T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/132
KARAR NO: 2022/222
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/02/2015
KARAR TARİHİ: 22/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilerek cirolanmak suretiyle ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’ne devredilen keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan 25.07.2014 ödeme tarihli, 4.400,00-TL meblağlı, ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait, ... seri numaralı 1 adet çek ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından ciro edilmek suretiyle müvekkili şirkete devir edildiğini, ancak çek hamili olan müvekkili şirketin uhdesinde bulunduğu esnada sözkonusu çekin bir hırsızlık olayı neticesinde çalındığını, çekin çalınması üzerine davacı şirket tarafından ... Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunduklarını, ayrıca çeklerin çalınması nedeniyle ... Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde 20.04.2014 tarihinde 2014/... Esas sayısıyla “Çek İptal ve Zayi” davası açtıklarını, iş bu davada 25.04.2014 tarihinde verilen karar ile çek bedelinin ödenmesinin önlenmesi amacıyla tedbir kararı verilmek suretiyle ödeme yasağı konulduğunu, hırsızlık olayı neticesinde ele geçirilen çekin arka yüzünde müvekkilinin kaşesi kullanılmak suretiyle sahte imzalar neticesinde tedavüle çıkartıldığını, çekte müvekkili şirkete izafen atılan imzalar müvekkili şirkete ait olmadığını, bu imzaların sahte olduğunu, ayrıca müvekkili şirketten sonra yer alan cirolar da sahte olarak atıldığını, bu şekilde sahte cirolarla ciro silsilesinin muntazam olması amaçlandığını, 25.07.2014 tarihinde ... Bankası Takas Merkezi’ne ibraz edilen çek hakkında ... asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2014/... Esas sayılı dava dosyasından ödeme yasağı konulmasına ve çekin arkasına da bu durumun dercedilmesine rağmen sözkonusu çek bugüne kadar ödeme yasağını veren mahkeme dosyasına ibraz edilmediğini, iş bu çeke istinaden icra takibi yapılması halinde müvekkili şirketin telafisi imkansız zararlara uğrayacağını, tamamen kötüniyetli olarak ele geçirilerek araya sadece kayden varlığı devam eden ama gerçekte ticari faaliyeti olmayan şirketlerin ciro kaşeleri basılmak suretiyle ve müvekkili şirketinde sahte imzaları kullanılmak suretiyle tedavüle çıkartılan keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan 25.07.2014 ödeme tarihli, 4.400,00-TL meblağlı, ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait, ... seri numaralı 1 adet çekin gerçek alacaklısının müvekkili şirket olduğunu beyanla davanın kabulü ile;
müvekkili şirketin keşidecisi ... sanayi ve ticaret limited şirketi olan 25.07.2014 ödeme tarihli, 4.400,00-tl meblağlı, ... bankası a.ş. ... şubesine ait, ... seri numaralı çekten dolayı asıl alacak ve asıl alacağa işletilen faiz ve tüm fer’ileri yönünden davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine,
dava konusu çek yönünden müvekkili şirketin meşru hamil olduğu ve çeke konu edilen alacak miktarı kadar alacaklı olduğunun tespitine,
yargılama esnasında dava konusu çek bedelinin cebri icra yoluyla tahsil edilmesi halinde tahsil edilen çek bedeli olan 4.400,00-tl’nin tahsil tarihinden işletilecek avans faizi ve tüm fer’ileriyle birlikte istirdatına,
dava konusu çekin, müvekkilin sahte imzaları kullanılmak suretiyle cirolanması, bu cirodan sonra gelen tüm ciro silsilesinin muntazam olmaması ve çeki ibraz eden davalının da iyiniyetli meşru hamil olmaması nedeniyle iptaline,
davalı şirketin sözkonusu çeki kırdırırken gerekli araştırmaları yapmamış olması, bankaya çekle ilgili bilgi başvurusunda bulunmaması nedeniyle basiretli tacir gibi davranmadan kötüniyetli olarak çeki ciro ile devralarak tahsil amacıyla ibraz etmesi nedeniyle ağır kusurlu olduğubu nedenle menfi tespiti talep edilen rakam olan 4.400,00-tl’nin %20’sinden aşağı olmamak üzeredavalı tarafın kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile müşterisi ... Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi arasında 22/02/2014 tarihinde akdedilen faktoring sözleşmesi gereğince iş bu davaya konu ... Bankası ... Şubesi'ne ait 25/07/2014 tarihli 4,400 TL bedelli ... nolu çekin müvekkiline verildiğini, müvekkilinin çeklerin meşru hamili olduğunu, müvekkili şirket davaya konu çeki, ilgili yasal düzenlemeler çerçevesinde, faktoring sözleşmesi akdederek iktisap ettiğini, son ciranta ile öncesindeki ciranta arasındaki mal alış verişini gösterir fatura müvekkili şirkete ibraz edildiğini, çeklerdeki ciro silsileleri de düzgün olmadığını, Müvekkili şirketin davacı ile hiçbir münasebetinin olmadığını, bu nedenle şu aşamada hırsızlık konusundaki iddiaların gerçek olup olmadığını bilmediklerini, ancak çekteki imzaların sahte olması ihtimalinde dahi müvekkilinin, söz konusu çeki yasal düzenlemelere uygun olarak elinde bulundurduğu için meşru hamil olduğunu, bir başka deyişle, müvekkili şirketin çekleri iktisap sebebi açık ve yasal koşullara uygun olup kötüniyet veya ağır kusur söz konusu olduğunu, müvekkili şirket müşterileriyle sözleşme yapmadan önce bankalara çekin dolaşımda olup olmadığı sormakta eğer çekler dolaşımda ise müşteriler ile sözleşme yaptığını, bu nedenle eğer davacı taraf dava konusu çeki çaldırdığı zaman bankalara haber vererek çekin dolaşımını engelleseydi müvekkili şirketin mağdur olmayacağını, mevcut durum nedeniyle alacağını tahsil edemeyen müvekkilinin, maddi zarara uğradığını ve mağdur olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, davacının dava konusu çekten dolayı borçlu olup olmadığı, davacının çekin yetkili hamili olup olmadığı, bu çekten dolayı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinden alacaklı olup olmadığı, çekin istirdatı veya iptalinin gerekip gerekmediğine ilişkindir.
Mahkememizce ilgili belge asılları celp edilmiş, daha sonra dosya bilirkişiye çek aslındaki imzanın davacı eli ürünü olup olmadığı hususunda rapor sunması için tevdi edilmiş, İmza, yazı, sahtecilik uzmanı bilirkişi Yard. Doç. Dr. ... tarafından sunulan 24/01/2022 tarihli bilirkişi raporunda; ihtilaf konusu olan 25.07.2014 tarihli, 4.400 TL. bedelli çek arkasındaki, ... Ltd.Şti. kaşesi üzerine atılı imzanın yukarıda izah olunan nedenlerle davacı şirketin imza yetkilisi müdürü ...'a ait olmadığı kanaati bildirilmiştir.
Dava, imza inkarına dayalı menfi tespit davasıdır. Davacı çekteki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürmüş olup, senetler üzerinde yapılan incelenmede çek arkasındaki davacı şirketin imza yetkilisi müdürü ...'a atfen atılı basit tersimli imzalar ile ...'ın mukayese imzaları arasında; başlangıç ve bitiriliş, iç gövde büklümleri, genel dizayn, şekil ve konstruksüyon özellikleri bakımından önemli farklılıklar mevcut olup, aynı el ürünü olduğunu gösterebilecek ortak karakteristikler bulunmadığından; çekteki imzaların davacının eli ürünü olmadığı anlaşılmıştır. İmzanın sahteliği mutlak def'i olup herkese karşı ileri sürülebilir.
Anılan durum karşısında ... Bankası ... Şubesine ait 4.400-TL bedelli ... nolu çekteki imzanın davacı şirketin imza yetkilisi müdürü ...'ın eli ürünü olmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Davacının kötü niyet tazminat talebinin değerlendirilmesinde, tazminata hükmetmek için alacağının bulunmadığını bilmek veya bilmesi gerekmesine rağmen icra takibine girişilmesi gerekmekte olup alacağın varlığına maddi hukuk kuralları çerçevesinde güvenerek takibe girişen davalı yönünden bu durum söz konusu olmadığından koşulları oluşmadığından reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile davacının ... Bankası ... Şubesine ait 4.400-TL bedelli ... nolu çek neden ile davalıya borçlu olmadığının tespitine, çekin istirdatı ile davacıya iadesine,
2-Koşulları oluşmayan icra inkar tazminat talebinin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 300,56-TL nispi karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 75,15-TL harcın mahsubu ile bakiye 225,41-TL harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 4.400-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 102,85-TL ilk gider, 600-TL bilirkişi, 245,30-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 948,15-TL Yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK. 333. md. uyarınca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı diğer davalıların yokluğunda, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.22/03/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır