T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/977 Esas
KARAR NO: 2019/1152
DAVA: Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı)
DAVA TARİHİ: 09/10/2015
KARAR TARİHİ: 05/12/2019
Mahkememizde görülen Tapu İptali Ve Tescil davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA / Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Davacılar ile davalı ... arasında 22.08.2015 tarihinde Şirket Devir Sözleşmesi imzalandığını, ...’nin, davalıya ait payları ile şirkete ait ... işletmesinin müvekkillerine devri hükümlerini ihtiva ettiğini, davalı tarafın bahse konu devir sözleşmesinde hile ile müvekkillerini yanılttığını, sözleşme hükümlerine aykırı hareket ettiğini,
Sözleşmenin 4.1 ve 9 maddelerinde açıklanan beyan ve taahhütlere rağmen davalı tarafın işletmenin bulunduğu yere ait kira sözleşmesi ve tahliye davasını kasten ve hile ile gizlediğini, ...SHM nin... E sayılı dosyasında taşınmazın tahliyesi ve 240.000 TL kira alacağı davasının görüldüğünü, ... Belediyesi denetim müdürlüğü nün 24/06/2015 tarihli ve ... kaymakamlığı ... Müdürlüğü nün 24/07/2015 tarihli gıda raporları nedeniyle 31/08/2015 tarihinde işyerinde üretim işlerinin durdurulduğunu,bu rapor ve işlemlerinde davalı tarafça açıklanmadığını belirterek;
-Davalının hile ve yanıltma ile akde aykırılıkları sonucu 22/08/2015 tarihli akdin geriye yönelik baştan itibaren tüm neticeleri ile feshine
-Devir sözleşmesi gereğince davalıya verilen ve ödenmeyen 30/10/2015 vadeli 80.000 TL bedelli, 01/03/2016 vadeli 35.000 TL bedelli senetler yönünden davacıların davalıya borçlu olmadıklarının tespitine
-Davacı ... ait İstanbul ili Küçükçekmece ilçesi ... Mahallesi ... mevkii ... ada ... parselde kayıtlı ... kat ... normal ... numaralı bağımsız bölüm de kayıtlı davalı ... a sözleşme gereğince devir edilen taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tesciline
-Davalıya ödenen 20.000 TL nakit, 80.000 TL banka ödemesi olmak üzere toplam 100.000 TL ile 30/09/2015 tarihli senet nedeniyle ödenen 20.000 TL , 80.000 TL dbs kredisi ödemelerinin davacılara iadesine
-Davalının dönemine ilişkin ... ya 29.000 TL ödeme yapılmış olmakla, davacıların uğradığı zararlar için şimdilik 50.000 TL davacılar zararının faizi ile davalıdan tahsiline
-Sözleşme bedeli 685.000 TL nin 22/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalıdan tahsiline , yargılama gideri ve vekalet ücetinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP / Davalılar vekili 17.11.2015 tarihli cevap dilekçesinde özetle;
Davacıların akdin feshi talebini kabul etmediklerini, davacılara olmayan bir olgunun taahhüdü yapılmadığını, davacıların alacak davası haricinde ileri sürdükleri sebeplerin ise ispat edilmesi gerektiğini, ispat noktasında basiretli tacir oldukları ve sözleşmenin 11.6 Maddesi gereğince olası tüm zararların tazmin edileceği, bu nedenle sözleşmenin feshine gidilemeyeceği hükmünün gözardı edilmemesi gerektiğini
... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin E. ... sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, yapılacak olan yargılama neticesinde, Limited şirket hisse devrinde taahhüt edilen bütün unsurların karşılandığı ve davalı ...’ in hile yapmadığının anlaşılacağını Davacıların sözleşme ile 685.000 TL değerinde ... Francihisingine sahip olan bir işletmeyi kullandığını, davalı müvekkilinin zararının garanti altına alınması için davacıların menfi tespit talebinin teminat yatırılarak değerlendirilmesini talep ettiklerini, davacıların tapu iptal ve tescil talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu,davalı ... in 685.000 TL değerinde olan ve yıl boyunca yüksek gelir elde eden şirketi karşılığında, nakit olarak sadece 120.000 TL elde ettiğini, davacıların bakiye borçları için verdikleri-menfi tespit istenen senetlerin ödenmediğini, taşınmaz için de tapu iptal ve tescil istendiğini, bu süreçte, davacıların devredilen şirketi işleterek kar elde ettiklerini, davacıların tazminini talep ettikleri zararlarının açıklatılması gerektiğini belirterek haksız ve hukuka aykırı olarak açılan iş bu davanın ve tüm davacı taleplerinin reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; ticari işletmenin devri konusunda yapılan sözleşmeye aykırılık ve hile hukuksal nedenine dayalı akdin feshi, sözleşme uyarınca ödenen bedelin iadesi, verilen çeklerin ve devredilen taşınmazın tapu kaydının iptali ile tescili, uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.
Taraflarca delil olarak bildirilen;22/08/2015 tarihli sözleşme ve ekleri, tapu fotokopisi , tutanak, ihtarname, ... Belediyesi ruhsat ve denetim müdürlüğünün dava dışı ... ve dış ticaret Ltd Şti ile ilgili hazırlanan 24/06/2015 tarihli raporu, ... ve dış ticaret Ltd Şti nin 2014/2015 yıllarına ait BA-BS formları, ... ve Dış Ticaret Ltd. Şti. ile yine dava dışı ... A.Ş. arasında akdedilmiş ...-Franchise Sözleşmesinin, ... ve Gıda Maddeleri A.Ş/ nin ... Noterliği kanalıyla dava dışı ... ve Dış Ticaret Ltd. Şti.' ne gönderdiği 18.09.2015/... yevmiyeli ihtarnamesi, ... Noterliğinin 18/09/2015 tarihli ihtarnamesinin tebellüğ şerhi ... Vergi Dairesi müdürlüğünün yazısı ve ekinde ticaret sicil gazeteleri hisse devir sözleşmesi imza sirküleri , ... İcra Müdürlüğü nün ... Esas sayılı dosyası, ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası, ... SHM ... esas ... karar sayılı dosyası,.... İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ve karar örneği olup gösterilen deliller toplanarak dosya arasına konulmuştur.
Davalı tarafça HMK 293 maddesi gereğince Öğretim üyesi Dr ... ve Dr ... tarafından düzenlenen 24/10/2019 tarihli Uzman görüşü ibraz edilmiştir.
Mahkememizce davacının iddiaları, davalının savunmaları konusunda Prof . Dr . ... , Prof Dr ... , Doç. Dr. ... nin düzenlediği 13/11/2018 tarihli kök rapor ve 23/09/2019 tarihli ek rapor alınmıştır .
Tüm dosya kapsamına göre;
Davadışı ... ve Dış Ticaret Ltd. Şti.İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından 22.01.2002 tarihinde ... sicil numarası ile tescil edilmiş,
kurucu ortakları ... ve ... olan 25.01.2002 tarihli ilan ile tüzel kişilik kazanmış 150.000 TL sermayeli bir Limited Şirkettir.
24.08.2015 tarihi itibariyle 150.000 TL olan sermayenin tamamı davalı ...'e ait iken: ... Noterliğinin 24.08.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı Limited Şirket Hisse Devir sözleşmesi ile 60.000 TL ye isabet eden hissenin tamamı bütün hak ve hukuki yükümlülükleri ,aktif ve pasifi ile birlikte davacı ...' e devir ve temlik edilmiştir. Davalı ... yine ... Noterliğinin 24.08.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı Limited Şirket Hisse Devir sözleşmesi ile kalan 90.000 TLye isabet eden hissesinin tamamını bütün hak ve hukuki yükümlülükleri, aktif ve pasifi ile birlikte davacı ...' a devir ve temlik etmiştir.
Mahkememizce davacıların ihtiyati tedbir talebi devir edilen taşınmazın 3.kişilere devir ve temlikinin önlenmesi şeklinde %15 teminatla 15/10/2015 tarihli ara karar ile kabul edilmiştir.
Davacılar 22/08/2015 tarihli sözleşmenin 4 ve 9 maddesi gereğince davacıların beyan ve taahhütlerine aykırı davrandıklarını, ... SHM nin ... esas sayılı dava dosyasındaki itirazın iptali istemli davayı kasten ve hile ile gizlediğini, işletme faaliyeti nedeniyle Bahçelievler belediyesi ve ... Kaymakamlığınca düzenlenen gıda raporlarının gizlenmesi sonucu 31/08/2015 tarihinde işyerinin üretim faaliyetinin durdurulduğunu gerekçe göstererek akde aykırılık nedeniyle akdin geriye yönelik baştan itibaren tüm neticeleri ile feshini istemiştir.
22/08/2015 tarihli sözleşme 4.1 maddesi "devreden pay sahibi imza tarihi itibariyle kendisi ve şirketi için sözleşme kapsamında belirlenen beyan ve taahhütlerde bulunmakta olup ... tam ve doğru olduğunu ve eksik veya devralanları yanıltabilecek nitelikte herhangibir bilgi içermediğini kabul ve beyan ve taahhüt eder" şeklindedir.
Sözleşme hükümleri ve ekindeki kapanış tutanağı başlıklı belge incelendiğinde davalılara şirkete ait belge ve bilgilerde eksik veya devralanları yanıltabilecek nitelikte herhangibir bilgi olmadığı görülmüştür.
Kapanış tutanağı başlıklı belgede de tek tek sayılan belgeler içinde gıda raporları yoktur. ... Belediyesi ve ... Kaymakamlığınca düzenlenen gıda raporları nedeniyle işletme hakkında devir tarihi olan 22/08/2015 de verilmiş bir kapama kararı da yoktur. Karar işletmenin devrinden sonra 31/08/2015 tarihlidir. Sözleşmenin 4.1 maddesi gereğince beyan ve taahhüde aykırılık tespit edilmemiştir.
Sözleşmenin 8-2.c maddesi "şirketin ticari sözleşmelerinin (kira-bayilik) işbu sözleşmede öngörülen ortaklık yapısı değişiklikleri sebebiyle iptal/fesih olmayacaklarının tespiti ve beyanı; Devreden pay sahibi sadece kendi dönemi ve kusurlu olduğu işlemler bakımından sorumlu olur devirden sonraki işlemlerden devralanlara karşı açılabilecek olan kira tespiti tahliye davasından devredenin sorumluluğu bulunmamaktadır"
... SHM nin ... esas sayılı dava dosyasında sabit görüldüğü üzere; ... Blv no: ... zemin kat 2 numaralı dükkanın kira sözleşmesinin dükkan sahipleri ... ve ... ile dava dışı ... arasında yapıldığı, 01/05/2000 tarihli yazılı kira sözleşmesi incelendiğinde 5 yıl süre için yapıldığı, devredilen ... ve Dış Tic Ltd Şti nin ise 22.01.2002 tarihinde kira sözleşmesinden sonra kurulduğu, dava dosyası ekindeki ... İcra Müdürlüğü nün ... sayılı icra takip dosyasında devredilen ... ve Dış Tic Ltd Şti adına ... ın 23/05/2016 tarihli haciz tutanağında beyanları olduğu ,şirket hakkında açılmış bir tahliye davası yada icra takibi bulunmadığından, davacıların taşınmazı kullanmaya devam ettikleri anlaşılmıştır.
Devredilen şirketin taşınmazda işletmesinin davacı tarafından ( şirketin önceki ortağı ... tarafından yapılan kira sözleşmesi sonucu) devam ettirildiği, böylece sözleşmenin 8-2.c hükmü gereğince şırket ortaklık yapısı değişiklikleri sebebiyle iptal/fesih olmadığı tespit edilmiştir.
Dava dışı ... ve Dış Ticaret Ltd. Şti. ile yine dava dışı ... A.Ş. arasında akdedilmiş ...-Franchise Sözleşmesinin, ... A.Ş/ nin ... Noterliği kanalıyla dava dışı ... ve Dış Ticaret Ltd. Şti.' ne gönderdiği 18.09.2015/... yevmiyeli ihtarnamesinde, kendisinin izni olmaksızın işyerinin 3 kişiye devrini kabul etmediğini, ihtarnamenin keşide edildiği tarihten itibaren herhangi bir ürün teslimatı yapılmayacağını,bildirmiştir. Yapılan bu ihtara rağmen, devir sözleşmesinden sonra Franchise veren ... şirketinin davacılara mal vermeye devam ettiği, ticari ilişkinin sonlandırılmadığı , ilişkinin sonlandığına dair davacının ticari defterlerinde kayıt bulunmadığı anlaşılmıştır.
Böylece 8-2.c hükmü gereğince devirden sonra bayilik sözleşmesininde şırket ortaklık yapısı değişiklikleri sebebiyle iptal/fesih olmadığı tespit edilmiştir.
Sözleşmenin 9.n maddesi " İstanbul İdare mahkemesi nin 2011/1210-2011/1817 sayılı dosyası haricinde devredilen şirket ile ilgili devam eden herhangibir davaya taraf olmadığını, işbu davaya ilişkin anlaşmazlık konusu bedeli tüm ferileri ile birlikte en geç 01/03/2016 tarihine kadar ödeyeceğini" Hükümlerini taşımaktadır.
... SHM nin ... esas sayılı dava dosyası incelendiğinde; devredilen şirket ... ve Dış Tic Ltd Şti ye taraf olarak yöneltilmiş bir tahliye davası bulunmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla davacıların sözleşmenin 9.n maddesine aykırılık iddiası sabit bulunmamıştır.
YHGK'nın 15.12.2004 tarih ve 14-558 E, 4-722 K; 09.02.2005 tarih ve 1-7 E, 47 K sayılı ilamlarında açıklandığı üzere; hile, genel olarak bir kimseyi irade beyanında bulunmaya, özellikle sözleşme yapmaya sevk etmek için onda kasten hatalı bir kanı uyandırmak... şeklinde tanımlanır. Hatada yanılma, hilede yanıltma sözkonusudur. Hile koşullarının varlığı halinde aldatılan taraf, hakkını kullanmak suretiyle hukuki ilişkiyi geçmişe etkili olarak ortadan kaldırabilir ve verdiği şeyi geri isteyebilir. Açıklaması doğrultusunda; mahkememiz dosyasında davalılar tarafından davacıların iradesinin hile kullanılarak yanıltılması için gereken eylem tespit edilememiştir. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda davalıların susarak bu yanıltmayı yaptıkları görüşü benimsenmiştir. Ancak mahkememizce yalnızca susarak "sözleşme yapmaya sevk etmek için onda kasten hatalı bir kanı uyandırmak " sonucunun gerçekleşmeyeceği,
Basiretli tacir olan davacıların aleni olan şirket kayıt ve sözleşmelerini araştırmak yükümü bulunduğu, kendi kusuru ile bu yükümü yerine getirmedikleri
Kaldı ki ... SHM nin ... -... sayılı dosyasında verilen ve Yargıtay ... Hk dairesinin ... -... sayılı ve 19/03/2019 tarihli kararı ile onanarak kesinleşen ( kiracı ...a yönelik davanın tahliye istemi yönünden reddi ile geçmiş kira alacağı yönünden kabul edilen) karar sonucuna göre de kendilerini etkilemeyen dava dosyasını gerekçe göstererek akdin feshini isteyemeyecekleri anlaşılmıştır.
Davacıların sözleşme bedelinin iadesi, tapu iptali ve tescil istemi; ancak sözleşmenin feshi halinde istenebilecek olup mahkememizce sözleşmenin feshini gerektirecek hile, yanıltma ve akde aykırılık sabit bulunmadığından bu istem kabul edilmemiştir.
Akdin feshi istemi kabul edilmediğinden ve davacıların hisse devir sözleşmesi nedeniyle doğmuş zarar iddialarıda dosya kapsamı deliller ve bilirkişi raporu ile ispata muhtaç olduğundan sabit olmayan tüm talepler ile davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Sabit olmayan davada tüm taleplerin reddine
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 24.250,88-TL den 44,40-TL. nispi karar harcının mahsubu ile kalan 24.206,48-TL. harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalılar vekili lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 43.350,00-TL. nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
4-Davalının yaptığı 180,00-TL. tebligat giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-HMK 333. md. Uyarınca taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde yatıran taraflara iadesine,
Davacı vekili Av. ... davacı ... Davalılar vekili Av. ... davalı ...'in yüzüne karşı , gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM da istinaf yolu açık olmak üzere, verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 05/12/2019
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza