdi ile rapor düzenlenmesine karar verildiği, Elektrik Mühendisi Bölüm Başkanı bilirkişi Prof. Dr. ... tarafından sunulan 19/12/2017 tarihli 2. Bilirkişi Raporunda; İlgili tesisat yerinde Davalı Şirket elemanları tarafından; ... Kaçak Takip Müdürlüğü Sayaç Ayar Tamir Bakım Başmühendisliğence 09/05/2014 tarihinde düzenlenen “Rapor”a istinaden hazırlanan ... seri nolu “Kaçak/Usulsüz Elektrik Tespit Tutanağı” incelendiğinde; “ Sayacın klemensi; sol yandan delinerek “R” fazı akım giriş-çıkış ucu, sağ yandan delinerek “T” fazı akım giriş-çıkış ucu, bakır tel ile ŞÖNT’lendiği ve sayaç “R” fazında %78,2, “T” fazında %74,8 oranında eksik tüketim yaptığının tespit edildiği, dolayısıyla Davacı’nm; Elektrik Piyasası Tüketim Hizmetler Yönetmeliği’nin Madde 26 - (1). Fıkra (b) Benti kapsamında, elektrik enerjisini kaçak olarak kullandığı, Bu bağlamda; 08/05/2014 (Sayaç Değiştirme Tarihi)-30/04/2014 (En Son İşlem Tarihi) tarihleri arası kaçak tüketim hesabının, 30/04/2014-09/07/2013 (Abonelik Başlangıç Tarihi) tarihleri arasında da ek tüketim hesaplamasının yapılması gerektiği, “Rapor” içeriğinden de görüleceği üzere, Davalı ...’m hazırladığı; 546,10 TL kaçak tüketim faturası ile 17.385,40TL’lik eksik tüketim faturalarının “Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği” mevzuatına uygun olarak hazırlandığı, Ayıca, faturalar içeriğindeki bedeller ve ilgili kesintiler üzerinde yapılan kontrollerde ; bu bedellerin tahsil edilmesinin, 6719 Sayılı Kanun’un 20. Maddesi uyarınca, EPDK’nın düzenleyici işlemlerine (EPDK Tarifelerine), uygun olduğu, kanaati bildirilmiştir.
Davacı vekilinin alınan 2. Bilirkişi raporuna karşı itirazlar ve çelişki nazara alınarak göz önüne alınarak dosyanın verildiği, Bilirkişi heyetinde bulunan Prof. Dr. ...un yanına Prof. Dr. ... ve Dr. ... ın eklenmesi ile ek rapor alınmasına karra verilmiş bilirkişi heyeti tarafından sunulan 10/09/2018 tarihli heyet bilirkişi Raporunda; Elektronik sayaç bilirkişi heyeti tarafından görülmeden kaçak kullanım şeklini kesin olarak tespit etmek, muayene raporuna uymak mümkün olmadığı, Tüketim eğrisi incelendiğinde davacının arz ve talebe uygun olarak inişli çıkışlı elektrik tüketimi olduğu, Bilirkişi heyetlerinin teknik öğretim üyelerinden oluşduğunu, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin hukuki kısımları heyetlerinin uzmanlık alanı olmadığı, Bilirkişi heyetlerinin tutanak tarihinden sonra tüketimlerde, kaçak kullanım olduğu kanaatini verecek yeterlikte belirgin bir yükselmenin görülmediği ve sayaç üzerindeki tespitlere ilişkin delillerin (resim ve/veya heyetin sayaç üzerindeki inceleme olanağının olmaması gibi) yeterli açıklıkta olmaması nedeniyle, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 26. ve devam maddelerinin uygulanması için gerekli şartların oluşmadığı görüşüne varılarak, davacının menfi tespit davasında davalıya herhangi bir borcu olmadığı ve davalıya ödediği 18.158,61 TL. yi geri istemekle haklı olduğu kanaati bildirilmiştir.
Dosya kapsamı ile uyumlu bulunarak hükme esas alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;
Davacı taraf kullanımında olan ... nolu tesisatta kaçak elektrik kullanıldığı gerekçesiyle davalı ... tarafından 13.5.2014 tarihinde ... nolu zabıt tanzim edildiğini ve buna istinaden 18.158,61 TL kaçak elektrik faturası düzenlendiğini, düzenli olarak her ay 2000 - 2750 TL elektrik parası ödediğini, söz konusu kaçak elektrik zabıt ve faturasının haksız olduğunu beyanla borçlu olmadığının tespitini talep etmeekte ,davalı ... ise; davacının abonesi ve kullanıcısı olduğu ... nolu tesisatın sayacına müdahale edildiği ve doğru ölçüm yapmadığının laboratuar raporu ile tespit edildiğini; 08.5.2014 tarih ve 288994 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ‘Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 26.maddesine göre sayaca yapılan bu müdahalenin kaçak elektrik kullanımı olduğunu; yapılan kaçak tahakkukunun doğru olduğunu ve davacının bunu ödemekle yükümlü olduğunu savunmaktadır.
Dosya kapsamına ibraz edilen heyet bilirkişi raporunda belirtildiği üzere ;Dosya kapsamına elektronik sayacın hafıza kartından alınmış döküm ibraz edilmemiş olup, muayene raporunda gövde kapağı ya da klemens kapağı açılma uyarıları olmadığı, muayene raporundaki iddialara göre akım kablolarının şöntlenmesi iletkenin bir ucunun klemens kapağı arkasına diğer ucunun ise dışarıdan temas ettirilerek şötleme yapıldığı, bu iletkenler sürekli yerinde olmaması gerekmekte olup, istenildiğinde takılarak sayacın tüketim kaydetmesi engellenip iletken kaldırıldığında ise sayacın tekrar tüketim keydetmesi sağlanır.
Bilindiği üzere, kaçak kullanım önemli miktarda elektrik enerjisinin sayaçta kaydedilmemesi için yapılır. Tutanağın tutulduğu gün tesisata yeni sayaç takıldığına göre, yeni sayaçla birlikte tüketimlerin belirgin bir şekilde yükselmesi gerekmektedir. Tutulan tutanak sonrası ve öncesi tüketimler mukayese edildiğinde günlük ortalama 63 kWh eksik tüketim hesaplandığı, Bu tüketimin ticarethane tarifesinde günlük 25 TL faturaya karşılık gelmekte olup, davacıya ilgili dönem içinde tahakkuk ettirilmiş olan faturlar ile kıyaslandığında cüzi bir bedel olarak kaldığı, Davacının tesisatında tutulan sayaç değiştirme tutanağında sayacın neden değiştirildiği ve sayacın delik olduğuna yönelik herhangi bir bilginin mevcut olmadığı, sayaç mahallinde takılı iken sayaç üzerindeki delik ve şönt iletkenlerin tespiti ve fotoğraflanmasının söz konusu olmadığı, Sayaç muayenesinde R ve T fazlar eksik kaydettiği ileri sürülen şönt iletkenli sayacın davalı tarafından muhafaza edilmediği, şönt iletkenlerin varlığına yönelik herhangi bir fiziki fotoğraf çekilmediği, Dosyaya sunulmuş üç adet fotoğraflarda genel sayaç görünümü mevcut olmaması nedeni ile bir delik gözükmesine rağmen bu deliğin nerede ve neye ait ait olduğu ve görünen delikten kablonun geçirilip içerdeki akım uçlarının şöntlenmesinin nasıl yapılabildiği anlaşılamadığı, Sayacın bakanlık mühürleriyle ...’ın kontrolündeki klemens kapağı mühürlerine müdahale yapılmadığından sayacın gövdesi ve klemens kapağı açılmadığı, Sayaç gövdesi veya klemens kapağı açılmadan muayene raporunda tespit edilen şönt işlemlerinin yapılmasının mümkün olmadığı, ... muayene raporunda tespit edilen kaçak kullanım şeklinin sayacın tesisata takıldığı tarihten itibaren yapıldığını tespit ederek, aboneliğin başlangıcına kadar tahakkuk yapıldığı, Bu durumda sayacın mevcut durumunda müdahale var ise, bu müdahalenin daha başlangıçta tespit edilmesi gerekirken edilemediği, tutanak tarihinde davacının abone olduğu, abonesiz kullanım olmadığı, Aboneliğin 25 kW bağlantı gücüne göre yapılmış olduğu, tutanak öncesi ve sonrası tüketimler bağlantı gücüne göre uyumlu olduğu, ...’ın hesabına göre, tutanak sonrası tüketimlerin yaklaşık 2 kat yükselmeli ve yüksek seyirde devam etmesinin gerektiği, Oysa böyle bir yükselme olmadığı, Belirgin yükselme, tutanak tarihinden 2 yıl sonra gerçekleştiği, Zaten davacının tüketimleri abonelik tarihinden itibaren, tutanak öncesi ve tutanak sonrası yükselme eğiliminde olduğu görülmekte olup, mantıklı bir seyir izlediği, tutanak tarihinden sonra tüketimlerde, kaçak kullanım olduğu kanaatini verecek yeterlikte belirgin bir yükselmenin görülmediği ve sayaç üzerindeki tespitlere ilişkin delillerin resim veya heyetin sayaç üzerindeki inceleme olanağının olmaması gibi yeterli açıklıkta olmaması nedeniyle, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 26. ve devam maddelerinin uygulanması için gerekli şartların oluşmadığı görüşüne varılarak, davacının menfi tespit davasında davalıya herhangi bir borcu olmayıp, davalıya ödediği 18.158,61 TL. yi geri istemekle haklı olduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile icra baskısı altında ödemek zorunda kaldığı 18.158,61-TL kaçak elektrik bedelinin 22/10/2014 ödeme tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 1.240,41-TL nispi karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 310,15-TL harcın mahsubu ile bakiye 930,26-TL harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 2.180-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 335,35-TL ilk gider, 3.700-TL bilirkişi, 140-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 4.175,35-TL. Yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.21/12/2018
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır