T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/631
KARAR NO: 2020/100
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/07/2017
KARAR TARİHİ: 04/02/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin "..." markası altında tüm Türkiye'de yaklaşık 6500 mağazası ile perakende satış sektöründe faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirket ile davalı ... A.Ş. firması arasında "Alışveriş Çeki Alım Sözleşmesi" imzalandığını, iş bu sözleşme uyarınca müvekkil şirketinin yapacağı %5'lik indirim karşılığı olarak davalı firmanın enaz 1.000.000-TL'lik alışveriş çeki almayı taahhüt ettiğini, ancak davalının iş bu sözleşme ile yüklenmiş olduğu taahhüdünü yerine getirmediğini, iş bu taahhüdünü yerine getirmemesi nedeniyle tarafımızca .... Noterliği'nin 18.03.2014 tarih ve ... Yevmiye numaralı ihtarnamenin gönderildiğini, iş bu ihtarın ardından davalının isteği üzerine taraflar arasında yeniden 24.06.2014 tarihli ek protokol imzalandığını, iş bu ek protokol ile davalı tarafından sözleşmenin ağır şekilde ihlal edildiği hususu her iki tarafça da tespit edildiğini, müvekkili şirket tarafından iyi niyetli olarak davalıya ek süre mahiyetinde 28.11.2014 tarihi ve 17:00 saatine kadar taahhüt edilmesine rağmen alınmayan bakiye alışveriş çek bedelinin ödenmesi ve/veya çeklerin alınması için süre verildiğini, ayrıca davalıya ait pos cihazlarının müvekkil şirkete ait mağazalarda kullanılması ve bu kullanımdan kaynaklı davalı lehine %3 oranında bonus bedeli için anlaşmaya varıldığını, ancak davalının işbu taahhüdünü de yerine getirmediğini, iş bu taahhüdün yerine getirilmemesi üzerine .... Noterliği'nin 17.12.2014 tarihli ve ... Yevmiye numaralı ihtarı gönderilerek ana sözleşmenin 3.2. maddesi uyarınca hem de 25.06.2014 imza tarihli Ek protokol uyarınca 647.500,00 TL'nin müvekkil şirkete ödenmesini aksi takdirde yasal yollara başvurulacağının ihtar edildiğini, davalının bu ihtar ile verilen sürede de sözleşme ve yasa ile yüklendiği edimlerini ifa etmemesi üzerine ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından söz konusu takibe süresi içinde itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, Bu nedenlerle davanın kabulü ile 50.000 TL cezai şart alacağının davalıdan tahsili ile müvekkiline verilmesini, HMK'nın 329.maddesi uyarınca müvekkili ile kendileri arasında iş bu davanın görülmesi için anlaşılan 15.000-TL'lik avukatlık ücretinin davalıdan tahsili ile kendilerine verilmesini, davalının HMK m.329 uyarınca kötü niyeti ispat edilmiş olduğundan disiplin para cezasına çarptırılmasını, yargılama, harç, masraf ve giderler ile avukatlık ücretinin davalı tarafa bırakılmasını, talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı cevap dilekçesi sunmadığı gibi duruşmalara da katılmamıştır.
GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında bulunan alışveriş çeki alım sözleşmesinin sona ermesi nedeni ile davacının davalıdan cezai şart ve vekalet ücreti alacağı istemidir.
Mahkememizce dosyanın bilirkişiye tevdi ile ava, cevap, ibraz edilen deliller tarafların ticari defter kayıt ve belgeleri, icra dosyası ve tüm dosya kapsamı üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak davacının davalıdan alacağı olup olmadığı varsa miktarının ve faizinin belirlenmesine karar verildiği, Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından sunulan 25/09/2018 tarihli bilirkişi raporunda; davacının talebine konu cezai tazminatının sözleşmenin 3.maddesi, ihtarname ve ek protokol içeriğinde kabul edildiği, davalının taahhüdün davacının bildirdiği şekilde ek protokolden sonrada yerine getirmediği, bu kapsamda talep edilen 647.500 TL cezai tazminatın davalının iktisaden mahvına sebebiyet verip vermeyeceği hususunda davalının mali verilerinin Kurumlar vergisi beyannamesi içeriği bilanço, gelir tablosu son 2 yıla ilişkin bulunmadığı ve incelenemediği kanaati bildirilmiştir.
... Vergi Dairesinden ... vergi nolu davalı ... A.Ş'ye ait 2014-2015 yıllarına ait kurumlar vergisi ve bilanço gelir tablosu celp edilerek dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından sunulan 13/01/2020 tarihli ek bilirkişi raporunda; ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün 28.02.2019 tarihli müzekkereye cevap yazısında ekli Tasf.Halinde ... A.Ş.'ye ait 2014-2015 yılı Kurumlar Vergisi Beyannameleri içeriği bilanço ve gelir tabloları incelendiğinde; Şirketin 2015 yıl sonu itibariyle mevcut ve alacakları toplamının 320.492,06 TL , Uzun ve Kısa Vadeli Borçlarının 219.387,85 TL olduğu ve şirketin kayıtlı değerlere göre öz varlığının 101.104,21 TL olduğu, şirketin 2015 yıl sonu itibariyle mevcut 101.104,21 TL özvarlığının ve 320.492,06 TL şirket mevcutlarının dahi 647.500 TL cezai şart tutarını karşılayamayacağı, şirketin iktisaden mahvına sebep olacağı kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizce Davacının vekalet ücreti alacağına yönelik açmış olduğu dava tefrik edilerek Mahkememizin ... e. Sayılı numarasını almış, tefrik edilen dosyada mahkememizin ... Esas ... sayılı kararı ile vekalet ücreti alacağı istemine yönelik İstanbul Asliye Hukuku Mahkemesine Görevsizlik kararı verilmiştir. Mahkememiz iş bu dosyasında ise cezai şart alacağı talebi yönünden yargılamaya devam edilmiştir.
Dosya kapsamı ile uyumlu bulunarak hükme esas alınan bilirkişi raporu, ek bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; Davacı ile davalı arasında Mart 2013 tarihli 1 yıl süreli geçerliliği bulunan Alışveriş Çek Alım Sözleşmesi mevcut olup, Sözleşme kapsamında 3. Maddesi uyarınca " işbu sözleşmenin süresi, imza tarihinden İTİBAREN bir (1) yıl GEÇERLİ olup ... şirketi ... şirketinden bir (1) yıl içinde KDV dahil en az 1.000.000,00 TL tutarında alışveriş çeki almayı kabul ve taahhüt eder. ... şirketi tarafından alış veriş çeki olarak alınacağı taahhüt edilen 1.000.000,00 TL sözleşmenin imza tarihinden itibaren 1 yıl dolmadan herhangi bir zaman diliminde tamamlansa dahi ... şirketinin talep etmesi halinde ... şirketi bu bedel karşılığı alış veriş çekini sözleşme sonunu beklemeksizin teslim etmekle yükümlüdür. ... tarafından iş bu sözleşmenin imza tarihinden itibaren toplu ya da kısmi olarak alımı yapılacak alışveriş çeki miktarının 1 yıllık süre sonunda var ise kalan/taahhüt edilmiş olmasına rağmen alınmayan/teslim alınmayan kısmı cezai tazminat olarak yılsonunda ...'e nakden ve defaten ödenecek, bu kısım için artık ...'in alışveriş çeki verme yükümlülüğü olmayacaktır. İşbu husus taraflar kayıtışız şartsız kabul ve taahhüt ederler.
4.11. maddede "...sözleşmenin bitim tarihine en geç 15 gün kala ... şirketi KDV dahil 1.000.000,00 TL tutarında alışveriş çeki alımı gerçekleştirememiş ise ... şirketi bakiye tutar kadar alışveriş çekini dilediği bedelle tanzim edip ... şirketine teslim ederek bakiye alacağını talep etme hakkına sahiptir. Ayrıca ... şirketi KDV dahil en az 1.000.000 TL sı alışveriş çekini sözleşme süresi olan 1 yılda alimim gerçekleştirmez ise bakiye tutarın %5 i oranındaki ederi cezai şart olarak ... şirketine kayıtsız şartsız ödemeyi kabul eder.Ayrıca alım taahhüdüne uyulmaması nedeni ile % 5 lik iskonta ile ilgili ... taahhütleride tamamı ile hükümsüz kalacak,.. Şeklinde kararlaştırıldığı görülmüştür.
Davacı tarafından keşide edilen ... Noterliğine ait 18.03.2014 tarih ... yevmiye nolu ihtarname ile davalının sözleşme kapsamında 1 yıl içersinde alması gereken hediye çekinin 647.500 TL.lik kısmını almadığı, ihtarnamenin tebliğinden itibaren 15 gün içinde çeklerin alınması ve bedelinin ödenmesinin ihtar edildiği, sözleşmenin 3 ve 4.11 maddesi kapsamında KDV dahil bedelin fatura edileceğini, mevcut durumda 647.500 TL cezai tazminat olarak fatura için hediye çeki teslim edilmeyeceğini ve diğer hususları ihtar ettiği ,Taraflar arasında 25.06.2014 tarihinde yapılan ek protokol ile ise; 647.500 TL.lik hediye çekinin teslim alınması ve ödenmesinin kararlaştırıldığı , bu hususun yerine getirilmemesi halinde 18.03.2014 tarihli ihtara konu tutarların saklı kalacağı ve diğer hususların kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafından keşide edilen .... Noterliğine ait 17.12.2014 ... yevmiye nolu ihtarname ile :"ek protokolde 3.1 md.de mutabık kalındığı üzere sipariş edilmemiş bedeli ödenmemiş hediye çeki toplam miktarının tamamına karşılık gelen 647.500,00 TL ve bu bedele ayrıca eklenecek %18 KDV sinin cezai Tazminat olarak tüm zararlardan ayrı şekilde ödenmesi hususunun ihtar edilediği görülümüştür.
Bu kapsamda davacı ve davalı arasında mevut sözleşme kapsamında davalının taahhütlerini yerine getirmemesi üzerine 18.03.2014 tarihinde ihtarname keşide etiği, 25.06.2014 tarihinde ek protokole göre 28.11.2014 tarihina kadar bakiye kalan 647.500 TL tutarında hediye çekinin sipariş edilerek bedelinin ödenmesinin kararlaştırıldığı, bu hükme uyulmadığı durumda davacının 18.03.2014 tarihli ihtarına konu tüm hakları alınmış hediye çekleri dikkate alınmaksızın talep ve tahsil hakkına sahip olduğu hususunun kararlaştırılmış olmasına rağmen davacı tarafından sunulan kayıtlarda protokol tarihinden sonra davalının hediye çeki siparişi vermediği ve ödeme yapmadığı anlaşılmıştır.
Bu kapsamda davacı ve davalı arasındaki protokol ile kararlaştırılan hususlarda davalının uymadığı ve davacının sözleşme kapsamında 3.maddede belirtilen ve yine ek protokolde belirtilen şekilde davacıdan 647.500 TL çek tutarı ceza tazminatı talep edebileceği sonucuna varılmış ibraz edilen ek bilirkişi raporu uyarınca davalı Şirketin 2015 yıl sonu itibariyle mevcut 101.104,21 TL özvarlığının ve 320.492,06 TL 2014 yılı Dönem kar / Zararı 57.282,53 TL 2015 yılında ise 22.132,13 TL olduğu şirket mevcutlarının dahi 647.500 TL cezai şart tutarını karşılayamayacağı ,cezai şart tutarının şirketin iktisaden mahvına sebep olacağı hesaben belirlendiğinin bildirilmesi durumu karşısında talep edilen cezai şart miktarının şirketin iktisaden mahvına sebep olacağının hesaben belirlendiği dolayısıyla tenkisi gerektiği kanaatine varılarak takdiren 9/10 oranında indirim yapılmış taleple bağlı kalınarak davanın kabulü yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile 50.000-TL cezai şart alacağının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 3.415,50-TL nispi karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 1.110,04-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.305,46-TL harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 7.300-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 1.141,44-TL ilk gider, 1.150-TL bilirkişi, 206,55-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 2.497,99-TL. Yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.04/02/2020
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır