T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2015/654
KARAR NO: 2018/1354
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/06/2015
KARAR TARİHİ: 18/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... sektöründe faaliyet gösterdiğini, Davalının 26.02.2004 tarihinde imzalamış olduğu ... Üyelik Sözleşmesi ile müvekkil şirket ... sistemine üye olduğunu, bu tarihten sonra davalı firmanın müvekkili ... sistemi içerisinde birçok alım ve satım işlemleri gerçekleştirdiğini, bu işlemler neticesinde müvekkili nezdinde tutulan cari hesabında 56.285,64 TL tutarında borcu oluştuğunu, Mezkur üyelik sözleşmesi gereğince; davalı, oluşan borç bakiyesini bir yıl içerisinde mal ve hizmet satmak suretiyle ödemekle yükümlü olduğunu, davalı bu borcunu mal ve hizmet satarak ödememiş borcu nakden ödenmek üzere muaccel hale geldiğini, Vade sonunda üyelik sözleşmesi gereği nakden ödenmesi gereken bu borcunu ve bu borca üyelik sözleşmesi uyarınca işletilen gecikme cezasını ödemesi müteaddit defalar talep edilmişse de sonuç alınamadığını, Bunun üzere davalı aleyhine davalı tarafından müvekkile borcuna karşılık vermiş olduğu borç miktarınca kambiyo senedi üzerinden ... icra Müdürlüğü'nün ... E. Dosyası ile takibe geçildiğini, davalının bu takibi senette yer alması gerekli zorunlu unsurları taşımadığına ilişkin şikayeti üzerine takibin durduğunu, Bunun üzerine müvekkilin cari hesap alacağına ilişkin olarak .... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra takibi başlatıldığını ve borçlunun takibe itiraz etmesi üzerine iş bu davanın açıldığını, bu nedenlerle Davalı borçlunun .... icra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, Davalı aleyhine %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... firmasına yaklaşık 10 yıldır elektronik ürün, ve gıda ağırlıklı olarak verdiğini ürünler karşılığında, istediği mal ve ürünleri tarafına vereceklerine güvenerek anlaştıklarını, Bunun karşılığında her alış ve ve satışdan yüzde 5 er ve KDV komisyonu aldıklarını, Örneğin kendi sattığı mal ve ürünleri kargo ile gönderebilmek diye eklerde görülebileceği gibi ...nun 20 bin dolarlık kuponunu verdiklerini, kendisinden de bunun komisyonunu baştan almalarına karşın ...nun genel müdürlüğünden kendisine herhangi bir taşıma yapamayacağını söyledilklerini, ... taşımama nedenin de ...in kendilerine birkaç milyon dolar borcunun olduğunu belirttiklerini, Kendisinin ...a ödediği komisyonları gittiğini hemde hesabına borç kaydedildiğini, Zaten ... genel müdürlüğünden sorularak ... kuponu karşılığı taşıma yapmadığı sorulurması ile bu hususun belli olacağını, para almak için geçmeyen hayali kuponlar verip, sonrasında hesabına borç kaydettiklerini, kendisi ile ....icra hukuk mahkemesi ... e. Sayılı dosyasındaki karar ile her şeyin gözler önüne serildiğini, bu nedenle davanın reddine, alacağın %20 sinden az olmamak üzere maddi manevi yıpranma payının davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava İİK 67 ve devamı maddeleri uyarınca açılan itirazın iptali istemidir.
Dava, taraflar arasında mevcut ... sözleşmesi gereği oluşan cari hesap bedelinin tahsili amacıyla yapılan icra takibine vaki itirazın iptali ile icra inkar ve kötüniyet tazminatı istemine ilişkindir.
Delil olarak; icra dosyası, cari hesap kayıtları, ticari defter kayıtları ve bilirkişi incelemesine dayanılmış olup, gösterilen deliller toplanarak dosya arasına konulmuştur.
İtirazın iptali davası, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan, bir eda davasıdır. Mahkemenin davanın reddi ya da kabulü yönünde verdiği karar, maddi anlamda kesin hüküm teşkil edeceğinden; davanın reddi halinde alacaklı, borçluya karşı aynı alacaktan dolayı yeni bir alacak davası açamayacağı gibi, davanın kabulü halinde borçlu da, alacaklıya karşı bir menfi tespit veya istirdat davası açamayacaktır.
Bu nedenledir ki, mahkeme itirazın iptali davasında tarafların iddia ve savunmalarını genel hükümlere göre inceleyerek, borcun varlığını ve miktarını araştırmak zorundadır.
Yasal dayanağını İİK'nın 67. maddesinden alan itirazın iptali davası, alacaklının icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nın 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır. Takip hukukundan doğan bu davada tespit edilecek husus, borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazında haklı olup olmadığının belirlenmesidir.
Dosyaya getirtilen ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 54.225,80-TL asıl alacak 2.059,84-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 56.285,64-TL alacacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin tebliğ edildiği, davalı borçlunun borca itiraz ettiği, itirazın ve davanın süresinde olduğu görülmüştür.
Mahkememizce dosyanın bilirkişiye tevdi ile tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sunulan deliller, icra takip dosyası ile tarafların ticari defter ve kayıtları, taraflar arasında mevcut ... sözleşmesi gereği tarafların edimlerini yerine getirip getirmedikleri, davacının icra takip tarihi itibariyle cari hesaptan kaynaklı alacağının bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise miktarı, uygulanması gereken faiz oranı ile faiz miktarının hesaplanmasının istenmesine karar verildiği, Banka Emekli Müdürü Bilirkişi ... 23/09/2016 tarihli raporda; " İncelenen davacı şirkete ait 2012 ve 2013- 2014 yılı ticari defterlerinden, Yevmiye, defteri kebir ve Envanter Defterinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığı, defterlerinin açılış ve Kapanış Tasdikinin yaptırılması nedeniyle, Davacı şirkete ait 2012 ve 2013 2014 yılı defterlerinin kesin delil vasfının bulunduğu, İncelenen davalı şirkete ait 2013 yılı ticari defterlerinden, Yevmiye, defteri kebir ve Envanter Defterinin açılış ve kapanış tastiklerinin yapıldığı, defterlerinin açılış ve Kapanış Tasdikinin yaptırılması nedeniyle, Davalı şirkete ait 2013 yılı defterlerinin kesin delil vasfının bulunduğu, Ancak davalı tarafın ticari defterlerinin ... sistemine uygun olarak tutulmadığı, Davacı tarafın ticari defterleri ... sistemine uygun olup davalının defterlerinin uygun olmaması nedeniyle davacı kayıtları yukarıda açıklanan nedenlerle dikkate alındığında davacının takip tarihi itibarı ile 54.225.80 TL alacaklı olduğu, Davacının sözleşme şartlarına göre faiz talebinin kabul edilmesi halinde 2.059.84 TL faiz talebinde bulunabileceği, Davacı tarafından ihtarname keşide edilmesi gerektiği yönünde karar verilmesi halinde ise ihtarname keşide edilmemesi nedeniyle faiz talebinin yerinde olmadığı, Takip tarihinden borç ödeninceye kadar 54.225.80 TL asıl alacak üzerinde % 11.75 ve değişen oranlarda AVANS faizi istenebileceği, " kanaati bildirilmiştir.
Davalının bilirkişi raporuna itirazları, dosyaya yeni giren beyanlar nazara alınarak dosyanın yeni bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişiden talep savunma, ibraz edilen deliller, sunulan bilirkişi raporu ve rapora karşı itirazları inceleyen yeni bir bilirkişi raporu hazırlamasının istenilmesine karar verildiği, Banka Emekli Müdürü Bilirkişi ... tarafından sunulan 08/10/2018 tarihli 2. Raporda; " Taraflar arasında imzalanan ... Sözleşmesinin “S. Diğer Hükümler” 1. Maddesi delil sözleşmesi niteliğinde olduğundan, ihtilafın çözümünde yasalara uygun tutulan davacı tarafın ticari defter ve belgeleri esas alındığı, Yapılan incelemelerde, davacı ... şirketinin davalı taraftan 23.12.2014 takip tarihi itibariyle 54.225,76 TL. asıl alacak ve 2.059,84 TL. işlemiş faiz olmak üzere toplam 56.285,60 TL. alacağının bulunduğu, Taraflar arasında imzalanan ... Sözleşmesinin “L. Kredilendirme” 1. Maddesinde; nakde dönüşen ... borçlarına, yıllık % 12 (aylık %1 x 12) oranında gecikme cezası uygulanacağı hükme bağlandığı, Davacı tarafından takip talebinde, yıllık % 11,75 T.C. Merkez Bankası avans faiz oranı üzerinden gecikme faizi talep edildiği, Talep edilen söz konusu oran, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği tespit edilen yıllık % 12 gecikme oranının altında olduğundan, talep edilen % 11,75 avans faiz oranının sözleşme ve yasalara uygun olduğu, Davacı tarafından, takip tarihinden borç ödeninceye kadar 54.225,76 TL.’lık asıl alacak tutarı için yıllık % 11,75 ve değişen oranda avans faizi talep edilebileceği, " kanaati bildirilmiştir.
Dosya kapsamı ile uyumlu bulunarak hükme esas alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde ;
Davacı ile davalı arasında ... sistemi ile çalışma şartlarının ... Ortak Pazarındaki yükümlülüklerin tespit edilmesi ve ...'ın ... sistemi organizatörlüğündeki şartların belirlenmesi konusunda 26.02.2004 tarihinde "... Üyelik Sözleşmesi" imzalandığı, Sistem işleyişinin mal verip karşılığında mal alarak işlemlerin ... çeki üzerinden gerçekleştildiği, sözleşme uyarınca davacı defter ve kayıtlarının delil sözleşmesi kapsamında nazara alınacağının kararlaştırıldığı
Taraflar arasında 26.02.2004 tarihinde imzalanan ... ÜYELİK SÖZLEŞMESİ 'nin;
... Sistemi İşlemlerine İlişkin Genel Hükümler - 2. Maddesinde; “..., Hesap Açma ve İşlem Yapma Yetkisi alan Üye adına bir Cari Hesap açar ve Firma’nın ... Ortak PazarTnda gerçekleştirdiği alım ve satım işlemlerinin bedellerini, Amerikan doları cinsinden Cari Hesapta kaydını tutar. ... Çeki, Üyenin satışından dolayı elde ettiği satın alma kredisi ile alım işlemi yapacağı zaman veya vereceği teminat veya teminatın uygunluğunun tespit edilmesi ile teslim edilir. ... Çeki’nin işbu sözleşme kapsamı dışında kullanımından doğan sorumluluk üyeye aittir."
L. Kredilendirme;
1. Maddesinde; “... Üyeye, ... Ortak Pazarı’ndan satın aldığı ve karşılığında borçlandığı her ürün bedelini, satın aldığı tarihten itibaren ... Sistemi ile ödemesi için 12 (oniki) ay vade tanır. Üye, satın aldığı bir ürünün bedelini oniki aylık vadede ürününü ... Ortak Pazarı ’na satarak ödeyemez ise herhangi bir ihtara gerek olmadan borcunu, onikinci ayın sonunda 10 (on) gün içinde defaten nakit olarak ...’a komisyonu ile birlikte öder. 12 ay dolduktan sonra Amerikan Doları olarak nakit ödenmesi gereken borca, her ay için % 1 oranında gecikme cezası uygulanır. ”
5. Maddesinde;
5. Maddesinde; “... Genel Merkezi, gerçekleşen işlem için alıcı Üyenin imzaladığı ... Çeki üzerindeki bilgileri esas alır. Alıcı ve satıcı Üyeler arasında gerçekleşen ... işleminde, alıcı Üye satıcı Üyeye ... Çeki düzenleyerek verir. ... Çeki üzerinde yapılan işlemin Amerikan Doları cinsinden bedeli, tarihi, satış yetki kodu, satıcı Üyenin cari hesap numarası ile alıcı üye imza ve kaşesi yer alır. Alım yapan Üye, satış yapan Üyeye ... Çeki düzenleyerek verir. Satış yapan Üye, ... Çeki elline geçtiğinden itibaren 7 (yedi) gün içinde ... Genel Merkezi’ne ulaştırır. ... Çeki’nin ...’a geç teslimi halinde ... teslim sırasındaki tarafların cari hesaplarının durumuna göre ... işlemini kabul edip etmemekte tamamen serbesttir...”
M. Üyeye Bilgi Verme - 4. Maddesinde; “Hesap Bildirim Cetvellerinin (Ekstrelerin) tebliğinden veya tebliğ edilmiş sayılmasından itibaren yedi gün içerisinde taahhütlü posta veya noter vasıtasıyla itiraz alınmaması durumunda ekstrelerdeki bakiye, işlemler ve varsa ... ihtirazi kayıtları Uye tarafından kabul edilmiş sayılacaktır. Kesilen Hesap Bildirim Cetvelleri bir önceki dönem ekstrelerinin tamamını kesinleştirir."
R. Sözleşme Süresi ve Sona Ermesine İlişkin Hükümler - 1. Maddesinde;
“Sözleşmenin süresi 1 (bir) yıldır. Sözleşmenin bitiminden 30 gün önce taraflardan biri işbu sözleşmeyi feshetmediği takdirde sözleşme aynı şartlar ile bir yıl uzatılmış sayılır ve üye yıllık üyelik bedelini banka hesap numaralarına öder." hükmünü içermektedir.
... havuz sisteminde tarafların 3 çeşit hesap çalıştırmak zorunda oldukları ,bunların
a-902 hesap; Üyenin yani davalının diğer üyelerle ... sistemi içerisinde yapmış olduğu hareketlerin izlendiği hesap,
b-120 hesap;Üyenin yani davalı firmanın ... alıcı pozisyonunda ve ... nakit borçlarının takip edildiği hesap,
c-)336 Hesap; Üyenin yani davalı firmanın ... satıcı pozisyonunda ve ... nakit alacaklarının takip edildiği hesap,İncelenen davacı şirkete ait 2012 ve 2013- 2014 yılı ticari defterlerinin usulünce tutulmuş olup, kesin delil vasfının bulunduğu, davacı ... şirketinin davalı taraftan 23.12.2014 takip tarihi itibariyle 54.225,76 TL. asıl alacak ve 2.059,84 TL. işlemiş faiz olmak üzere toplam 56.285,60 TL. alacağının bulunduğu, davalı şirkete ait 2013 yılı ticari defterlerinin usulünce tutulduğu ancak davalı tarafın ticari defterlerinin ... sistemine uygun olarak tutulmadığı, davacının ... sistemine uygun tutulan defterlerinde kayıtlı hesaplar üzerinden alacağını dava konusu ettiği, davalının ise davacı ile ticari ilişkisini bu hesaplar üzerinden tutmadığı, dolayısıyla, davalının sunmuş olduğu defterler ... sistemine uygun tutulmadığı, davacı ile davalı arasında imzalanan Sözleşmenin”diğer hükümler" başlıklı S.l maddesi Delil Sözleşmesi niteliğinde bulunduğundan, davacı şirketin defter ve yardımcı kayıtların esas alındığı ve davacının davalıdan 54.225.80 TL alacaklı olduğu, davalı her nekadar borcu olmadığı savunmasında bulunmuş ise de davacının sunmuş olduğu cari hesap ekstresi eklerinde aldığı mal karşılığı vermiş olduğu ... çeklerinin karşılığının ne şekilde ödendiğini belgeleyemediği bu itibarla davacının takip talebinde belirttiği 54.225.80 TL asıl alacak yönünden itirazın iptali gerektiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki Sözleşmede belirtildiği üzere " ... Üye, satın aldığı bir ürünün bedelini oniki aylık vadede ürününü ... Ortak Pazarı'na satarak ödeyemez ise herhangi bir ihtara gerek olmadan borcunu, onikinci ayfn sonunda 10 (on) gün içinde defaten nakit olarak ...'a komisyonu ile birlikte öder. 12 ay dolduktan sonra Amerikan Doları olarak nakit ödenmesi gereken borca, her ay için %1 oranında gecikme cezası uygulanır.." hükmünde olup aylık % 1 gecikme cezası alınacağının karar altına alındığı, davacının sözleşmeye dayalı olarak takip talebinde 4 aylık gecikme faizi talep ettiği ve bilirkişi raporu ile [54.225.80x%l=542.25x4 ay=) 2.1679.00 TL olarak hesap edilmiş ise de taleple bağlı kalınarak 2.059.84 TL faiz alacağı olduğu, takip tarihinden borç ödeninceye kadar 54.225.80 TL asıl alacak üzerinde % 11.75 ve değişen oranlarda avans faizi istenebileceği kanaatine varılmıştır.
Anılan durum karşısında takip konusu alacağın likit ve hesap edilebilir nitelikte olması nedeniyle davalı-borçlunun İİK'nın 67/2. maddesine göre hükmolunan alacağın %20 oranı üzerinden hesaplanan icra inkar tazminatından da sorumlu olması gerektiği hususu da göz önünde bulundurularak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile ....İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin takip koşulları ile devamına,
Davalının likit ve muaccel alacağa itirazı ile takibin durmasına sebebiyet verdiği anlaşılmakla alacağın %20 si olan 11.257,12-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 3.634,49-TL nispi karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 908,63-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.725,86-TL harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 6.202,64-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 936,33-TL ilk gider, 650-TL bilirkişi, 175,60-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 1.761,93-TL. Yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/12/2018
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır