T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/994
KARAR NO: 2020/413
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/09/2016
KARAR TARİHİ: 08/09/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı firma ile müvekkil şirket arasında akdedilen 09.04.2014 tarihli Makine Satın Alma ve Bakım sözleşmesine istinaden davalı şirketin Bolu ili ... km adresinde bulunan fabrika binasında kullanılmak üzere müvekkil firma tarafından Buhar Jeneratörü tedarik edilmesi, nakliyesi ve montajı için KDV dahil 96.013,57 TL karşılığında sözleşme akdedildiğini, ürün montajı sırasında fabrika bacasının kıvılcım çekmesi sonucunda yangın çıktığını ancak itfaiye ekiplerinin raporda tesisatın durumu hakkında bilgi vermediğini, olaydan sonra davalı şirket tarafından .... Noterliğinin 27.05.2014 tarih ve ... yevmiye numarası ile ihtarname keşide etmiş olduğunu ve 105.000,00 TL zarar bedeli istenildiğini, müvekkil tarafından ... Noterliğinin 30.05.2014 tarih ve ... yevmiye numaralı cevabı ihtarı ile davalı şirketin taleplerini reddettiğini, davalı şirketin sigorta şirketi olan ... Sigorta A.Ş. tarafından davalıya 4.964,86-TL ödediğini, davaya konu yangın olayından dolayı kusurun müvekkil şirkete kati rapor olmamasında rağmen davalı şirket bakiye sözleşme bedelini ödememek adına bu olayı bahane ettiğini, bu bedelin tahsili için ... İcra Müdürlüğünün 2015/... e. Sayılı icra takibi başlattıklarını, davalının haksız itirazı üzerine takibin durduğunu, haksız ve kötü niyetli itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile müvekkil arasında 09.04.2014 tarihinde imzalanmış bulunan “Makine Satınalma ve Bakım Sözleşmesi” ile müvekkilinin ... üzeri, ... km, Bolu adresinde bulunan fabrika binasında kullanılmak üzere buhar jeneratörü tedariki ile bu jeneratörün nakliye ve montaj konusunda anlaşılmış olduğunu, müvekkilinin fabrikasında davacı 15.05.2014 tarihinde buhar makinesinin montajını yaparken kaynak işlemi sırasında kıvılcımın havalandırma fanı tarafından çekilmesi sonucu oluşan yangına sebebiyet verdiğini, davacı sözleşme konusu işi ifa ederken gereken özeni göstermemiş, tedbirsiz ve dikkatsiz davranarak ağır kusuruyla yangına sebebiyet vermiş olduğunu, İtfaiyece zapta geçirilen yangın raporundan da açıkça anlaşıldığını, alınan Ekspertiz raporunda yangının tek bir bölümde değil 5 ayrı bölüme sıçrayarak bu bölümlere de zarar verdiğini, ortaya çıkan duman is vb. etkenlerin de zarara neden olduğunun açıkça yer aldığını, hasardan kaynaklanan masrafların yanında fabrikanın eski haline getirilmesi ve üretimin devam edebilmesi için yapılan dolaylı birçok masraf ortaya çıktığını, fazladan zararlar konusundaki hukuki haklarını şimdilik saklı tuttuklarını, Sigorta şirketi tarafından müvekkile, sadece muafiyet bedeli üzerinden 19.964,86 Euro ’luk kısmının ödenmesinin gerçekleştirildiğini, davacının dava dilekçesinde bahsettiği 19.964,86 TL Türk Lirası olarak değil Euro para birimi olarak hesaplanan miktar olduğunu, bu nedenle davacını celbini talep ettiği ... İcra Müdürlüğü ’nün 2015-... E. Sayılı icra takibinin sehven 19.964,86 Euro yerine Türk lirası üzerinden başlattığı görüşünde olduklarını, Müvekkil, sigorta şirketinden tahsil edemediği 15.000 Euro ’luk zararı için davacıya rücu ettiğini, sözleşme kapsamında mevcut olan bloke hakkını kullanmış olduğunu, söz konusu tarihte Euro kuruna bakıldığında yaklaşık olarak 1 Euro’nun 2.89 TL’ye denk geldiğini, 15.000 Euro’nun ise yaklaşık olarak 43.350 TL’ye denk geldiğinin görüleceğini, davanın 43.041,78-TL’ye yönelik olarak açılmış olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava İİK 67 ve devamı maddeleri uyarınca açılan itirazın iptali istemidir.
Delil olarak; icra dosyası, cari hesap kayıtları, ticari defter kayıtları ve bilirkişi incelemesine dayanılmış olup, gösterilen deliller toplanarak dosya arasına konulmuştur.
Mahkememizce davacı şirketin ticari defterlerinin Bolu'da olması sebebiyle Bolu ATM'ye talimat yazılarak davacı şirketin ticari defterlerinin incelenerek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verildiği, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... talimat sayılı dosyası ile Bilirkişi ... tarafından 14/11/2018 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı şirketin Ticari Defteri 6102 sayılı T.T.K.'nun 64. Maddesinde sayılan tacir tarafından tutulması zorunda olan tüm ticari belgeler üzerinde inceleme yapılarak TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutulmuş TTK. nun 64/3 maddesi uyarıca 2016 yılı yevmiye, kebir ve envanter defterlerinin açılış ve yevmiye kapanış tasdiklerinin Bolu 6. Noterliğince yaptırılmış olduğu, Davacı şirketin ticari defter ve belgelerine; 1 adet takip konusu satış faturasının gelir olarak kayıt edildiğinin göründüğü ancak kayıtlarında nakit olarak girildiği için 2014 yılı sonunda davalı şirketin bakiyesinin görünmediği fakat nakit tahsilata ilişkin belgenin mevcut olmadığı, Davacı şirket tarafından davalı şirkete taralar arasında düzenlenen sözleşme gereği Buhar Jeneratörü ve Bağlantı Malzemelerinin teslimi nedeni ile 96.013,57 TL lik satış faturası düzenlenmiş olduğu ve bu faturaya karşılık davalı şirketin 2 adet dosyaya sunulan ... a yapılan 09.05.2014 tarihinde 32.546,98 TL ve 08.09.2014 tarihinde 21.360,19 TL lik Eft ödemelerden olmak üzere toplam 53.907,17 TL lik ödeme yapıldığı ve başka bir ödeme mevut olmadığından 96.013,57 TL - 53.907,17 TL = 42.106,65 TL davacı şirketin fatura alacağının mevcut olacağı kanaatine varıldığı kanaati bildirilmiştir.
Davacı şirketin ticari defter ve kayıtları incelendikten sonra dosyanın Mali Müşavir, Sigortacı ve Yangın ve makine uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdi ile rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verildiği, Sigortacılık Uzmanı Bilirkişi ..., Makine Mühendisi Bilirkişi ..., Yangın Uzmanı Bilirkişi ... ve Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından sunulan 15/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda; Davalı ...’ nin, Davacı ...’ mn %70 kusuru ile sorumlu olduğu 42.720,93-TL zararını, TBK139 maddesine göre Davacının 42.106,65 TL alacağından mahsup ettiğinde Davalı ...’nin, Davacının (42.106,65TL - 42.720,93.TL =) 614,28.TL alacaklı olduğu, bu halde Davacının Davalı ...’nin .... İcra Müdürlüğünün 2015/....E nolu yaptığı itirazın iptali talebinin yerinde olmadığı kanaati bildirilmiştir.
Dosya kapsamı ile uyumlu bulunarak hükme esas alınan bilirkişi raporu, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;
Taraflar arasında mevcut 09.04.2014 tarihli Makine Satın Alma ve Bakım Sözleşmesine istinaden davalı şirketin Bolu ili ... da bulunan fabrika binasında kullanılmak üzere davacı firma tarafından Buhar Jeneratörü tedarik edilmesi, nakliyesi ve montajı için KDV dahil 96.013,57 TL karşılığında sözleşme akdedildiği ,davalıya ait fabrika binasında davacı tarafından 15.05.2014 tarihinde buhar makinesinin montajı yaparken kaynak işlemi sırasında kıvılcımın havalandırma fanı tarafından çekilmesi sonucu yangına sebebiyet verdiği, İtfaiye ve Ekspertiz raporunda yangının tek bir bölümde değil 5 ayrı bölüme sıçrayarak bu bölümlere de zarar verdiğinin belirtildiği ortaya çıkan duman is vb. etkenlerin de davalının zararına neden olduğu, Sigorta şirketi tarafından davalıya muafiyet bedeli üzerinden 19.964,86 Euro miktarında ödeme yapıldığı, Davalı tarafça .... Noterliğinin 27.05.2014 tarih ve ... yevmiye numarası ile ihtarname keşide edilerek 105.000,00 TL zarar bedeli istenildiği davacının ... Noterliğinin 30.05.2014 tarih ve ... yevmiye numaralı cevabı ihtarı ile davalı şirketin taleplerini reddettiği, davalı şirketin sigorta şirketi olan ... Sigorta A.Ş. tarafından davalıya 4.964,86-TL ödediği hususunda taraflar arasında ihtilaf söz konusu olmayıp, taraflar arasındaki ihtilaf taraflar arasında mevcut makine satın alma ve bakım sözleşmesi kap¬samında davacı tarafından davalıya verilen hizmet nedeniyle davalının davacıya bakiye borçlu olup olmadığı, davacı fabrika binasında montaj esnasında başlayan yangında davacı kusurlu bulunup bulunmadığı, davacının alacaklı olması halinde miktarı noktasında olduğu anlaşılmıştır.
... Belediyesi ... Müdürlüğü tarafından düzenlenen 15.05.2014 onay tarihli Yangın Raporu özetle; 15.05.2014 giinii saat 15:00’de ... üzeri ... ... ... San. Tic. A.Ş./Bolu adresinden yangın ihbarı alındığını, saat 15:08’de olay yerine varıldığında ... üzeri ... ... ... San. Tic. A.Ş./Bolu adresin deki ... San. Tic. A.Ş. nin sahibi olduğu maden suyu fabrikasının alevli bir şekilde yangının görüldüğünü, maden suyu fabrikasında bulunan havalandırma fanının tamamen ve fanın altında bulunan asma tavanın kısmen, çatısının ise, dumandan dolayı kısmen hasar gördüğünün tespit edildiği, Bolu/... üzeri ... ... ... San. Tic. A.Ş./Bolu adresin deki ... San. Tic. A.Ş. ’ nin sahibi olduğu maden suyu fabrikasında bulunan havalandırma fanının kaynak yaparken kıvılcım çekmesi sonucu yansın olayının meydana geldiğinin tespit edildiği... ” yönünde olduğu görülmüştür.
... A.Ş. tarafından düzenlenen 30 Aralık 2014 tarihli Eks¬pertiz Raporunda Özetle; “.... sigortalı, buhar gücü ile çalışan yeni bir makine satın alınmış ve buna göre yeni makineyi teslim almadan önce altyapı kurulumu için bazı buhar boruları/tüpleri/valfleri kurmaları/takmaları gerekmiş, bunun için sigortalı şirket ... ... San. Ltd. Şti. adlı mühendislik şirketi ile altyapı kurulumu için yazılı bir sözleşme akdedilmiş olduğu, Yüklenici personelinin buna göre ku rulum/tesisat çalışmalarına 15.05.2014 tarihinde bir işçi borulara kaynak yaparken ha¬valandırma sistemine kaynak kıvılcımları sıçramış akabinde havalandırma sisteminin içindeki filtre¬ler alev almış ve çıkan yangın havalandırma sistemi vasıtasıyla diğer bölümlere yayılmış, çıkan du¬manı fark eden fabrika işçileri yüklenici firmanın çalışanlarını uyarmış ve kaynak işleminin durdu¬rulmuş ancak havalandırma sistemi çalıştığı için duman, kaynağından şişe dolum odası, havalandırma kabini, şurup odası ve boşaltma sisteminin hızlı bir şekilde yayılmış ve dağılmış olduğunu,
Ekspertiz bulguları başlığı altında; Söz konusu tesisin yapımına 1998 yılında başlanmış ve 1999 yılında üretime geçmiş. Tesis 25.000.000 m2 alan üzerine kurulu olup, 5.500 m2 ’si kapalı alan olduğu, binanın yapısı, üretim sa¬hasında sadece bir kat olan betonarmeden oluştuğunu, bina çelik konstrüksiyondan yapılmış bazı tavan arası bölümlerin bulunduğunu. Havalandırma sistemi, havalandırma kanalları ve kanallar ile kabin içine inşa edilmiş pompalardan oluştuğunu, ana pompa kabinindeki tüm filtrelerin kurumdan etkilenmiş olduğunu. Pompa ünitesi, elektrik motoru ve kayışlı hareket sisteminin temiz olarak göründüğü ancak yangın sırasında bu bölümün elektriği kesildiği için pompa sisteminin henüz test edilemediği. Asma tavan içine yerleştirilen havalandırma sistemi yaklaşık 23 metre uzunluğunda ol¬duğunu, kanalların çapraz kesitlerinin yaklaşık 80 cmx80 cm olduğunu. Yangın çıkış noktası dolum odasındaki pompalardan biri olup bu pompa/fıltreleri yangına bağlı olarak tamamen tahrip olduğunun görüldüğü, Ayrıca tüm kanal sisteminin içi isten etkilenmiş/hasar görmüş dolum, şurup ve tank odala¬rında toplam 14 adet temiz hava deliği bulunduğu bunların H13 sınıfı filtreleri, 8 adet ekzos deliği ve G7 sınıfı filtrelerinin isten etkilenmiş olduğunu. Pompaları yangın sırasında çalışmakta olduğun¬dan dumanı vakıtmladığı için pompaların içindeki filtreler isten zarar gördüğünden dolayı fabrika bakım teknisyenlerinin ziyaretleri öncesinde yenileriyle değiştirmiş olduklarını. İtfaiyenin şiddetli basınçlı su sıkması nedeniyle yaklaşık 60 adet taş yünü panelinin tamamen hasar görmüş olduğunu tespit ettiklerini. 10 adet aydınlatma ünitesinin isli yangın söndürme suyunun sızması nedeniyle zarar gördüğü, 7 adet pencere yoğun dumanı dışarıya çıkarmak için yangınla müdahale ekibi tarafından kırılmış olduğunu, konu pompayı ikmal eden tellerin tamamen hasar görerek yanmış olduğu, yangın sebebi olarak : Yeni sistemin montajı esnasında ortaya çıkan kaynak kıvılcımlarının temiz hava pompa sis¬temi ile havalandırılarak konu yangına sebep olduğu, pompa içmesindeki filtreler çok yanıcı malzemeler olduklarından, bahsi geçen kıvılcımlarla alev aldıkları ve bunun itfaiye tarafında da teyit edil¬diği, temiz havalandırma sistemi fabrikanın tüm kapalı alanına uzanan komple bir entegrasyon sistemi olduğu için dumanın havalandırma kanalları vasıtasıyla fabrikanın diğer bölümlerine yayılmış olduğunun tespit edildiği, yangından hasar gören emtialar 56.776,08 TL (19.964,86 EUR) 15.000,00 Eur muafiyet düşüldükten sonra 4.964,86 Eur olarak hesap edildiği görülmüştür.
Dosyaya ibraz edilen ve hükme esas alınan bilirkişi raporundaki teknik değerlendirme ile yeterli önlemlerin alınıp alınmadığını denetlemesi gereken davalının iş güvenliği uzmanının görevini özen yükümlüğü çerçevesinde tam olarak yerine getirmediği anlaşıldığından yangının çıkmasında ve hasarın oluşmasında %30 oranında sorumlu olduğu, davacı çalışanlarının yaptığı işin profesyonellik gerektirdiği, özellikle çalışma yaptığı el aletlerin yangın tehlikesi doğurup muhtemel bir yangına sebep olabilecek türden olduğunu da bilmesi ve buna göre tedbir alması ve davranış sergilemesi gerekirken davacı çalışanının çalışma yaptığı alanda yeterli yangın güvenlik önlemlerini almayarak çalışmaya devam ettiği ve fabrika dahilinde hasara/zarara sebebiyet verilmesinde % 70 oranında kusurlu ve sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
... Asliye Hukuk Mahkemesi ... Talimat dosyası ile aldırılan 14.11.2018 tarihli bi¬lirkişi raporunda, davacı şirketin ticari defter ve belgelerinde; 1 adet takip konusu satış faturasının gelir olarak kayıt edildiğinin görüldüğü ancak kayıtlarında nakit olarak girildiği için 2014 yılı so¬nunda davalı şirketin bakiyesinin görünmediği fakat nakit tahsilata ilişkin belgenin mevcut olmadığı, davacı şirket tarafından davalı şirkete taraflar arasında düzenlenen sözleşme gereği Buhar Jeneratörü ve bağlantı malzemelerinin teslimi (teslim evrakları mevcuttur) nedeni ile 96.013,57 TL lik satış fa¬turası düzenlenmiş olduğu ve bu faturaya karşılık, davalı şirket tarafından 53.907,17 TL lik ödeme yapıldığı ve davacı şirketin işbu faturadan bakiye 42.106,65 TL alacağının mevcut olduğu anlaşılmıştır.
30.12.2014 Günlü Ekspertiz Raporunda, Davalı zararının 19.964,86.€ mal hasarı, ve 3.653,21 € hasarlı malın KDV’ si olarak tespit edildiği, davalı ...’ ye Endüstriyel Paket Yangın Polçesi tanzim eden ... Sigorta, Davalı ...’ ye mal hasarı için 20.02.2015 günü 4.964,86€, hasarlı malın KDV’ si için 28.04.2016 günü 3.653,21 € ödeme yaptığı, Muafiyet bedeli olan 15.000.€ isabet eden hasar ise davalı ...’ nin üzerinde kaldığı, Davalı ...’ nin, Davacı ...’ nin faturaya dayalı alacağına karşı, yangın nedeni doğan zararını TBK139.maddesine göre takas olarak ileri sürdüğü ve yangın sebebi ile üzerinde kalan 15.000.€ hasar bedeli için Davacı ...’ ya takas def'ini ileri sürmekte olup Davalı ...’ nin zararı 19.964,86.€ mal hasarı + 3.653,21€ KDV = 22.618,07.€ olup, bunun %30 u olan 7.085,44. €’ sundan kendisi, %70 olan 16.532,65 €’ sundan Davacı ... sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğü ’nün ... E. Sayılı icra takibinin sehven 19.964,86 Euro yerine Türk lirası üzerinden başlattığı ancak dosya kapsamında herhangi bir tahsilatın yapılmadığı, Davalı ... kendi sorumluluğunda olan 7.085,44.6 için sigortacısından 4.964,86 € + 3.653,21 € = 8.618,07.6 aldığı Bu halde Davalı ... sorumluluğunda olan 7.085,44 € zarar için sigortacısından 1.532,85 € fazla almış olup, Davalı ... sigortacısından fazla aldığı 1.532,85 € zarar bedelini, Davacı ...’ nin sorumlu olduğu 16.532,65 € dan düşüldüğünde Davacı ...’ nm bakiye zarar sorumluluğu 16.532,656- 1.532,85.6=14.999,80 € nun 15.05.2014 hasar günü itibarı ile TL’ si karşılığı 42.720,93.TL olup, Bu halde Davalı ..., Davacı ...’ nin %70 kusuru ile sorumlu olduğu 42.720,93.TL zararını, TBK139 maddesine göre Davacı ...’ nm 42.106,65 TL alacağından mahsup ettiğinde 42.106,65 TL - 42.720,93.TL = - 614,28.TL alacaklı olduğu, davalı ...’ nin zararı ve TBK139.maddesine göre takas hakkı 15.05.2014 günü doğmuş olup bu halde takas hakkı takibe dayanak 16.07.2014 günlü faturadan önce doğduğundan takipteki işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı, Dava konusu alacağın likit olmayıp yargılamayı gerektirmesi nedeniyle davacının icra inkar tazminat talebinin reddine karar vermek gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile .... İcra Müdürlüğünün 2015/... esas sayılı dosyaya yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 614,28-TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
Alacağın likit olmayıp yargılamayı gerektirmesi nedeniyle icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince davacıdan alınması gereken 54,40-TL karar harcının davacıdan peşin alınan 735,05-TL harçtan mahsubu ile 680,65-TL fazla harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iade edilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 614,28-TL. nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Red edilen kısım yönünden avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 6.315,58- TL. nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 764,25-TL ilk gider, 419,58-TL tebligat ve müzekkere gideri ile 3.250-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.433,83-TL. yargılama giderinin red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 816,62-TL sinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
6-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/09/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır