T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/1020 Esas
KARAR NO: 2018/1249
DAVA: Menfi tespit-İstirdat
DAVA TARİHİ: 20/11/2017
KARAR TARİHİ: 03/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Müvekkili şirket ile dava dışı ... Ltd.Şti. Arasında iş ilişkisi bulunduğunu, müvekkilinin bu şirketten alacaklarına karşılık; muhatabı ... Şubesi olan ... Seri numaralı 16/10/2017 keşide tarihli 5.959-TL bedelli çeki aldığını, firma sahibi ve yetkilisi ...’nın aracından 16/09/2017 tarihinde çekin içinde bulunduğu çantanın diğer evraklarla birlikte çalındığını,hırsızlık olayının ... Cumhuriyet Savcılığı’nın ... Sor. sayılı dosyası ile araştırıldığını,
Çalınan çekler ile ilgili ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... e sayılı dosyasında zayii nedeniyle iptal davası açıldığını,ödeme yasağı kararı alındığını, ancak çekin ciro yoluyla ...’ne devredildiğini, ... çekte ödeme yasağı olmasına rağmen ihtiyati haciz kararı alarak icra takibine geçtiğini, müvekkili firmadan sonra gelen cirantaların maddi hukuk anlamında hak sahibi olmadığını,
Davaya konu çekin zilyetliği irade dışı elden çıktığından, müvekkilinden sonra gelen cirantalar ve son hamil arasında hiçbir ticari ilişki olmadığını, hamil ve cirantaların kötü niyetli olduğunu belirterek ;Keşidecisi ... Ltd. Şti, lehtarı, davacı müvekkili ... Ltd Şti olan, ... numaralı, 5.959,00-TL bedelli, muhatabı ... Şubesi olan 16.10.2017 keşide tarihli çek’in davalı ... firmasından alınarak kendilerine iade edilmesine,müvekkilinin bu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir .
Yargılamanın devamı sırasında davaya konu çekin bedelinin çek keşidecisi ... Ltd.Şti. Tarafından ödenmesi nedeniyle davacı çekin aynen iadesi isteminin istirdada döndüğünü bildirmiştir.
CEVAP / Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibi için 20.10.2017 tarihinde .... Asliye Ticaret Mahkemesi nin ... D.İş dosyası ile ihtiyati haciz kararı alındığını, ödeme emrinin borçlulara 25.10.2017 tarihinde tebliğ edildiğini, dava dışı borçlu ... Ltd. Şti nin 5 günlük ödeme süresi içinde, 24.10.2017 tarihinde icra dosyasına ödeme yaptığını,
Ayrıca davacı tarafın .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İş dosyasında ihtiyati hacze yaptığı itirazın 18.12.2017 tarihli mürafaa duruşması ile verilen kararda reddedildiğini
Müvekkilinin dava konusu senette meşru ve iyi niyetli hamil olduğunu,6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri kanunu madde 9/3’e göre kambiyo senedini ciro yoluyla müvekkili şirkete devri olduğundan kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan defilerin müvekkili faktoring şirketine karşı ileri sürülemeyeceğini,
Davacı tarafın kendi imzasını ret etmediği sürece (imzaların bağımsızlığı ilkesi gereğince ) çekten dolayı borçlu olmadığına dair menfi tespit davası açamayacağını,davacı tarafın çekin rızası hilafına elden çıktığı ve bu sebeple icra takibi yapılamayacağına ilişkin olsa da bu durum alacaklının alacağını temin etmesine engel bir durum olmadığını belirterek ,davanın reddine, davacı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına ve takip konusu alacağın %10'u oranında para cezasına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; İİK 72 vd maddeleri gereğince menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık ... İcra dairesinin ... esas sayılı dosyasında takibe konan keşidecisi ... Ltd.Şti. , muhatabı ... Şubesi, Seri numarası ..., keşide tarihi 16/10/2017 , bedeli 5.959-TL çekin iadesi-istirdadı ve davacının bu çek nedeni ile borçlu olmadığının tespiti istemi konusunda olduğu, davalı Factoring şirketinin iyiniyet savunmasının dinlenilip dinlenmeyeceği konusundadır.
Dosya içine taraflarca bildirilen deliller toplanmıştır. ... ATM nin ... Esas sayılı çekin iptali konusunda açılan dava dosyasının bir örneği , ... ATM ... d iş sayılı dosyasında verilen ihtiyati haciz kararı ve dosyanın bir örneği davacı, davalının ticaret sicil kayıtları, ... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, davalı ... ile ... Ltd Şti arasında yapılan factoring sözleşmesi örneği alınmıştır.
.... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı ...Ş. vekilinin , davacı ... Ltd. Şti. ve çekin keşidecisi ... Ltd.Şti. ile çek üzerinde cirosu olan şirketler aleyhine 19/10/2017 tarihinde kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlattığı, takibin dayanağının davaya konu çek olduğu, icra takibinin çekin keşidecisi ... Ltd.Şti. Tarafından yapılan ödeme ile kapandığı tespit edilmiştir.
Mahkememizce; davalı ... ile faktoring sözleşmesi yaptığı ... Ltd Şti nin 2016/2017 yıllarına ait ticari defter ve kayıtları üzerinde 6361 sayılı yasa koşullarına uygun işlem yapılıp yapılmadığı davacı ... Ltd Şti nin dava dışı çek keşidecisi ... Ltd.Şti ve dava dışı ( çek cirantası) ... Ltd Şti arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı,
çekin tarafların ticari defter ve kayıtlarına işlenip işlenmediği, davacının çekin hamili olupolmadığı konusunda Mali Müşavir bilirkişi ... ün raporu alınmıştır.
13/09/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; "Davacı şirket defter kayıtları ve belgelerinin incelenmesinde;Davacının, dava konusu 5.959,00 TL tutarındaki çeki müşterisi ... Ltd. Şti. firmasından 14.09.2017 tarihli fatura karşılığında aldığı,
Davacı ticari defterlerinde, davacı şirketin çekler üzerinde cirosu bulunan ... Ltd. Şti. ve ... Ltd. Şti. firması arasında herhangi bir ticari ilişkiye rastlanılmadığı,
Davalı ...Ş.’nin, dava dışı ... Ltd. Şti. ile Faktoring Sözleşmesi düzenlemesi neticesinde, dava konusu çekin ciro yoluyla alındığı, bu çekler karşılığında masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın dava dışı firmaya banka havalesi ile nakit ödendiği,Dava konusu çekin düzgün ciro silsilesi ile davalı ... şirketine ulaştığı, yapılan Factoring işleminin 6361 sy nın9/2 ve 9/3 maddesine uygun olduğu bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamına göre ;
Davacının ... İcra dairesinin ... esas sayılı dosyasında takibe konan keşidecisi ... Ltd.Şti. , muhatabı ... Şubesi , Seri numarası ..., keşide tarihi 16/10/2017 , bedeli 5.959-TL çeki fatura karşılığı aldığı ve yasal hamil olduğu , davacı ile kendisinden sonra gelen çek cirantası ... Ltd. Sti arasında ticari ilişki bulunmadığı, ... Cumhuriyet Savcılığı’nın ... Soruşturma sayılı dosyasında soruşturulan hırsızlık sonucu davaya konu çekin davacının rızası hilafına elinden çıktığı
Dava dışı ... Ltd. Sti.nin borçlusu ... Ltd. Sti den 27.300,37 TL tutarındaki fatura karşılığında davaya konu çeki aldığı
Davalı ...Ş. ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında 21.06.2017 tarih ve ... numaralı Faktoring Sözleşmesi akdedildiği,
Dava dışı ... Ltd. Şti nin factoring sözleşmesi gereğince fatura alacağını davalı ... şirketine temlik ettiği, davaya konu çeki verdiği , çek bedelinin tahsili için davalı nın icra takibi başlattığı, bakiye 19.959,00 TL yi dava dışı ... Ltd. Şti hesabına ödediği sabittir.
Davacı çekin lehdarı ve yasal hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını, böylece kendisini yönünden ciro silsilesinin bozulduğunu ispat ettiğinden kendisinden sonra gelen cirantalar ve hamil yönünden borçlu olmadığının tespiti istemi kabul edilmiştir.
İmzaların istiklali ilkesi gereğince davacı lehdardan sonra gelen cirantalar yönünden ciro silsilesi bozulmadığından çek geçerli olacaktır.
Davalı ... A.Ş şirketi çek bedelini dava dışı keşideci ... Ltd.Şti nden icra takip dosyasında tahsil etmiştir.
Davalı ... Factoring A.Ş nin yaptığı factoring işlemlerinin 6361 sayılı yasanın 9/2 ve 9/3 maddesine uygun olduğu bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir.Davalının iyi niyet savunması ancak davacı Lehdar dan sonra gelen cirantalar yönünden dinlenecektir. Çekin bedelinin davacı lehdardan önce gelen keşideciden tahsil edilmesi halinde davacının iyiniyet savunması dinlenmeyecektir. Kaldı ki davacı tarafça çekin hırsızlanması nedeniyle ... ATM nin ... E sayılı dosyasında çek iptali davası açmış, mahkemece zayii nedeniyle ödeme yasağı ihtiyati tedbiri verilmiş, tedbir çekin arkasına bankaca yazılmıştır. Bu nedenle davacı lehdar yönünden keşidecinin ödemesi ile istirdada dönen istemin de kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Aşağıdaki şekilde davanın kabulüne ilişkin hüküm kurulmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1- ... İcra müd. ... Esas sayılı dosyasında takibe konan ... numaralı 16/10/2017 keşide tarihli 5.959,00 Tl bedelli çek nedeni ile davacı lehtar ... LTd ŞTİ nin son hamil ... AŞ ye borçlu olmadığının tespitine ,
Çek bedelinin çek keşidecisi tarafından son hamil ... AŞ ye ödenmesi nedeni ile davacının çek bedelinin istirdatı talebinin kabulü ile çek bedeli 5.959,00 TL nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince davacıdan alınması gereken 407,06-TL karar harcının davacıdan peşin alınan 101,77-TL harçtan mahsubu ile 305,29-TL eksik harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 2.180,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan 1.226,17 -TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-HMK. 333. md. uyarınca taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran taraflara iadesine,
Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM da istinaf yolu açık olmak üzere, verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 03/12/2018
Katip ...
Hakim ...