T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/1060 Esas
KARAR NO: 2023/210
DAVA: Menfi Tespit (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/12/2017
KARAR TARİHİ: 07/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit ( Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Davalı ...Ş. tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... E sayılı dosyasından müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığını, borcun dayanağının 23.10.2011 tarihinde karışılmış olunan kazada doğan zararların rücu bedeli olarak gösterildiğini, söz konusu borca itiraz edildiğini, menfi tespit davası açmak için mahkemeye başvurduklarını, müteveffanın çocuklarının babası ve gayriresmi eşi olduğunu, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/... E. sayılı dosyasından dava açıldığını, müteveffanın çocuklarına Sigorta A.Ş. tarafından tazminat ödendiğini,bu tazminatın müvekkiline izafe edilmesinin mümkün olmadığını, kusurun müvekkiline yansılamayacağını, araç sürücüsünün tam kusurlu olması halinde dahi desteğinden yoksun kalan davacıyı etkilemeyeceğini, müvekkilinin söz konusu kazaya kanşan aracın maliki konumunda olduğunu, aracın işleteni olmadığını, bu sebeple davalının icra takibinde belirttiği borçla bir ilgisi olmadığını belirtmiş, borçlu olmadığının tespiti ile %20'den aşaı olmamak üzere kötü niyet tazminatı, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça husumet İtirazında bulunulduğunu, ... adına başlatılan İcra takibine dayanak oluşturan, mahkemece hüküm altına alınan tazminat öemelerinde rücu sebeninln ... ...'in velayeten ödemeleri alması değil, aracın maliki ve işleteni olması olduğunu, davacı ... ...'in .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/... E. sayılı dosyası kapsamında destekten yoksun kalan 3. Kişi sıfatına haiz olmadığını, ... ... ile ... 'in aralarında resmi bir evlilik olmaması ve davacı ... ...'in aracın maliki olmasından dolayı aracın işleteni sıfatının halen ... ... üzerinde olduğunu, aracın işletenin ... ... olduğunun .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/... E. - 2016/... numaralı kararı ile hüküm altına alındığını, bu yüzden husumet itirazını kabul etmediklerini, Karayolları Trafik Kannu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlan'na göre aracın işleteni ve araç sürücüsünün verdikleri zararlardan müteselsilen sorumlu olduklarını, trafik kaza tespit tutanağına göre sürücünün sürücü belgesiz aracı kullandığının kayıt altında olduğunu, bu kazada asli kusur %00 oranında sürucu ... 'e yüklendiğini, işbu kaza neticesinde müvekkili sigorta şirketince ödeme yapıldığını, sürücünün ehliyetinin olmadığının açık olduğunu, dava dilekçesinde her ne kadar kendisine rücu edilemeyeceğini savunsa da ödemede bulunan sigortacının sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edilebileceğini, KTK 85 gereği sürücü ile araç işletenin beraber sorumlu olduklarını, sürücü belgesiz araç kullanma nedeniyle kazaya sebebiyet veren ...'in desktenten yoksun kalan murisleri ...'er ile ... 'e ödenen ve .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/... E. 2016/... K. sayılı dosyası İle hüküm altına alınan tazminat miktarının araç maliki ve işleteni olan ... ...'e rücu edilmesi olduğunu, dolayısıyla işbu haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER
Davaya konu ilgili bilgi ve belgeler, icra dosyası, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/... E - 2016/... K. sayılı ilamı, Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 2016/... E-2019/... K. sayılı bozma ilamı, poliçe dosya içerisine alınıp bilirkişi raporu aldırılmıştır.
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/... E - 2016/... K. sayılı ilamında, davacının davasının davacı ... ... aracın işleteni olduğundan ... ... yönünden reddine karar verilmiş, Yargıtay ... . Hukuk Dairesi'nin 2016/... E-2019/... K. sayılı bozma ilamında da "davacı ... ... kaza tarihinde aracı işleteni olduğundan bu davacının maddi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre.. " şeklinde verilen karar ile bu dosya ile de davacının aracın işleteni olduğu hususu anlaşılmıştır.
Davaya konu ... plakalı araca ait 26.07.2021 2022 tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi sunulmuş olup, sigortalının ... ... olarak ifade edilmiştir.
Niğde ağır ceza mahkemesi 2012/... E., 2012/...K. Sayılı ilamında, 04/05/2012 tarihli ATK dan alınan kusur raporunda sürücü yaşar2ın kusursuz, müteveffa sürücü ... in asli ve tam kusurlu bulunması nedeniyle sanık ... hakkında sanığın kazada kusursuz olduğunun tespit edilmesi nedeniyle üzerine atılı suçtan dolayı beraatine karar verildiği ve verilen kararın Yargıtay tarafından onanarak 10/03/2014 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
İstanbul il emniyet müdürlüğünden gelen 22/02/2023 tarihli yazı cevabında ... 'in sürücü belgesi kaydının bulunmadığı anlaşılmıştır.
Alınan 13/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda, Eldeki menfi tespit davasının araç işleteni veya araç malikine yönelik rücuen tazminat istemine İlişkin borçlu olmadığının tespit ile ilgili olduğunun kabulü halinde, sigortacının trafik sigortasına dayalı olarak başvurabileceği kimse, aracın gerçek işleteni kim olursa olsun, sadece sigorta sözleşmesinin tarafı olan sigorta ettiren olabileceği, nihai hukuki takdirin Sayın Mahkeme'ye ait olacağı, ... plakalı araca ait 26.07.2011-2012 tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi sunulmuş olup, poliçede sigortalının ... ... olarak ifade edildiği, İmza kısmındaki Sigortalı/Sigorta Ettiren sütununda kişi bilgisinin yer almadığı, ... acentesinden, Seri No: ... bilgisi ile poliçeleştirilmiş olduğu, Kredi Kartı ile ödeme belgesinde ... bilgisi yer aldığı, ... 'ın teknik personeli olup olmadığı konusundaki nihai takdirin Mahkeme'ye ait olduğunu, sigorta tekniği açısından; Tazminatı gerektiren olay, aracın Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevkedilmesi sonucunda meydana gelmiş ise, sigorta tekniği açısından sigorta şirketinin akdine/sigorta ettirenine rücu edebileceği, sigorta ettirenin ... ... olup olmadığının ilgili poliçe/eki üzerinden hukukî yorumla belirlenmesi gerektiği tespit edilmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE
Dava, trafik kazasından kaynaklanan, ZMMS sigortacısının ehliyetsizlik nedeniyle kendi sigortalısı aleyhine açtığı icra takibine karşı davacının borçlu olmadığı iddiasına yönelik menfi tespit davasıdır.
Eldeki dosyada davalı ... vekili, davacının işleteni olduğu aracın sürücüsünün neden olduğu kazanın meydana geldiğini, zarar görenlere ödeme yaptığını, davalının alacağın tahsili için yapılan icra takibine karşı açılan iş bu davanın haksız olduğunu ileri sürmüş, davacı ise müteveffa sürücünün sürücü belgesi olduğunu belirterek rücu koşullarının oluşmadığı bu nedenle borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi Genel Şartlarının (tazminatın azaltılması ve kaldırılması sonucunu doğuran haller) başlıklı B.4.c maddesinde tazminatı gerektiren olayın, aracın Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetname haiz olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda vukua gelmiş ise sigortacının bu hususu zarar görenlere karşı ileri süremeyeceği ve fakat ödemede bulunduktan sonra sigorta ettirene rücu edebileceği hükme bağlanmış bulunmaktadır. Poliçede yer alan bu şart esasen Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesi düzenlemesinin poliçeye aksettirilmiş bir hükmüdür. Sigorta şirketinin rücu edebileceği tazminat tutarı, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranına ve zarar görenlerin gerçek zararına göre belirlenir. (Bknz. Yargıtay 17.HD'nin 2019/711 Esas, 2020/1195 Karar sayılı ilamı)
Somut olayda; kaza yapan dava dışı müteceffa aracın sürücüsünün ... olduğu ve oluşan kazadan hem ağır ceza mahkemesinde alınan kusur raporunda hem de ... atm 2021/... e. 2021/ ... k. Sayılı ilamında %100 kusur bulunduğu ve yine ... plakalı araca ait 26.07.2011-2012 tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi sunulmuş olup, poliçede sigortalının ... ... olarak ifade edilerek Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 2016/... E-2019/... K. sayılı bozma ilamında da "davacı ... ... kaza tarihinde aracı işleteni olduğundan bu davacının maddi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre.. " şeklinde verilen karar ile bu dosya ile de davacının aracın işleteni olduğu sabit hale gelmiş, sürücü bakımından yapılan araştırmada da ehliyetnameye sahip olmadığı gelen yazı cevapları ile sabit olmakla buna göre yürürlükte bulunan Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi Genel Şartlarının "tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller" başlıklı 4/b maddesinde tazminatı gerektiren olayın, aracın Karayolları Trafik Kanunu'na göre gereken ehliyetnameye haiz olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda vukua gelmiş ise, sigortacının bu hususu zarar görenlere karşı ileri süremeyeceği ve fakat ödemede bulunduktan sonra tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebileceği hükme bağlanmış bulunmakla davalı tarafından başlatılan icra takibinin haklı olduğu ve davacıya sorumlu olduğu gerekçesi ile rücu edebileceği, davacının araç işleteni olması sebebiyle borçtan sorumlu olduğu kanaati ile açtığı davanın haksız olduğu tespiti ile reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 1.009,46-TL. nin 179,90-TL. nispi karar harcından mahsubu ile fazla 829,56-TL harcın kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı vekili lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 9.457,61-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası davacıya iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle ... BAM ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere istinaf yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair karar verildi. 07/03/2023
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza
*Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*