T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/536 Esas
KARAR NO: 2019/887
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/04/2017
KARAR TARİHİ: 08/10/2019
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; taraflar arasında 30/03/2016 tarihinde Gayrimenkul Danışmanlığı Sözleşmesi akdedildiğini, davalı tarafından sözleşmenin ihlal edilmesi üzerine .... Noterliği'nin 15/02/2017 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile sözleşmenin haklı sebeplerle fesih edildiğini ve toplamda 11.500 USD cezai şart ile ihlal bedelinin taraflarına ödenmesini ihtar ettiklerini, davalının ihtarnameye herhangi bir cevap vermediğini ve tüm bu nedenlerle dayanak sözleşmenin 3.14 maddeleri uyarınca 41.831,25 TL'nin (11.500 USD) 17/02/2017 tarihinden itibaren işletilecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalının cevap dilekçesi özetle; davacı ...'i tanımadığını, ... Gayrimenkul Tetikler firması ası altında tüm işlemleri ... ile yaptığını, akdedilen sözleşmedeki hiçbir kuralı ihlal etmediğini, hiçbir şekilde kurumsallığa zarar verecek bir davranışta bulunmadığını, kendisinin gayrimenkul ofisinde gayrimenkul danışmanı olarak çalışmaya başladıktan sonra davacı tarafından hiçbir şekilde SGK ve maaş ödemesi ile tellaliye bedellerinin ödenmediğini, bu şartlarda çalışamayacağını ve sözleşmede belirtilen ödemelerin kendisine yapılmasını talep ettiğini ancak her türlü baskı ve davranışa maruz kaldığından kendi isteği ile ayrıldığını, bu nedenlerle davacının kurumsal yapısına zarar vermeden kendi işini kurmak için araştırmalara girdiğini ve ... AŞ.den franchise ismi aldığını ancak davacı ile aralarında alacak durumu olması sebebiyle almış olduğu franchise ile hiçbir şekilde faaliyete başlamadığını, işlem yapmadığını, davacının iddia ettiği gibi davacının portföyündeki müşterile ile bağlantıya geçmediğini, davacının kötü niyetli olarak iddialarının asılsız olduğunu ve tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, taraflar arasında imzalanan Gayrimenkul Danışmalığı Sözleşmesinin feshi ile cezai şart bedelinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesi istemine ilişkindir.
Delil olarak; 30/06/2016 tarihli sözleşme, .... Noterliği'nin 15/12/2017 Tarihli ... yevmiye no'lu ihtarnamesi, sözleşmeler, bilgi ve belgeler, ticari defter kayıtları ve bilirkişi incelemesine dayanılmış olup, gösterilen deliller toplanarak dosya arasına konulmuştur.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda taraflar arasındaki sözleşme kapsamı değerlendirilerek davacının cezai şart talebi şartlarının oluşup oluşmadığı ve davalının mahvına sebebiyet verip vermeyeceği yönünden bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup İnşaat Mühendisi ... ve Mali Müşavir ... tarafından hazırlanan 30/07/2018 tarihli rapor özetle; ''Taraflar arasında akdedilmiş gayrimenkul danışmanlığı hizmet sözleşmesinin 3.14 maddesine istinaden davalının sözleşme konusu faaliyet ile ilgili ... Emlak temsilciliğini yürüttüğü adresi sözleşme konusu işle aynı ilçe dahilinde olmadığından sözleşme hilafına hareket etmediği, sözleşme gereği talep edilen cezai şartın oluşmadığı, sözleşmenin 4.2 maddesine istinaden davalının sözleşme konusu işle ilgili sözleşme süresi içerisinde davacıdan habersiz olarak davacı lehine akdedilmiş tellaliye sözleşmesine konu işe ait müşteriden temin ettiği ve icra takibine konu yaptığı 60.000 TL lık bono nedeniyle %20'si oranındaki 12.000 TL yi cezai şart olarak bononun tamamı olan 60.000 TL yı da yaptığı tahsilat olarak ki toplam 72.000 TL sını davacıya iade etmesi ve ödemesi gerektiği, sözleşmenin 4.6 maddesine istinaden davalının hak kazandığı davacının sözleşme konusu işle ilgili sözleşme süresi içerisinde ... İnşaat - ...'la akdettiği tellaliye sözleşmesi gereği ... Tetikler Gayrimenkul firması hesabına müteahhit tarafından yatırılan toplam tahsilat miktarı olan 440.000 TL nın %92'sinin %45'i olan 182.160 TL'sını gayrimenkul danışmanı davalıya iade etmesi ve ödemesi gerektiği, sözleşmenin 4.2 maddesine istinaden davalının tahsil ettiği 60.000 TL üzerinden oluşan %20 12.000 TL tutarındaki cezai şart bedeli ile sözleşmenin 6.4 ve 6.5 maddesine göre talep edilen 11.500 USD cezai şart bedelinin gelir beyanına göre zarar eden davalının mahvına sebebiyet vereceği'' kanaatiyle rapor tanzim etmişlerdir.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda rekabet yasağı ihlali konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmasına karar verildiği, bilirkişi Prof.Dr. ... tarafından hazırlanan 09/05/2019 tarihli rapor özetle; ''Davalının sözleşme devam ederken kendi adına aynı işi yapan bir başka işyerinin franchiseri olmak için mükellefiyet tesis ettirdiğini, burada sözleşme devam ederken sadece davacının işleri ile ilgileneceği hükmünü ihlal etmiş görüldüğü, ilişki bulunan kişilerden para tahsili yasak olduğu halde davaya cevabında da belirttiği gibi alacağını tahsil etmek için davacının izni olmaksızın kıymetli evrak aldığı ve icraya koyduğu, bu durumda davacının sözleşmedeki 6.4 maddesi gereği 10.000 USD isteyebileceği, davacının anılan miktarın yanı sıra 500 USD olmak üzere 1.500 USD istemekte ise talebin dayanağının belli olmadığı, sözleşmenin 3.9 maddesinde belirtilen 500 USD davalının denetlemeye izin vermemesi veya gerekli kolaylığı sağlamayıp incelemenin gereği gibi yapılması hallerine münhasır olup bu konularda dosyada bir belge bulunmadığı, aynı doğrultuda 5.2 maddesi ''marka kullanımlarının sona erdirilmesi'', 5.3 maddesi de ''mülklerden brandaların indirilmesi'' olgularını kapsadığından dosyada bu konuda bir tespit bulunmadığı'' kanaatiyle rapor tanzim etmiştir.
GEREKÇE:
Tarafların iddiaları ile toplanan deliller ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğine göre; taraflar arasında Gayrimenkul Danışmanlığı Sözleşmesi düzenlendiği, sözleşmenin 5 nci maddesinde ... markalarının kullanımı, 6 ncı maddesindeyse Fesih ve cezai şart hususları düzenlenmiştir, davacı taraf davalı tarafın sözleşme şartlarına uymadığından sözleşmeyi haklı olarak feshettiğini iddia ederek cezai şart ve ihlal bedeli talep etmiştir. Taraflar arasındaki sözleşme 30 Ocak 2016 tarihinde yürürlüğe girmiş ve noter ihtarının çekildiği 15 Şubat 2017 tarihinden sonra sona ermiştir. Yine sözleşmenin 3.14 maddesi uyarınca davalı taraf sözleşme devam ederken sözleşme konusuyla benzer iş yapmayacağını taahhüt etmiş olmasına rağmen sözleşmenin devamı sırasında 21 Aralık 2016 tarihinde sözleşme konusuyla benzer işi yapan ... Emlak firmasıyla ... Franchising Sözleşmesi'ni imzalayarak sözleşmeye açıkça aykırı davranmıştır. Bu suretle davacının rekabet yasağına aykırı eylemi sebebiyle sözleşmenin 6.4 maddesi gereğince talep ettiği cezai şart koşulları oluştuğundan 10.000 Amerikan doları cezai şart talebinin kabulüne, sözleşmenin 6.5 maddesine göre istenen ihlal bedeli talebine ilişkin söz konusu maddenin sözleşmenin 5.2 ve 5.3 maddelerine atıf yaptığı ve sözleşmenin sona ermesinden sonraki ihlallere ilişkin bir düzenleme olduğu, sözleşmenin sona ermesinden sonra davalı tarafça sözleşmenin 5.2 ve 5.3 maddelerinde belirtilen şekilde marka kullanımı, branda kullanımı ve benzeri bir ihlal iddia ve ispat olunmadığından ihlal iddiasından kaynaklı talebin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
10.000 amerikan doları cezai şart bedelinin 17/02/2017 tarihinden itibaren yabancı para alacaklarına uygulanacak yasal faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
Davacı tarafın fazlaya ilişkin taleplerinin REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu Genel Tebliği uyarınca alınması gereken 2.484,78-TL harçtan davacıdan peşin alınan 714,38-TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 1.770,40-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından peşin yatırılan 714,38-TL harcın kabul-red oranına göre 621,20-TL'sinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, geri kalan harcın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 4.351,25-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 212,20-TL posta masrafı ve 1.800,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.012,20-TL yargılama giderinin kabul-red oranına göre 1.749,74-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, geri kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Dair, hazır olan tarafların yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.08/10/2019
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır