T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2017/343
KARAR NO: 2019/345
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/04/2017
KARAR TARİHİ: 02/04/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili davacı ile, davalı arasında 09.12.2016 tarihli sözleşme ile davacı tarafından tefrişi yaptırılmak istenen...Mahallesi, ... Meydanı ... Kültür Merkezi .../Küçükköy adresinde yapılan "..." isimli işyerinin tamirat, tadilat ve tefrişat işleri ile ilgili anlaşmaya varıldığını, İşin bedelinin 90.000,00 TL olarak kararlaştırıldığını, müvekkili tarafından davalıya yapılacak işin bedeli için nakit olarak sözleşme ile birlikte yapılan ödemelerin dışında 20/02/2017 tarihli 3.575-TL, 28/02/2017 tarihli 10.000-TL, 31/03/2017 tarihli 15.000-TL, 30/04/2017 tarihli 10.000-TL, 10/05/2017 tarihli 10.000-TL tutarlı toplam 58.000-TL ayrıca banka havalesi ile 20.000-TL olmak üzere 78.000-TL ödeme yapıldığını, davalının sözleşme ile yükümlendiği işleri gereği gibi ifa etmediğini, müvekkilinin iş sebebiyle tüm yükümlerini yerine getirmiş olmasına karşın davalının 01/01/2017 tarihi olarak belirlenen teslim tarihinde iş yapmak suretiyle teslim etmediğini, Sözleşmenin 8. maddesi gereği geç ifa durumunda davalının günlük 1.000,00 TL geciken gün için tazminat ödemeyi üstlenmiş bulunduğunu, İş halen yapılıp teslim edilmemiş bulunduğundan, bugüne kadar uğranılan zarar tutarının 15.000,00 TL.'lik kısmının dava tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalıdan tahsili talep ettiklerini, bu nedenlerle müvekkili tarafından keşide edilip, davalıya verilen çekler sebebiyle borçlu bulunmadığının tespitine, Söz konusu çeklerin ödenmiş olması ve dava sürecinde ödenmesi zorunu doğması halinde ödenmiş olan tutarların ödeme tarihlerinden itibaren T.C. Merkez Bankası kısa vadeli krediler için uyguladığı avans faiz oranına göre hesaplanacak faizi ile birlikte davalıdan tahsiline/istirdadına, İşin kararlaştırılan tarihi olan 01.01.2017 tarihinde ve halen ifa edilip, teslim edilmemiş olması sebebiyle uğranılan zarardan şimdilik 15.000,00 TL.'nin dava tarihinden itibaren T.C. Merkez Bankası kısa vadeli krediler için uygulanan avans faiz oranına göre hesaplanacak faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı cevap dilekçesi sunmadığı gibi duruşmalara katılmamıştır.
GEREKÇE:
Dava, davacının taraflar arasında mevcut 09/12/2016 tarihli sözleşme uyarınca tamirat, tadilat ve tefrişat işini üstlenen davalının sözleşme gereği yükümlülüklerini yerine getirmediğinden bahisle davalıya borçlu olmadığının tespiti ve ödenen bedelin istirdatı talebidir.
Mahkememizce Mimar ve inşaat mühendisi bilirkişi marifetiyle keşif yapılarak ve mali müşavir bilirkişi tarafından da tarafların 2017 yılına ait ticari defter ve kayıtları incelenerek dava, cevap, ibraz edilen deliller, icra dosyası ve tüm dosya kapsamı üzerinde inceleme yapılarak davacının davalıdan alacağının olup olmadığı varsa miktarının ve faizinin belirlenmesine karar verildiği, Mimar E. İnş. Kont. Müh. Bilirkişi ..., İnşaat Mühendisi Bilirkişi ... ve Muhasebe ve Finans Uzmanı Bilirkişi... tarafından sunulan 15/10/2018 tarihli bilirkişi raporunda; davalının 09.12.2016 tarihli sözleşme ve sözleşmenin eki, yapılacak işler "ek-1" teklif formu' na göre yaptığı imalat kalemleri toplam bedeli kdv dahil olmak üzere, 51.011,14 tl. olarak hesap edildiği, teklif formunda yer almasına karşın, davacı asil tarafından davalı yanca yapılmadığından, başka firmalara yaptırılması dolayısıyla alınan ilgili faturada yer alan imalat kalemleri toplam bedeli KDV dahil 20.060,00 TL olarak hesap edildiği, faturada yer alıp, ek-1 teklif formunda yer almayan imalat kalemleri bedeli KDV dahil olmak üzere 27.546,95 TL olduğu, sözü edilen imalatlar; davacının sözleşmenin eki olan teklif formu dışında yaptırdığı imalat kalemlerini kapsadığından, hesap edilen 27.546,95-TL'nin davalının alacağından düşülemeyeceği kanaatine varıldığı, davacı vekili, davalının 01.01.2017 tarihi olarak belirlenen teslim tarihinde işi yapmak suretiyle teslim etmediğini halen de işin gereği ifa edilerek, teslimin gerçekleşmediği, sözleşmenin 8. maddesi gereği, geç ifa durumunda davalının günlük 1.000,00 TL geciken gün için tazminat ödemeyi üstlenmiş bulunduğu, bugüne kadar uğranılan zarar tutarının 15.000,00 TL'lik kısmının dava tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalıdan tahsili talep ettiklerini beyan etmişlerse de diğer yandan Sözleşmenin 11. maddesi çerçevesinde, İşin Davacı tarafından tadilat ruhsatının ne zaman alınıp alınmadığı bilinemediğinden ve Davalının davaya verilmiş bir cevap dilekçesi de dosya kapsamında mevcut olmadığından ve geç teslim sebebinin ne olduğu bilinemediğinden, dolaysıyla herhangi bir yanılgıya düşülmemek açısından günlük gecikme ceza bedeli hesabı yapılamadığı, İncelenen davacı şirkete ait 2016 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal sürelerinde yaptırılmış olduğu, bu anlamda ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu, Davacı yanın kendi ticari defter kayıtlarında, davacı yana her biri 10.000,00 TL olmak üzere iki seferde toplam 20.000,00 TL banka havalesi gönderdiği, 58.000,00 TL tutarında 6 adet çek keşide ettiği, buna mukabil davalı yanca herhangi bir fatura düzenlenmediği anlaşılmakla, 11.04.2017 dava tarihi itibarıyla davacı yanın davalı yandan 78.000,00 TL alacaklı göründüğü, davalının ticari defterlerini ibraz etmediğinden, davalı defterleri üzerinde inceleme yapma imkanının bulunmadığı, Sözleşme çerçevesinde gerçekleştirilen imalat bedelinin 51.011,14-TL olarak tespit edildiği dikkate alındığında, davacı yanın davalı yandan 78.000,00 - 51.011,14 = 26.988,86 TL alacaklı olacağı, çek vadeleri dikkate alınarak, fazladan ödenen çeklerin aşağıdaki gibi olduğu, tarihli 10.000,00 TL tutarındaki çekten 7.563,86 TL, tarihli 10.000,00 TL tutarındaki çekin tamamı, tarihli 9.425,00 TL tutarındaki çekin tamamı Bu durumda davacı yanın karşılıksız kalan çek ödemelerinin tamamının dava tarihinden sonra ödenmiş oldukları anlaşıldığından, anılan çek bedelleri için dava tarihi dikkate alınarak işlemiş faiz talep edemeyeceği kanaati bildirilmiştir.
Davacı vekili 16/11/2018 tarihli bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi ile bilirkişi raporuna itirazda bulunmuş; dilekçesinde Taraflarınca davalı yana yapmış oldukları tüm ödemelerin banka kayıtları ile sabit olduğunu, Yerinde yapılan incelemede görülüp anlaşıldığını, ticari defter incelemesiyle tespit edilip, müvekkili tarafından da beyan edildiği üzere, yüklenici davalı sözleşme kapsamında yüklendiği edimleri ifa etmeksizin inşaat işini olduğu gibi bıraktığını, Davalının sadece tuğla kaplama, tezgah arkası seramik, bahçe seramik, ver seramik, seramik yapıştırıcı, derz, nakliye, uygulama, aplikler için elektrik çekilmesi işlerini tamamladığını, İfa edilen bu kalemlerin bedellerinin bilirkişiler tarafından 20.830.000-TL olarak tayin edildiğini, Bu imalat kalemleri haricinde yüklenici davalı diğer hiçbir yükümlülüğünü ifa etmediğini, Buna rağmen bilirkişiler teklif formunda yer almadığından bahisle davalının ifa etmediği yükümlülüklerinden bazılarını hesap dışı tuttuğunu, Hesap dışı tutulan bedelin 27.546,95 TL olduğunu, İşin mahiyeti sözleşmede de yer aldığı üzere Anahtar Teslimi olup, aralarında akdedilen sözleşme bir eser sözleşmesini teşkil ettiğini, Bilirkişilerin teklif metninde yer almadığı bahisle bir takım (doğalgaz malzemeleri, sıhhi tesisat gibi) imalat kalemlerini hesap dışı tutması kanuna ve hakkaniyete aykırı olduğunu, ayrıca bilirkişilerin "proje gecikme tazminatı" hakkında değerlendirmeleri olduğunu, Bilirkişiler özetle; Sözleşmede yer alan proje gecikme tazminatını hesaplama dışı tutulması gerektiğini çünkü gecikme sebebinin ne olduğunun tespit edilemeyeceğini belirttiklerini, Proje gecikmesi tartışmasız bir şekilde gerçekleştiğini, bu husus sözleşmede yaptırıma bağlandığını, Bu tazminatın somut durumda uygulanabilirliği ile alakalı davalı yüklenicinin bir itirazı bulunsa idi, o halde is bu husus çekişmeli hale geleceğini, Davalının bu hususa ilişkin bir beyanı bulunmadığı gibi, kural olarak gecikme tazminatına hak kazanabilmesi için projenin belirli tarihte teslim edilmemesinin yeterli olduğunu, Sözleşmede yer alan istismai haller vücut bulmuş gibi, bir ön kabul ile bilirkişilerin hak kazanılan gecikme tazminatını hesap dışı tutması müvekkili davacı açısından önemli ölçüde maddi kayba yol açtığını sunulan bilirkişi raporunun vakıayı teknik bağlamda aydınlatmaktan uzak olduğunu, bu sebeple bilirkişilerden itirazlarını karşılayan ek rapor alınmasını talep ettikleri görülmüştür.
Mahkememizce davacı vekilinin bilirkişi kök raporuna karşı beyan ve itirazları nazara alınarak bilirkişilerden ek rapor istenilmesine karar verildiği, bilirkişiler tarafından sunulan 29/01/2019 tarihli ek bilirkişi raporunda; doğalgaz hattının bahçeye çekilmesi ve projenin davalı yanca yaptırıldığı kanaatine varıldığı, Davacı vekilinin, bilirkişilerin "proje gecikme tazminatı" nı hesaplama dışı tutulması gerektiğini, gecikme sebebinin ne olduğunun tespit edilemeyeceğini belirttiklerini beyan ettikleri, Ancak, Sözleşmenin 11. maddesi çerçevesinde; İşin Davacı tarafından tadilat ruhsatının ne zaman alınıp alınmadığı bilinemediğinden ve Davalının davaya verilmiş bir cevap dilekçesi de dosya kapsamında mevcut olmadığından ve geç teslime sebebin ne olduğu tarafımızca bilinemediğinden, herhangi bir yanılgıya düşülmemek açısından günlük gecikme ceza bedeli hesabı yapılamadığı, bu nedenle kök rapora eklenecek bir hususun olmadığı kanaati bildirilmiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlığın İşveren ... Ltd şti ile ile ... Ltd. arasında mevcut 09.12.2016 tarihli 12 maddeden oluşan İş Sözleşmesi uyarınca ... Mahallesi, ... Meydanı...Kültür Merkezi .../Küçükköy adresinde yapılan "..." isimli işyerinin tamirat-tadilat-tefrişat işini üstlenen davalının sözleşme gereği yükümlülüklerini yerine getirmediği iddiasına dayalı olarak davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile ödenen bedelinin istirdadı istemi olduğu ,Anılan 09.12.2016 tarihli İş Sözleşmesinin Konusunun: "İşveren ekli proje ve şartname çerçevesinde ...-Gaziosmanpasa projelendirme, fiyatlandırma ve proje anahtar teslimi isleri Mağaza projesini tadilat amaçlı bahçe ve ic mekan inşa etmek istemektedir. Yapılacak işler Ek-1 teklif formunda yazılı olarak sunulacaktır." şeklinde ifade olunduğu, sözleşme uyarınca götürü bedel; KDV dahil 88.777,30 TL. olmakla beraber, Sözleşmede "İşin Bedeli ve Ödeme Şekli maddesi" başlığı altında;"İşveren iş paketini veya bir bölümünü istediğine vermekle serbest olup, Proje çizim ve uygulama bedeli (teklif formu), müteahhite bedel ödeyecektir... anlaşma bedeli KDV dahil 90.000,00 TL. olarak belirlenmiştir..." şeklinde ifade olunduğu görülmüştür.
Davacı tarafından ödemelerin ...Şubesine ait 20/02/2017 tarihli 3.575-TL,... Şubesine ait 28/02/2017 tarihli 10.000-TL, ...Şubesine ait 31/03/2017 tarihli 15.000-TL,...Şubesine ait 30/04/2017 tarihli 10.000-TL, ... Şubesine ait 10/05/2017 tarihli 10.000-TL, ... Şubesine ait 31/10/2017 tarihli 9.425-TL bedelli 6 adet çek karşılığı 58.000,00 TL ve banka havalesi ile 20.000,00 TL olmak üzere 78,000,00 TL ödeme yapıldığı,Mahkememizce mahallinde yapılan keşif neticesinde ibraz edilen bilirkişi raporu ile; Teklif formunda yer alan imatların İç Mekan için Tuğla kaplama (21 m2, .2.250,00 TL.), Tezgah arkası seramik( 23 m2 700,00 TL.) ,Bahçe seramik (80 m2 5.000,00 TL.) ,Yer seramik çini (95 m2 6.780,00 TL.), Seramik yapıştırıcı, derz, nakliye, uygulama (139 m2 4.500,00 TL.), Teşhir tezgahı sökülüp, kurulması farklı firmaya yaptırılmış ( 1 adet 2.000,00 TL.) Teşhir tezgahı granit ve cam yenilenmesi, paketleme tezgahı granitleri( 1 adet16.000,00 TL. ),Teşhir tezgahı poğaça bölümüne ısıtıcı konması( 1 adet 1.000,00 TL)., Teşhir tezgahı börek ocağının küçülmesi (1 adet 7.000,00 TL.) Teşhir tezgahı kaplaması (1 adet 6.000,00 TL.) Aplik (4 m2 1000 TL), Aplikler için elektrik çekilmesi (1 adet 600 TL. , Çerçeve (3 adet 855,00 TL. ) Mutfak için ise Doğalgaz (1 m24.500,00 TL.), Davlumbaz 2.250,00 TL.), Paslanmaz tezgah (2.000,00 TL.) ,Soğuk hava deposu (-18) 6.000,00 TL.) Ocak (2.250,00 TL.) ,Fritöz (1.750,00 TL.), Pleyt ızgara (2.800,00 TL) omak üzere TOPLAM 88.777,30 TL. Olmakla beraber sözleşmede iş bedelinin 90.000,00 TL olarak belirlendiği, Davacı Asil Tarafından Soğuk Hava Deposu ve çerçeve yapımı işinin davalı tarafından yapılmasından vazgeçildiği, Teklif formuyla belirlenen işlerden Tuğla kaplama (2.250,00 TL.),Tezgah arkası seramik (700,00 TL.), Bahçe seramik (5.000,00 TL.,) Yer seramik çini (6780) ,Seramik yapıştırıcı, derz, nakliye, uygulama (4.500,00 TL.) Aplik 1.000,00 TL. Aplikler için elektrik çekilmesi (600,00 TL.) olmak üzere toplam 20.830,00 TL. karşılığı işlerin yapıldığı hususunda taraflar arasında ihtilafın mevcut olmadığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafça Keşif esnasında 4.500,00 TL. bedelli, Doğalgaz imalatının yapılmadığını beyan etmişse de, İbraz edilen bilirkişi raporu uyarınca projeye göre bahçeye doğalgaz hattı çekilmeden, faturada yer alan radyatörlerin alınarak, yerine montajlan amayacağı dikkate alındığında, doğalgaz hattının bahçeye çekilmesi ve projenin davalı yanca yaptırıldığı kanaatine varılmıştır.
Davacı tarafça esasen teklif listesinde olmasına rağmen davalı tarafından yapılmayan işlerin dava dışı şirketlere yapıldığı beyan olunarak bu işlere ait ... Tic. Ltd Şti.ne ait 21.830,00 TL bedelli 10.05.2017 tarih ve ...Seri nolu fatura , ... ne ait 22.500 TL bedelli 24.02.2017 tarih ve 0181086 nolu fatura ve ...Ltd. Şti. Ne ait 3.776,00 TL bedelli 10.02.2017 tarih ve ... Seri A Sıra Nolu fatura ibraz edilmiş olup keşfen yapılan bilirkişi incelemesi ile 3. Kişilere yaptırıldığı beyan olunup sunulan fatura içeriği iş bedellerinin KDV dahil 20.060,00 TL olduğu, fatura da yer almasına rağmen teklif formunda bulunmayan imalat kalemlerinin ise 27.546,95 TL olduğu anlaşılmıştır.Bu imalatların sözleşmenin eki olan teklif formu dışında yaptırıldığı anlaşılmakla 27.546,95 TL nin davacı alacağından düşülemeyeceği sonucuna varılmıştır.
Yine davacı tarafından Teşhir tezgahı sökülüp, kurulması, Teşhir tezgahı granit ve cam yenilenmesi, paketleme tezgahı granitleri, Teşhir tezgahı kaplaması' nın, başka firmaya yaptırıldığı beyan etmişse de, dosyaya ibraz edilen faturalarda; Cam yenilenmesi dışında malat kalemlerinin faturada yer almadığı buna göre
Teklif Formuna göre;
-2.000,00 TL. bedelli Teşhir tezgahı sökülüp, kurulması işleminin, Cam bedeli olan 1.600,00 TL. hariç, teşhir tezgah granit ve paketleme tezgahı granitlerinin (16.000,00 TL. - 1.600,00 TL= 14.400,00TL.), 6.000,00 TL. bedelli Teşhir Tezgahı olmak üzere toplam 22.400,00 TL imalatın davalı tarafından yapıldığı bu itibarla davalının 09.12.2016 tarihli sözleşme ve sözleşmenin eki teklif formu' na göre yaptığı imalat kalemleri toplam bedelinin 20.830,00 TL. +22.400,00 TL. olmak üzere KDV dahil 51.011,14 TL olduğu anlaşılmıştır.
davacı vekili, davalının 01.01.2017 tarihi olarak belirlenen teslim tarihinde işi yapmak suretiyle teslim etmediğini halen de işin gereği gibi ifa edilerek, teslimin gerçekleşmediği, sözleşmenin 8. maddesi gereği, geç ifa durumunda davalının günlük 1.000,00 TL geciken gün için tazminat ödemeyi üstlenmiş bulunduğu, bugüne kadar uğranılan zarar tutarının 15.000,00 TL'lik kısmının dava tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalıdan tahsili talep ettiklerini beyan etmişler ise de diğer yandan Sözleşmenin 11. maddesi çerçevesinde, davacı tarafından tadilat ruhsatının ne zaman alınıp alınmadığı ve geç teslim sebebinin ne olduğu dosya kapsamında ortaya konulamamış olmakla bu yöndeki talep yerinde görülmemiştir.
Mali müşavir tarafından İncelenen davacı şirkete ait 2016 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal sürelerinde yaptırılmış olup, ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu, davacının kendi ticari defter kayıtlarında, davalıya her biri 10.000,00 TL olmak üzere iki seferde toplam 20.000,00 TL banka havalesi gönderdiği, 58.000,00 TL tutarında 6 adet çek keşide ettiği, davalı tarafça herhangi bir fatura düzenlenmediği anlaşılmakla, 11.04.2017 dava tarihi itibarıyla davacının davalıdan 78.000,00 TL alacaklı göründüğü, davalının ticari defterlerini ibraz etmediğinden, davalı defterleri üzerinde inceleme yapılamadığı Sözleşme çerçevesinde gerçekleştirilen imalat bedelinin 51.011,14-TL olduğu nazara alındığında davacının davalıdan 78.000,00 - 51.011,14 = 26.988,86 TL alacaklı olacağı, çek vadeleri dikkate alındığında fazladan ödenen çeklerin 30.04.2017 tarihli 10.000,00 TL tutarındaki çekten 7.563,86 TL, 10.05.2017 tarihli 10.000,00 TL tutarındaki çekin tamamı 31.10.2017 tarihli 9.425,00 TL tutarındaki çekin tamamının bedelsiz kaldığı karşılıksız kalan çek ödemelerinin tamamının dava tarihinden sonra ödenmiş oldukları anlaşıldığından, anılan çek bedelleri için dava tarihi dikkate alınarak işlemiş faiz talep edemeyeceği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 30/04/2017 tarihli 10.000-TL bedelli çekten 7.563,86-TL, 10/03/2017 tarih 10.000-TL bedelli çek ve 31/10/2017 tarihli 9.425-TL çek bedelli olmak üzere toplam 26.988,86-TL'nin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 2.254,23- TL. Harçtan peşin alınan 432,40-TL. harcın mahsubu ile bakiye 1.821,83-TL. harcın davalıdan tahisili ile hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 3.238,66-TL. nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 1.117,11-TL ilk gider, 192-TL tebligat ve müzekkere gideri, 3.450-TL bilirkişi ücreti, 253,80-TL keşif harcı ve 200-TL keşif araç ücreti olmak üzere toplam 5.212,91-TL. yargılama giderinin red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 2.855,86-TL sinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
5-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.02/04/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır