T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/344 Esas
KARAR NO: 2021/73
DAVA: İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/03/2015
KARAR TARİHİ: 02/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Müvekkil bankanın ... Şubesi'nce ... numaralı çek bedeli olan 5.000,00 TL'nin davalıya ödendiğini, çek üzerindeki imzanın keişdeci imzası ile uyuşmadığı iç kontrol raporu ile tespit edildiğini, dava sonra keşideci ... 'un itiraz etmesi üzerine kendisine ilgili tutar ödendiğini ve çek tutarı kadar müvekkil bankanın zararı oluştuğunu, davalıya ihtarname keşide edilmesine rağmen borcun ödenmemesi üzerine alacağın tahsili amacıyla ... İcra Müdürlüğü'nün 2014/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun haksız ve dayanaksız olarak itiraz ederek icra takibini durduğunu ve tüm bu nedenlerle davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, davalının alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatı ödemeye mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalının beyanları özetle; Çekin üzerindeki imzanın firma sahibinin vekalet vermiş olduğu yeğenine ait olduğunu ve firmanın kendisinin çeki aldığı kişiye anlaşma gereği mevcut çek yaprağından 5-6 adet verdiğini, bu çeklerden belli bir kısmı ödendikten sonra aralarındaki anlaşma şartları yerine gelmeyince firmanın çekleri ödememeye başladığını, bankanın ve çek sahibinin çek üzerindeki imzanın kendilerine ait olmadığı söylemi ve çek üzerindeki imzanın vekalet verilen firma sahibinin yeğenine ait olduğunun araştırılması gerektiğini, çekin alım tarihinde ... Otomotiv firmasının ortağı olduğunu, ticari araç alım satım işi yaptıklarını, bu alışverişlerden birinde söz konusu çeki bir müşteriden aldıklarını, bu müşteride aynı mahiyette 7-8 tane daha çek olduğunu, kendisine davaya konu çekin verildiğini, bankaya çek teyit ettirdiğini ve bankanın ödeme günü sorun olmadan ödeme yapıldığını, ödemeden bir hafta sonra bankanın kendisini arayarak çekin ödeme yasağı olduğundan parayı geri istediklerini, kendisininde ödeme yasağına ilişkin evrağı bankadan istediğini ancak evrak verilmeyince parayı geri vermediğini ve tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, İİK. 67 ve devamı maddeleri uyarınca açılan itirazın iptali istemidir.
Dava, çek hamiline ödenen paranın istirdatı istemi ile başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davalı tarafından bankaya ibraz edilip ödenen çek bedelinin hataen ödendiğinin farkedilmesi üzerine, çek miktarının davalıdan geri alınması için bankaca icra takibi yapıldığı, davalının takibe itiraz ettiği, tarafların borcun varlığı ve miktarı hususunda anlaşamadıkları olduğu anlaşıldı.
Taraflarca delil olarak; ... İcra Müdürlüğü'nün 2014/... Esas sayılı icra dosyası, ihtarname, çek, ödeme dekontu, bilgi ve belgeler, ticari defter kayıtları ve bilirkişi incelemesine dayanılmış olup, gösterilen deliller toplanarak dosya arasına konulmuştur.
İtirazın iptali davası, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan, bir eda davasıdır. Mahkemenin davanın reddi ya da kabulü yönünde verdiği karar, maddi anlamda kesin hüküm teşkil edeceğinden; davanın reddi halinde alacaklı, borçluya karşı aynı alacaktan dolayı yeni bir alacak davası açamayacağı gibi, davanın kabulü halinde borçlu da, alacaklıya karşı bir menfi tespit veya istirdat davası açamayacaktır.
Bu nedenledir ki, mahkeme itirazın iptali davasında tarafların iddia ve savunmalarını genel hükümlere göre inceleyerek, borcun varlığını ve miktarını araştırmak zorundadır.
Yasal dayanağını İİK'nın 67. maddesinden alan itirazın iptali davası, alacaklının icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nın 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır. Takip hukukundan doğan bu davada tespit edilecek husus, borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazında haklı olup olmadığının belirlenmesidir.
Dosyaya getirtilen ... İcra Müdürlüğü'nün 2014/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 12/08/2014 tarihinde 7 örnek nolu ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya 18/08/2014 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlu tarafından 25/08/2014 tarihinde takibe, borca, faize ve tüm fer'îlere itiraz edildiği ve davalı borçlunun itirazının süresinde olduğu görülmüştür.
Mahkememizce, "Davacı vekili, imzanın keşideciye ait olmadığından davalıya ödedikleri çek bedelinin keşideciye iade edildiğini, ileri sürmüştür. Davacının bu yönden herhangi bir yargı kararı olmadan dava dışı keşideci hesabından davalıya ödediği çek bedeli mislince keşideciye ödeme yapmıştır. Çek altındaki imzanın keşideciye ait olmadığı, davalının yetkili hamil olup olmadığı, yargılamayı gerektiren bir husustur.Davacı banka dava dışı keşideciye erken ödeme yapmıştır. Zira keşideci, çekin iradesi hilafına elinden çıktığını ve imzanın kendisine ait olmadığnı, ibraz eden davalının yetkili hamil olmadığını ispatla mükelleftir. Bu durumda açılacak davada aktif husumet ehliyeti dava dışı keşideciye ait olup, bu hususta ibraz edene davayı yöneltmek yönünden davacı bankanın aktif husumet ehliyeti olmadığından davanın reddine karar verilmiştir." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı tarafça temyiz edilmesi üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 08/02/2017 tarih ve 2016/... Esas - 2017/... Karar sayılı ilamıyla, "Davacı banka hamile ödenen çekteki imzanın keşideciye ait olmadığını, keşidecinin zararının tazmin edildiğini, paranın hamile hataen ödendiğini belirterek alacak talebinde bulunmuştır. Somut olayda davacı bankanın dava açmakta hukuki yararı bulunmaktadır. Mahkemece işin esasına girilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir."
Davacı tarafça keşideci ... 'a ödeme yapıldığına ilişkin dekont sunulmuştur.
Davalı taraf çeki aldığını iddia ettiği ciranta Mustafa Karahan ile olan ticari ilişkisine dair bilgi ve belge mahkememize sunamamıştır.
Dava konusu ve aynı serideki bir kısım çek yaprakları getirtilmiş, dava konusu çek aslında keşideciye atfen atılan imza ile aynı serideki keşidecinin imzaladığı başkaca çekler üzerindeki imzalar için imza incelemesi raporu düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş olup, İstanbul Üniversitesi Tıp Enstitüsü İmza, Yazı ve Belge İnceleme Emekli Öğretim Üyesi Grafolog bilirkişi Y. Doç. Dr. ... tarafından sunulan 04/06/2020 tarihli imza incelemesi bilirkişi raporunda; ''İncelemenin konusu olan ... numaralı şüpheli çekteki imza ile ... ve ... seri numaralı çeklerdeki imza ve ... 'a ait imza beyannamesi arasında aynı el ürünü olduğunu gösterebilecek bir uyum ve benzerlik bulunamamıştır'' kanaatiyle rapor tanzim etmiştir.
GEREKÇE :
Tarafların iddiaları ile toplanan deliller ve usulüne uygun olarak alınan bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, çek hamiline ödenen paranın istirdatı istemi ile başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı banka hamile ödenen çekteki imzanın keşideciye ait olmadığını, keşidecinin zararının tazmin edildiğini, paranın hamile hataen ödendiğini belirterek alacak talebinde bulunmuştır. Yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu dava konusu ... seri numaralı çekteki imzanın keşideci eli ürünü olmadığı, paranın hamile hataen ödendiği, davacı banka tarafından keşideciye ödeme yapıldığı ve davalı tarafın çeki aldığını iddia ettiği ciranta Mustafa Karahan ile olan ticari ilişkisini ispat edemediği anlaşıldığından itirazın iptali talebinin kabulüne, alacak talebi yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
Davalının ... İcra Müdürlüğü'nün 2014/... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynen devamına,
Alacak talebi yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu Genel Tebliği gereğince hesap olunan 371,79-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 65,75-TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 306,04-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan 65,75-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 4.080,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 600,00-TL bilirkişi ücreti ve 279,70-TL posta gideri olmak üzere toplam 879,70-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK.nun 333 (1) maddesi uyarınca davacı tarafça yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası resen mahkememizce davacıya iadesine,
Dair, hazır olan tarafların yüzüne karşı davanın miktarı ve niteliği itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/02/2021
Katip ...
☪e~imzalıdır.☪
Hakim ...
☪e~imzalıdır.☪