T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/114
KARAR NO: 2020/716
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/02/2017
BİRLEŞEN.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
2017/... ESAS SAYILI DOSYASI
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/05/2017
KARAR TARİHİ: 17/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... aleyhine .... İcra Müdürlüğü’nün 2017/... Esas sayılı dosyası ile 31/12/2016 tarihli, 6.500,00 TL bedelli çeke dayalı olarak .... tarafından icra takibi başlatıldığını, icra takibine konu çekin 02/12/2016 tarihinde müvekkilinin zilyetliğinde iken, ... Mahallesi, ... Caddesi üzerinde bulunan ... civarında davacının aracından çalındığını, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/... soruşturma numaralı ve yine ... Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2016/... soruşturma numaralı dosyası ile davacı tarafından savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, çekin zayi olması nedeniyle davacı tarafından ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2016/... Esas sayılı dosyası ile tedbir talepli olarak çek iptali davasının açıldığını, açılan bu dava ile 14/12/2016 tarihinde ödeme yasağı kararının alındığını ve takip konusu çek de dahil olmak üzere diğer zayi çeklere ihtiyadi tedbiren ödeme yasağı konulmasına karar verildiğini, işbu ödeme yasağı kararının ve ekli müzekkerenin davacı tarafından elden takipli olarak 15/12/2016 tarihinde ... Şubesi’ne gönderilmek üzere ... Şubesi’ne verildiğini, alınan tedbir kararında çeklerin üçüncü kişiler tarafından icraya konulmaması ile ilgili bir hüküm olmadığından, çalınan çekte davacının da cirosu bulunduğundan davalı yanın davacıya karşı icra takibi başlattığını ve davacının mağduriyetine neden olduğunu, davacının davalıya böyle bir borcunun bulunmadığı öne sürülerek müvekkili ... aleyhine yapılan takibin iptaline, teminat karşılığı tedbir kararı verilerek takibin durdurulmasına, dava sonuçlanıncaya kadar davacının icra baskısı ile yaptırmış olduğu 11.290,00 TL’nin alacaklı vekiline gönderilmemesine ilişkin ara karar oluşturulmasına davalı taraf aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, konusuz kalan çekin davacıya iadesine karar verilmesi talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Faktoring işlem tarihinin, davacı şirketin tedbir kararı alma tarihinden çok önce olduğunu, işlem yapıldığı tarihte bankalarda ya da faktoring şirketlerinde çalındığı iddiasına ilişkin herhangi bir bilgi bulunmadığı! bu gerekçeyle hamil olan davalı şirketin işlem tarihinde çekin çalındığını bilmesinin kendisinden beklenemeyeceği gibi bilmesinin de mümkün olmayacağını, davacı tarafın 05/12/2016 tarihinde çek iptali davasını ikame ettiğini, 14/12/2016 tarihinde ... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ödeme yasağı kararı verildiğini, davalı şirketin dava konusu çeke ilişkin faktoring işlemini yaptığı tarihin ise tedbir talebinin kabulünden çok önce olduğunu, dava konusu çekin davalı şirkete Faktoring Kanunu ve Yönetmeliği çerçevesinde belirlenen usul ve esaslara uygun şekilde devredildiğini, dava konusu çeki faktoring işlemi gereği davalı şirkete cirolayan ... Gayrimenkul İnş. Tic. Ltd. Şti. ile 08/04/2014 tarihinde faktoring sözleşmesi imzalandığını, işbu sözleşmenin akabinde bahse konu çeke ilişkin olarak ... İnş. Tic. Ltd. Şti. tarafından ciro silsilesinde bir üstündeki ...’a kesilmiş ... seri sıra nolu 6.501,00 TL bedelli faturanın temlik alındığını ve alacak bildirim formu ile çek tevdi bordrosunun ... İnş. Tic. Ltd. Şti. tarafından imzalandığını, faktoring kredisi gereği işlem tarihinde ... İnş. Tic. Ltd. Şti. hesabına davalı şirket tarafından kredi bedelinin ödendiğini ve faktoring işleminin tamamlandığını, dava konusu çekin arkasında davacının cirosunun bulunmadığını, çalındığı iddia edilen çekler arasında işbu çekin olup olmadığının tespitinin mümkün olmadığını, davalı şirketin çekin bankaya ibrazında ödemeden men kararı gerekçesiyle ödenmeyen çekin, Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere icra takibine konu edilmesinde hiçbir hukuki engel bulunmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 18 adet çekini, çek karnesinin boş üç yaprağını ve 2 adet senedini kaybettiğini, söz konusu çekler müvekkilinin aracından çalındığını, hırsızlığa ilişkin olarak taraflarına suç duyurusunda bulunulduğunun, soruşturmaların halen devam ettiğini, ... Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmekte olan davanın ön inceleme duruşmasında davalı şirket tarafından bankaya ibraz edilen ve aynı zamanda icra takibine konu edilen 6.500,00-TL değerindeki çek hakkında istirdat davası açmaları hususunda taraflarına kesin süre verildiğini, davaya konu çeke ilişkin olarak müvekkili aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2017/... esas sayılı dosyası ile icra takibinin başlatıldığının, bu takip doğrultusunda menfi tespit davasının açıldığının, müvekkilinin dava ile hiçbir ilgisi bulunmadığı, hamilinde bulunmakta iken kaybolan çeki kötü niyetli olarak elinde bulundurduğunu, davalı tarafından davaya konu çekle ilgili olarak icra takibinde bulunulması ve bu kişi tarafından çek bedellerinin tahsili durumunda müvekkilinin telafisi mümkün olmayan zararı söz konusu olacağını belirterek davanın kabulü ile 31/12/2016 keşide tarihli 6.500,00-TL değerindeki çekin istirdatına yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/... e. Sayılı dosyası ile zayi talebi ile açılan davada verilen çeke dayalı olarak .... İcra Müdürlüğünün 2017/... e. Nolu dosyası ile başlatılan takip nedeni ile davacının davalılara borçlu olup olmadığı tespiti istemine ilişkindir.
Birleşen dava, Davacıya ait çeklerin çalınması neticesinde açılan ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/... e. Sayılı dosyası ile açılan zayi nedeni ile iptal davasında çeke dayalı olarak başlatılan .... İcra Müdürlüğüne ait 2017/... e. Sayılı dosyasına dayanak 31/12/2016 keşide tarihli 6.500-TL bedelli ... Şubesinin 331255 seri nolu çekin istirdatı talebine ilişkindir.
Mahkememizce dosyanın bilirkişiye tevdi ile tarafların iddia ve savunması, dosyaya sunulan deliller üzerinden inceleme yapılarak Dava, cevap, ibraz edilen deliller tarafların ticari defter kayıt ve belgeleri, icra dosyası ve tüm dosya kapsamı üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak davacının davalıdan alacağı olup olmadığı varsa miktarının ve faizinin belirlenmesine karar verildiği, Muhasebe ve Finans Uzmanı Bilirkişi Dr. Öğr. Üyesi ... tarafından sunulan 29/11/2019 tarihli bilirkişi raporunda; Dosyada bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesi ile yukarıda yapılan tespitler ve yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirmeler sonucunda; Davalı ....’nin usul ve yasaya uygun olarak tutulmuş ticari defterlerinin sahibi lehine delil kudretine haiz olduğu, Davalı ... şirketi ile davalı ... Tic. Ltd. Şti.’nin arasındaki faktoring ilişkisinin usule ve yasaya uygun olarak yapılmış olduğu; davacı ...’a düzenlenen 25/11/2016 tarihli, ... nolu ve 6.501,80 TL tutarlı faturaya dayalı olarak faktoring işleminin yapıldığı, Dava konusu ... A.Ş. ... nolu çeke dayalı işlemin yapıldığı tarih 05/12/2016 olup çeklerin çalındığı tarihin (02/12/2016) sonrası ve ödeme yasağı karar tarihinin (14/12/2016) öncesine isabet ettiği; çek üzerinde davacı ...’ın da cirosunun bulunduğu, Davacı şirketin ve davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin ticari defterleri incelmeye sunulmadığından, davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti. ile bir ticari ilişkisi olup olmadığı; faktoring işlemine dayanak yapılan faturanın davacı şirket ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı hususlarının değerlendirilemediği kanaati bildirilmiştir.
Dosyanın incelenmesi neticesinde mahkememizin 24/09/2019 tarihli celsesinde taraf ticari defterleri üzerinde inceleme günü oluşturulduğu ancak davalı ...'a tebligatın yapılmadığı görüldüğünden davalı ... Lojistik yönünden Dava, cevap, ibraz edilen deliller ticari defter kayıt ve belgeleri, icra dosyası ve tüm dosya kapsamı üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak davacının davalıdan alacağı olup olmadığı varsa miktarının ve faizinin belirlenmesine karar verildiği, bilirkişi tarafından sunulan 03/03/2020 tarihli bilirkişi ek raporunda; Kök rapordaki kanaatin değiştirilmesini gerektirecek herhangi bir husus bulunmadığını bildirmiştir.
Dosya kapsamı ile uyumlu bulunarak hükme esas alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;
Davacı ... aleyhine .... İcra Müdürlüğü’nün 2017/... Esas sayılı dosyası ile ... A.Ş. ... nolu 31/12/2016 tarihli, 6.500,00 TL bedelli çeke dayalı olarak .... tarafından icra takibi başlatıldığı, takibe konu çekin davacının aracından çalınması nedeni ile davacı şikayeti üzerine ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/... soruşturma numaralı ve yine ... Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2016/... soruşturma numaralı dosyası ile soruşturma başlatıldığı, çekin zayi olması nedeniyle davacı tarafından ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2016/... Esas sayılı dosyası ile tedbir talepli olarak çek iptali davasının açıldığını, açılan bu dava ile 14/12/2016 tarihinde ödeme yasağı kararının alındığı, bu ödeme yasağı kararının davacı tarafından elden takipli olarak 15/12/2016 tarihinde ... Şubesi’ne gönderilmek üzere ... Şubesi’ne verilmesine rağmen davacı ... şirketi tarafından davacıya karşı icra takibi başlattığından bahisle davacı ... aleyhine başlatılan takibin iptali takibin iptali, tedbiren takibin durdurulması, dava sonuçlanıncaya kadar davacının icra baskısı ile yaptırmış olduğu 11.290,00 TL’nin alacaklı vekiline verilmemesi ve davalı taraf aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi, konusuz kalan çekin davacıya iadesine karar verilmesi talep edilmiş,
Birleşen dosya da ise davacı iş yerinde meydana gelen hırsızlık hadisesi nedeni ile 18 adet çek ve 2 adet senedin çalındığı söz konusu çekler için ... Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmekte olan davanın ön inceleme duruşmasında davalı şirket tarafından bankaya ibraz edilen ve aynı zamanda icra takibine konu edilen 6.500,00-TL değerindeki çek hakkında istirdat davası açmaları hususunda taraflarına kesin süre verildiğini, davaya konu çeke ilişkin olarak müvekkili aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2017/... esas sayılı dosyası ile icra takibinin başlatıldığı bu takip doğrultusunda menfi tespit davasının açıldığını beyanla ... A.Ş. ... nolu 31/12/2016 keşide tarihli 6.500,00-TL değerindeki çekin istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl davanın 31/12/2016 keşide tarihli 6.500,00-TL değerindeki çeke yönelik olarak menfi tespit , birleşen davanın ise yine aynı 31/12/2016 keşide tarihli 6.500,00-TL değerindeki çeke yönelik olarak çek istirdatı davası olduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu ... A.Ş. 331255 nolu 31/12/2016 keşide tarihli 6.500,00-TL değerindeki çekin , ...Ltd. Şti. tarafından ... emrine düzenlenmiş olup sırasıyla ..., ... Tic. Ltd. Şti. cirolarıyla .... zilyetliğine geçtiği,
Davalı .... ile davalı ... Tic. Ltd. Şti. arasındaki Faktoring Sözleşmesi tarihi 08/07/2014 olduğu dava konusu ... A.Ş. ... nolu çeke dayalı işlemin yapıldığı tarih 05/12/2016 olup çeklerin 02/12/2016 tarihinden sonra çalındığı ,.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/... e. Sayılı dosyası ile verilen ödeme yasağı karar tarihinin 14/12/2016 öncesi olduğu görülmüştür.
Bilirkişi tarafından yapılan inceleme neticesinde; Davalı .... şirket ile faktoring işlemini gerçekleştiren davalı ... Tic. Ltd. Şti. tarafından davacı ...’a düzenlenen 25/11/2016 tarihli, ... nolu ve. 6.501,80 TL TL tutarlı faturaya istinaden faktoring işleminin bu faturaya dayalı olarak usule ve yasaya uygun olarak yapıldığı ,davacı tarafın ve davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti. Nin bilirkişi incelemesine defterlerini tevdi etmediği bu nedenle davacı şirketin, davalı ... Tic. Ltd. Şti. ile bir ticari ilişkisi olup olmadığı faktoring işlemine dayanak yapılan faturanın davacı şirket ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı değerlendirilemediği anlaşılmıştır.
Anılan durum karşısında ; Davalı ... nin usul ve yasaya uygun olarak tutulmuş ticari defterlerinin sahibi lehine delil kudretine haiz olup davalı ... şirketi ile davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin arasındaki faktoring ilişkisinin usule ve yasaya uygun olarak yapıldığı, davacı ...’a düzenlenen 25/11/2016 tarihli, ... nolu ve 6.501,80 TL tutarlı faturaya dayalı olarak faktoring işleminin yapıldığı; dava konusu ... A.Ş. ... nolu çeke dayalı işlemin yapıldığı tarih 05/12/2016 olup çeklerin çalındığı tarihin 02/12/2016 sonrası ve ödeme yasağı karar tarihinin 14/12/2016 öncesine isabet ettiği; çek üzerinde davacı ...'ın da cirosunun bulunduğu ve imza inkarında bulunulmadığı, çek üzerinde ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı anlaşılmıştır.
Asıl davada Menfi tespit talebi yönünden yapılan değerlendirme:
Asıl davaya konu çek üzerinde yapılan incelemede davacı ...'ın cirosunun bulunduğu davacı tarafından imza inkarında bulunulmadığı davacı ve diğer davalı ...lar tarafından ticari defterlerin bilirkişi incelemesine tevdi edilmeyerek ticari ilişkinin bulunup bulunmadığı husunun ispat edilemediği, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturmada Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, çek üzerinde ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı bu kapsamda bu haliyle davacının dava konusu çeklerden ötürü İİK'nun 72 maddesi kapsamında borçlu olmadığının tespitini ispat edemediği davacının takip ten sonra açtığı menfi tespit davasında mahkememizce takibin durması yönünde karar verme yetkisinin bulunmadığı nden davanın reddi gerektiği reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Birleşen dosyadaki İstirdat talebi yönünden yapdan değerlendirme: 6102 Sayılı TTK'nun 792 maddesi uyarınca; çek. herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 inci maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.
6102 Sayılı TTK'nun 792 maddesine göre; çek istirdadı davasında davacı istirdadını talep ettiği çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, çekin elinden rızası hilafına çıktığını ve çeki eline geçirmiş bulunan yeni hamilin çekin iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispatla yükümlüdür. asıl ve birleşen davalara konu çekde, Davacının istirdadını talep ettiği çekin meşru hamil olduğu, Buna mukabil çek istirdadı davasının kabulü için davacının, asıl ve birleşen davalara konu çekleri elinde bulunduran yeni hamil davalı ... şirketinin çeklerin iktisabında kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekmektedir. Yapılan bilirkişi incelemesinde davalı şirketin dava konusu çeki Davalı ... nin usul ve yasaya uygun olarak tutulmuş ticari defterlerinin sahibi lehine delil kudretine haiz olup davalı ... şirketi ile davalı ... Tic. Ltd. Şti.’nin arasındaki faktoring ilişkisinin usule ve yasaya uygun olarak yapıldığı, davacı ...’a düzenlenen 25/11/2016 tarihli, ... nolu ve 6.501,80 TL tutarlı faturaya dayalı olarak faktoring işleminin yapıldığı; dava konusu ... A.Ş. ... nolu çeke dayalı işlemin yapıldığı tarih 05/12/2016 olup çeklerin çalındığı tarihin 02/12/2016 sonrası ve ödeme yasağı karar tarihinin 14/12/2016 öncesine isabet ettiği; çek üzerinde davacı ...'ın da cirosunun bulunduğu ve imza inkarında bulunulmadığı, çek üzerinde ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı bu kapsamda davalı ... nin kötü niyet ve ağır kusurundan bahsedilemeyeceğinden istirdat isteminin reddi gerektiği anlaşılmış aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 111,48-TL den 54,40-TL nispi karar harcının mahsubu ile kalan 57,08-TL. harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı vekili lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 3.400-TL. nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ...'e verilmesine,
4-Davalı ...'in yapmış olduğu 43,30-TL. tebligat giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN:
7-Birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/... e. 2017/... karar sayılı dosyası ile açılan davanın REDDİNE,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 111,48-TL den 54,40-TL nispi karar harcının mahsubu ile kalan 57,08-TL. harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
9-Davalı vekili lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 3.400-TL. nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ...'e verilmesine,
10-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
11-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/11/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır