T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2017/185
KARAR NO: 2018/734
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/02/2016
KARAR TARİHİ: 06/07/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil firmanın 21.02.2011 tarihli bayilik sözleşmesi ile davalı şirketin bayisi olduğunu, sözleşme şartları çerçevesin de davalıdan akaryakıt alarak istasyonunda sattığını, yapılan sözleşmenin beş yıllık olup, 21.02.2016 tarihinde sona erdiğini, sözleşme gereği davalı tarafa teminat mektubu verdiğini, Müvekkil firmanın ihtarname ile bayilik sözleşmesini uzatmayacağını ve ariyet olarak müvekkil firmaya teslim edilmiş bulunan malzemelerin teslim alınması talebini karşı tarafa bildirildiğini, davalı taraf bugüne kadar ihtarnamede belirtilen ariyetler hususunda ki taleplere yazılı bildirimde bulunmadığını, ... 2.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş dosyası ile keşif yapıldığını, Davalı şirket müvekkil tarafından ... Bankası A.Ş. Kahramanmaraş Şubesi'nden verdiğimiz ... nolu, 18.03.2011 düzenleme tarihli 22.02.2016 tarihine uzatılmış, 150.000 TL. bedelli teminat mektubunu hiçbir alacağı olmadığı halde kötüniyetli olarak paraya çevirmeye çalıştığını, Mektup içeriği gereği 22.02.2016 tarihinden sonra hükümsüz kalacağından paraya çevrilmesini talep ettiğini, Mektubun paraya çevrilmesi halinde davalı tarafa hiçbir borcu bulunmayan, sözleşmeyi uzatmayacağını noter ihtarı ile bildiren, davalı tarafa ait ariyetleri teslim almasını yine aynı ihtarnamede belirten müvekkil firma mağdur olacağını, davalı nezdinde bulunan 18.03.2011 düzenleme, ... nolu, 22.02.2016 hitam tarihli ... Bankası A.Ş. ... Şubesinden verilmiş 150.000 TL. bedelli teminat mektubunun paraya çevrilmemesi yönünde tedbir kararı verilmesini ve mahkeme hükmü kesinleşinceye kadar geçerli olmak üzere, ... Bankası A.Ş. ... Şubesinden verilmiş 18.03.2011 düzenleme, 22.02.2016 hitam tarihli, ... nolu teminat mektubunun paraya çevrilmemesini, davanın kabulü ile davalı tarafa borçlu bulunmadıklarının tespiti ile teminat mektubunun geçersizliğine karar verilmesini talebi ile ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesine dava açmıştır.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili şirket arasında 21.02.2011 tarihli 5 yıl süreli Bayilik Sözleşmesi ve Ariyet Sözleşmesi akdedildiğinibu kapsamda bir kısım demirbaşın davacı tarafa ariyet olarak kullanılmak üzere verildiğini, Ariyet Sözleşmesi uyarınca, davacı taraf sözleşmenin süresi sonunda ekipmanları ve demirbaşları teslim etmekle yükümlü olup, söküm ve nakliye dahil tüm masrafların davacı tarafından karşılanmasının gerektiğini, Dava taraflar arasındaki sözleşmeler ayakta iken, süresinden önce ikame edildiğinden davanın dava şartı yokluğundan reddinin gerektiğini, Davacı tarafından da ifade edildiği üzere davanın ikame edildiği tarihte 18.02.2016 taraflar arasında akdedilmiş sözleşmeler halen yürürlükte olduğunu, Bu kapsamda davacının taraflar arasında akdedilen sözleşmeler halen yürürlükte ve ifa edilirken bu sözleşmelere dayalı olarak ifa edilen/edilmekte olan ticari ilişki nedeniyle borcunun bulunmadığının tespitini ve buna bağlı olarak dava konusu teminat mektubunun geçersizliğine karar verilmesini talep etme hakkı bulunmadığını, Öte yandan taraflar arasında akdedilen sözleşmeler sona ermeden ve ticari ilişki tasfiye edilmeden alacak borç durumu belirlenemeyeceğinden davacının sözleşme sona ermeden ikame ettiği dava erken ikame edilmiş olması sebebiyle red edilmesinin gerektiğini, cari hesap dükümü ve faturalar ile sabit olduğu üzere müvekkilin davacından fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla 30.334.53-TL alacağının bulunduğunu beyanla davacının korunmaya değer muaccel bir talep hakkı bulunmadığından davacının davasının dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava Davacının davalı şirket aleyhine ikame ettiği dava, banka teminat mektubunun iptali, iadesi ve süresinin uzatılmasının tedbiren durdurulması istemine ilişkindir.
Dosya ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 10/05/2016 tarih ... e. ... karar sayılı yetkisizlik kararı ile Mahkememize tevzi edilmiştir.
Mahkememizce Dosyanın bilirkişi heyetine tevdi ile davacının menfi tespit talebi konusunda rapor düzenlenmesine karar verildiği, mali müşavir bilirkişi ... ve Akaryatık ve Petrol Bilirkişisi ... tarafından sunulan 24/04/2018 tarihli raporda; Davacının, teslim etmesi gereken ariyet malzemelerini kendi imkanlarıyla demontai yaptırarak, davalıya/davalının yetkilendirdiği taşeronuna teslim ettiği, Teslim alan davalı ...’in de ariyet malzemelerinin, eksik, hasarlı, hatalı olduğuna dair bir tutanak yada bir beyanı dosya kapsamında tespit edilmediğinden Davalı tarafından düzenlenen 8.824,19 TL tutarlı “Kurumsal kimlik söküm Yansıtma” ve 21,240,00 TL tutarındaki "Kurumsal kimlik söküm, Market rafı söküm, Otomasyon söküm Yansıtma Bedeli” açıklamalı fatura bedellerinin, davacıdan talep edilemeyeceği, Dosya içerisinde yer alan sözleşme, faturalar, tutanaklar ve sair belgeler ile sınırlı olarak yapılan incelemeler ile sektörel değerlendirmeler neticesinde, davacı yanın davalı yana herhangi bir borcunun bulunmadığı, dolayısı ile teminat mektubunun davalı yanca paraya çevrilemeyeceği kanaati bildirilmiştir.
Dava İİK 72 madde uyarınca menfi tespit istemli davadır.
Taraflar arasında 21.02.2011 tarihli 5 yıl süreli Bayilik Sözleşmesi mevcut olup,21.02.2016 tarihinde sona erecektir.İİK 72 maddesi uyarınca açılmış olan menfi tespit dava tarihi ise 18.02.2016 tarihinde açılmıştır. İptali ve iadesi talep edilen ... Bankası A.Ş. Kahramanmaraş Şubesi'nden verdiğimiz ... nolu, 18.03.2011 düzenleme tarihli 22.02.2016 tarihine uzatılmış, 150.000 TL. bedelli teminat mektupları sözleşmeden doğacak borçların teminatı olarak verilmiş olup, sözleşme dava tarihinde yürürlükte ve canlı olup akdi ilişki taraflar arasında devam etmektedir. O halde teminatın iadesi ve iptali talep edilemez. (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 2016/13042 E. 2017/88 K)
Anılan durum karşısında erken açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş işin esasına girilerek yargılama yapılmış olması nedeni ile kendisini vekil ile temsil ettiren davalı yararına nispi vekalet ücreti takdir edilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Erken açılan davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince davacıdan alınması gereken 35,90-TL karar harcının davacıdan peşin alınan 2.561,63-TL harçtan mahsubu ile 2.525,73-TL fazla harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iade edilmesine,
3-Davalı vekili lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 14.750-TL. nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/07/2018
Katip e-imzalıdır Hakim e-imzalıdır