T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/451
KARAR NO: 2019/1101
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 29/04/2015
KARAR TARİHİ: 26/11/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin oğulları ...’ ya sürücüsü ... olan ... plakalı aracın çarpması sonucunda ...'nin vefat ettiğini, söz konusu kaza nedeniyle müvekkillerinin çocuklarının desteğinden mahrum kaldığını, müvekkilinin 2008 yılında davalı sigorta şirketine destekten yoksun kalma tazminatının verilmesi için başvuruda bulunduğunu, fakat davalının çok sonra Mart 2015 yılında 13.168-TL miktarda ödeme yapıldığını, bu miktarın çok düşük olduğunu, müvekkillerinin ölen oğlunun vefat ettiğinde henüz 21 yaşında olduğunu ve inşaat işçisi olarak çalıştığını, bu miktarın bilirkişiler tarafından belirlenmesini talep ettiklerini, bu nedenlerle müvekkillerinin uğradığı zararın atanacak bilirkişilerce yapılacak hesaplama ile belirlenen toplam miktarın sigorta şirketince ödenen 13.168-TL mahsup edildikten sonra başvuru tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu trafik kazasına karışan ... plakalı aracın müvekkili nezdinde 07/02/2007-07/02/2008 başlangıç ve bitiş tarihli ... nolu Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, davadan önce davacı tarafların müvekkili şirkete başvurusu üzerine hasar dosyası açıldığını, iş bu hasar dosyası kapsamında müteveffanın murislerine 13/03/2015 tarihinde toplam 13.214,63-TL tutarında ödeme yaptığını, bu nedenle müvekkilinin sorumluluğunun kalmadığını, müvekkili şirketinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin sigortalısının kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunduğunun ispat edilmesi halinde sigortalısı araç sürücüsünün kusuru oranında müvekkili şirketin sorumluluğunun söz konusu olacağını, bu nedenle kusur oranlarının tespiti için Adli Tıp Kurumundan kusur raporu alınmasını talep ettiklerini, kusur oranı belirlendikten sonra aktüer hesabının hazineye kayıtlı aktüer aracılığı ile yapılmasının gerektiğini, davacıların talebinin haksız fiilden kaynaklanan tazminat talebinin olduğunu, haksız fiilden kaynaklanan tazminat taleplerinde avans faizi talep edilemeyeceğini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte davanın kabulüne karar verilirse somut olayda uygulanacak faiz ancak yasal faiz olduğunu, tüm bu nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davacıların mükerrer taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma maddi tazminatın kazaya karışan aracın davalı trafik sigortacısı sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; meydana gelen dava konusu trafik kazası nedeniyle desteğin ölümü nedeniyle davacıların talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatı miktarının ne kadar olması gerektiği, istenen tazminatların sigorta teminatı kapsamında kalıp kalmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmaktadır.
... Asliye Ceza Mahkemesinin ... sayılı dosyasında; Sürücü ...’in yol durum şartlarına göre açık farları ile maktulü görebileceği ve fren yapabileceği halde muhtemelen dalgınlıktan dolayı maktulü görmediği için TCK’nın 85/1 maddesine göre cezalandırılmasına hükmetmiştir.
Mahkememizce dosyanın bilirkişi heyetine tevdi ile kazanın oluşumunda kazaya karışan tarafların kusur oranları ile davacıların talep edebilecekleri tazminat miktarının hesaplanmasının istenilmesine karar verildiği, ... İnşaat Fakültesi Öğretim Üyesi Bilirkişi Doç. Dr. ... ve ... Üniversitesi Öğretim Görevlisi Bilirkişi Dr. ... tarafından sunulan 30/11/2016 tarihli bilirkişi raporunda; Yaya ...’nın kaza kesimindeki yolda yolu karşıdan karşıya geçerken Karayolları Trafik Kanunu aykırı olarak dikkatsiz ve tedbirsiz davranması nedeniyle kazanın meydana gelmesinden 1. derecede %80 oranında ... kusurlu, araç sürücüsü ...'in ise, meskun mahal bir kesimden geçerken ve kavşaklara yaklaşırken, mahal ve yol şartlarına göre hızını azması gerektiği halde azaltmadığı, yaygın dikkat halinde olmadığı için Karayolları Trafik Kanunu aykırı olarak davranışı nedeniyle kazanın meydana gelmesinde 2. derece ve %20 oranında tali kusurlu olduğu, 16.05.2007 tarihinde meydana gelen Trafik kazası sonucu vefat eden ...’nin hak sahibi davacılara (anne ... ve baba ...’ye) davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan ödemenin 13.214,63-TL güncellenen tutarının 15.292,63-TL kusur indiriminden sonra kalan maddi tazminat 14.776,16.-TL tutarından indirim yapıldığında hak sahibi davacıların başkaca maddi tazminat alacaklarının kalmadığı yani maddi tazminat talep edemeyecekleri kanaati bildirilmiştir.
Davacılar vekilinin bilirkişi raporuna itirazları üzerine dosyanın yeniden bilirkişi heyetine tevdi ile rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verildiği, bilirkişiler tarafından sunulan 05/05/2017 tarihli ek bilirkişi raporunda; davacı Anne ...’nin indirime tabi tutulmayan maddi zararı 36.154,96.-TL, Davacı Baba ...’nin indirime tabi tutulmayan maddi zararı 66.706,23.-TL. olmak üzere, Davacı hak sahiplerinin maddi zararlarının toplam tutarının 102.861,19.-TL. Hesaplandığı, Destek ...’nin kazanın meydana gelmesinde ... ve %80 oranında kusurlu olması sebebiyle, kusuruna isabet eden miktarın 82.288,95.-TL, Kusur indirimi sonrası davacı hak sahiplerinin kalan maddi zararının 20.572,24.-TL. olarak hesaplandığı, Hak sahibi davacılara , davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından, 13.03.2015 tarihinde 13.214,63.-TL. tazminat ödemesi yapıldığı, Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından davacılara 13.03.2015 tarihinde yapılan tazminat ödemesinin, iş bu ek bilirkişi raporunun düzenlendiği 05.05.2017 tarihine kadar yasal faiz oranı %9 ile güncelleştirimiş, yasal faiziyle birlikte, güncellenen toplam tutarın 15.808,00.-TL, Kusur indiriminden sonra kalan maddi zararından 20.572,24.-TL tutardan güncellenen toplam tutarın indirilmesi ile davacı hak sahiplerinin maddi tazminat alacaklarının ek rapor tarihi itibariyle 4.764,24.-TL olarak hesaplandığı kanaati bildirilmiştir.
Dosyanın incelenmesi neticesinde dava dilekçesinde davacı tarafça dava değeri 100-TL olarak gösterilmiş ve davalı taraftan maddi tazminat talebinde bulunulmuş olduğu, ibraz edilen rapor ve ek rapor ile maddi tazminat talebinin ödemeler düştükten sonra kusur durumuda nazara alınarak 4.764,24-TL olarak hesaplandığı, iki davacı olmasına rağmen dava dilekçesinde ıslah dilekçesin ve bilirkişi raporunda hangi davacıya ne kadar talep edildiği ve hak kazanıldığının belli olmadığı görülmekle dosyanın yeniden bilirkişi heyetine tevdi ile bu hususta rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verildiği, Makine Yüksek Mühendisi Bilirkişi Prof. Dr. ... ve Tazminat Hesap Uzmanı Bilirkişi Yük. Müh. ... tarafından sunulan 05/07/2019 tarihli 2. Bilirkişi raporunda; Mevcut bilgi ve bulgular ışığında, 16/05/2007 tarihli trafik kazasında davalı şirkete sigortalı aracın sürücüsü ... trafik kuralların aykırı, dikkatsiz ve tedbirsiz davranışlarıyla %80 oranında ... kusurlu, mahal ve trafik şartlarına göre tedbirsiz davranan yaya ...'nin %20 oranında tali kusurlu olduğu, Davacı ...’ nin talep edebileceği maddi zararının 28.853,60 TL olduğu, talebin ıslah edildiği anlaşılmakla birlikte davacı ... yönünden ıslah edilen tutara ilişkin beyanın dosyada mevcut olmadığı, ancak; ıslah edilen tutarın aşılamayacağı, Davacı ...’ nin talep edebileceği maddi zararının 17.931,77 TL olduğu, talebin ıslah edildiği anlaşılmakla birlikte davacı ... yönünden ıslah edilen tutara ilişkin beyanın dosyada mevcut olmadığı, ancak; ıslah edilen tutarın aşılamayacağı, temerrüt başlangıcının davalı 13.03.2015 tarihi olduğu, İşleyecek faizinin yasal faiz olduğu, Davacılara yapılan ödemelerin yetersiz olduğu, işbu raporda hesaplanan maddi zarar tutarının dosyada mevcut bilirkişi raporuyla uyumlu olmadığı, çünkü; 01.01.2019 tarihi itibarı ile %26 oranında artan asgari ücretin iş bu raporda dikkate alındığı kanaati bildirilmiştir.
Davacı vekili 16/09/2019 havale tarihli dilekçesi ile; dava dilekçesinde 100-TL olarak gösterdikleri tazminat taleplerini 46.758,37-TL'ye yükselttiklerini beyan etmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Yukarda açıklanan madde hükümlerinden,Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd).
2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanunun 85.maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.
Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.
Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarar olup, buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.
Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir. Ancak, destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi için öncelikle, ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerekir.
Bu bilgiler ışığında somut olay değerlendirildiğinde; dosya kapsamına uygun oluşu nedeniyle mahkememizce tatminkar görülerek itibar olunan bilirkişi marifetiyle hesaplanan ve kusur durumu nazara alınarak hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatından davalı sigorta şirketinin (ZMMS poliçesi kapsamında); yapılan hesaplamalar ile Davacı ... için 34.258,97 TL ve davacı ... için 24.714,03 TL maddi zarardan sorumlu olduğu Ancak davalı sigorta şirketi tarafından 30/03/2016 tarihinde yapılan Davacı ... için 6.903,73 TL ve davacı ... için 6.310,90 TL ödeme düşüldükten sonra; davalı sigorta şirketinin davacı ... için 28.853,60 TL ve davacı ... için 17.931,77 TL bakiye maddi tazminat alacağı olup, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemelerin yetersiz sayılmaları gerektiğinden davalı şirketin bakiye alacaktan sorumlu olması gerektiği anlaşılmıştır.
Dava öncesinde davalı sigorta şirketine ihtarın 02.03.2015 tarihinde tebliğ edildiği görülmekle; temerrüt başlangıcı 02.03.2015 tarihini 8 iş günü sonrası olan 13.03.2015 tarihidir. Sigortalı aracın tescil belgesinde kullanım tarzının hususi olduğu belirtildiğinden işleyecek faiz yasal faiz olup, Anılan durum karşısında, davacının ıslah istemi de gözetilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı kabul edilmekle davanın KABULÜ ile;
Davacı ... yönünden 28.853,60 TL davacı ... yönünden 17.931,77 TL destek tazminatının temerrüt tarihi olan 13/03/2015 tarihinden işleyen yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 3.195,91-TL nispi karar harcından davacılar tarafından peşin yatırılan 781,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.414,31-TL harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 5.496,39-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
4-Davacılar tarafından yapılan 809,30-TL ilk gider, 2.900-TL bilirkişi, 282-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 3.991,30-TL. Yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.26/11/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır