T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/598 Esas
KARAR NO: 2024/98
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 15/08/2011
KARAR TARİHİ: 20/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili 26/11/2010 harç tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacı kuruma devredilen emekli sandığından emekli aylığı almakta olan ... ...'in 05.02.2001 tarihinde vefat ettiği halde 31.10.2004 tarihine kadar toplam 12.625,78 TL aylığın ... ... ... tarafından vekaletnameye istinaden çekildiğini, müteveffanın kanuni mirasçıları ile her yıl alması gerekli yoklama belgesini almamış olması nedeniyle davalı bankanın kusurlu olduklarını, davacı kurumun bu nedenle zarara uğradığını iddia ederek; dava tarihine kadar işlemiş faiziyle, dava tarihinden itibaren yasal faiziyle 12.625,78 TL müvekkili kurum alacağının dava tarihine kadar (30/10/2009) işlemiş 23.098,94 TL işlemiş faizi ve dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilden davalılardan tahsiline karar verilmesi, yargılama gideri ve ücreti vekaletin de davalar üzerine bırakılmasına karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.
Davacı vekili 25/11/2022 tarihli beyan dilekçesi ile davanın sadece Davalı ... bankası ve davalı ... ... yönünden devam ettiği, diğer davalılar yönünden davayı takip etmeyeceklerini bildirmekle iş bu dava bakımından bu iki davalı yönünden devam edilmiştir.
CEVAP
Davalı banka vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, asıl özeni davacı Kurumun göstermesi gerektiğini, yoklama belgesi alınmamış olması ile zarar arasında uygun illiyet bağının bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER
Dava, cevap dilekçeleri, kurum kayıtları, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı... vs.
Alınan 03.04.2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle Davalı ... ... (...)'un murisin vekili olması nedeniyle 8/72 pay oranında 2.566,54 TL'den, davalı ... Bankasının bakiye alacağın 20.532,39 TL miktarından dava tarihi olan 30.10.2019 tarihine kadar sorumlu olacağı ve toplam davacının alacağı olan 23.098,94 TL miktardan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Yönetmeliğin 72. maddesine göre "(1) On sekiz yaşını doldurmamış veya ergin olmayan çocuklara, kısıtlılara veya kendisine kayyım tayin edilen kimselere ait gelir ve aylıklar, bunların veli, vasi veya kayyımlarına ödenir. (2) Gelir/aylık alanlar ile hak sahiplerinin vasi, kayyım veya vekiline yapılacak ödemelerde, vasilik, kayyımlık veya vekillik yetkilerini tevsik eden resmi belgenin PTT/banka şubesinin ilgili personeline ibraz edilmesi şarttır" şeklindedir.
Yönetmeliğin 73. maddesinde yoklama işlemlerinin amacının "gelir veya aylık almakta iken ölen ya da gelir ve aylık alma koşullarını kaybedenlerin zamanında belirlenerek, öncelikle bunlar adına yapılan ödemelerin durdurulmasını, daha sonra da gelir ye aylığın kesilerek varsa yersiz olarak yapılan ödemelerin ilgili mevzuat hükümlerine göre tahsil edilmesini sağlamak" olarak belirtilmiştir.
Yönetmeliğin 74. maddesine göre yoklama işlemleri "Gelir ve aylık alma şartlarının devam etmesi ile ilgili olarak Kurumca yürütülecek işlemler; d) Kendisi ye hak sahiplerinin hayatta oldukları" hususlarını kapsamakla belirtilen hükümler çerçevesinde Kurum'un yoklama işlemleriyle gelir ve aylık alanların hayatta olup olmadığını kontrolle yükümlüdür.
Davalı T.C. ... Bankası tarafından alınmış olan belgeler incelendiğinde; .... Noterliği'nin 17.01.2001 tarih ve ... Yev. No.lu vekaletnamesi'nin alınmış olduğu, bu vekaletname ile dava dışı hak sahibi ... ...'in ÖLÜM 05.02.2001 tarihinden itibaren 30.10.2004 tarihine kadar davalı ... T.C. kimlik numaralı ... (...) ... tarafından toplam 12.625,78 TL. emekli (Dul ve yetim) maaşının çekilmiş olduğu ve davalı tarafından .... Noterliği'nin 17.01.2001 tarih ve ... Yev. No.lu vekaletnamesinin alınmış ise de müteveffanın sağ olup olmadığı yönünde alması gereken emekli sandığı yoklama yönetmeliği yoklama belgesinin verilmesi madde 6.'da belirtilmiş olan ve yılda bir (yılda bir defa birinci dönem üç aylıkların ödeme tarihleri esas alınmak suretiyle,) alınması gereken yoklama belgelerini ödemelerin son tarihi olan 30.10.2004 tarihine kadar talep etmediği gibi herhangi bir araştırmada da bulunmamış olduğu tespit edilmiştir.
Alınan 16/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle, davacı KURUM maaş ödemelerinden dolayı, davalılardan ... T.C. kimlik numaralı ... ... (...) sigortalının ölümü sonrası 01.05.2001 tarihinden 31.10.2004 tarihine kadar 12.625,78 TL. yı vekaleten çekmiş olduğu, davalı ... t.c. kimlik numaralı ... ... (...)'in çekmiş olduğu 12.625,78 tl. anapara tutarlara çekmiş olduğu tarihlerden itibaren dava 30.10.2009 tarihine kadar yıllık %9 yasal faiz oranı ile hesaplandığında, yine davacı kurum dava dilekçesinde be¬lirmiş olduğu 23.098,94 tl. faiz tahakkuk etmekte olduğu tespit ve teyit edilmiş olarak, dava tarihi itibariyle 12.625,78 tl. anapara ve 23.098,94 tl. işlemiş yasal faiz olarak 35.724,72 tl. alacaklı bulunduğu tespit edildiği, dava tarihinden itibaren 12.625,78 tl. asıl alacak tutarına, yıllık %9 yasal faiz oranının uygulanması gerektiği, belirtilen tutarların tamamından davalı ... ... (...)'in sorumlu olduğu, davalı ... bankası'nın zararın doğmasında kusurlu olduğu ve bu bağlamda sorumlu olduğu ancak bankanın bu konudaki kusurunun aylığı alan kişinin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı, zararın tazmininde kurum'un müterafik kusurunun dikkate alınabileceği belirtilmiştir.
GEREKÇE
Dava emekli sandığından emekli aylığı almakta olan ... ...'in 05.02.2001 tarihinde vefat ettiği halde 31.10.2004 tarihine kadar toplam 12.625,78 TL aylığının ... ... ... tarafından vekaletnameye istinaden çekilmesi ve müteveffanın kanuni mirasçıları ile her yıl alması gerekli yoklama belgesini almamış olması nedeniyle davalı bankanın kusurlu olması nedeniyle davacı kurumun uğradığı zararın tahsiline yöneliktir.
Yargıtay 11.H.D. 2012/6650 E. 2013/6141 K. 28.03.2013 tarihli emsal karar içeriği de gözetildiğinde;" Davacının 29.09.1990 tarihinde öldüğü ihtilafsız olan sigortalısının maaşının 25.06.1996 tarihinden 24.05.1999 tarihleri arasında ATM ve şubeden nakit olmak üzere çekildiği, taraflarca imzalanmış olan ve işlem tarihleri bakımından uygulanması gereken 27.09.1984 tarihli protokolde her ne kadar ATM kartı kullanılarak ödeme yapılması hususunda bir düzenleme yer almamış ise de anılan protokolün ödemeler başlıklı 6'ncı maddesinde “ödemelerin, bizzat emekli sigortalının kendisine veya onu temsil eden kayyum veya vekiline, bankanın cari usulüne göre kimlik tespitinden sonra yapılacağı”, 7'nci maddesinde “kayyum veya vekile yapılacak ödemelerde asıl hak sahibinin sağ olduğuna dair yılda iki kez, Mayıs ve Kasım aylarında muhtarlık ilmuhaberi isteneceği” hükmüne yer verildiği anlaşılmaktadır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Emekli sandığından emekli aylığı almakta olan ... ...'in 05.02.2001 tarihinde vefat ettiği ve ölüm tarihinden 31.10.2014 tarihine kadar ... ... ... tarafından vekaletnameye istinaden toplam olarak davalı ... Bankası tarafından 30.10.2004 tarihine kadar 12.625,78 TL. anapara ödemesi yapılmış olduğu, davalı ... (...) ...'un her bir maaş ödemesi olarak çekmiş olduğu anapara tutarlara çekmiş olduğu tarihlerden itibaren dava tarihine kadar yıllık %9 yasal faiz oranı ile hesaplandığında yine davacı kurum dava dilekçesinde belirmiş olduğu 23.098,94 TL. faiz tahakkuk etmekte olup dava tarihi itibariyle 12.625,78 TL. anapara ve 23.098,94 TL. işlemiş yasal faiz olarak 35.724,72 TL. alacaklı bulunduğu tespit edilmekle buna göre davalı ... in bankadan vekaletname arzı suretiyle aylık almaya devam etmiş olduğu ve müteveffanın ölümününden sonra almaması gereken aylıkları muntazaman çekmek suretiyle haksız kazanç sağlamış olduğu sabit olmakla zarardan sorumlu olduğu ve yine banka yönünden de müteveffanın sağ olup olmadığı yönünde alması gereken emekli sandığı yoklama yönetmeliği yoklama belgesinin verilmesi madde 6.'da belirtilmiş olan ve yılda bir (yılda bir defa birinci dönem üç aylıkların ödeme tarihleri esas alınmak suretiyle,) alınması gereken yoklama belgelerini ödemelerin son tarihi olan 30.10.2004 tarihine kadar talep etmediği gibi herhangi bir araştırmada da bulunmamış olduğu tespit edilmekle davalı Bankanın kusurlu olduğu kanaati ile davacı kurumun da emeklisinin sağ olup olmadığını denetlemedeki ihmalinin ve maaş tahakkuk ettirmesinin ancak müterafik kusur olarak değerlendirilebileceği nazara alınarak ve tarafların müterafık kusuru yönünden her iki tarafın % 50 şer kusur oranıyla sorumlu olduğunun kabulü gerekmiş ve sonuç olarak (İstanbul bam 13. H.D DOSYA NO: 2017/955 Esas ,KARAR NO: 2018/399 Karar sayılı ilamı) davacının uğramış olduğu zarar miktarı müterafik kusur indirimi sonucu 6.312,89-TL zarar bedeli ve 17.862,36 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 24.175,25 TL olarak hesap edilmekle bu tutar üzerinden dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (müterafik kusur indirimi yapılması nedeniyle davalı lehine yargılama gideri hükmedilmemiştir.)
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; 6.312,89-TL ve 17.862,36 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 24.175,25 TL alacağın , asıl alacak tutarı 6.312,89.TL'si yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiliyle davacıya ödenmesine,
2-Alınması gereken 18,40 TL başvuru harcı ve 1.651,41-TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan bilirkişi ücreti, tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 7.862,60-TL yargılama giderinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı lehine takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde(HMK 345/1), mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle Yargıtay İlgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere tarafların temyiz yasa yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair açıkça verilen karar usulen okunup anlatıldı. 20/02/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza
*Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*