T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/311
KARAR NO: 2021/626
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/03/2016
KARAR TARİHİ: 07/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava konusu çekin müvekkillerinden ... ...LTD.ŞTİ.'nin müşteri çeki olduğunu, müvekkilinin merkez adresinde 12.10.2015 tarihinde gerçekleşen bir hırsızlık olayı sırasında diğer müşteri çekleriyle ve başkaca çek, para, evrak vb. ile birlikte çalındığını, takip mesnedi çek hakkında ... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2015/... Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açtıklarını ve ödeme yasağı kararı verildiğini, çek üzerindeki ... ...LTD.ŞTİ. nin kaşesinin ve imzasının sahte olduğunu, ayrıca çekin keşide tarihinde tahrifat yapıldığını, takip alacaklısının kötü niyetli olduğunu davalı takip alacaklısının çekin yasal hamili olmadığını, Davalının kötüniyetli olarak çeki .... İcra Müdürlüğünün 2016/... e. Sayılı dosyası ile takibe koyduğunu, Çekin üzerindeki sahteciliğin ve tahrifatın bariz belirgin olduğunu, imza sirküleri ekte olmakla kaşe üzerindeki imzanın müvekkil şirket ... ... LTD. ŞTİ. ' nin temsil ve ilzama yetkilisinin imzası ile uzaktan yakından bir ilgisinin olmadığını, Müvekkili ... çekin LEHDARI ve yasal hamili iken, kaşe ve imzası olmadığı halde çek çalınmış kötüniyetli kişilerce üzerine çeşitli cirolar serpiştirildiğini, çek üzerinde bulunan kaşe ve imza müvekkil ...' ya ait olmadığı gibi ciro silsilesinin de koptuğunu beyanla;
Davanın kabulü ile her iki müvekkili için de davalı takip alacaklısına borçlu olmadığının tespitine, kötüniyetli takip alacaklısının her iki müvekkiline de ayrı ayrı %20 den az olmayan kötüniyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama sonuna kadar mezkur takibin teminatlı veya ( takdiren) teminatsız olarak durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı cevap dilekçesi sunmadığı gibi duruşmalara da katılmamıştır.
GEREKÇE:
Dava davacıların davalıya .... İcra Müdürlüğünün 2016/... e. Sayılı dosyası ile başlatılan takip nedeni ile borçlu olup olmadığı tespiti istemidir.
Dosyaya getirtilen .... İcra Müdürlüğü'nün 2016/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı alacaklı tarafından davacı borçlu aleyhine 5.230-TL çek, 10,53-TL işlemiş faiz, 15,69-TL çek komisyonu ve 523-TL çek tazminatı olmak üzere toplam 5.779,22-TL alacağın tahsili amacıyla 10/03/2016 tarihinde 10 örnek nolu ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin tebliğ edildiği görülmüştür.
Dava konusu olay ile ilgili olan ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2019/... esas sayılı dosyasında alınan imza raporunda; İnceleme konusu çekteki keşide imzası ile ... ’a ait mukayese olarak gönderilen imza örnekleri arasında grafolojik tanı unsurları bakımından farklılıklar tespit edildiğinden; İnceleme konusu çekteki keşide imzasının enver demirtas’ın eli ürünü olmadığı, İnceleme konusu çek arka yüzde ... Tüketim Ürünleri kaşe izi üzerine atılmış imza ile ...’a ait mukayese olarak gönderilen imza örnekleri arasında grafolojik tanı unsurları bakımından farklılıklar tespit edildiğinden; İnceleme konusu çek arka yüzde ... kaşe izi üzerine atılmış imzanın ... ...’ın eli ürünü olmadığı, İnceleme konusu çek arka yüzde ... ... adına atfen atılmış imza ile ... ...’a ait mukayese olarak gönderilen imza örnekleri arasında grafolojik tanı unsurları bakımından farklılıklar tespit edildiğinden; İnceleme konusu çek arka yüzde ... adına atfen atılmış imzanın, mukayese imza örneklerine kıyasla ... ...’ın eli ürünü olmadığı, İnceleme konusu çek arka yüzde ... adına atfen atılmış imza ile ... ya ait mukayese olarak gönderilen imza örnekleri arasında grafolojik tanı unsurları bakımından uygunluk ve benzerlikler tespit edildiğinden; İnceleme konusu çek arka yüzde ... adına atfen atılmış imzanın ...’nın eli ürünü olduğu, İnceleme konusu çek arka yüzde ... adına atfen atılmış ciro imzası dışındaki ciro imzaları ile ...’va ait mukayese olarak gönderilen imza örnekleri arasında grafolojik tanı unsurları bakımından uygunluk ve benzerlikler tespit edilmediği, İnceleme konusu çek ön yüzde keşide tarihi kısmında yazan 03.03.2016 tarihinin, daha önce yazılmış olan yazının fiziksel yollarla kazınmak suretiyle silindikten sonra yazılmış olduğu kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizce dosyanın grafolog bilirkişiye tevdi ile senet aslı üzerindeki imzanın davacı eli ürünü olup olmadığının tespiti hususunda bilirkişi raporu düzenlenmesinin istenilmesine karar verildiği, İ.Ü. Adli Tıp Enstitüsü Adli Bilimler ve Belge İnceleme Em. Öğr. Üyesi Bilirkişi Dr. ... tarafından sunulan 16/06/2021 tarihli bilirkişi raporunda; Dava konusu çekte alacaklı olarak görünen davacı ... LTD.ŞTİ. nin çekin arka yüzünde, şirket kaşesi üzerinde yer alan birinci ciro imzası, sağ tarafa doğru yatık 4 adet büyük eliptik bukleden ibaret olup, hiçbir yazı unsuru ihtiva etmeyen tamamen şekilsel ve basit tersimli bir imza olduğu, Şirket imza yetkilisi ... ...’ın mevcut imza örneklerine imzası ise büyük karakteristik H ve D harfleri ve okunamayan bir harf ya da gramadan oluşan, oldukça karakteristik, büyük ölçüde ve dik bir imza olduğu, akıcı ve işlek hatlara sahip olduğu, bu nitelikleri itibariyle ... ...’ın imza örnekleriyle şüpheli imza arasında hiçbir benzerlik bulunmadığı, ihtilaf konusu çek altındaki şüpheli imzanın davacı ... TİC.LTD.ŞTİ. nin imza yetkilisi ... ...’ın eli ürünü olmadığı, hayali bir imza olduğu sonucuna varıldığı bildirilmiştir.
TTK’nın 792. maddesine göre, "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.''
TTK'nın 790. maddesinde ise, "cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır" hükmü düzenlenmiştir.
Çek istirdatı davalarında davacı; çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş veya çeki iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir. Çeki elinde bulunduran davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamaktadır, aksi düşüncenin kabulü çekin “mücerretlik” vasfını ortadan kaldırır. Bu kapsamda eldeki davada davalının çeki iktisapta kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğu kanıtlanamamış olup bu nedenleçekin iptali istemi yerinde görülmemiştir.
Kural olarak kambiyo senetleri soyut borç ikrarını içeren senetlerdir. Kambiyo senetlerinde soyutluk prensibinin en önemli işlevi ispat açısından kendisini gösterir. Buna göre, bir kambiyo senediyle borç altına giren kimse, borçlu olmadığını iddia ediyor ise bu hususu ispat etmekle yükümlüdür. Somut olayda, mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi ile davacı şirket ciro kaşesi altındaki ciro imzasının davacı şirket yetkilisine ait olmadığı tespit edilmiştir. TTK'nın 659. maddesi gereğince ciro imzasının sahteliği iddiası mutlak defi niteliğinde bulunduğundan herkese karşı ileri sürülebilir niteliktedir. Bu nedenle davacı ... yönünden .... İcra Müdürlüğünün 2016/... e. Sayılı dosyası ile başlatılan takibe konu çekteki imzanın davacı şirket yetkilisi eli ürünü olmadığı anlaşılmakla menfi tespit isteminin kabulü gerekmiştir.
Diğer davacı şirket ... Gıdanın ise imza inkarı söz konusu olmayıp çekin mücerretliği ilkesi gereği açmış olduğu davada menfi tespit ve diğer istemlerinin reddine karar vermek gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı ... yönünden menfi tespit isteminin KABULÜ ile davalıya .... İcra Müdürlüğünün 2016/... e. Sayılı dosyası yönünden borçlu olmadığının tespitine, çekin istirdatı ve takibin iptali taleplerinin reddine,
Kötü niyet tazminat koşulları oluşmadığından reddine,
2-Davacı ... yönünden davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
Kötüniyet tazminat talebinin koşulları oluşmadığından reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 394,78-TL nispi karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 29,20-TL harcın mahsubu ile bakiye 365,58-TL harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 4.080-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'ne verilmesine,
5-Davacılar tarafından yapılan 58,40-TL ilk gider, 700-TL bilirkişi, 129,60-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 888-TL. Yargılama giderinin 1/2'si 444-TL'nin davalıdan alınarak davacı ...'ne verilmesine, kalan 1/2'si olan 444-TL'nin davacı ... üzerinden bırakılmasına,
6-HMK. 333. md. uyarınca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda, kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.07/09/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır