T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/684
KARAR NO: 2019/460
DAVA: İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/07/2015
KARAR TARİHİ: 30/04/2019
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin müşterilerinden aldığı ve kasasında muhafaza ettiği 9 adet çekin 03.03.2014 tarihinde çalındığını, hırsızlık olayı ile ilgili ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... nolu soruşturma dosyasının açıldığını, çalınan tüm çeklerle ilgili ... Asliye Ticaret Mahkemesi-... E.) ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E dosya numarası ile açılan zayii çek iptal davasının sürmekte olduğunu, söz konusu çeklerle ilgili 13.03.2014 tarihinde ödeme yasağı kararı alındığını ve bankalara bildirildiğini, Çalınan çeklerden ... Bankası ... Şubesine ait 30/04/2014 vade tarihli ... çek seri nolu keşidecisi ... olan 1.000-TL bedelli çekin çekin davalı elinde bulunduğu tespit edildiğini ve istirdat davası için süre verildiğini, müvekkilinin söz konusu çeki ticari kargolarını taşıdığını ve cari hesapla çalıştığı İstanbul-... nakliyat ambarından cari hesap borcuna karşılık aldığını, İş bu çek ve diğer çeklerin İstanbul şubelerinden çalındığını, İş bu çek müvekkilinin rızası dışında elinden çıktığını, Çekin yasal hamilinin müvekkili olduğunu, Müvekkilinin kendinden sonraki cirantalarla hiçbir ticari ilişkisinin ve bağının olmadığını, Davalının çeki kimden aldığını, ne zaman aldığını, hangi ticari ilişkiye dayanarak aldığını ve çekin silsile cirosunu gösterir fotokopisini mahkemeye sunmadığını, Dava konusu çekin davalıdan istirdadı ve müvekkiline iade edilmesi, yargılama bitene kadar tedbir kararı verilmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.
GEREKÇE:
Dava, davacının iradesi dışında elinden çıktığını iddia ettiği dava konusu çekin davalıdan istirdadının gerekip gerekmediği istemine ilişkindir.
Davacı vekilince gösterilen deliller toplanarak dosya arasına konulmuştur.
Mahkememizce ... Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesine talimat yazılarak 3. Kişi ...'ın ticari defter ve kayıtları üzerinde Mali Müşavir bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılarak davacı ... İle aralarında ticari ilişki olup olmadığı, davaya konu çekin dava dışı 3. Kişi ... tarafından davacıya verilip verilmediğinin tespitinin istenmesine karar verildiği, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... talimat sayılı dosyası ile SMMM Bilirkişi ... tarafından sunulan 14/09/2017 tarihli talimat bilirkişi raporunda; Davaya konu Keşidecisi ..., T.C. ... Bankası ... Şubesi 30.04.2014 tarihli Keşide yeri İstanbul olan 1.000-TL bedelli ... numaralı çek Dava dışı ... firması Ticari Defter ve kayıtlarında olmadığı, çeke ait bordro giriş ve çıkısının olmadığı, Dava dışı 3. Kişi Firma sahibi ... firma merkezinde yapılan inceleme ve tespite göre, davaya konu 1.000-TL çeki kendisinin ciro ederek Davacı ... Ltd.Şti. firmasına verdiğini beyan ettiği, Ticari defterlerinde girişi ve çıkışı olmayan bu 1.000,00 TL çeki nereden aldığını hatırlamadığını, ... Ltd.Şti. firmasına verdiğini, çekin arkasında bulunan cirosunun kendisine ait olduğunu beyan ettiği, Dosya içerisinde bulunan çek fotokopisinde, ... cirosundan sonra ciro sırasında bulunan "... San.ve Tic.Ltd.Şti.” firması ile ... firmasının ticari faaliyetinin bulunmadığı kanaati bildirilmiştir.
Davacı defterlerinin Mahkememiz yargı çevresi dışında olduğu anlaşılmakla, bilirkişi incelemesine yönelik ara karar gereğince davacı defterleri üzerinde inceleme yapılması istemi ile defterlerin bulunduğu yer İzmir Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına karar verildiği, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... talimat sayılı dosyası ile Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından sunulan 13/08/2018 tarihli talimat bilirkişi raporunda; ... -... ‘dan cari hesap borcuna mukabil alındığı belirtilen; Kesideci Çekin Bankası Şube Keşide Yeri Çek tarihi Çekin seri no Tutar ... ... Bankası ... İstanbul 30.04.2014 ... Dava konusu 1 adet 1.000,00 TL çekin ciro yolu ile hesaplarına Istanbul-Trakya acentesi ... hesabından intikal ettiği tespit edildiği, Rapor tarihi itibariyle muhasebe kayıtları incelendiğinde dava konusu keşidecisi ... olan ... Bankası-... İstanbul 30.04.2014 tarihli, ... nolu 1.000,00 TL tutarındaki çekin hesaplarda ... alınan çekler olarak kayıtlı olduğu, başka bir işlem kaydının ise bulunmadığının tespit edildiği kanaati bildirilmiştir.
Davacı ticari defterlerinin ... Asliye Ticaret Mahkemesinde talimat yolu ile incelendikten sonra davalının da ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için dosyanın bilirkişiye tevdi ile rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verildiği, Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından sunulan 25/01/2019 tarihli bilirkişi raporunda; Davalı ticari defterlerinde dava konusu; ... tarafından düzenlenen 30.04.2014 tarih 1.000,00 TL bedel ... seri numaralı ... Bankası çekinin mevcut olduğu, ilgili çekin 30.04.2014 tarihinde çek üzerinde ciranta bilgisi bulunan 7. Sıradaki ciranta ...-...’dan alındığı, alınan çekin cari hesap borcuna karşılık alındığı, çek tutarının karşılıksız çıkması üzerine çekin 05.05.2014 tarihinde geri iade edildiği, Davalının çekin üzerinde ciranta bilgisi bulunan 7 adet cirantadan sadece 7 sıradaki ciranta ... ... ile ticari ilişkisinin bulunduğu, diğer 6 ciranta ile herhangi bir ilişkisinin bulunmadığı kanaati bildirilmiştir.
Dosya kapsamı ile uyumlu bulunarak hükme esas alınan talimat raporları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;Keşideci ... olan hamiline düzenlenen ... Bankası ... Şubesine ait 30.04.2014vade tarihli ,1000 TL bedelli, ... seri nolu çekin incelenmesi ile ; 1. Ciranta ...,2. Ciranta ...,3 Ciranta ...,4.Ciranta ...,5.Ciranta ... San Tic Ltd Şti, 6. Ciranta ... ... ,7.Ciranta ... ..., 8. Ciranta ... Tic Ltd Şti olduğu, davalı ticari defterlerinde dava konusu; ... tarafından düzenlenen 30.04.2014 tarih 1.000,00 TL bedel ... seri numaralı ... Bankası çekinin mevcut olduğu, ilgili çekin 30.04.2014 tarihinde çek üzerinde ciranta bilgisi bulunan 7. Sıradaki ciranta ...-...’dan alındığı, alınan çekin cari hesap borcuna karşılık alındığı, çek tutarının karşılıksız çıkması üzerine çekin 05.05.2014 tarihinde geri iade edildiği, davalının çekin üzerinde ciranta bilgisi bulunan 7 adet cirantadan sadece 7 sıradaki ciranta ... ... ile ticari ilişkisinin bulunduğu, diğer 6 ciranta ile herhangi bir ilişkisinin bulunmadığı bilirkişi raporu ile bildirilmiştir.
TTK 704. maddesinde, çek hangi suretle "hamilin" elinden çıkmış bulunursa bulunsun, ister hamiline, ister ciro suretiyle nakledilebilen çek olsun, çeki eline geçiren yeni hamilin kötü niyetle iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusuru olduğu ispatlanırsa çeki geri vermek ile mükellef olacağı belirtilmiştir.
Kambiyo senetlerinde, imzaların istiklali ilkesi geçerli olup, TTK 589. maddesinde, bir poliçenin, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kimselerin imzasını, sahte imzaları, gerçek olmayan şahısların imzalarını veya namlarına imzalanmış olan şahısları her hangi bir sebepten dolayı bağlamayan imzaları taşısa bile diğer imzaların geçerliliğinin etkilenmeyeceği açıklanmıştır. Anılan bu hükmün TTK 730/1.3 bendi yollaması ile çeke de uygulanacağı açıktır.
TTK 687. madde uyarınca çek sebepten soyut bir borç ikrarını havi belge olmakla kendisine müracaat olunan kimse keşideci veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya mevcut olan ilişkilere dayanan defileri; başvuran hâmil, poliçeyi (çeki) iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olmadıkça müracaatta bulunan hâmile karşı ileri süremez..
Hamile karşı açılan bedelsizliğe dayalı bono iptali davalarında T.T.K.nun 687. maddesi uyarınca; hamilin, senedi bile bile borçlunun zararına olarak devralması hali dışında keşideciyle, lehdar arasındaki kişisel defiler - hamile karşı ileri sürülemeyeceği, dava konusu olayda dava konusu çekin hamili açısından karşılıksız olduğunun söylenemeyeceği anlaşılmakla davanın reddi gerektiği kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davalı vekilinin kötü niyet tazminatı talebenin REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince davacıdan alınması gereken 44,40-TL karar harcının davacıdan peşin alınan 27,70-TL harçtan mahsubu ile bakiye 16,7-TL harcın davacıdan tahsiline,
4-Davalı vekili lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 1.000-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.30/04/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır