T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/890Esas
KARAR NO: 2018/806
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 09/09/2015
KARAR TARİHİ: 17/07/2018
Mahkememizde görülen Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
ASIL DAVA İSTANBUL .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ .... E.
DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Davacı şirketin, 2014 Mart ayında yurt dışından ithal etmek istediği ... Aluminium & ... markalı 4 adet makineyi gümrük işlemleri için davalı ... Lojistik ... Makine ve Kimya San. Tic. Ltd. Şti.'ne ... amacıyla tutulmak üzere teslim ettiğini, davalı şirket yetkililerinin davalı şirkete teslim ettiği makinelerden ... model ... seri numaralı makinenin satışı hususunda müşteri ile sözleşme imzaladığını ve sözleşme gereğince teslim edeceği makineyi davalı şirketin ...sunda incelemek üzere gittiklerinde söz konusu makinenin de dışarıda muhafaza edildiğini ve bu makinenin ciddi boyutta hasara uğratıldığını gördüklerini,
Davalı şirket yetkilileri ile yapılan görüşmede tespite konu makinenin yer değiştirme işlemleri sonucunda hasara uğratıldığını öğrendiklerini, davalı şirket yetkililerinin sebebiyet verilen bu zararın kendi kusuruyla oluştuğunu ikrar ettikleri halde zararı karşılamaktan kaçındıklarını, bu zararın artmaması ve makinenin bir an evvel İtalya’ya sevkini sağlamak için .... . Sulh Hukuk Mahkemesinde ... D.İş Sayılı delil tespiti davası açtıklarını ve zarar tespiti yapıldığını,
Delil tespitinden sonra da davalı şirket hakkında .... İcra müdürlüğünün ...Esas sayılı icra takibi başlattıklarını, İcra takibine yapılan itiraz sebebiyle bu kez .... Asliye Ticaret Mahkemesinde ... -... Esas sayılı itirazın iptali davası açıldığını, bu davanın derdest olduğunu, davalı şirketin davacı şirkete ... hizmet faturası düzenlediğini ve mevcut faturalar iade edildiği halde davacı şirket hakkında .... İcra Müdürlüğünde ... Esas no. ile ilamsız icra takibi başlattıklarını, icra takibi gereğince davacı şirkete gelen ödeme emrinin usulsüz olarak tebliğ edildiğini ve takibin kesinleştiğini,
....İcra Hukuk Mahkemesinde ... Esas sayılı dava açıldığını, usulsüz tebliğ sebebiyle açılan dava nedeniyle davacı şirketin haksız haciz ile karşı karşıya kalma ve mağdur duruma düşme nedeniyle, işbu davayı açma zorunluluğu doğduğunu, icra takibine konu alacağın haksız olduğunu, davacı şirketin hizmet bedeli ödeme gibi bir zorunluluğu olmadığını, davalı şirketin gereken özeni ve dikkati göstermediğini, kendi kusuru nedeniyle mala zarar verdiğini, bu zararı davacı şirkete bildirmeyerek zararı arttırdığını, kusuru sebebiyle vermiş olduğu zarardan sorumlu olduğunu,belirterek;
Davacı şirketin ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitine icra takibinin iptaline, takibe konu alacağın % 20 sinden az olmamak üzere tazminatın haksız ve sebepsiz zenginleşme amaçlı davalı şirketten alınıp, davacı şirkete verilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP /Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
Davalı şirketin, davacıya ... hizmeti sağladığını, bu hizmet karşılığında hakkı olan alacağı için ...İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasında icra takibi başlattığını, davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu .... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... esas sayılı dosyasındaki davanın, ... hizmet bedelinin ödenmesine engel olmayacağını, iddia edilen zarar ile ... hizmet ücretinin birbirinden bağımsız hukuki durumlar olduğunu, bu nedenle menfi tespit isteminin reddine, masraf ve ücreti vekâletin davacıya bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN
....ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ nin ...-... sy dosyası
DAVA/Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Müvekkil şirketin alüminyum ve pvc profil işleme sektöründe dünyaca ünlü ... Aluminium & ... şirketinin profil işleme makinelerinin satışını gerçekleştirmekte olup yabancı şirketin ortaklarınca Türkiye'de kurulmuş bir tüzel kişilik olduğunu, müvekkil şirketin 2014 Mart ayında yurt dışından ithal etmek istediği ... Aluminium & ... markalı 4 adet makineyi gümrük işlemleri için davalı ... Lojistik ... Makine ve Kimya San.Tic.Ltd.Şti.’ne ... amacıyla tutulmak üzere teslim etmiş olduğunu, müvekkili şirket yetkililerinin davalı şirkete teslim ettiği makinelerden ... model .... seri nolu makinenin satışı hususunda müşteri ile sözleşme imzalamış ve sözleşme gereğince teslim edeceği makineyi davalı şirketin ...sunda incelemek üzere gittiklerinde söz konusu makinenin de dışarıda muhafaza edildiğini ve bu makinenin ciddi boyutta hasara uğratıldığını gördüklerini, davalı şirket yetkilileri ile yapılan görüşmede tespite konu makinenin yer değiştirme işlemleri sonucunda hasara uğratıldığının öğrenildiğini, davalı şirket yetkililerinin sebebiyet verilen bu zararın kendi kusuruyla oluştuğunu ikrar ettikleri halde zararı karşılamaktan kaçınmış olduklarını, bunun için zararın artmaması ve makinenin bir an evvel İtalya'ya sevkini sağlamak için .... Sulh Hukuk Mahkemesinde ... D.İş sayılı delil tespiti davası açılmış olup zarar tespiti yapıldığını, delil tespitinden sonra da davalı şirket hakkında .... .... İcra Müdürlüğü'nden ... Esas sayılı icra takibi başlatıldığı, icra takibine yapılan itiraz sebebiyle bu kez ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde .... Esas sayılı itirazın iptali davası açıldığını,
davalı şirketin müvekkili şirkete karşı .... İcra Müdürlüğü'nden ... Esas sayılı ve ... Esas sayılı icra takipleri başlatarak ve bu icra takiplerine ilişkin ödeme emirlerini hukuka aykırı şekilde tebliğ ettirerek kesinleştirdiğini, davacı şirketin önce
... İcra Müdürlüğü'nde başlatılan ... Esas sayılı icra takibini durdurmak için .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde .... Esas sayılı menfi tespit davasını açtığını, davalı şirketin bu kez ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına ilişkin olarak talimat ile müvekkili şirkette haciz uygulamış ve müvekkili şirketin ticari itibarını zedeleyecek şekilde muhafaza işlemi gerçekleştirmiş olduğunu, davacı şirket yetkilisinin söz konusu ikinci icra takibini bu haciz ve muhafaza işlemi ile öğrenmiş olup aynı gün işbu davayı açmaları için taraflarına yetki verildiğini,
davacı şirketin ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibe konu olarak borçlu olmadığının tespitine ve icra takibinin iptaline, takibe konu alacağın % 20'sinden az olmamak üzere tazminatın haksız ve sebepsiz zenginleşme amaçlı davalı şirketten alınıp davacı şirkete verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP /Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyasındaki davanın ... hizmeti bedelinin ödenmesine engel bir durum olmayıp, iddia edilen zarar ile ... hizmet ücretinin birbirlerinden bağımsız hukuki durumlar olduğunu belirterek davacının açmış olduğu haksız menfi tespit davasının reddi gerektiğini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, İİK 72/3 maddesi gereğince icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir.
Davacı .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasına konu edilen ... hizmet bedeli olarak faturasına dayanan ilamsız icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemektedir.Tarafların bildirdiği deliller toplanmıştır.
Getirtilen icra dosyalarının incelenmesinde;
.... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında;18.500 TL asıl alacak 1.190,34 Tl işlemiş faiz olmak üzere toplam 19.690,34 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, takibin .... seri numaralı 17/09/2014 tarihli faturaya dayandığı ,mahkememiz dosyasında verilen 16/09/2015 tarihli ihtiyati tedbir kararı ile icra takibinin durmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
....İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasında; 4.000 Tl asıl alacak üzerinden başlatılan takipte 24.07.2014 tarih, ... sayılı faturaya dayanıldığı, 02/12/2015 tarihinde yapılan kapak hesabı sonucu 4.745,50 TL borcun davacı tarafından ödenerek icra takibinin kapatıldığı anlaşılmıştır.
Davacı vekili dosyaya;
- İtalyan Üretici firma, ... Aluminium & ... tarafından düzenlenen, 19.02.2014 tarih ve .... sayılı makine bedelinin 171.518,34 Euro olduğunu gösterir faturayı
- Fuar bitiminden sonra CNC işleme makinesinin fuardan alınarak, davalı şirketin ...suna götürüldüğüne dair Halkalı Gümrük Müdürlüğü'nün 26.03.2014 tarih ... sayılı ... beyannamesini
- Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri ... ile davalı ... lojistik Ltd. Şti. yetkilisi ... tarafından düzenlenen "... Alüminyum Ürün İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'ne ait ... beyannamesi no:...,4 kap 5.370 kg malzeme depomuzda bulunmaktadır. 02.05.2014 tarihinde düzeltme sırasında 1 kabı hasar almıştır." şeklindeki tutanağı
-... Üretici firma servisinin, hasarlı ... model ... seri numaralı makine için verdiği 09.06.2014 tarihli "hasarlı makinanın doğru yerde olmadığı, makinenin sağ ön kısmının tamamen büküldüğü, X aksların lineer kılavuzunun kırıldığı, bazı metal plakaların tamamıyla büküldüğü, sağ taraftaki referans plaka ve tüm desteklerinin tamamıyla imha olduğu, makine mengelerini hareket ettirmek için kullanılan tüm sistemin (kayış-makara ve metal blokların) ve makinenin alt kısmının sağ ön taraftan ağır hasar gördüğü, bu nedenle pek çok parçanın değişmesi gerektiği, bazı hasarların gözle kontrolde tespit edilemediği," şeklindeki tespit raporunu sunmuştur.
Dosya içine alınan ;
-.... 6.SHM nin ... D. İş numaralı dosyasında alınan 21.07.2014 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; "dava konusu makine üzerinde yapılan tespitte, ... model ... seri numaralı makinanın hasarlı durumda olarak ...da dışında bulunduğu görülmüştür. Yapılan incelemede makinanın sağ ön kısmından darbe aldığı, X eksen hareketli kafasının kırıldığı, sağ tarafında bulunan metal plakaların ve makine ayaklarının büküldüğü, lineer hareket mekanizmalarına ait kayış/kasnak sisteminin ve ilgili metal desteklerin zarar gördüğü anlaşılmıştır. Üreticinin verdiği bilgiye göre 0,1 mm hassasiyete sahip olan bu makinanın, fabrika çıkışındaki yeni haldeki eşdeğerine üretici tarafından beyan edilen ürün fonksiyonlarını yerine getirebilecek şekilde orijinaline uygun tolerans ve hassasiyette tamir edilmesi ve üreticinin verdiği garantinin tekrar geçerli hale gelebilmesi için makinenin İtalya'ya geri gönderilip üretildiği fabrikada aynı tezgâh ve ekipmanlar kullanılarak tamir edilmesi gerektiği, bu nedenle hasara uğrayan makinanın tamiratının İtalyan üretici firma tarafından yapılması, görünen hasarın miktarı 64.475 Euro olup tamirat sırasında artmasının mümkün olduğu, davacı şirketin mahrum kaldığı kar miktarının ancak mali müşavir bilirkişi tarafından ticari defterlerin incelenmesiyle tespit edilebileceği" nin bildirildiği anlaşılmıştır.
-.... 3.Asliye Ticaret Mahkemesi nin .... Esas sayılı dosyasında düzenlenen 15.04.2015 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; "davalı ... Lojistik ... Makine ve Kimya San. Tic. Ltd. Şti.'nin dosya eki belgeler tespiti ile hasarın meydana gelişinde kusurunun olduğunun anlaşıldığı, davacı ... Alüminyum Ürünleri İç ve Dış Tic. Ltd. Şti'nin eşya üzerinde tasarruf hakkının bulunduğunu, ancak mülkiyet hakkına yönelik temlik hakkının devredildiğine dair bir belgenin tespit edilemediğini, eşyanın göndericisi tarafından düzenlenen 62.475 Euro tamir bedelinin yurt dışı firmasına ödenip ödenmediğinin dosya kapsamında tespit edilemediği, eşyanın hasara uğramasında davalı ... işleticisinin kusuru sabit görüldüğünden onarım ve bu yönde sair masrafları karşılaması gerektiği, ancak davacı yanın eşya sahibi olmadığı ve eşyanın yurt dışına çıktığı da gözetildiğinde, taraf sıfatı yönü ile davacının yetkisiz olduğu" nun bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememiz dosyasında;
-Bilirkişi .... , ... ve ... den oluşan heyetten 31/05/2018 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır. Raporda özetle ; "Davalı ... Lojistik ... Makine ve Kimya San. Tic. Ltd. Şti.'nin ...cu sıfatı ile; dava konusu makineyi doğru şekilde muhafaza edemediği ve işlettiği ...da elleçleme esnasında ağır hasar görmesine neden olduğu,Bu durumun Yeminli Gümrük Müşaviri ve davalı şirket çalışanı arasında düzenlenen tutanak ve örneği dava dosyasına sunulan teknik bilirkişi raporuyla da tespit edildiği; davalı ... Lojistik ... Makine ve Kimya San. Tic. Ltd. Şti.'nin hasarın oluşmasında tam kusuru dolayısıyla tazminat bağlamında sorumluluğunun doğduğu,Davalının işlettiği ...da hasar gören dava konusu makinanın tamiri ile kalibre ve hassasiyet ayarlarının üretim yerinde, fabrika ortamında yapılıp tam randımanla çalışır hale getirilebilmesi için sarf edilmesi gereken ve miktarı da kesinleşen Mahkeme kararıyla belirlenen kümülâtif 179.321,99 TL. hasar bedelinin davalı tarafından davacıya ödenmesi gerektiği,Bu bedelin "fiilen ödendiğinin sübuta ermesi" ve ...da oluşan "zararın telafi edilmiş olması" şartına bağlı olarak; davalının faturaya bağladığı ... ücretinden kaynaklanan alacağını davacıdan talep edebileceği; aksi takdirde "davalı tazminat bağlamında sorumlu olduğu zararı tazmin etmeden" ... ücretinden kaynaklanan alacağına hak kazanamayacağından "davacının menfi tespit talebinin yerinde olacağı," bildirilmiştir.
- .... 3.Noterliği, ... sayılı 28.05.2015 tarihli devir belgesinden İtalyan Üretici firma, dava konusu makine ilgili olarak tüm haklarını ve makinanın hasarının davalıdan tazmin edilme onayını davacı ... Alüminyum Ürünleri İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'ne devrettiği anlaşılmıştır.
- Bir örneği getirtilerek incelenen .... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....E. - ... K. sayılı dosyasında verilen kararın Yargıtay .... Hukuk Dairesi tarafından onandığı, gerekçeli kararda; "Davalının .... 10.İcra Mahkemesinin ... esas sayılı İcra dosyasındaki takipte 179.321,99 TL.'lik alacağa yönelik itirazının iptali ile takibinin bu bedel üzerinden devamına" denmek suretiyle hüküm kurulduğu görülmüştür.
Tüm dosya kapsamına göre ;
Davacı ... Alüminyum Ürünleri İç ve Dış Tic. Ltd. Şti' nin emanet veren davalı ... Lojistik ... Makine ve Kimya San. Tic. Ltd. Şti.'nin ...cu sıfatı ile aralarında hizmet sözleşmesinin bulunduğu, davacının emanet verdiği makinanın doğru şekilde muhafaza edememesi ve elleçleme esnasında ağır hasar görmesi nedeniyle davacı zararının doğduğu,bu nedenle .... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....E. - ... K. Sayılı dava dosyasında açılan hasar tazminatı davasında davalı ... Lojistik ... Makine ve Kimya San. Tic. Ltd. Şti nin belirlenen 179.321,99 TL.davacı zararını ödemeye mahkum edildiği, kararın Yargıtay 11. Hk dairesi onamamı ile kesinleştiği, davalı vekilinin dosyaya sunduğu yazılı beyan ve ekindeki ödeme belgeleri ile belirlenen tazminatın davacıya ödendiği sabittir.
Davacının hasar zararı karşılandığından, davalı ... ... Lojistik ... Makine ve Kimya San. Tic. Ltd. Şti.nin depo-emanet bedelini davacıdan istemesine bir engel yoktur.Davacı emanet eden borcunu ödemekle yükümlüdür.Davacının menfi tespit istemi sabit değildir.
Bu nedenle mahkememizin .... E sayılı dosyasına ve birleşen ....Asliye Ticaret Mahkemesi nin ... E sayılı dosyalarına konu edilen menfi tespit istemlerinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Sabit olmayan davaların REDDİNE,
2-Mahkememizin .... Esas sayılı dosyasında;
Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 35,90-TL karar harcının davacıdan peşin alınan 336,28 -TL harçtan mahsubu ile arta kalan 300,38-TL harcın davacı tarafa iadesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan 40,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davalı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince 2.362,84 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Birleşen ....Asliye Ticaret Mahkemesi nin ... Esas sayılı dosyasında;
Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 35,90-TL karar harcının davacıdan peşin alınan 68,31 -TL harçtan mahsubu ile arta kalan 32,41-TL harcın davacı tarafa iadesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Davalı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince 2.180,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-HMK 333. md. Uyarınca taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde yatıran taraflara iadesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 17/07/2018
Katip Hakim