T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/554 Esas
KARAR NO: 2020/168
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/05/2015
KARAR TARİHİ: 20/02/2020
Mahkememizde görülen Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA / Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Müvekkili ..., "..." logolu televizyon kanalının yayıncısı olduğunu davalı ile 09.04.2014 tarihinde geçerli olmak üzere 18.08.2014 tarihinde imzaladığı sözleşmeyle anılan kanalın kablo, uydu, ..., ... ve ... vasıtasıyla münhasıran Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'da yeniden iletim haklarını münhasır lisans olarak davalıya verdiğini, davalının söz konusu sözleşme gereğince aylık 250.000-USD bedel ödemeyi kabul ettiğini,
DFH, sözleşme ile verilen haklar karşılığında ...'a her türlü satış, kullanım vergileri, havale gideri vs. abone sayısından bağımsız olarak 250.000 USD (İkiyüzellibin Amerikan Doları) ödemeyi taahhüt ettiğini, DFH'nin toplam abone sayısı 17.000 üzerine çıkması durumunda ise ödenecek tutar, abone başı net olarak aylık 3.00 $ üzerinden hesaplanacağını, Ödemelerin (yıllık bedel) aylık olarak, 12 eşit taksitte her ayın en geç 5. iş gününe kadar ...' un ... USD (...) hesabına yapılacak olup ödemenin yapıldığına dair dekont ...' a fakslanacağını
Müvekkilinin sözleşme gereğince edimlerini ifa ettiğini ve 31.07.2014, 31.08.2014, 31.09.2014, 31.10.2014, 31.11.2014, 31.12.2014 ve 31.01.2015 tarihli (EK - 3) fatura bedellerinin ödenmemesi üzerine 06.02.2015 tarihli ihtarname göndererek bu bedellerin ödenmesini talep ettiğini, ihtarnamenin gönderilmesi tarihinden sonra tanzim edilen 26.02.2015 tarihli faturanın bedeli olan 14.444,73-USD de müvekkile ödenmediğini
02.03.2015 tarihli bir ihtarname göndererek sözleşmeyi feshettiğini, geciken ödemeler için sözleşmede kararlaştırılan aylık % 1,5 , faiziyle birlikte gecikilen ödemelerin ve yine sözleşmede kararlaştırılan 250.000-USD cezai şartın ödenmesini talep etmesine rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek ;
Toplam 120.548,65-USD alacağın herbir fatura tarihinden itibaren hesaplanacak aylık USD cinsinden %1,5 faizi ile birlikte Borçlar Kanunu 99/2 hükmü gereğince fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kuru üzerinden tahsiline, sözleşmede kararlaştırılan 250.000-USD cezai şartın gereğince fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kuru üzerinden tahsiline , yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 19/12/2018 tarihli ıslah dilekçesi ile ; faturaların toplam tutarı 120.548,65 USD TL ve 250.000,00 USD tutarındaki cezai şart olmak üzere toplam 370.548,65 USD nin 29.05.2015 dava açılış tarihindeki dolar kuru karşılığı olarak davanın faiz yönünden ıslah ettiklerini beyanla 986.437,56 TL nin dava tarihinden itibaren, ıslah ettikleri 17.124,43 USD nin 13.12.2018 tarihi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden karşılığı olan 92.110,596 TL nin ıslah tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP/ Dava dosyasında davalı tarafından davaya ilişkin herhangi bir beyan ve cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır .
Mahkememizce ıslah dilekçesi, bilirkişi raporu ve HMK 186 ihtarı 1965 Lahey Sözleşmesinin 10/a maddesi gereğince doğrudan tebligat yöntemiyle davalıya gönderilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava ; Taraflar arasında imzalanan 18/08/2014 tarihli sözleşme gereğince edimlerini yerine getiren davacının, davalı tarafından ödenmeyen fatura bedelleri ile cezai şart tahsili istemine ilişkindir .
Dava dilekçesi ekinde bulunan ek protokole göre; taraflar arsında 19.08.2007 tarihli sözleşmenin mevcut olduğu 03.11.2011 tarihli ek protokolle 19.08.2007 tarihli sözleşmenin 9.maddesinde “ DFH, sözleşme ile verilen haklar karşılığında ...’a her türlü satış, kullanım vergileri, havale giderleri vs. abone sayısında bağımsız 2012 yılı için 200.000,00 USD ve 2013 yılından itibaren sözleşmenin yürürlükte olacağı her yıl 200.000,00 USD ödemeyi taahhüt eder " şeklinde hükmü olduğu anlaşılmıştır .
Mahkememizce 03/12/2019 tarihli YMM bilirkişi ...'ın bilirkişi raporu alınmıştır.Alınan rapor karara esas alınmıştır.
Tüm dosya kapsamına göre ; Taraflar arasındaki 18.08.2014 tarihinde imzalanmış ticari sözleşmenin bulunduğu, davacı şirket ... A.Ş.nin “...” logolu televizyon kanalının yayıncısı olup ... menşeli olduğu, Lüksemburg hukukuna tabi olup Türk yasaları nezdinde tutulan herhangi bir ticari defter kaydı bulunmadığı, davalı şirketinde Amerika menşeli olduğu, davacı tarafça sunulan sözleşme ve faturalar ile maillere göre;
Taraflar arasındaki mevcut 18/08/2014 tarihli sözleşmenin
18.maddesinde; “Taraflar iş bu sözleşme ile ilgili çıkabilecek uyuşmazlıkları öncelikle kendi aralarında dostane ilişkiler içerisinde çözmeye gayret edeceklerdir. Bu mümkün olamadığı takdirde sözleşmenin geçerliliği, uygulanması ve yorumlanması konusunda T.C. yasaları ve ilgili mevzuatın uygulanacağı, sözleşmeden kaynaklanabilecek herhangi bir uyuşmazlıkta İstanbul (Çağlayan) Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olacağını ve çıkacak her türlü ihtilafta tarafların resmi defter ve kayıtları kesin delil olarak kabul edileceğini kabul ve beyan ederler. ”
Şeklinde yetki ve delil sözleşmesi yaptıkları, sözleşme gereğince mahkememizin yetkili olduğu, davacının ibraz ettiği kayıtlarının kesin delil niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.
18/08/2014 tarihli sözleşmede;
9.1 maddesi: davalı DFH nin, sözleşme ile verilen haklar karşılığında davacı ...’a her türlü satış, kullanım vergileri, havale gider vs. abone sayısından bağımsız olarak 200.00,00.-USD ödemeyi taahhüt ettiği
9.2 maddesi : ödemelerin aylık olarak, 12 eşit taksitte her ayın engeç 5.işgününe kadar davacıya ödenmesi hükmü bulunduğu,
9.4. maddesi : Madde 9.1 uyarınca yapılması gereken ödemelerde gecikme olması sözleşmeye aykırılık teşkil edecek ve geciken her ay için aylık %1,5 gecikme faizi uygulanacaktır. DFH bu faiz oranın yüksek olmadığını ve tenkisini talep etmeyeceğini peşinen kabul ve beyan eder
9.5 maddesi: DFH, 31 Temmuz 2014 tarihi itibariyle ...’a iş bu sözleşmenin imzasından önce, taraflar arasında aynı konuda imzalanmış olmakla birlikte feshedilmiş olan sözleşmelerin uygulanmasından doğan 163.438,92.-USD tutarında borcu olduğunu ve bu borcu (iş bu sözleşmeden doğan ödeme yükümlülüğünün yanında yarıca) aşağıdaki vadelerde nakden ve defaten ödeyeceğini, taksitlerden herhangi birinin süresinde, tam ve gereği gibi ödenmemesi halinde, ...'nin sözleşmeyi herhangi bir süre vermeksizin derhal ve yazılı fesih hakkı bulunduğunu kabul beyan ve taahhüt eder ” Hükmü bulunduğu.
Davacı şirket tarafından sözleşme hükümleri gereğince düzenlenen
31.07.2014 tarihli ... fatura numaralı 16.687,00 bedelli
31.08.2014 tarihli ... fatura numaralı 16.687,00 bedelli
30.09.2014 tarihli ... fatura numaralı 16.687,00 bedelli
31.10.2014 tarihli ... fatura numaralı 16.687,00 bedelli
30.11.2014 tarihli ... fatura numaralı 16.687,00 bedelli
31.12.2014 tarihli ... fatura numaralı 16.687,00 bedelli
31.01.2015 tarihli ... fatura numaralı 16.687,00 bedelli
26.02.2015 tarihli ... fatura numaralı 14.444,73 bedelli olmak üzere
toplam 131.223,73USD bedelli faturaların davalı DFH ye tebliğ edildiği ancak davalı DFH tarafından fatura bedellerinin ödenmediği, bunun sonucu olarak davacı ... un sözleşmenin
16.1.maddesi: DFH’ın iş bu sözleşmenin 9.5. maddesinde belirtilen ödeme yükümlülüğünü süre içinde tam ve gereği gibi yerine getirmediği takdirde, sözleşme imza tarihinden itibaren 7.günün sonunda, herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erecektir. ”
16.3.maddesi: “Taraflar, 3 ay öncesinde yazılı bildirim yapmak kaydı ile iş bu sözleşmeyi her zaman tek taraflı ve tazminatsız olarak feshedebilecektir. ”
16.4.maddesi: “Sözleşmede yazılı ... tarafından derhal fesih hakları saklı kalmak üzere; Taraflardan birinin iş bu sözleşmeden doğan yükümlülüklerini ifa etmede temerrüde düşmesi ve/veya sözleşmeye aykırı davranması halinde diğer taraf kusurlu tarafa yazılı bildirimde bulunarak bu ihlalini 15 gün içerisinde gidermesini talep edecektir. Kusurlu taraf belirtilen süre içinde ihlalini gidermezse diğer taraf iş bu sözleşmeyi bakaca bir ihtara gerek kalmaksızın tek taraflı olarak feshedecektir. Bu halde kusuruyla sözleşmenin fesine neden olan taraf diğer tarafa fesihten doğan tüm zarar ve ziyanını tanzimle yükümlü olacaktır. Buna ek olarak iş bu sözleşmenin herhangi bir hükmünün DFH tarafından ihlal edilmesi ve yukarıda belirtilen süre içinde bu ihlalinin giderilmemesini ve/veya sözleşmenin DFH tarafından ihlali sonucu ... derhal fesih hallerinde ... uğradığı her türlü zarar, ziyan ve kar kaybının yanı sıra ayrıca 250.00,00.-USD tutarındaki cezai şartı DFH’den talep etme hakkına sahiptir." gereğince davalı DFH ye 06.02.2015 tarihli ve 11.02.2015 tarihli ihtarları gönderdiği, ihtarda 15 günlük süre içerisinde ödeme yükümlülüğünü yerine getirmesinin istendiği, 06.02.2015 tarihli ihtarın 11.02.2015 tarihinde, 11.02.2015 tarihli ihtarın 13.02.2015 tarihinde davalıya tebliğ edildiği, taraflar arasındaki 18.08.2014 tarihli sözleşmenin 27.02.2015 tarihi itibariyle fesih olduğu, bu tarih itibariyle davalının yeniden iletim haklarının sona erdiği, iletimlere son verildiği,
Sözleşmenin 16.3. madde hükmü gereğince davalının 250.000,00-USD tutarındaki cezai şart ile birlikte keşide edilen faturalar için aylık % 1,5 oranındaki faizle birlikte ödenmesini içeren ihbarnamenin 06.03.2015 tarihinde davalıya keşide ettiği,
Sonuç olarak davacı ... un talebi ile bağlı olmak üzere; 250.000 USD cezai şart alacağı ile 120.548,65 USD cari hesap alacağı toplamı 370.548.65 USD ve 17.124,43 USD faiz (10.675,08 USD ve 6.449,35 USD toplamı) alacağı bulunduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce 250.000 USD cezai şart alacağı ile 120.548,65 USD cari hesap alacağı toplamı 370.548.65 USD karşılığı 986.437,56 TL nin dava tarihi olan 29/05/2015 tarihinden itibaren, 17.124,43 USD faiz (10.675,08 USD ve 6.449,35 USD toplamı) alacağının karşılığı 92.110,596 TL nin ıslah tarihi 19/12/2018 den itibaren en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1- 250.000 USD cezai şart alacağı ile 120.548,65 USD cari hesap alacağı toplamı 370.548.65 USD karşılığı 986.437,56 TL nin dava tarihi olan 29/05/2015 tarihinden itibaren
17.124,43 USD faiz (10.675,08 USD ve 6.449,35 USD toplamı) alacağının karşılığı 92.110,596 TL nin ıslah tarihi 19/12/2018 den itibaren en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 73.675,62 TL karar ve ilam harcından peşin olarak yatırılan 18.418,90 TL (16.845,89 Tl peşin harc + 1.573,01 TL Islah harcı) harcın düşümü ile eksik 55.256,72 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından bu dava sebebi ile yapılan 19.651,65 TL yargılama giderinin (peşin harç, ıslah harcı, tebligat gideri, müzekkere gideri, bilirkişi ücreti ) davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği 70.549,19 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran taraflara iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM da istinaf yolu açık olmak üzere, verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 20/02/2020
Başkan ...
e imza
Üye ...
e imza
Üye ...
e imza
Katip ...
e imza