T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/27 Esas
KARAR NO: 2020/859
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/12/2014
KARAR TARİHİ: 22/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Mülkiyeti müvekkiline ait ... plakalı ve davalı şirket tarafından KZMMS sigortası ile sigortalı bulunan aracın müvekkilinin rızası hilafına müvekkilinin oğlu ...'in sevk ve idaresinde iken trafik kazası meydana geldiği ve kaza neticesinde ...'in yanında bulunan ...'nin yaralandığını, dava konusu aracın müvekkilinin rızası hilafına elinden çıktığını ve müvekkilinin bilgisi dışında kullanımı sırasında kazanın meydana geldiğini, ...'nin yaralanmasına müteakip geçici rapor ile davalı sigorta şirketine başvuru yaptığını ve sonucunda 70.092,57 TL tazminat ödendiğinden bahisle müvekkil aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2013/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, bu durumun müvekkilinin sorumluluğuna başvurulmasına engel mahiyette olup müvekkilinin aracın işleteni sıfatını ortadan kaldırdığından müvekkilinin rücu edilen tazminat nedeni ile sorumluluğuna başvurulmasında hukuken mümkün bulunmadığını ve KTK.nun 86.maddesi gereğince illiyet bağı kesildiğinden müvekkilinin kusursuz sorumluluğunun da ortadan kalktığını ve tüm bu nedenlerle usul ve yasaya aykırı olarak davalı şirket tarafından yapılan ödemenin müvekkiline rücu edilemeyeceğinden müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle; Müvekkil şirketin söz konusu 02/10/2011 tarihinde ZMMSP ile sigorta teminatı alınan ve kaza tarihinde davacı adına kayıtlı ... plakalı aracın mezkur icra dosyasının diğer borçlusu dava dışı ...'in 1.13 promil alkollü olarak sevk ve idaresinde iken meydana gelen kaza sebebi ile sigortalı araç içerisinde bulunan ve yaralanan ...'ye %29 maluliyeti oranında tazminat ödendiğini ve Karayolları Trafik Kanunu'nun 85.ve 99.maddeleri uyarınca zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarlar hak sahibine ödenmiş olduğundan bedelden dolayı sigortalı aracın işleten sıfatıyla davacıya rücu hakkı doğduğunu, davacının iddia ve taleplerini kabul etmediklerini ve tüm bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, davacı tarafın davalı tarafa ... İcra Müdürlüğü'nün 2013/... Esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin menfi tespit davasıdır.
Taraflarca delil olarak; .... İcra Müdürlüğü'nün 2013/... Esas sayılı takip dosyası, ... Sulh Ceza Mahkemesi'nin 2012/... Esas sayılı dosyası, kaza tespit tutanağı, poliçe, rücu dosyası, tanık, bilgi ve belgelere dayanılmış olup, gösterilen delilleri toplanarak dosya arasına konulmuştur.
Mahkemece davacı tarafın tanıkları ..., ... ve ...'ın dinlenmesi için ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılmasına karar verilmiş olup, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/... Talimat sayılı dosyasından 28/12/2015 tarihinde;
Tanık ...; ''Davaya konu kazayı yapan benim, parkta oturuyorduk, ... ile ... ile birlikte oturuyorduk, oturduğumuz günden iki gün öncesinde ... ile ben alkol içmiştik, o gün de arkadaşımızın düğünü var diye ... oraya gitmemizi istedir, babam olan ... ...'in ise aracını bize vermeyeceğini kendisine söyledim, daha sonra beraber bizim eve gittik, orada ... ve ...misafirlikteydiler, daha sonra ben babamı lafa tutarak masanın üzerinden duran arabanın anahtarını aldım, daha sonra düğüne araba ile gidiyorduk, ışıktan kalktık, yanımızda ... marka bir araba daha vardı, araba bizi geçerek makas atarken önden bize sürttü, sonra ben aracımla bu sürtmeden dolayı yan döndüm ve kaza yaptım, takla attım, araçta ... ve ... vardı, takla attıktan sonra başka bir araç daha bizim araca vurmuş, ben onun farkında değilim, kazadan hemen sonra hepimizin bilinci yerindeydi, araçtan çıktık, daha sonra hastaneye kaldırıldık, devlet hastanesine götürdüler, orada Hakan ile ben vardım, ... yoktu, sorduk fakülteye kaldırıldığını söylediler, hastanede biz tedavi gördük, sonra polisler ifademi aldılar, savcılığa götürdüler, ehliyetimi aldılar ve daha sonra evime döndüm, kaza akşam saat 19:00 civarında oldu, ekim ayıydı, ...'nin fakülte de tedavi olup güneydoğudan başka bir hastaneden rapor aldığını da öğrendim, bu kişinin sakat olduğunu söylüyorlar, kendisi halen inşaatlarda çalışmaktadır, rahatça araç kullanmaktadır, benim bildiklerim bundan ibarettir'',
Tanık ...; ''Kazanın olduğu gün biz misafirliğe gitmiştik, orada oturuyorduk, bir ara ...'in arkadaşıyla geldiğini gördüm, hoşgeldin dedik, sohbet ettik, 10 dk sonra çıkıp gittiler, bir müddet sonra biz kalkalım gidelim dedik, ... ... sizi arabamla bırakayım dedi, aşağıya indiğimizde arabasının olmadığını farkettik, o anda bir telefon geldi ve ... kaza yaptığını öğrendik, ... 'nin ağabeyi ile babası kaza yerine gittiler, biz de evden otobüse bindik, kendi evimize gittik, benim bütün bildiklerim bunlardan ibarettir'',
Tanık ... ; ''Ben kazanın olduğu gün onlarda misafirdik, akşam üzeri bir saatte kalkalım dedik, aşağı indik, evlerimiz farklı farklı yerlerdeydi, ... ... ben sizi araçla bırakayım dedi, ama aşağı indiğimizde aracın yerinde olmadığını gördük, ... ... aracı ararken çocuk mu götürdü diye söylüyordu, yani bu aracının çocuğu tarafından götürüldüğünden bilgisi ve haberi yoktu, biz telefonla çocuğu arayıp yakınlardaysa gelsin diye düşünürken o ara telefon geldi ve ...'in kendisini aradığını, kaza yaptığını söylediğini ... ... bize söyledi, sonra ... ile diğer oğlu ... evden çıkıp komşununmuydu bilmiyorum bir araba bulup kaza yerine gittiler, biz de otobüs ile evimize gittik, benim bütün bildiklerim bunlardan ibarettir'' olarak beyan etmişlerdir.
Mahkemece tutanak tanığı ...'in dinlenmesi için ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılmasına karar verilmiş olup, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/... Talimat sayılı dosyasından 18/02/2016 tarihinde;
Tanık ... ; ''Ben 2005 yılından beri ... Emniyet Müdürlüğünde trafik polisi olarak görev yaparım, tarafıma okumuş olduğunuz ve göstermiş olduğunuz kaza tespit tutanakları altında ... yazısı altında bulunan imza tarafıma aittir. Olay üzerinden çok uzunca bir zaman geçmiştir. Kaza tutanaktanda anlaşılacağı üzere 2011 yılında meydana gelmiştir. Merkezin geçmiş olduğu anons neticesinde kaza yerine ekip arkadaşım ... ile birlikte intikal ettik. Kaza yerine vardığımızda tespit tutanağındaki belirtmiş olduğumuz araçların kazaya karıştıklarını gördük şahısların ilgili evraklarını aldık. Ancak olayın çok önce olması ve birçok benzer olaya da müdahalelerimiz nedeniyle hatırlamamakla hangi araç şöforünün olduğunu bilmemekle kazaya karışan araç şöforlerinden birisinin alkollü olduğunu tespit ettik, hatta buna ilişkin hastane raporu ve diğer belgelerini ekip arkadaşımla birlikte hazırladık, kaza tespit tutanakları ve diğer evrakları hazırladıktan sonra gerekli yasal işlemleri yaptıktan sonra denetleme şubesine teslim ettik olayla ilgili bilgim ve görgüm bunlardan ibarettir. Ekleyecek başka bir husus yoktur.'' olarak beyan etmiştir.
Mahkemece dava dışı ...'nin tedavi gördüğü hastanedeki kayıtları getirtilmiş, Adli Tıp Kurumu ... İhtisas Kurulu'ndan alınan 05/06/2020 tarih ve ... sayılı raporda; ''...'nin 02/10/2011 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı gelişen yaralanması nedeniyle, 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve mesleği bildirilmemekle Grup1 kabul olunarak:Gr1 VII (12Aa.........10) A %14, E cetveline göre %10.3 (yüzdeonnoktaüç) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, iyileşme süresinin 02/10/2011 tarihinden itibaren 9 (dokuz) aya kadar uzayabileceği'' oy birliği ile mütalaa olunmuştur.
Mahkemece tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda toplanan deliller ile birlikte kusur ve aktüerya tazminat hesabı yönünden bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişiler Adli Trafik Uzmanı ..., Sigorta ve Hasar Uzmanı Doç.Dr.... ve Medeni Hukuk Anabilim Dalı Öğr.Üyesi Dr.Öğr.Üyesi ... tarafından hazırlanan 12/10/2020 tarihli heyet raporu özetle; ''Önceden teknik olarak belirlenmiş hukuk normuna karşı dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmeyen ... marka aracın kimliği tespit edilemeyen sürücüsünün %50 oranında asli kusurlu olduğu, yine önceden teknik olarak belirlenmiş hukuk normuna karşı etkin tedbir almayan ön ilerisinde seyretmekte iken şerit değiştirerek kendi şeridine girmeye çalışan aracın yarattığı tehlikeyi fark ettiği halde etkin tedbir almayan, dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmeyen ve kendi aracına çarpmasına sebebiyet veren, daha sonra frene basarak aracına kontrolünü kaybeden ve yolun karşına zıt yön bölümüne girerek karşı yönde seyreden araca çarpan ... plakalı otomobil sürücüsü dava dışı ...'in %50 oranında asli kusurlu olduğu, dikkatli ve basiretli bir sürücü olarak kendi yönünde ve kendi şeridinde seyretmekte iken karşı zıt yönden gelerek orta refüjü aşan ve kendi şeridine giren otomobilin çarpmasına uğrayan ... plakalı otomobil sürücüsü dava dışı Sami Tohumcu'nun kazanın meydana gelmesinde etkisi olmadığı ve tamamen kusursuz olduğu, kaza tarihinde dava dışı ...'in idaresindeki ... plakalı sigortalı otomobilde seyretmekte iken meydana gelen kazada yaralanarak tazminat aldığı iddia edilen dava dışı yolcu ...'nin kazaya etki edecek durumda olmadığı ve tamamen kusursuz olduğu, kendisinin yaralanmasıyla ilgili olarak emniyet kemeri takıp takmadığı konusunda herhangi bir bilgi bulunmadığı, ancak adı geçenin seyahat ettiği araç sürücüsü ...'in kaza esnasında 1,13 promil alkollü olduğunun tespit edildiği, dava dışı yolcu ...'nin sürücünün alkollü olduğunun bildiğinin kabulü halinde TBK.nun 52/1 maddesi gereğince birlikte kusur niteliğinde olduğu ve Yargıtayın yerleşik içtihatları gereğince ayrıca hakkaniyet indirimi gerektiği hususu ve dava dışı yolcu ...'nin hatır için taşındığı hususunun mahkemenin takdirinde olduğu, her ne kadar ... plakalı otomobilin maliki olan davacı ... ...'in kaza tarihinde aracının oğlu ... tarafından kendisinin rızası hilafına ve izni olmadan alındığı iddia edilmiş, dava dışı ...'in ve diğer tanık beyanlarının da bu iddia ve uyumlu olduğu anlaşılmış ise de aracın kurallar gereği çalındığı veya gasp edildiğine dair resmi makamlara intikal etmiş herhangi bir belgeye rastlanmadığı, bu nedenle dava konusu kazada davacının işleten sıfatının kurallar gereği kaza tarihinde devam ettiği, meydana gelen kazada araç sürücüsü ... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü dava dışı ...'in 1,13 promil alkollü olarak araç kullanması ve kazaya sebebiyet vermesi nedeniyle davalı ... Sigorta AŞ.nin rücu hakkı olduğu, kaza tarihinde ... plakalı otomobilin Trafik KZMS sigortası olan davalı ... Sigorta AŞ.nin ise kurallar gereği ve sigorta kapsamına göre sorumlu olduğu, bu nedenle davalı ... Sigorta AŞ.nin KZMS sigortası olduğu dava dışı sürücü ...'in idaresindeki davacının maliki/işleteni ve sigortalısı olduğu ... plakalı otomobilin kaza nedeniyle yaralanmasına sebebiyet verdiği dava dışı yolcu ... için 70.092,57 TL tazminat ödediğinin iddia edildiği, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemeye ilişkin ibraname tarihine ve dosyada tespit olunan %10,3 maluliyet oranına göre dava dışı yolcu ...'nin bedensel zararının 42.963,20 TL olduğu'' kanaatiyle rapor tanzim etmişlerdir.
GEREKÇE :
Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda yapılan yargılama, toplanan deliller, ATK raporu ve bilirkişi raporu ile dosya kapsamındaki tüm belge ve bilgiler birlikte değerlendirildiğinde; davalı sigorta şirketinin, davacının maliki olduğu ... plakalı aracın karıştığı kaza sebebiyle işbu araçta yolcu olarak bulunan dava dışı ...'nin yaralanması sebebiyle 70.092,57-TL tazminat ödediği ve ... İcra Müdürlüğü'nün 2013/... Esas sayılı dosyasında davacı ... ... ile dava dışı sürücü ... aleyhine icra takibi başlattığı, davacı tarafın işbu takip dolayısıyla borçlu olmadığının tespitini talep ettiği, Adli Tıp Kurumu'ndan dava dışı ...'nin maluliyet raporu aldırıldığı ve %10.3 (yüzdeonnoktaüç) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağının tespit edildiği, maluliyet raporu sonrasında kusur, sigorta ve aktüerya bilirkişilerinden heyet bilirkişi raporu aldırıldığı, alınan rapora göre ... plakalı araç sürücüsü ... yüzde elli oranında asli kusurlu bulunmuştur. Aracın davacının bilgisi dışında çalındığı veya gasp edildiğine ilişkin bir ispat yoktur. Aracı kullanan ..., davacı ...'in oğludur. Yine araç sürücüsü ..., 1.13 promil alkollü olarak araç kullandığından Genel Şartlar B.3. ve B.4.c) maddeleri uyarınca davalı sigorta şirketinin davacı tarafa rücu hakkı vardır. Aktüerya hesaplamasına göre davalı sigorta şirketinin dava dışı ...'ye ödemesi gereken tazminat miktarı 42.963,20-TL olduğundan davanın kısmen kabulü ile davacı tarafın davalı tarafa 27.129,37 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
....İcra Müdürlüğü'nün 2013/... Esas sayılı dosyasında davacı tarafın davalı tarafa asıl alacak miktarı olan 70.092,57 TL için 27.129,37 TL borçlu olmadığının TESPİTİNE,
Davacı tarafın diğer ve fazlaya ilişkin taleplerinin REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu Genel Tebliği gereğince hesap olunan 1.853,21-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 1.197,09-TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 656,12-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan 1.197,09-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 4.080,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 6.385,85-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 1.800,00-TL bilirkişi ücreti ve 451,65-TL posta giderleri olmak üzere toplam 2.251,65-TL yargılama giderinin kabul-red oranına göre 871,44-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-HMK 333 (1) maddesi uyarınca davacı tarafça yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası resen mahkememizce davacıya iadesine,
Dair, hazır olan tarafların yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne hitaben yazılacak dilekçeyle istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 22/12/2020
Katip ...
☪e~imzalıdır.☪
Hakim ...
☪e~imzalıdır.☪