T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/591
KARAR NO: 2019/872
DAVA: Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 08/06/2015
KARAR TARİHİ: 01/10/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ihracatçı firma ... İç ve Dış Tic. A.Ş'ye ait 51.720-€ değerinde 118 koli kot pantolonun Türkiye'den Danimarka'ya taşınmasının müvekkili şirketin sigortalısı ... Lojistik tarafından organize edildiğini, taşıma işinin ...-... sayılı CMR taşıma senedi tahdında ... plakalı çekici tır ve ... plakal nolu dorse ile davalı şirket tarafından gerçekleştirildiğini, davalı tarafından gerçekleştirilen iş bu taşıma esnasında emtianın Düzce'den teslim alındığını, İstanbul'da başka bir firmadan da yük almak amacıyla İstanbul'a gelindiğini, sabah olmasının beklemek için aracın sürücüsü ... 'nın tarafından yol kenarında mola verilip uyuduğunu, bu esnada branda yırtılmak suretiyle taşınan bütün emtianın çalındığını, CMR m. 17/1 "Taşıyıcı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur" uyarınca davalının sorumlu olduğunu, davalı taşıyanın sorumluluğunda olan emtianın zayi olması neticesinde acente sıfatını haiz olan müvekkili şirket sigortalısının ... Lojistik söz konusu taşıma uyarınca ziyadan hiçbir sorumluluğu olmamasına rağmen aralarındaki sözleşmesel ilişki gereği zayi olan malların değeri tutarında ithalatçı firmaya hasar bedeli olarak 41.712-€ ödeme yaparak zarara uğradığını, iş bu zarardan esas olarak sorumlu olan taşımayı gerçekleştiren davalının olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulü ile 41.462-€'nun 05/06/2015 tarihinde Türk Lirası karşılığı olan 124.655,503-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yıllık %5 faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Sunulan deliller ile iddia edilen olguların uyuşmadığını, asıl nakliyeci ... şirketi araç talep formu, CMR taşıma senedi, ve sair sevk evrakının 06.06.2014 taşıma başlangıcı ve 07.06.2014 hırsızlık tarihinde çalındığı iddia edilen emtiaya ilişkin bilgiler bakımından kanıt teşkil etmediklerini, müvekkilinin tanımlı ihtilafta taraf teşkil etmediğini, iddia konusu evrakta taşımanın zayi veya hasar ya da gecikme olmaksızın tamamlandığını, davacının sigortalayan olarak Düzce-istanbul sürecinde bir ödeme yükümlülüğünden söz edilemeyeceğini, Sigortalı ... firmasının yabancı şirkete yurtiçi taşıma yaptırması halinde bundan da üst taşıyıcı sigortalının sorumlu olacağını, aracın beklemesini talimatı ile sağlayanın ... firması olduğu, bu beklemeden davalının sorumlu tutulamayacağını, gerekli ihtar ve ihbarların yapılmadığını ve alacak hakkının zamanaşımına uğradığını, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, davacının sigortalısı dava dışı ... Lojistik tarafından organize edilen taşımayı gerçekleştiren davalının zilliyetinde iken emtianın çalınması nedeniyle sigortalısının zararlarını gideren davacının rücuen davalıdan tazmini istemidir.
Mahkememizce dosyanın bilirkişiye tevdi ile tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sunulan deliller, ticari defter ve kayıtları birlikte değerlendirilerek Davacının sigortalısı dava dışı ... Lojistik tarafından organize edilen taşımayı gerçekleştiren davalı zilliyetinde iken emtianın çalınması nedeniyle sigortalısının zararlarını gideren davacının rücuen davalıdan tahsilini isteyip isteyemeceği ve tahsiline ilişkin rapor düzenlenmesinin istenmesine karar verildiği, SMMM Bilirkişi ... ve Lojistik ve Taşıma Uzmanı Bilirkişi Yrd. Doç. Dr. ... tarafından sunulan 06/10/2017 tarihli bilirkişi raporunda; Davacının alacağın temliki hükümlerine göre temlik edeninden devir aldığı alacak bakımından aktif husumet ehliyetinin sabit olmadığı; temlik edenin davalıdan tazminat alacağı olduğunun dosyada delillerle ortaya konulamadığı, Dava dışı ihracatçı ve alacağı temlik eden firmaların ticari defterlerinin incelenmesi suretiyle aktif husumet konusunda inceleme ve değerlendirmede bulunulabileceği, dava konusu zayi zararı bakımından davalının taşıyıcı sıfatının ve hırsızlık sebebi ile ortaya çıkan zarardan CMR hükümlerine göre sorumlu olduğunun dosya kapsamı delillerle ortaya konulduğunun değerlendirildiği, Davalının meydana gelen hırsızlıkta CMR m.29 kapsamında ağır kusurlu olduğu, pervasızca davranarak güvenliksiz-otopark dışı yol kenarında araç içinde uyumak suretiyle yükü nezaretsiz bırakmaktan dolayı sınırsız tüm zararın tazmininden sorumlu olduğu, dava konusu hırsızlık olayında zararın belirlenmesi için konfeksiyon ve ihracatı konusunda uzman bilirkişi marifetiyle teknik inceleme yapılmasının yerinde olacağı; aksi kanaatte olunması halinde fatura içeriği zararın kabul edilmesi halinde, zararın 41.712-Euro belirlendiği, kusurun ağır görülmemesi halinde davalının sorumlu tutulabileceği tazminatın 11.853,59 SDR hesaplandığı; hüküm tarihi kurlarından talep edilen EURO para birimine çevrilebileceği, dava tarihinden itibaren hükmolunacak tazminata %5 yıllık CMR m.27 gereği faiz uygulanabileceği kanaati bildirilmiştir.
Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazları üzerine dava dışı ihracatçı firma olan ... İç ve Dış Tic. A.Ş ile alacağı temlik alan dava dışı ... Lojistik Hizmetleri ve Tic. A.Ş firmasının 2015 yılı ticari defterleri üzerinde mali müşavir tarafından inceleme yapılmak suretiyle mal alıcısı ... firmasının mal bedelini reale ödeyip ödemediği ve ... firmasının fatura bedelini ödeyip ödemediği hususunun değerlendirildiği yeni rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verildiği, Yeminli Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından sunulan 2. Bilirkişi raropunda; Hasar Bedeli olarak dava dışı ... A.Ş. tarafından düzenlenmiş olan 21.07.2014 tarih, ... sayılı ve 41.712,- Euro tutarlı fatura ile bu faturaya karşılık dava dışı ... Lojistik tarafından 19.09.2014 tarihinde banka kanalıyla yapılan 41.712,- Euro tutarındaki ödemenin her iki dava dışı şirket kayıtlarına alınmış olduğu, Ticari sır kapsamında olduğu ileri sürülerek; dava dışı ithalatçı ... ile ilgili kayıt ve belgelerin dava dışı ... A.Ş. tarafından ibraz edilmediği kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizce dosyanın tekstil mühendisi bilirkişiye tevdi ile dava konusu zayi olduğu söylenilen 118 koli, %86 pamuk, %13 polyester, %1 EA tanımlı kot pantolon olan emtianın 21/07/2014 tarihli 41.712-€ miktarı faturasının kadri maruf olup olmadığı, değil ise gerçek zarar miktarının belirlenmesinin istenilmesine karar verildiği, Tekstil Bilirkişisi ... tarafından sunulan 15/08/2018 tarihli bilirkişi raporunda; Dava dosyasın da ibraz edilen faturada belirtilen zayi olduğu söylenilen toplam 118 koli 2528 adet x 16.50 toplam tutarı 41.712 Euro % 86 pamuk % 13 polyester % 1 EA bayan kot pantolonu olan emtianın 21.07.2014 tarihli faturasının kadri maruf olduğu kanaati bildirilmiştir.
Dosya kapsamı ile uyumlu bulunarak hükme esas alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;
Dava dışı ... tarafından dava dışı ... A/S-Danimarka firmasına satışı yapılan 41.712,00 EURO bedelli 118 koli kot pantolonun ... teslim şekliyle 07.06.2014 tarihinde taşımaya verilecek şekilde satıldığı 06.06.2014 tarihli CMR taşıma senedinde 3.653,00 kg toplam emtia için düzenlendiği, Türkiye'den Danimarka'ya taşınmasının davacı şirketin sigortalısı ... Lojistik tarafından organize edildiği ve ... transportation and Logistics firmasının acente sıfatı ile hareket ettiği, gerçek akdi taşıyıcının ... -... olduğu, taşıma işinin ...-... sayılı CMR taşıma senedi tahdında ... plakalı çekici tır ve ... plakal nolu dorse ile davalı şirket tarafından gerçekleştirildiği davalı tarafından gerçekleştirilen iş bu taşıma esnasında emtianın Düzce'den teslim alınarak İstanbul a gelindiğinde branda yırtılmak suretiyle taşınan bütün emtianın çalındığı, davalının hem akdi taşıyıcı, hemde fiilen taşıması sırasında yükü zayi eden konumunda olduğu anlaşılmıştır.
Dava dışı satıcı ... firması tarafından dava dışı ... Lojistik Hizmetler ve Tic. A.Ş.'ne 21.07.2014 tarihli 0232119 numaralı "hasar bedeli" içerikli, 41.712,00 EURO bedelli fatura düzenlenerek zararın yansıtılmıştır. Dava dışı ... firması,( 118 koli kot emtia zayii kaynaklı) 41.462,00 EURO alacağını davacı ... firmasına temlik etmiştir.
Mali müşavir bilirkişi tarafından yapılan inceleme ile Dava dışı ... İç ve Dış Tic. A.Ş. Ve Dava dışı ... Lojistik Hizmetleri Tic. A.Ş.’nin ait defterlerin sahibi lehine delil olma niteliği taşıdığı ,Dava dışı ... Lojistik adına “Hasar Bedeli” açıklaması ile düzenlenmiş olan 21.07.2014 tarih, ... sayılı fatura aynı tarih, ... sayılı yevmiye maddesinde kayıt altına alınarak dava dışı şirket cari hesabına 41.712,- Euro karşılığı 119.997,08 TL borç, ... Bankası kanalı ile dava dışı şirketçe yapılan ödeme de; 19.09.2014 tarih, ... sayılı yevmiye maddesinde kayıt, altına alınarak dava dışı şirket cari hesabına 41.712,- Euro karşılığı 119.392,26 TL alacak kaydedildiği, ... firması vekili tarafından yerinde inceleme esnasında bilirkişi ... tarafından tutulan 07.03.2018 tarihli tutanak ile “Dava dışı ...’irı cari hesabı ve kayıtlarının ticari sır kapsamında olduğu, ancak ...’e proforma fatura ile ihraç edilen malların yurtdışında çalındığı, bu malların bedelinin ... tarafından ödenmediği” hususunun beyan edildiği , Dava dışı ... A.Ş. tarafından düzenlenmiş olan fatura 21.07.2014 tarih, ... sayılı yevmiye maddesinde kayıt altına alınarak Satıcılar kebir hesabı altında ... kodda izlenen dava dışı şirket cari hesabına 41.712,- Euro karşılığı 119.997,08 TL alacakğın yapılan ödeme nedeniyle de 19.09.2014 tarih, ... sayılı yevmiye maddesinde 41.712,- Euro karşılığı 119.392,26 TL olarak Dava Dışı ... Lojistik Defterlerinde borç kaydedildiği, Hasar Bedeli olarak dava dışı ... A.Ş. tarafından düzenlenmiş olan 21.07.2014 tarih, ... sayılı ve 41.712,- Euro tutarlı fatura ile bu faturaya karşılık dava dışı ... Lojistik tarafından 19.09.2014 tarihinde banka kanalıyla yapılan 41.712,- Euro tutarındaki ödemenin her iki dava dışı şirket kayıtlarına alınmış olduğu, ... firmasının ... teslim şekline karşın mal bedelini ... firmasına ödememiş olup, Dava dışı satış bedelini tahsil edemeyen ... firmasının katlandığı zarar karşısında ... firmasına düzenlediği faturanın akdi taşıyıcı sıfatı ile bu firmaya düzenlenmiş olduğu bu itibarla;Hasar Bedeli olarak dava dışı ... A.Ş. tarafından düzenlenmiş olan 21.07.2014 tarih, ... sayılı ve 41.712,- Euro tutarlı fatura ile bu faturaya karşılık dava dışı ... Lojistik tarafından 19.09.2014 tarihinde banka kanalıyla yapılan 41.712,- Euro tutarındaki ödeme nedeni ile Dava dışı ... firmasından 41.462,00 EURO alacağı temlik alan davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Somut olayda davalı hem akdi taşıyıcı, hemde fiilen taşıması sırasında yükü zayi eden konumunda olup, dosyada mevcut Olay yeri inceleme Raporu ile ve Depo Müdürü ... ve sürücü ... tarafından imzalanan TUTANAKTIR başlıklı belge içeriğine göre ... Aktarma Merkezi'nde yapılan tespitlere göre "... yüklemek üzere beklemesi esnasında gece geç saatlerde brandasının kesilmiş olduğu ve ürünlerin çalındığı tespit edilmiştir. ... eksik olan ordırlar: ... style ... ... 378 koli içersinden 118 koli eksik..." şeklinde tespit edildiği CMR taşıma senedi, tutulan tutanaklar ve sürücünün tutanak beyanları ile davalı akdi taşıyıcısı olduğu toplam 378 koli emtiadan 118 koli kısmını hırsızlık neticesi ZAYİ ETMİŞTİR. Davalının taşıyıcı sıfatı sabit olup davalının taşıyıcı ve davalı sıfatı ile pasif husumete ehil olduğu anlaşılmıştır
Davacının ödeme sebebi olan sigortanın konusu taşınan emtia olup Taşıma karayolu ile yapılan uluslararası bir taşıma olduğu için, uyuşmazlığın CMR Konvansiyonu hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.
CMR Konvansiyonu m. 17/1 "Taşıyıcı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur" hükmünü taşımakta olup,
CMR Konvansiyonu m 17/2 ye göre ise, "taşıyıcı kendi kusurundan kaynaklanmayan bir sebepten ileri geldiğini ispat edemedikçe eşyaya gelen hasarı tazmin borcu altındadır." şeklinde düzenleme içermektedir.
Bir başka değişle taşıyıcının kusurlu olduğu karine olarak kabul edilmekte olup Sorumluluktan kurtulabilmesi için taşıyıcının kusurlu olmadığını ispat etmesi zorunludur. Taşıma başlangıcında hiçbir ihtirazi kayıt, tutanak ve sair delil olmaksızın taşımaya alınan emtianın, gece uyumak suretiyle yükün nezaretsiz kaldığı bir aşamada hırsızlık neticesi zayi olduğu, Anılan durum karşısında taşıyıcı, meydana gelen zarardan sorumlu olup 15.08.2018 tarihli sektör bilirkişisi ... tarafından ibraz edilen rapor ile 18 koli 2528 adet x 16.50 toplam tutarı 41.712 Euro % 86 pamuk % 13 polyester % 1 EA bayan kot pantolonu olan emtianın 21.07.2014 tarihli faturasının kadri maruf olduğu , CMR m.29 kapsamında kusurun ağır kusur kapsamında olup sınırlı sorumluluk uygulamasını içermediği bu sebeple davalının meydana gelen 41.712,00 EURO zarar bedelinden sorumlu olması gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile 124.655,50-TL'nin dava tarihi olan 08/06/2015 tarihinden itibaren işleyecek % 5 faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 8.515,22-TL nispi karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 2.128,81-TL harcın mahsubu ile bakiye 6.386,41-TL harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 12.722,44-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 2.156,51-TL ilk gider, 2.600-TL bilirkişi, 253,50-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 5.010,01-TL Yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.01/10/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır